ஈஶ்வராநுக்ரஹாதேவ பும்ஸாமத்வைதவாஸநா ।
மஹத்பயபரித்ராணாத்விப்ராணாமுபஜாயதே ॥ ௧-௧॥
- ஈஶ்வராநுக்ரஹாத் (īśvarānugrahāt)by the grace of God (īśvara:God | anugrahāt:by the grace)
- ஏவ (eva)alone, only
- பும்ஸாம் (puṃsām)of human beings, of men
- அத்வைதவாஸநா (advaitavāsanā)the inclination toward non-duality (advaita:non-duality | vāsanā:inclination, latent tendency)
- மஹத்பயபரித்ராணாத் (mahadbhayaparitrāṇāt)by protection from the great fear (mahat:great | bhaya:fear | paritrāṇāt:from protection, deliverance)
- விப்ராணாம் (viprāṇām)for the wise, for the learned
- உபஜாயதே (upajāyate)arises, comes into being
note English translation by Swami Chetanananda (also attributed to Swami Ashokananda), sourced from vivekavani.com.
நிராகாரம் கதம் வந்தே ஹ்யபிந்நம் ஶிவமவ்யயம் ॥ ௧-௨॥
- யேந (yena)by whom
- இதம் ஸர்வம் (idaṃ sarvam)all this (idaṃ:this | sarvam:all)
- பூரிதம் (pūritam)is filled, pervaded
- ஆத்மநா ஏவ (ātmanā eva)by the Self alone (ātmanā:by the Self | eva:alone)
- ஆத்மநா (ātmanā)through the Self
- ஆத்மநி (ātmani)within the Self
- நிராகாரம் (nirākāram)the formless one (nir:without | ākāram:form)
- கதம் வந்தே (kathaṃ vande)how shall I salute (kathaṃ:how | vande:I salute, praise)
- ஹி (hi)indeed
- அபிந்நம் (abhinnam)the undivided one (a:not | bhinnam:divided)
- ஶிவம் (śivam)the auspicious one
- அவ்யயம் (avyayam)the imperishable one (a:not | vyayam:perishing, decay)
கஸ்யாப்யஹோ நமஸ்குர்யாமஹமேகோ நிரஞ்ஜநஃ ॥ ௧-௩॥
- பஞ்சபூதாத்மகம் (pañcabhūtātmakam)composed of the five elements (pañca:five | bhūta:elements | ātmakam:consisting of)
- விஶ்வம் (viśvam)the universe
- மரீசிஜலஸந்நிபம் (marīcijalasannibham)like water in a mirage (marīci:mirage | jala:water | sannibham:resembling)
- கஸ்ய அபி (kasya api)to whom indeed (kasya:to whom | api:even/indeed)
- அஹோ (aho)ah!, indeed
- நமஸ்குர்யாம் (namaskuryām)should I offer salutation
- அஹம் ஏகஃ (aham ekaḥ)I alone (aham:I | ekaḥ:one, alone)
- நிரஞ்ஜநஃ (nirañjanaḥ)the stainless one, untainted
அஸ்தி நாஸ்தி கதம் ப்ரூயாம் விஸ்மயஃ ப்ரதிபாதி மே ॥ ௧-௪॥
- ஆத்மா ஏவ (ātmā eva)the Self alone (ātmā:Self | eva:alone/only)
- கேவலம் (kevalaṃ)solely, entirely
- ஸர்வம் (sarvaṃ)all, everything
- பேதாபேதஃ (bhedābhedaḥ)difference and non-difference (bheda:difference | abheda:non-difference)
- ந வித்யதே (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:exists)
- அஸ்தி (asti)it is, it exists
- நாஸ்தி (nāsti)it is not, it does not exist
- கதம் ப்ரூயாம் (kathaṃ brūyāṃ)how can I say (kathaṃ:how | brūyāṃ:should/could I say)
- விஸ்மயஃ (vismayaḥ)wonder, astonishment
- ப்ரதிபாதி மே (pratibhāti me)shines forth within me (pratibhāti:shines forth/appears | me:to me)
அஹமாத்மா நிராகாரஃ ஸர்வவ்யாபீ ஸ்வபாவதஃ ॥ ௧-௫॥
- வேதாந்தஸாரஸர்வஸ்வம் (vedāntasārasarvasvam)the entire essence of Vedānta (vedānta:Vedānta | sāra:essence | sarvasvam:the whole, entirety)
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- விஜ்ஞாநம் ஏவ ச (vijñānam eva ca)and realized wisdom itself (vijñānam:realized/discriminative wisdom | eva:itself | ca:and)
- அஹம் ஆத்மா (aham ātmā)I am the Self (aham:I | ātmā:the Self)
- நிராகாரஃ (nirākāraḥ)formless (nir:without | ākāraḥ:form)
- ஸர்வவ்யாபீ (sarvavyāpī)all-pervading (sarva:all | vyāpī:pervading)
- ஸ்வபாவதஃ (svabhāvataḥ)by nature, inherently (sva:own | bhāvataḥ:by nature)
ஸ்வபாவநிர்மலஃ ஶுத்தஃ ஸ ஏவாயம் ந ஸம்ஶயஃ ॥ ௧-௬॥
- யஃ (yaḥ)who
- வை (vai)verily, indeed
- ஸர்வாத்மகஃ (sarvātmakaḥ)the Self of all, all-pervading soul (sarva:all | ātmaka:having the nature of the self)
- தேவஃ (devaḥ)God, the shining one
- நிஷ்கலஃ (niṣkalaḥ)without parts, indivisible (niṣ:without | kala:part)
- ககநோபமஃ (gaganopamaḥ)like the sky (gagana:sky | upama:resembling)
- ஸ்வபாவநிர்மலஃ (svabhāvanirmalaḥ)stainless by his own nature (svabhāva:own nature | nirmala:stainless, pure)
- ஶுத்தஃ (śuddhaḥ)pure
- ஸஃ ஏவ அயம் (saḥ eva ayaṃ)verily this is that very one (saḥ:that | eva:verily | ayam:this)
- ந ஸம்ஶயஃ (na saṃśayaḥ)there is no doubt (na:not | saṃśaya:doubt)
ஸுகம் துஃகம் ந ஜாநாமி கதம் கஸ்யாபி வர்ததே ॥ ௧-௭॥
- அஹம் ஏவ (aham eva)I alone (aham:I | eva:alone, verily)
- அவ்யயஃ (avyayaḥ)the imperishable
- அநந்தஃ (anantaḥ)the infinite, endless
- ஶுத்தவிஜ்ஞாநவிக்ரஹஃ (śuddhavijñānavigrahaḥ)whose form is pure consciousness (śuddha:pure | vijñāna:consciousness, knowledge | vigrahaḥ:form, embodiment)
- ஸுகம் (sukham)pleasure, happiness
- துஃகம் (duḥkham)pain, sorrow
- ந ஜாநாமி (na jānāmi)I do not know (na:not | jānāmi:I know)
- கதம் (katham)how
- கஸ்ய அபி (kasya api)for anyone at all (kasya:of whom | api:even, at all)
- வர்ததே (vartate)does it exist, comes to be
ந காயிகம் கர்ம ஶுபாஶுபம் மே ।
ந வாசிகம் கர்ம ஶுபாஶுபம் மே
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஶுத்தமதீந்த்ரியோ'ஹம் ॥ ௧-௮॥
- ந மாநஸம் கர்ம (na mānasaṃ karma)there is no mental action (na:not | mānasaṃ:mental | karma:action)
- ஶுபாஶுபம் மே (śubhāśubhaṃ me)good or bad, belonging to me (śubha:good | aśubhaṃ:bad | me:mine)
- ந காயிகம் கர்ம (na kāyikaṃ karma)there is no bodily action (na:not | kāyikaṃ:bodily | karma:action)
- ந வாசிகம் கர்ம (na vācikaṃ karma)there is no verbal action (na:not | vācikaṃ:verbal | karma:action)
- ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் (jñānāmṛtaṃ)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtaṃ:nectar, the immortal)
- ஶுத்தம் (śuddham)pure
- அதீந்த்ரியஃ அஹம் (atīndriyaḥ aham)I am beyond the senses (ati:beyond | indriyaḥ:the senses | aham:I am)
மநோ'தீதம் மநஃ ஸர்வம் ந மநஃ பரமார்ததஃ ॥ ௧-௯॥
- மநஃ (manaḥ)the mind
- வை (vai)indeed
- ககந-ஆகாரம் (gagana-ākāram)having the form of the sky (gagana:sky | ākāram:form)
- மநஃ வை (manaḥ vai)the mind indeed (manaḥ:mind | vai:verily)
- ஸர்வதஃ-முகம் (sarvataḥ-mukham)facing in all directions (sarvataḥ:everywhere | mukham:face)
- மநஃ-அதீதம் (manaḥ-atītam)beyond the mind (manaḥ:mind | atītam:transcended)
- மநஃ ஸர்வம் (manaḥ sarvam)the mind is everything (manaḥ:mind | sarvam:all)
- ந மநஃ (na manaḥ)not the mind (na:not | manaḥ:mind)
- பரமார்ததஃ (paramārthataḥ)in the ultimate reality (parama:supreme | arthataḥ:in truth)
பஶ்யாமி கதமாத்மாநம் ப்ரத்யக்ஷம் வா திரோஹிதம் ॥ ௧-௧௦॥
- அஹம் ஏகம் (aham ekam)I am the one (aham:I | ekam:one)
- இதம் ஸர்வம் (idaṃ sarvam)all this (idam:this | sarvam:all)
- வ்யோம-அதீதம் (vyoma-atītam)transcending space (vyoma:space | atītam:beyond)
- நிரந்தரம் (nirantaram)without break, continuous (nis:without | antaram:interval)
- பஶ்யாமி கதம் (paśyāmi katham)how do I perceive (paśyāmi:I see | katham:how)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- ப்ரத்யக்ஷம் வா (pratyakṣam vā)whether directly visible (pratyakṣam:manifest | vā:or)
- திரோஹிதம் (tirohitam)concealed
ஸமம் ஹி ஸர்வேஷு விம்ரு'ஷ்டமவ்யயம் ।
ஸதோதிதோ'ஸி த்வமகண்டிதஃ ப்ரபோ
திவா ச நக்தம் ச கதம் ஹி மந்யஸே ॥ ௧-௧௧॥
- த்வம் ஏவம் ஏகம் (tvam evam ekam)you, thus, the One (tvam:you | evam:thus | ekam:one)
- ஹி கதம் ந புத்யஸே (hi katham na budhyase)why indeed do you not understand (hi:indeed | katham:why | na:not | budhyase:you understand)
- ஸமம் ஹி ஸர்வேஷு (samam hi sarveṣu)the same in all beings (samam:same | hi:indeed | sarveṣu:in all)
- விம்ரு'ஷ்டம் அவ்யயம் (vimṛṣṭam avyayam)the pure imperishable one (vimṛṣṭam:pure/clearly perceived | avyayam:imperishable)
- ஸதா உதிதஃ அஸி (sadā uditaḥ asi)you are ever risen/manifest (sadā:always | uditaḥ:risen/shining | asi:you are)
- த்வம் அகண்டிதஃ ப்ரபோ (tvam akhaṇḍitaḥ prabho)you the undivided one, O Lord (tvam:you | akhaṇḍitaḥ:undivided | prabho:O Lord)
- திவா ச நக்தம் ச (divā ca naktam ca)day and night (divā:by day | ca:and | naktam:by night | ca:and)
- கதம் ஹி மந்யஸே (katham hi manyase)how indeed do you think (of such distinctions) (katham:how | hi:indeed | manyase:you think)
அஹம் த்யாதா பரம் த்யேயமகண்டம் கண்ட்யதே கதம் ॥ ௧-௧௨॥
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- ஸததம் (satatam)always
- வித்தி (viddhi)know
- ஸர்வத்ர ஏகம் (sarvatra ekam)one everywhere (sarvatra:everywhere | ekam:one)
- நிரந்தரம் (nirantaram)without break, continuous
- அஹம் த்யாதா (ahaṃ dhyātā)I am the meditator (aham:I | dhyātā:meditator)
- பரம் த்யேயம் (paraṃ dhyeyam)the supreme object of meditation (param:supreme | dhyeyam:object of meditation)
- அகண்டம் (akhaṇḍam)the indivisible
- கண்ட்யதே கதம் (khaṇḍyate katham)how can it be divided (khaṇḍyate:is divided | katham:how)
ஸர்வம் ப்ரஹ்மேதி விக்யாதம் ப்ரவீதி பஹுதா ஶ்ருதிஃ ॥ ௧-௧௩॥
- ந ஜாதஃ (na jātaḥ)you were not born (na:not | jātaḥ:born)
- ந ம்ரு'தஃ அஸி த்வம் (na mṛtaḥ asi tvam)you have not died (na:not | mṛtaḥ:dead | asi:you are | tvam:you)
- ந தே தேஹஃ கதாசந (na te dehaḥ kadācana)you never had a body at any time (na:not | te:your | dehaḥ:body | kadācana:ever)
- ஸர்வம் ப்ரஹ்ம இதி (sarvaṃ brahma iti)all is Brahman thus (sarvam:all | brahma:Brahman | iti:thus)
- விக்யாதம் (vikhyātam)proclaimed
- ப்ரவீதி பஹுதா ஶ்ருதிஃ (bravīti bahudhā śrutiḥ)the scripture declares in many ways (bravīti:declares | bahudhā:in many ways | śrutiḥ:the scripture)
இதஸ்ததஃ கதம் ப்ராந்தஃ ப்ரதாவஸி பிஶாசவத் ॥ ௧-௧௪॥
- ஸஃ (saḥ)that (you)
- பாஹ்ய-அப்யந்தரஃ (bāhya-abhyantaraḥ)outside and inside (bāhya:external | abhyantaraḥ:internal)
- அஸி த்வம் (asi tvam)you are (asi:you are | tvam:you)
- ஶிவஃ (śivaḥ)the auspicious one, Shiva
- ஸர்வத்ர ஸர்வதா (sarvatra sarvadā)everywhere and always (sarvatra:everywhere | sarvadā:always)
- இதஸ்ததஃ (itastataḥ)here and there (itaḥ:here | tataḥ:there)
- கதம் ப்ராந்தஃ (katham bhrāntaḥ)why deluded (katham:why | bhrāntaḥ:confused, deluded)
- ப்ரதாவஸி (pradhāvasi)do you run about
- பிஶாசவத் (piśācavat)like a ghost (piśāca:demon, ghost | vat:like)
ந த்வம் நாஹம் ஜகந்நேதம் ஸர்வமாத்மைவ கேவலம் ॥ ௧-௧௫॥
- ஸம்யோகஃ ச (saṃyogaḥ ca)union and (saṃyogaḥ:union | ca:and)
- வியோகஃ ச (viyogaḥ ca)separation and (viyogaḥ:separation | ca:and)
- வர்ததே ந (vartate na)does not exist (vartate:exists | na:not)
- ச தே ந மே (ca te na me)neither for you nor for me (ca:and | te:for you | na:not | me:for me)
- ந த்வம் (na tvam)neither you (na:not | tvam:you)
- ந அஹம் (na aham)nor I (na:not | aham:I)
- ஜகத் ந இதம் (jagat na idam)nor this world (jagat:world | na:not | idam:this)
- ஸர்வம் ஆத்மா ஏவ (sarvam ātmā eva)all is verily the Self (sarvam:all | ātmā:the Self | eva:verily)
- கேவலம் (kevalam)alone
த்வமேவ பரமம் தத்த்வமதஃ கிம் பரிதப்யஸே ॥ ௧-௧௬॥
- ஶப்த-ஆதி-பஞ்சகஸ்ய (śabda-ādi-pañcakasya)of the group of five beginning with sound (śabda:sound | ādi:beginning with | pañcakasya:of the group of five)
- அஸ்ய (asya)of this
- ந ஏவ அஸி த்வம் (na eva asi tvam)you are not at all (na:not | eva:indeed | asi:you are | tvam:you)
- ந தே புநஃ (na te punaḥ)nor are they yours (na:not | te:they/yours | punaḥ:again/moreover)
- த்வம் ஏவ (tvam eva)you alone (tvam:you | eva:alone)
- பரமம் தத்த்வம் (paramam tattvam)the supreme reality (paramam:supreme | tattvam:reality)
- அதஃ (ataḥ)therefore
- கிம் பரிதப்யஸே (kim paritapyase)why do you grieve (kim:why | paritapyase:you grieve)
கதம் ரோதிஷி ரே வத்ஸ நாமரூபம் ந தே ந மே ॥ ௧-௧௭॥
- ஜந்ம ம்ரு'த்யுஃ (janma mṛtyuḥ)birth and death (janma:birth | mṛtyuḥ:death)
- ந தே சித்தம் (na te cittam)are not for your mind (na:not | te:your | cittam:mind)
- பந்த-மோக்ஷௌ (bandha-mokṣau)bondage and liberation (bandha:bondage | mokṣau:liberation)
- ஶுப-அஶுபௌ (śubha-aśubhau)auspicious and inauspicious (śubha:auspicious | aśubhau:inauspicious)
- கதம் ரோதிஷி (kathaṃ rodiṣi)why do you weep (katham:why | rodiṣi:you weep)
- ரே வத்ஸ (re vatsa)O dear child (re:O | vatsa:dear child)
- நாம-ரூபம் (nāma-rūpam)name and form (nāma:name | rūpam:form)
- ந தே ந மே (na te na me)neither yours nor mine (na:not | te:yours | na:not | me:mine)
அபிந்நம் பஶ்ய சாத்மாநம் ராகத்யாகாத்ஸுகீ பவ ॥ ௧-௧௮॥
- அஹோ சித்த (aho citta)O mind! (aho:oh | citta:mind)
- கதம் ப்ராந்தஃ (katham bhrāntaḥ)why deluded (katham:why | bhrāntaḥ:deluded)
- ப்ரதாவஸி (pradhāvasi)you run about
- பிஶாசவத் (piśācavat)like a ghost (piśāca:demon | vat:like)
- அபிந்நம் பஶ்ய ச ஆத்மாநம் (abhinnam paśya ca ātmānam)and behold the undivided Self (abhinnam:undivided | paśya:behold | ca:and | ātmānam:the Self)
- ராக-த்யாகாத் (rāga-tyāgāt)by renouncing attachment (rāga:attachment | tyāgāt:by renunciation)
- ஸுகீ பவ (sukhī bhava)be happy (sukhī:happy | bhava:become)
நிஷ்கம்பமேகம் ஹி விமோக்ஷவிக்ரஹம் ।
ந தே ச ராகோ ஹ்யதவா விராகஃ
கதம் ஹி ஸந்தப்யஸி காமகாமதஃ ॥ ௧-௧௯॥
- த்வம் ஏவ (tvam eva)you alone (tvam:you | eva:alone)
- தத்த்வம் ஹி (tattvam hi)are indeed the reality (tattvam:reality | hi:indeed)
- விகார-வர்ஜிதம் (vikāra-varjitam)free from modification (vikāra:modification | varjitam:free from)
- நிஷ்கம்பம் ஏகம் (niṣkampam ekam)unshaken and one (niṣkampam:unshaken | ekam:one)
- ஹி விமோக்ஷ-விக்ரஹம் (hi vimokṣa-vigraham)indeed the embodiment of liberation (hi:indeed | vimokṣa:liberation | vigraham:embodiment)
- ந தே ச ராகஃ (na te ca rāgaḥ)you have neither attachment (na:not | te:for you | ca:and | rāgaḥ:attachment)
- ஹி அதவா விராகஃ (hi athavā virāgaḥ)nor indeed detachment (hi:indeed | athavā:or | virāgaḥ:detachment)
- கதம் ஹி ஸந்தப்யஸி (katham hi santapyasi)how then do you suffer (katham:how | hi:then | santapyasi:you are tormented)
- காம-காமதஃ (kāma-kāmataḥ)from desire for objects of desire (kāma:desire | kāmataḥ:from longing)
அஶரீரம் ஸமம் தத்த்வம் தந்மாம் வித்தி ந ஸம்ஶயஃ ॥ ௧-௨௦॥
- வதந்தி ஶ்ருதயஃ ஸர்வாஃ (vadanti śrutayaḥ sarvāḥ)all the scriptures declare (vadanti:declare | śrutayaḥ:scriptures | sarvāḥ:all)
- நிர்குணம் (nirguṇam)without qualities (nir:without | guṇam:qualities)
- ஶுத்தம் (śuddham)pure
- அவ்யயம் (avyayam)imperishable
- அஶரீரம் (aśarīram)bodiless (a:without | śarīram:body)
- ஸமம் (samam)equal
- தத்த்வம் (tattvam)the truth
- தத் மாம் வித்தி (tan māṃ viddhi)know that to be me (tat:that | mām:me | viddhi:know)
- ந ஸம்ஶயஃ (na saṃśayaḥ)without doubt (na:no | saṃśayaḥ:doubt)
ஏதத்தத்த்வோபதேஶேந ந புநர்பவஸம்பவஃ ॥ ௧-௨௧॥
- ஸாகாரம் (sākāram)that which has form (sa:with | ākāram:form)
- அந்ரு'தம் வித்தி (anṛtaṃ viddhi)know to be unreal (anṛtam:unreal | viddhi:know)
- நிராகாரம் (nirākāram)the formless (nir:without | ākāram:form)
- நிரந்தரம் (nirantaram)eternal, continuous (nir:without | antaram:interval)
- ஏதத்-தத்த்வ-உபதேஶேந (etat-tattva-upadeśena)by this teaching of the truth (etat:this | tattva:truth | upadeśena:by the teaching)
- ந புநர்-பவ-ஸம்பவஃ (na punar-bhava-sambhavaḥ)there is no rebirth (na:not | punar:again | bhava:existence | sambhavaḥ:birth)
ராகத்யாகாத்புநஶ்சித்தமேகாநேகம் ந வித்யதே ॥ ௧-௨௨॥
- ஏகம் ஏவ (ekam eva)one alone (ekam:one | eva:alone)
- ஸமம் தத்த்வம் (samam tattvam)the uniform reality (samam:equal | tattvam:reality)
- வதந்தி ஹி (vadanti hi)they indeed declare (vadanti:they say | hi:indeed)
- விபஶ்சிதஃ (vipaścitaḥ)the wise ones
- ராக-த்யாகாத் (rāga-tyāgāt)through the abandonment of attachment (rāga:attachment | tyāgāt:from abandonment)
- புநஃ சித்தம் (punaḥ cittam)again the mind (punaḥ:again | cittam:mind)
- ஏக-அநேகம் (eka-anekam)as one or many (eka:one | anekam:many)
- ந வித்யதே (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:is found)
ராத்மஸ்வரூபம் ச கதம் ஸமாதிஃ ।
அஸ்தீதி நாஸ்தீதி கதம் ஸமாதி-
ர்மோக்ஷஸ்வரூபம் யதி ஸர்வமேகம் ॥ ௧-௨௩॥
- அநாத்ம-ரூபம் (anātma-rūpam)the form of the non-Self (anātma:non-Self | rūpam:form)
- ச கதம் ஸமாதிஃ (ca katham samādhiḥ)and how is there meditation (ca:and | katham:how | samādhiḥ:absorption)
- ஆத்ம-ஸ்வரூபம் (ātma-svarūpam)the essential nature of the Self (ātma:Self | svarūpam:essential nature)
- ச கதம் ஸமாதிஃ (ca katham samādhiḥ)and how is there meditation (ca:and | katham:how | samādhiḥ:absorption)
- அஸ்தி இதி (asti iti)'it exists' (asti:it is | iti:thus)
- ந அஸ்தி இதி (na asti iti)'it does not exist' (na:not | asti:it is | iti:thus)
- கதம் ஸமாதிஃ (katham samādhiḥ)how is there meditation (katham:how | samādhiḥ:absorption)
- மோக்ஷ-ஸ்வரூபம் (mokṣa-svarūpam)the nature of liberation (mokṣa:liberation | svarūpam:essential nature)
- யதி ஸர்வம் ஏகம் (yadi sarvam ekam)if all is one (yadi:if | sarvam:all | ekam:one)
ஜாநாமீஹ ந ஜாநாமீத்யாத்மாநம் மந்யஸே கதம் ॥ ௧-௨௪॥
- விஶுத்தஃ அஸி (viśuddho'si)you are pure (viśuddhaḥ:pure | asi:you are)
- ஸமம் தத்த்வம் (samaṃ tattvam)the even reality (samam:even | tattvam:reality)
- விதேஹஃ த்வம் (videhas tvam)you are bodiless (videhaḥ:bodiless | tvam:you)
- அஜஃ அவ்யயஃ (ajo'vyayaḥ)unborn and imperishable (ajaḥ:unborn | avyayaḥ:imperishable)
- ஜாநாமி இஹ ந ஜாநாமி (jānāmi iha na jānāmi)'I know this, I do not know' (jānāmi:I know | iha:this | na:not | jānāmi:I know)
- இதி ஆத்மாநம் (iti ātmānam)thus about the self (iti:thus | ātmānam:the self)
- மந்யஸே கதம் (manyase katham)how do you think (manyase:you think | katham:how)
நேதி நேதி ஶ்ருதிர்ப்ரூயாதந்ரு'தம் பாஞ்சபௌதிகம் ॥ ௧-௨௫॥
- தத்த்வமஸி-ஆதி-வாக்யேந (tattvamasi-ādi-vākyena)by the great sayings such as 'That thou art' (tattvamasi:that thou art | ādi:and others | vākyena:by the statement)
- ஸ்வாத்மா (svātmā)one's own Self (sva:own | ātmā:Self)
- ஹி (hi)indeed
- ப்ரதிபாதிதஃ (pratipāditaḥ)is established
- ந இதி ந இதி (na iti na iti)not this, not this (na:not | iti:thus)
- ஶ்ருதிஃ (śrutiḥ)the scripture
- ப்ரூயாத் (brūyāt)declares
- அந்ரு'தம் (anṛtam)unreal (an:not | ṛtam:true)
- பாஞ்சபௌதிகம் (pāñcabhautikam)that which is made of the five elements (pāñca:five | bhautikam:elemental)
த்யாதா த்யாநம் ந தே சித்தம் நிர்லஜ்ஜம் த்யாயதே கதம் ॥ ௧-௨௬॥
- ஆத்மநி ஏவ (ātmani eva)in the Self alone (ātmani:in the Self | eva:alone)
- ஆத்மநா (ātmanā)by the Self
- ஸர்வம் (sarvam)everything
- த்வயா பூர்ணம் (tvayā pūrṇam)filled by you (tvayā:by you | pūrṇam:filled)
- நிரந்தரம் (nirantaram)without interruption (nir:without | antaram:interval)
- த்யாதா (dhyātā)the meditator
- த்யாநம் (dhyānam)meditation
- ந தே சித்தம் (na te cittam)not your mind (na:not | te:your | cittam:mind)
- நிர்லஜ்ஜம் (nirlajjam)shamelessly (nir:without | lajjam:shame)
- த்யாயதே கதம் (dhyāyate katham)how does it meditate (dhyāyate:meditates | katham:how)
ஶிவம் ந ஜாநாமி கதம் பஜாமி ।
அஹம் ஶிவஶ்சேத்பரமார்ததத்த்வம்
ஸமஸ்வரூபம் ககநோபமம் ச ॥ ௧-௨௭॥
- ஶிவம் ந ஜாநாமி (śivam na jānāmi)I do not know Shiva (śivam:Shiva | na:not | jānāmi:I know)
- கதம் வதாமி (katham vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஶிவம் ந ஜாநாமி (śivam na jānāmi)I do not know Shiva (śivam:Shiva | na:not | jānāmi:I know)
- கதம் பஜாமி (katham bhajāmi)how shall I worship (katham:how | bhajāmi:I worship)
- அஹம் ஶிவஃ சேத் (aham śivaḥ cet)if I am Shiva (aham:I | śivaḥ:Shiva | cet:if)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the supreme reality (paramārtha:highest truth | tattvam:essence)
- ஸம-ஸ்வரூபம் (sama-svarūpam)of even nature (sama:equal | svarūpam:own form)
- ககந-உபமம் ச (gagana-upamam ca)and like the sky (gagana:sky | upamam:comparable | ca:and)
க்ராஹ்யக்ராஹகநிர்முக்தம் ஸ்வஸம்வேத்யம் கதம் பவேத் ॥ ௧-௨௮॥
- ந அஹம் (na aham)there is no 'I' (na:not | aham:I)
- தத்த்வம் (tattvam)the reality
- ஸமம் தத்த்வம் (samam tattvam)the reality is uniform (samam:equal/uniform | tattvam:reality)
- கல்பநா-ஹேது-வர்ஜிதம் (kalpanā-hetu-varjitam)free from the cause of imagination (kalpanā:imagination | hetu:cause | varjitam:devoid of)
- க்ராஹ்ய-க்ராஹக-நிர்முக்தம் (grāhya-grāhaka-nirmuktam)free from object and subject (grāhya:the perceived object | grāhaka:the perceiver | nirmuktam:liberated from)
- ஸ்வ-ஸம்வேத்யம் (sva-saṃvedyam)self-knowable (sva:self | saṃvedyam:to be known)
- கதம் பவேத் (katham bhavet)how can it be (katham:how | bhavet:could be)
த்தத்த்வஸ்வரூபம் ந ஹி வஸ்து கிஞ்சித் ।
ஆத்மைகரூபம் பரமார்ததத்த்வம்
ந ஹிம்ஸகோ வாபி ந சாப்யஹிம்ஸா ॥ ௧-௨௯॥
- அநந்த-ரூபம் (ananta-rūpam)of infinite form (ananta:infinite | rūpam:form)
- ந ஹி வஸ்து கிஞ்சித் (na hi vastu kiñcit)there is no thing whatsoever (na:not | hi:indeed | vastu:thing | kiñcit:any)
- தத்த்வ-ஸ்வரூபம் (tattva-svarūpam)of the nature of truth (tattva:essence/truth | svarūpam:own nature)
- ந ஹி வஸ்து கிஞ்சித் (na hi vastu kiñcit)there is no thing whatsoever (na:not | hi:indeed | vastu:thing | kiñcit:any)
- ஆத்ம-ஏக-ரூபம் (ātma-eka-rūpam)of the single form of the Self (ātma:Self | eka:one | rūpam:form)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the ultimate reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:essence)
- ந ஹிம்ஸகஃ (na hiṃsakaḥ)there is no injurer (na:not | hiṃsakaḥ:one who harms)
- வா அபி (vā api)nor even (vā:or | api:even)
- ந ச அபி அஹிம்ஸா (na ca api ahiṃsā)nor even non-injury (na:not | ca:and | api:even | ahiṃsā:non-violence)
விப்ரமம் கதமாத்மார்தே விப்ராந்தோ'ஹம் கதம் புநஃ ॥ ௧-௩௦॥
- விஶுத்தஃ அஸி (viśuddho'si)you are pure (viśuddhaḥ:pure | asi:you are)
- ஸமம் (samam)equal, homogeneous
- தத்த்வம் (tattvam)the reality
- விதேஹம் (videham)bodiless (vi:without | deham:body)
- அஜம் (ajam)unborn (a:not | jam:born)
- அவ்யயம் (avyayam)imperishable (a:not | vyayam:decaying)
- விப்ரமம் (vibhramam)delusion
- கதம் ஆத்ம-அர்தே (katham ātma-arthe)how, with regard to the Self (katham:how | ātma:Self | arthe:with regard to)
- விப்ராந்தஃ அஹம் (vibhrānto'ham)I am deluded (vibhrāntaḥ:deluded | aham:I)
- கதம் புநஃ (katham punaḥ)how again (katham:how | punaḥ:again)
ஶிவேந மநஸா ஶுத்தோ ந பேதஃ ப்ரதிபாதி மே ॥ ௧-௩௧॥
- கடே பிந்நே (ghaṭe bhinne)when the pot is broken (ghaṭe:in the pot | bhinne:broken)
- கடாகாஶம் (ghaṭākāśam)the space within the pot (ghaṭa:pot | ākāśam:space)
- ஸுலீநம் (sulīnam)well merged (su:well | līnam:merged)
- பேத-வர்ஜிதம் (bheda-varjitam)free from division (bheda:division | varjitam:free from)
- ஶிவேந மநஸா (śivena manasā)with an auspicious mind (śivena:auspicious | manasā:with the mind)
- ஶுத்தஃ (śuddhaḥ)pure
- ந பேதஃ (na bhedaḥ)no division (na:not | bhedaḥ:division)
- ப்ரதிபாதி மே (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
கேவலம் ப்ரஹ்ம ஸம்வித்தி வேத்யவேதகவர்ஜிதம் ॥ ௧-௩௨॥
- ந கடஃ (na ghaṭaḥ)there is no pot (na:not | ghaṭaḥ:pot)
- ந கடாகாஶஃ (na ghaṭākāśaḥ)no space within the pot (na:not | ghaṭa:pot | ākāśaḥ:space)
- ந ஜீவஃ (na jīvaḥ)no individual soul (na:not | jīvaḥ:individual soul)
- ஜீவ-விக்ரஹஃ (jīva-vigrahaḥ)embodiment of the soul (jīva:soul | vigrahaḥ:embodied form)
- கேவலம் ப்ரஹ்ம (kevalaṃ brahma)only Brahman (kevalam:only | brahma:Brahman)
- ஸம்வித்தி (saṃviddhi)know well (saṃviddhi:know thoroughly)
- வேத்ய-வேதக-வர்ஜிதம் (vedya-vedaka-varjitam)free from the known and the knower (vedya:the knowable | vedaka:the knower | varjitam:devoid of)
ஸர்வம் ஶூந்யமஶூந்யம் ச தந்மாம் வித்தி ந ஸம்ஶயஃ ॥ ௧-௩௩॥
- ஸர்வத்ர (sarvatra)everywhere
- ஸர்வதா (sarvadā)always
- ஸர்வம் (sarvam)all
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- ஸததம் (satatam)continually
- த்ருவம் (dhruvam)constant
- ஸர்வம் ஶூந்யம் அஶூந்யம் ச (sarvaṃ śūnyam aśūnyaṃ ca)all, void and non-void (sarvam:all | śūnyam:void | aśūnyam:non-void | ca:and)
- தத் மாம் வித்தி (tat māṃ viddhi)know that to be me (tat:that | mām:me | viddhi:know)
- ந ஸம்ஶயஃ (na saṃśayaḥ)there is no doubt (na:not | saṃśayaḥ:doubt)
வர்ணாஶ்ரமோ நைவ குலம் ந ஜாதிஃ ।
ந தூமமார்கோ ந ச தீப்திமார்கோ
ப்ரஹ்மைகரூபம் பரமார்ததத்த்வம் ॥ ௧-௩௪॥
- வேதா ந (vedā na)no Vedas (vedā:Vedas | na:not)
- லோகா ந (lokā na)no worlds (lokā:worlds | na:not)
- ஸுரா ந (surā na)no gods (surā:gods | na:not)
- யஜ்ஞா ந (yajñā na)no sacrifices (yajñā:sacrifices | na:not)
- வர்ணாஶ்ரமஃ ந ஏவ (varṇāśramaḥ na eva)no castes and stages of life (varṇa:caste | āśrama:stage of life | na eva:indeed not)
- குலம் ந (kulam na)no family (kulam:family | na:not)
- ந ஜாதிஃ (na jātiḥ)no birth-class (na:not | jātiḥ:birth-class)
- ந தூம-மார்கஃ (na dhūma-mārgaḥ)no path of smoke (na:not | dhūma:smoke | mārgaḥ:path)
- ந ச தீப்தி-மார்கஃ (na ca dīpti-mārgaḥ)nor path of light (na:not | ca:and | dīpti:light | mārgaḥ:path)
- ப்ரஹ்ம-ஏக-ரூபம் (brahma-eka-rūpam)the one form of Brahman (brahma:Brahman | eka:one | rūpam:form)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the ultimate reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:essence)
ப்ரத்யக்ஷம் சாபரோக்ஷம் ச ஹ்யாத்மாநம் மந்யஸே கதம் ॥ ௧-௩௫॥
- வ்யாப்ய-வ்யாபக-நிர்முக்தஃ (vyāpya-vyāpaka-nirmuktaḥ)free from the pervaded and the pervader (vyāpya:the pervaded | vyāpaka:the pervader | nirmuktaḥ:free from)
- த்வம் ஏகஃ (tvam ekaḥ)you are the one (tvam:you | ekaḥ:the one)
- ஸபலம் யதி (saphalam yadi)if fruitful (saphalam:fruitful | yadi:if)
- ப்ரத்யக்ஷம் ச அபரோக்ஷம் ச (pratyakṣam ca aparokṣam ca)as directly perceptible and immediately experienced (pratyakṣam:directly perceptible | ca:and | aparokṣam:immediate | ca:and)
- ஹி ஆத்மாநம் (hi ātmānam)the Self indeed (hi:indeed | ātmānam:the Self)
- மந்யஸே கதம் (manyase katham)how do you think (manyase:you think | katham:how)
ஸமம் தத்த்வம் ந விந்தந்தி த்வைதாத்வைதவிவர்ஜிதம் ॥ ௧-௩௬॥
- அத்வைதம் (advaitam)non-duality (a:not | dvaitam:duality)
- கேசித் இச்சந்தி (kecid icchanti)some desire (kecid:some | icchanti:desire)
- த்வைதம் இச்சந்தி ச அபரே (dvaitam icchanti ca apare)and others desire duality (dvaitam:duality | icchanti:desire | ca:and | apare:others)
- ஸமம் தத்த்வம் (samam tattvam)the equal/uniform truth (samam:equal | tattvam:truth)
- ந விந்தந்தி (na vindanti)they do not know (na:not | vindanti:they find/know)
- த்வைத-அத்வைத-விவர்ஜிதம் (dvaita-advaita-vivarjitam)free from both duality and non-duality (dvaita:duality | advaita:non-duality | vivarjitam:devoid of)
கதயந்தி கதம் தத்த்வம் மநோவாசாமகோசரம் ॥ ௧-௩௭॥
- ஶ்வேத-ஆதி-வர்ண-ரஹிதம் (śvetādi-varṇa-rahitam)devoid of colors such as white (śveta:white | ādi:etc. | varṇa:color | rahitam:devoid of)
- ஶப்த-ஆதி-குண-வர்ஜிதம் (śabdādi-guṇa-varjitam)free from qualities such as sound (śabda:sound | ādi:etc. | guṇa:quality | varjitam:free from)
- கதயந்தி கதம் (kathayanti katham)how do they describe (kathayanti:they describe | katham:how)
- தத்த்வம் (tattvam)the Reality
- மநோ-வாசாம் அகோசரம் (mano-vācām agocaram)beyond the reach of mind and speech (manaḥ:mind | vācām:of speech | agocaram:beyond the range)
ததா ஹி ப்ரஹ்ம ஸம்வேத்தி ந தே த்வைதபரம்பரா ॥ ௧-௩௮॥
- யதா (yadā)when
- அந்ரு'தம் இதம் ஸர்வம் (anṛtam idaṃ sarvam)all this is unreal (anṛtam:unreal | idam:this | sarvam:all)
- தேஹ-ஆதி-ககந-உபமம் (dehādi-gaganopamam)the body and the rest being like the sky (deha:body | ādi:etc. | gagana:sky | upamam:comparable to)
- ததா ஹி (tadā hi)then indeed (tadā:then | hi:indeed)
- ப்ரஹ்ம ஸம்வேத்தி (brahma saṃvetti)one knows Brahman (brahma:Brahman | saṃvetti:fully knows)
- ந தே த்வைத-பரம்பரா (na te dvaita-paramparā)there is no succession of duality for you (na:not | te:for you | dvaita:duality | paramparā:succession)
வ்யோமாகாரம் ததைவைகம் த்யாதா த்யாநம் கதம் பவேத் ॥ ௧-௩௯॥
- பரேண ஸஹ (pareṇa saha)together with the Supreme (pareṇa:with the Supreme | saha:together)
- ஜாத-ஆத்மா அபி (jāta-ātmā api)even the born self (jāta:born | ātmā:self | api:even)
- ஹி அபிந்நஃ (hi abhinnaḥ)indeed non-different (hi:indeed | abhinnaḥ:non-different)
- ப்ரதிபாதி மே (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
- வ்யோம-ஆகாரம் (vyoma-ākāram)of the form of space (vyoma:sky/space | ākāram:form)
- ததா ஏவ ஏகம் (tathā eva ekam)thus indeed one (tathā:thus | eva:indeed | ekam:one)
- த்யாதா த்யாநம் (dhyātā dhyānam)meditator and meditation (dhyātā:meditator | dhyānam:meditation)
- கதம் பவேத் (katham bhavet)how can there be (katham:how | bhavet:can there be)
ஏதத்ஸர்வம் ந மே கிஞ்சித்விஶுத்தோ'ஹமஜோ'வ்யயஃ ॥ ௧-௪௦॥
- யத் கரோமி (yat karomi)whatever I do (yat:whatever | karomi:I do)
- யத் அஶ்நாமி (yad aśnāmi)whatever I eat (yat:whatever | aśnāmi:I eat)
- யத் ஜுஹோமி (yaj juhomi)whatever I offer as oblation (yat:whatever | juhomi:I offer)
- ததாமி யத் (dadāmi yat)whatever I give (dadāmi:I give | yat:whatever)
- ஏதத் ஸர்வம் (etat sarvam)all this (etat:this | sarvam:all)
- ந மே கிஞ்சித் (na me kiñcit)is nothing of mine (na:not | me:mine | kiñcit:anything)
- விஶுத்தஃ அஹம் (viśuddhaḥ aham)I am pure (viśuddhaḥ:pure | aham:I)
- அஜஃ அவ்யயஃ (ajaḥ avyayaḥ)unborn and imperishable (ajaḥ:unborn | avyayaḥ:imperishable)
ஸர்வம் ஜகத்வித்தி விகாரஹீநம் ।
ஸர்வம் ஜகத்வித்தி விஶுத்ததேஹம்
ஸர்வம் ஜகத்வித்தி ஶிவைகரூபம் ॥ ௧-௪௧॥
- ஸர்வம் ஜகத் (sarvaṃ jagat)the entire world (sarvam:all | jagat:world)
- வித்தி (viddhi)know
- நிராக்ரு'தி இதம் (nirākṛti idam)this as formless (nirākṛti:formless | idam:this)
- விகார-ஹீநம் (vikāra-hīnam)free from modification (vikāra:modification | hīnam:devoid of)
- விஶுத்த-தேஹம் (viśuddha-deham)of pure body (viśuddha:pure | deham:body)
- ஶிவ-ஏக-ரூபம் (śiva-eka-rūpam)of the one form of Shiva (śiva:auspicious Shiva | eka:one | rūpam:form)
அஸம்வேத்யம் ஸ்வஸம்வேத்யமாத்மாநம் மந்யஸே கதம் ॥ ௧-௪௨॥
- தத்த்வம் த்வம் (tattvaṃ tvam)you are the truth (tattvam:the truth | tvam:you)
- ந ஹி ஸந்தேஹஃ (na hi sandehaḥ)there is no doubt (na:not | hi:indeed | sandehaḥ:doubt)
- கிம் ஜாநாமி (kiṃ jānāmi)what do I know (kim:what | jānāmi:I know)
- அதவா புநஃ (athavā punaḥ)or again (athavā:or | punaḥ:again)
- அஸம்வேத்யம் (asaṃvedyam)the unknowable (a:not | saṃvedyam:knowable)
- ஸ்வஸம்வேத்யம் (svasaṃvedyam)self-knowable (sva:self | saṃvedyam:knowable)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- மந்யஸே கதம் (manyase katham)how do you regard (manyase:you consider | katham:how)
தத்த்வமேகமிதம் ஸர்வம் வ்யோமாகாரம் நிரஞ்ஜநம் ॥ ௧-௪௩॥
- மாயா-அமாயா (māyā-amāyā)illusion and non-illusion (māyā:illusion | amāyā:non-illusion)
- கதம் (katham)how
- தாத (tāta)O dear one
- சாயா-அசாயா (chāyā-achāyā)shadow and non-shadow (chāyā:shadow | achāyā:non-shadow)
- ந வித்யதே (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:exists)
- தத்த்வம் ஏகம் (tattvam ekam)the one reality (tattvam:reality | ekam:one)
- இதம் ஸர்வம் (idaṃ sarvam)all this (idam:this | sarvam:all)
- வ்யோம-ஆகாரம் (vyoma-ākāram)having the form of space (vyoma:space | ākāram:form)
- நிரஞ்ஜநம் (nirañjanam)untainted
ஸ்வபாவநிர்மலஃ ஶுத்த இதி மே நிஶ்சிதா மதிஃ ॥ ௧-௪௪॥
- ஆதி-மத்ய-அந்த-முக்தஃ அஹம் (ādi-madhya-anta-muktaḥ aham)I am free from beginning, middle, and end (ādi:beginning | madhya:middle | anta:end | muktaḥ:free | aham:I)
- ந பத்தஃ அஹம் (na baddhaḥ aham)I am never bound (na:not | baddhaḥ:bound | aham:I)
- கதாசந (kadācana)ever
- ஸ்வபாவ-நிர்மலஃ (svabhāva-nirmalaḥ)pure by nature (svabhāva:own nature | nirmalaḥ:stainless)
- ஶுத்தஃ (śuddhaḥ)pure
- இதி மே நிஶ்சிதா மதிஃ (iti me niścitā matiḥ)thus is my firm conviction (iti:thus | me:my | niścitā:firm | matiḥ:conviction)
ப்ரஹ்மைவ கேவலம் ஸர்வம் கதம் வர்ணாஶ்ரமஸ்திதிஃ ॥ ௧-௪௫॥
- மஹத்-ஆதி (mahad-ādi)Mahat and the rest (mahat:great principle | ādi:etc.)
- ஜகத் ஸர்வம் (jagat sarvam)the whole world (jagat:world | sarvam:all)
- ந கிஞ்சித் (na kiñcit)not anything (na:not | kiñcit:anything)
- ப்ரதிபாதி மே (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
- ப்ரஹ்ம ஏவ (brahma eva)Brahman alone (brahma:Brahman | eva:alone)
- கேவலம் ஸர்வம் (kevalaṃ sarvam)solely everything (kevalam:only | sarvam:all)
- கதம் வர்ணாஶ்ரம-ஸ்திதிஃ (kathaṃ varṇāśrama-sthitiḥ)how can there be the condition of castes and stages of life (katham:how | varṇa:caste | āśrama:stage of life | sthitiḥ:condition)
நிராலம்பமஶூந்யம் ச ஶூந்யம் வ்யோமாதிபஞ்சகம் ॥ ௧-௪௬॥
- ஜாநாமி (jānāmi)I know
- ஸர்வதா ஸர்வம் (sarvathā sarvam)everything in every way (sarvathā:in every way | sarvam:everything)
- அஹம் ஏகஃ (aham ekaḥ)I am the one (aham:I | ekaḥ:one)
- நிரந்தரம் (nirantaram)without interruption (nir:without | antaram:interval)
- நிராலம்பம் (nirālambam)without support (nir:without | ālambam:support)
- அஶூந்யம் ச (aśūnyam ca)and not void (a:not | śūnyam:void | ca:and)
- ஶூந்யம் (śūnyam)void
- வ்யோம-ஆதி-பஞ்சகம் (vyoma-ādi-pañcakam)the group of five beginning with ether (vyoma:ether | ādi:beginning with | pañcakam:group of five)
ஸாநந்தோ வா நிராநந்தமாத்மாநம் மந்யஸே கதம் ॥ ௧-௪௭॥
- ந ஷண்டஃ (na ṣaṇḍhaḥ)neither a eunuch (na:not | ṣaṇḍhaḥ:eunuch)
- ந புமாந் (na pumān)nor a man (na:not | pumān:man)
- ந ஸ்த்ரீ (na strī)nor a woman (na:not | strī:woman)
- ந போதஃ (na bodhaḥ)not knowledge (na:not | bodhaḥ:cognition)
- ந ஏவ கல்பநா (na eva kalpanā)nor indeed imagination (na:not | eva:indeed | kalpanā:imagination)
- ஸ-ஆநந்தஃ வா நிராநந்தம் (sānandaḥ vā nirānandam)blissful or devoid of bliss (sa:with | ānandaḥ:bliss | vā:or | nirānandam:without bliss)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- மந்யஸே கதம் (manyase katham)how do you regard (manyase:you think | katham:how)
மநோவிநாஶாந்ந து நைவ ஶுத்தம் ।
குரூபதேஶாந்ந து நைவ ஶுத்தம்
ஸ்வயம் ச தத்த்வம் ஸ்வயமேவ புத்தம் ॥ ௧-௪௮॥
- ஷடங்க-யோகாத் (ṣaḍaṅga-yogāt)from the yoga of six limbs (ṣaṭ:six | aṅga:limbs | yogāt:from yoga)
- ந து நைவ ஶுத்தம் (na tu naiva śuddham)not at all is it purified (na:not | tu:but | naiva:not even | śuddham:pure)
- மநோவிநாஶாத் (manovināśāt)from the destruction of the mind (manaḥ:mind | vināśāt:from destruction)
- ந து நைவ ஶுத்தம் (na tu naiva śuddham)not at all is it purified (na:not | tu:but | naiva:not even | śuddham:pure)
- குரூபதேஶாத் (gurūpadeśāt)from the teaching of the guru (guru:teacher | upadeśāt:from instruction)
- ந து நைவ ஶுத்தம் (na tu naiva śuddham)not at all is it purified (na:not | tu:but | naiva:not even | śuddham:pure)
- ஸ்வயம் ச தத்த்வம் (svayaṁ ca tattvam)and the Reality itself (svayam:by itself | ca:and | tattvam:the essence/reality)
- ஸ்வயமேவ புத்தம் (svayameva buddham)is known by itself alone (svayam:by itself | eva:alone | buddham:understood)
ஆத்மைவ கேவலம் ஸர்வம் துரீயம் ச த்ரயம் கதம் ॥ ௧-௪௯॥
- ந ஹி (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- பஞ்ச-ஆத்மகஃ தேஹஃ (pañca-ātmakaḥ dehaḥ)the body composed of the five elements (pañca:five | ātmakaḥ:composed of | dehaḥ:body)
- விதேஹஃ (videhaḥ)the bodiless (vi:without | dehaḥ:body)
- வர்ததே (vartate)exists
- ந ஹி (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- ஆத்மா ஏவ (ātmā eva)the Self alone (ātmā:Self | eva:alone)
- கேவலம் (kevalam)solely
- ஸர்வம் (sarvam)all
- துரீயம் (turīyam)the fourth state
- ச (ca)and
- த்ரயம் (trayam)the three (states)
- கதம் (katham)how
ந கர்தா ந ச போக்தாஹம் வ்யாப்யவ்யாபகவர்ஜிதஃ ॥ ௧-௫௦॥
- ந பத்தஃ (na baddhaḥ)not bound (na:not | baddhaḥ:bound)
- ந ஏவ முக்தஃ அஹம் (na eva muktaḥ aham)nor am I liberated (na:not | eva:indeed | muktaḥ:liberated | aham:I)
- ந ச அஹம் ப்ரஹ்மணஃ ப்ரு'தக் (na ca aham brahmaṇaḥ pṛthak)nor am I separate from Brahman (na:not | ca:and | aham:I | brahmaṇaḥ:from Brahman | pṛthak:separate)
- ந கர்தா (na kartā)not the doer (na:not | kartā:doer)
- ந ச போக்தா அஹம் (na ca bhoktā aham)nor am I the enjoyer (na:not | ca:and | bhoktā:enjoyer | aham:I)
- வ்யாப்ய-வ்யாபக-வர்ஜிதஃ (vyāpya-vyāpaka-varjitaḥ)free from the pervaded and the pervader (vyāpya:the pervaded | vyāpaka:the pervader | varjitaḥ:free from)
ப்ரக்ரு'திம் புருஷம் தத்வதபிந்நம் ப்ரதிபாதி மே ॥ ௧-௫௧॥
- யதா (yathā)just as
- ஜலம் ஜலே ந்யஸ்தம் (jalaṃ jale nyastam)water poured into water (jalam:water | jale:in water | nyastam:placed, poured)
- ஸலிலம் பேத-வர்ஜிதம் (salilaṃ bheda-varjitam)water devoid of distinction (salilam:water | bheda:distinction | varjitam:devoid of)
- ப்ரக்ரு'திம் புருஷம் (prakṛtiṃ puruṣam)Prakriti and Purusha (prakṛtim:nature | puruṣam:spirit)
- தத்வத் அபிந்நம் (tadvad abhinnam)in that way undivided (tadvad:likewise | abhinnam:non-different)
- ப்ரதிபாதி மே (pratibhāti me)appear to me (pratibhāti:appears | me:to me)
ஸாகாரம் ச நிராகாரமாத்மாநம் மந்யஸே கதம் ॥ ௧-௫௨॥
- யதி நாம (yadi nāma)if indeed (yadi:if | nāma:indeed)
- ந முக்தஃ அஸி (na muktaḥ asi)you are not liberated (na:not | muktaḥ:liberated | asi:you are)
- ந பத்தஃ அஸி (na baddhaḥ asi)you are not bound (na:not | baddhaḥ:bound | asi:you are)
- கதாசந (kadācana)ever
- ஸாகாரம் ச (sākāram ca)as having form (sākāram:with form | ca:and)
- நிராகாரம் (nirākāram)as formless
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- மந்யஸே கதம் (manyase katham)how do you consider (manyase:you consider | katham:how)
யதா பரம் ஹி ரூபம் யந்மரீசிஜலஸந்நிபம் ॥ ௧-௫௩॥
- ஜாநாமி (jānāmi)I know
- தே (te)your
- பரம் ரூபம் (paraṃ rūpam)supreme form (param:supreme | rūpam:form)
- ப்ரத்யக்ஷம் (pratyakṣam)directly perceptible
- ககந-உபமம் (gagana-upamam)like the sky (gagana:sky | upamam:resembling)
- யதா (yathā)just as
- பரம் ஹி ரூபம் (paraṃ hi rūpam)the supreme form indeed (param:supreme | hi:indeed | rūpam:form)
- யத் (yat)which
- மரீசி-ஜல-ஸந்நிபம் (marīci-jala-sannibham)resembling a mirage of water (marīci:mirage | jala:water | sannibham:resembling)
விதேஹம் ககநம் வித்தி விஶுத்தோ'ஹம் ஸ்வபாவதஃ ॥ ௧-௫௪॥
- ந குருஃ (na guruḥ)no teacher (na:not | guruḥ:teacher)
- ந உபதேஶஃ ச (na upadeśaḥ ca)nor instruction (na:not | upadeśaḥ:instruction | ca:and)
- ந ச உபாதிஃ (na ca upādhiḥ)nor any limiting adjunct (na:not | ca:and | upādhiḥ:limiting adjunct)
- ந மே க்ரியா (na me kriyā)no action of mine (na:not | me:my | kriyā:action)
- விதேஹம் (videham)bodiless (vi:without | deham:body)
- ககநம் (gaganam)like the sky
- வித்தி (viddhi)know
- விஶுத்தஃ அஹம் (viśuddhaḥ aham)I am utterly pure (viśuddhaḥ:utterly pure | aham:I)
- ஸ்வபாவதஃ (svabhāvataḥ)by my very nature (sva:own | bhāvataḥ:by nature)
அஹம் சாத்மா பரம் தத்த்வமிதி வக்தும் ந லஜ்ஜஸே ॥ ௧-௫௫॥
- விஶுத்தஃ அஸி (viśuddho'si)you are pure (viśuddhaḥ:pure | asi:you are)
- ஶரீரஃ அஸி ந (śarīro'si na)you are not the body (śarīraḥ:body | asi:you are | na:not)
- தே சித்தம் (te cittam)your mind (te:your | cittam:mind)
- பராத்பரம் (parātparam)higher than the highest (parāt:than the highest | param:higher)
- அஹம் ச ஆத்மா (ahaṃ ca ātmā)I am the Self (aham:I | ca:and | ātmā:the Self)
- பரம் தத்த்வம் (paraṃ tattvam)the supreme reality (param:supreme | tattvam:reality)
- இதி வக்தும் (iti vaktum)to say thus (iti:thus | vaktum:to say)
- ந லஜ்ஜஸே (na lajjase)you are not ashamed (na:not | lajjase:you feel ashamed)
பிப வத்ஸ கலாதீதமத்வைதம் பரமாம்ரு'தம் ॥ ௧-௫௬॥
- கதம் ரோதிஷி (kathaṃ rodiṣi)why do you cry (kathaṃ:why | rodiṣi:you cry)
- ரே சித்த (re citta)O mind (re:O | citta:mind)
- ஹி ஆத்மா ஏவ (hi ātmā eva)indeed the Self alone (hi:indeed | ātmā:Self | eva:alone)
- ஆத்மா ஆத்மநா பவ (ātmā ātmanā bhava)become the Self by the Self (ātmā:Self | ātmanā:by the Self | bhava:become)
- பிப வத்ஸ (piba vatsa)drink, O child (piba:drink | vatsa:child)
- கலா-அதீதம் (kalā-atītam)that which transcends all parts (kalā:part | atītam:transcending)
- அத்வைதம் (advaitam)the non-dual (advaitam:non-dual)
- பரம-அம்ரு'தம் (paramāmṛtam)the supreme nectar (parama:supreme | amṛtam:nectar)
யஸ்யேத்ரு'ஶஃ ஸதா போதஃ ஸ போதோ நாந்யதா பவேத் ॥ ௧-௫௭॥
- ந ஏவ போதஃ (na eva bodhaḥ)neither knowledge (na:not | eva:indeed | bodhaḥ:knowledge)
- ந ச அபோதஃ (na ca abodhaḥ)nor ignorance (na:not | ca:and | abodhaḥ:ignorance)
- ந போத-அபோதஃ ஏவ ச (na bodha-abodhaḥ eva ca)nor both knowledge and ignorance (na:not | bodha:knowledge | abodhaḥ:ignorance | eva:indeed | ca:and)
- யஸ்ய ஈத்ரு'ஶஃ (yasya īdṛśaḥ)whose such (yasya:whose | īdṛśaḥ:of such kind)
- ஸதா போதஃ (sadā bodhaḥ)always knowledge (sadā:always | bodhaḥ:knowledge)
- ஸஃ போதஃ (sa bodhaḥ)that is knowledge (saḥ:that | bodhaḥ:knowledge)
- ந அந்யதா பவேத் (na anyathā bhavet)it cannot be otherwise (na:not | anyathā:otherwise | bhavet:would be)
ந தேஶகாலௌ ந குரூபதேஶஃ ।
ஸ்வபாவஸம்வித்தரஹம் ச தத்த்வ-
மாகாஶகல்பம் ஸஹஜம் த்ருவம் ச ॥ ௧-௫௮॥
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- ந தர்கஃ (na tarkaḥ)not reasoning (na:not | tarkaḥ:logic)
- ந ஸமாதி-யோகஃ (na samādhi-yogaḥ)not the yoga of meditative absorption (na:not | samādhi:absorption | yogaḥ:union)
- ந தேஶ-காலௌ (na deśa-kālau)not place and time (na:not | deśa:place | kālau:time)
- ந குரு-உபதேஶஃ (na guru-upadeśaḥ)not the teaching of a guru (na:not | guru:teacher | upadeśaḥ:instruction)
- ஸ்வபாவ-ஸம்வித்திஃ (svabhāva-saṃvittiḥ)awareness of one's own nature (svabhāva:own nature | saṃvittiḥ:awareness)
- அஹம் ச (aham ca)and I (aham:I | ca:and)
- தத்த்வம் (tattvam)the reality
- ஆகாஶ-கல்பம் (ākāśa-kalpam)like space (ākāśa:space | kalpam:resembling)
- ஸஹஜம் (sahajam)innate
- த்ருவம் ச (dhruvam ca)and eternal (dhruvam:eternal | ca:and)
விஶுத்தம் நிர்குணம் ப்ரஹ்ம பந்தோ முக்திஃ கதம் மம ॥ ௧-௫௯॥
- ந ஜாதஃ அஹம் (na jāto'ham)I was never born (na:not | jātaḥ:born | aham:I)
- ம்ரு'தஃ வா அபி (mṛto vāpi)nor did I die (mṛtaḥ:dead | vā:or | api:even)
- ந மே கர்ம ஶுப-அஶுபம் (na me karma śubhāśubham)I have no good or bad actions (na:not | me:my | karma:action | śubha:good | aśubham:bad)
- விஶுத்தம் (viśuddham)pure
- நிர்குணம் (nirguṇam)without attributes (nir:without | guṇam:attributes)
- ப்ரஹ்ம (brahma)Brahman
- பந்தஃ முக்திஃ கதம் மம (bandho muktiḥ kathaṃ mama)how can there be bondage or liberation for me (bandhaḥ:bondage | muktiḥ:liberation | katham:how | mama:for me)
அந்தரம் ஹி ந பஶ்யாமி ஸ பாஹ்யாப்யந்தரஃ கதம் ॥ ௧-௬௦॥
- யதி (yadi)if
- ஸர்வகதஃ தேவஃ (sarvagataḥ devaḥ)the all-pervading God (sarvagataḥ:all-pervading | devaḥ:God)
- ஸ்திரஃ (sthiraḥ)steady
- பூர்ணஃ (pūrṇaḥ)full, complete
- நிரந்தரஃ (nirantaraḥ)without interval, continuous (nir:without | antaraḥ:interval)
- அந்தரம் ஹி ந பஶ்யாமி (antaram hi na paśyāmi)I truly do not see any difference (antaram:difference | hi:indeed | na:not | paśyāmi:I see)
- ஸஃ பாஹ்ய-அப்யந்தரஃ கதம் (saḥ bāhya-abhyantaraḥ katham)how can He be outer and inner (saḥ:He | bāhya:outer | abhyantaraḥ:inner | katham:how)
அஹோ மாயாமஹாமோஹோ த்வைதாத்வைதவிகல்பநா ॥ ௧-௬௧॥
- ஸ்புரதி ஏவ (sphurati eva)shines forth indeed (sphurati:shines forth | eva:indeed)
- ஜகத் க்ரு'த்ஸ்நம் (jagat kṛtsnam)the entire world (jagat:world | kṛtsnam:entire)
- அகண்டித-நிரந்தரம் (akhaṇḍita-nirantaram)undivided and continuous (akhaṇḍita:undivided | nirantaram:continuous)
- அஹோ (aho)oh!
- மாயா-மஹாமோஹஃ (māyā-mahāmohaḥ)the great delusion of Maya (māyā:illusion | mahā:great | mohaḥ:delusion)
- த்வைத-அத்வைத-விகல்பநா (dvaita-advaita-vikalpanā)the imagining of duality and non-duality (dvaita:duality | advaita:non-duality | vikalpanā:imagining)
பேதாபேதவிநிர்முக்தோ வர்ததே கேவலஃ ஶிவஃ ॥ ௧-௬௨॥
- ஸாகாரம் (sākāram)with form (sa:with | ākāram:form)
- ச (ca)and
- நிராகாரம் (nirākāram)without form (nir:without | ākāram:form)
- ந இதி ந இதி (na iti na iti)not this, not this (na:not | iti:thus)
- இதி ஸர்வதா (iti sarvadā)thus always (iti:thus | sarvadā:always)
- பேத-அபேத-விநிர்முக்தஃ (bheda-abheda-vinirmuktaḥ)free from difference and non-difference (bheda:difference | abheda:non-difference | vinirmuktaḥ:completely liberated)
- வர்ததே (vartate)exists
- கேவலஃ ஶிவஃ (kevalaḥ śivaḥ)the absolute Śiva alone (kevalaḥ:alone/absolute | śivaḥ:the auspicious one)
ந தே ச பத்நீ ந ஸுதஶ்ச மித்ரம் ।
ந பக்ஷபாதீ ந விபக்ஷபாதஃ
கதம் ஹி ஸந்தப்திரியம் ஹி சித்தே ॥ ௧-௬௩॥
- ந தே மாதா (na te mātā)you have no mother (na:not | te:your | mātā:mother)
- ச பிதா (ca pitā)nor father (ca:and | pitā:father)
- ச பந்துஃ (ca bandhuḥ)nor kinsman (ca:and | bandhuḥ:relative)
- ந தே பத்நீ (na te patnī)you have no wife (na:not | te:your | patnī:wife)
- ந ஸுதஃ (na sutaḥ)nor son (na:not | sutaḥ:son)
- ச மித்ரம் (ca mitram)nor friend (ca:and | mitram:friend)
- ந பக்ஷபாதீ (na pakṣapātī)no partiality (na:not | pakṣapātī:partisan)
- ந விபக்ஷபாதஃ (na vipakṣapātaḥ)no opposition (na:not | vipakṣa:opposing side | pātaḥ:falling toward)
- கதம் ஹி (kathaṃ hi)how then (kathaṃ:how | hi:indeed)
- ஸந்தப்திஃ இயம் (santaptiḥ iyam)is this anguish (santaptiḥ:torment | iyam:this)
- ஹி சித்தே (hi citte)indeed in the mind (hi:indeed | citte:in the mind)
விதேஹஸ்ய ஶரீரத்வம் கல்பயந்தி கதம் புதாஃ ॥ ௧-௬௪॥
- திவா நக்தம் (divā naktam)day and night (divā:by day | naktam:by night)
- ந தே சித்தம் (na te cittam)not for your mind (na:not | te:your | cittam:mind)
- உதய-அஸ்தமயௌ (udaya-astamayau)rising and setting (udaya:rising | astamayau:setting)
- ந ஹி (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- விதேஹஸ்ய (videhasya)of the bodiless one (vi:without | dehasya:of the body)
- ஶரீரத்வம் (śarīratvam)the state of having a body (śarīra:body | tvam:the state of)
- கல்பயந்தி கதம் புதாஃ (kalpayanti katham budhāḥ)how do the wise imagine (kalpayanti:they imagine | katham:how | budhāḥ:the wise)
ந ஹி ஸர்வமஸர்வம் ச வித்தி சாத்மாநமவ்யயம் ॥ ௧-௬௫॥
- ந அவிபக்தம் (na avibhaktam)not undivided (na:not | avibhaktam:undivided)
- விபக்தம் ச (vibhaktam ca)and not divided (vibhaktam:divided | ca:and)
- ந ஹி துஃக-ஸுக-ஆதி ச (na hi duḥkha-sukha-ādi ca)nor pain, pleasure and the like (na hi:nor indeed | duḥkha:pain | sukha:pleasure | ādi:and the rest | ca:and)
- ந ஹி ஸர்வம் (na hi sarvam)neither all (na hi:not indeed | sarvam:all)
- அஸர்வம் ச (asarvam ca)nor not-all (asarvam:not-all | ca:and)
- வித்தி ச ஆத்மாநம் (viddhi ca ātmānam)know the Self (viddhi:know | ca:and | ātmānam:the Self)
- அவ்யயம் (avyayam)imperishable
ந மே தேஹோ விதேஹோ வா நிர்மமேதி மமேதி கிம் ॥ ௧-௬௬॥
- ந அஹம் கர்தா (na ahaṃ kartā)I am not the doer (na:not | ahaṃ:I | kartā:doer)
- ந போக்தா ச (na bhoktā ca)nor the enjoyer (na:not | bhoktā:enjoyer | ca:and)
- ந மே கர்ம (na me karma)there is no action of mine (na:not | me:my | karma:action)
- புரா அதுநா (purā adhunā)in the past or now (purā:formerly | adhunā:now)
- ந மே தேஹஃ (na me dehaḥ)I have no body (na:not | me:my | dehaḥ:body)
- விதேஹஃ வா (videhaḥ vā)or bodilessness (videhaḥ:bodiless | vā:or)
- நிர்மமா இதி (nirmamā iti)as being free from mineness (nirmamā:without possessiveness | iti:thus)
- மமா இதி கிம் (mamā iti kim)what is this notion of mine (mamā:mine | iti:thus | kim:what)
ஆத்மாநம் வித்தி மாமேகம் விஶாலம் ககநோபமம் ॥ ௧-௬௭॥
- ந மே ராக-ஆதிகஃ தோஷஃ (na me rāga-ādikaḥ doṣaḥ)I have no fault such as attachment (na:not | me:my | rāga:attachment | ādikaḥ:and the like | doṣaḥ:fault)
- துஃகம் தேஹ-ஆதிகம் ந மே (duḥkhaṃ deha-ādikaṃ na me)suffering, the body and the rest are not mine (duḥkham:suffering | deha:body | ādikam:and the like | na:not | me:mine)
- ஆத்மாநம் வித்தி மாம் ஏகம் (ātmānaṃ viddhi mām ekam)know me as the one Self (ātmānam:the Self | viddhi:know | mām:me | ekam:the one)
- விஶாலம் ககந-உபமம் (viśālaṃ gagana-upamam)vast, like the sky (viśālam:vast | gagana:sky | upamam:comparable to)
ஸகே மநஃ ஸர்வமிதம் விதர்க்யம் ।
யத்ஸாரபூதம் கதிதம் மயா தே
த்வமேவ தத்த்வம் ககநோபமோ'ஸி ॥ ௧-௬௮॥
- ஸகே மநஃ (sakhe manaḥ)O friend, O mind (sakhe:O friend | manaḥ:O mind)
- கிம் பஹு-ஜல்பிதேந (kiṃ bahu-jalpitena)what is the use of much chatter (kiṃ:what | bahu:much | jalpitena:by chatter)
- ஸகே மநஃ (sakhe manaḥ)O friend, O mind (sakhe:O friend | manaḥ:O mind)
- ஸர்வம் இதம் விதர்க்யம் (sarvam idaṃ vitarkyam)all this is to be reasoned out (sarvam:all | idaṃ:this | vitarkyam:to be reasoned)
- யத் ஸார-பூதம் (yat sāra-bhūtam)that which is the essence (yat:which | sāra:essence | bhūtam:being)
- கதிதம் மயா தே (kathitaṃ mayā te)has been told to you by me (kathitaṃ:told | mayā:by me | te:to you)
- த்வம் ஏவ தத்த்வம் (tvam eva tattvam)you alone are the Truth (tvam:you | eva:alone | tattvam:the Truth)
- ககந-உபமஃ அஸி (gagana-upamo'si)you are like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | asi:you are)
யோகிநஸ்தத்ர லீயந்தே கடாகாஶமிவாம்பரே ॥ ௧-௬௯॥
- யேந கேநாபி பாவேந (yena kenāpi bhāvena)in whatever manner or state (yena:by which | kenāpi:by any | bhāvena:manner)
- யத்ர குத்ர (yatra kutra)wherever (yatra:where | kutra:in whatever place)
- ம்ரு'தாஃ அபி (mṛtāḥ api)even when dead (mṛtāḥ:dead | api:even)
- யோகிநஃ (yoginaḥ)the yogis
- தத்ர லீயந்தே (tatra līyante)dissolve there (tatra:there | līyante:merge/dissolve)
- கட-ஆகாஶம் இவ (ghaṭa-ākāśam iva)like the space within a pot (ghaṭa:pot | ākāśam:space | iva:like)
- அம்பரே (ambare)into the sky
ஸமகாலே தநும் முக்தஃ கைவல்யவ்யாபகோ பவேத் ॥ ௧-௭௦॥
- தீர்தே (tīrthe)at a holy place (tīrthe:at a sacred pilgrimage site)
- ச அந்த்யஜ-கேஹே வா (ca antyaja-gehe vā)or in the house of an outcaste (ca:and | antyaja:lowborn/outcaste | gehe:in the house | vā:or)
- நஷ்ட-ஸ்ம்ரு'திஃ அபி (naṣṭa-smṛtiḥ api)even with lost memory (naṣṭa:lost | smṛtiḥ:memory | api:even)
- த்யஜந் (tyajan)abandoning (the body) (tyajan:giving up)
- ஸம-காலே (sama-kāle)at the time (of death) (sama:even/equal | kāle:at the time)
- தநும் (tanum)the body (tanum:the body)
- முக்தஃ (muktaḥ)liberated (muktaḥ:freed)
- கைவல்ய-வ்யாபகஃ (kaivalya-vyāpakaḥ)pervasive in absolute oneness (kaivalya:absolute isolation/liberation | vyāpakaḥ:all-pervading)
- பவேத் (bhavet)he becomes (bhavet:may become)
மந்யந்தே யோகிநஃ ஸர்வம் மரீசிஜலஸந்நிபம் ॥ ௧-௭௧॥
- தர்ம-அர்த-காம-மோக்ஷாந் (dharma-artha-kāma-mokṣān)righteousness, wealth, desire, and liberation (dharma:righteousness | artha:wealth | kāma:desire | mokṣān:liberation)
- ச (ca)and
- த்விபத-ஆதி-சர-அசரம் (dvipada-ādi-cara-acaram)bipeds and the rest, moving and unmoving (dvipada:two-footed beings | ādi:and so on | cara:moving | acaram:unmoving)
- மந்யந்தே யோகிநஃ (manyante yoginaḥ)the yogis consider (manyante:consider | yoginaḥ:the yogis)
- ஸர்வம் (sarvam)all
- மரீசி-ஜல-ஸந்நிபம் (marīci-jala-sannibham)resembling a mirage of water (marīci:mirage | jala:water | sannibham:resembling)
ந கரோமி ந புஞ்ஜாமி இதி மே நிஶ்சலா மதிஃ ॥ ௧-௭௨॥
- அதீத-அநாகதம் கர்ம (atīta-anāgataṃ karma)past and future action (atīta:past | anāgatam:future | karma:action)
- வர்தமாநம் (vartamānam)present
- ததைவ ச (tathaiva ca)and likewise (tathā:likewise | eva:indeed | ca:and)
- ந கரோமி (na karomi)I do not do (na:not | karomi:I do)
- ந புஞ்ஜாமி (na bhuñjāmi)I do not enjoy (na:not | bhuñjāmi:I enjoy)
- இதி மே நிஶ்சலா மதிஃ (iti me niścalā matiḥ)such is my unwavering conviction (iti:thus | me:my | niścalā:unwavering | matiḥ:conviction)
ஸ்திஷ்டந்நேகஃ ஸுகமவதூதஃ ।
சரதி ஹி நக்நஸ்த்யக்த்வா கர்வம்
விந்ததி கேவலமாத்மநி ஸர்வம் ॥ ௧-௭௩॥
- ஶூந்ய-ஆகாரே (śūnya-āgāre)in an empty dwelling (śūnya:empty | āgāre:in the dwelling)
- ஸமரஸ-பூதஃ (samarasa-pūtaḥ)purified by equanimous essence (samarasa:equal-flavored essence | pūtaḥ:purified)
- திஷ்டந் ஏகஃ (tiṣṭhan ekaḥ)abiding alone (tiṣṭhan:abiding | ekaḥ:alone)
- ஸுகம் அவதூதஃ (sukham avadhūtaḥ)the avadhuta lives happily (sukham:happily | avadhūtaḥ:the liberated one who has shaken off all)
- சரதி ஹி நக்நஃ (carati hi nagnaḥ)he indeed wanders naked (carati:wanders | hi:indeed | nagnaḥ:naked)
- த்யக்த்வா கர்வம் (tyaktvā garvam)having abandoned pride (tyaktvā:having abandoned | garvam:pride)
- விந்ததி கேவலம் (vindati kevalam)he finds only (vindati:finds | kevalam:only)
- ஆத்மநி ஸர்வம் (ātmani sarvam)everything within the Self (ātmani:in the Self | sarvam:all)
விந்ததி கேவலமாத்மநி தத்ர ।
தர்மாதர்மௌ ந ஹி நஹி யத்ர
பத்தோ முக்தஃ கதமிஹ தத்ர ॥ ௧-௭௪॥
- த்ரிதய-துரீயம் (tritaya-turīyam)the three and the fourth states (tritaya:the triad of waking, dream, deep sleep | turīyam:the fourth state)
- ந ஹி நஹி யத்ர (na hi nahi yatra)where indeed there is not at all (na:not | hi:indeed | nahi:certainly not | yatra:where)
- விந்ததி கேவலம் ஆத்மநி தத்ர (vindati kevalam ātmani tatra)there one finds only in the Self (vindati:one finds | kevalam:only | ātmani:in the Self | tatra:there)
- தர்ம-அதர்மௌ (dharma-adharmau)righteousness and unrighteousness (dharma:righteousness | adharmau:and unrighteousness)
- ந ஹி நஹி யத்ர (na hi nahi yatra)where indeed there is not at all (na:not | hi:indeed | nahi:certainly not | yatra:where)
- பத்தஃ முக்தஃ (baddhaḥ muktaḥ)bound and liberated (baddhaḥ:bound | muktaḥ:liberated)
- கதம் இஹ தத்ர (katham iha tatra)how here can there be (katham:how | iha:here | tatra:there)
சந்தோலக்ஷணம் ந ஹி நஹி தந்த்ரம் ।
ஸமரஸமக்நோ பாவிதபூதஃ
ப்ரலபிதமேதத்பரமவதூதஃ ॥ ௧-௭௫॥
- விந்ததி விந்ததி (vindati vindati)he knows, he knows (vindati:knows | vindati:knows)
- ந ஹி நஹி மந்த்ரம் (na hi nahi mantram)certainly not a mantra (na:not | hi:indeed | nahi:not at all | mantram:sacred formula)
- சந்தோ-லக்ஷணம் (chando-lakṣaṇam)the characteristics of meter (chandaḥ:meter | lakṣaṇam:characteristic)
- ந ஹி நஹி தந்த்ரம் (na hi nahi tantram)certainly not a tantra (na:not | hi:indeed | nahi:not at all | tantram:ritual system)
- ஸமரஸ-மக்நஃ (samarasa-magnaḥ)immersed in equanimous bliss (samarasa:equal essence | magnaḥ:immersed)
- பாவித-பூதஃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ப்ரலபிதம் ஏதத் (pralapitam etat)this utterance (pralapitam:prattled speech | etat:this)
- பரம-அவதூதஃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:one who has shaken off all attachments)
ஸ்வபாவபாவதஃ ப்ரோக்தம் ஶாஸ்த்ரஸம்வித்திபூர்வகம் ॥ ௧-௭௬॥
- ஸர்வ-ஶூந்யம் (sarva-śūnyam)all void (sarva:all | śūnyam:void)
- அஶூந்யம் ச (aśūnyam ca)and not void (aśūnyam:non-void | ca:and)
- ஸத்ய-அஸத்யம் (satya-asatyam)truth and untruth (satya:truth | asatyam:untruth)
- ந வித்யதே (na vidyate)does not exist (na:not | vidyate:exists)
- ஸ்வபாவ-பாவதஃ (svabhāva-bhāvataḥ)from the nature of one's own being (svabhāva:own nature | bhāvataḥ:from the state of being)
- ப்ரோக்தம் (proktam)declared
- ஶாஸ்த்ர-ஸம்வித்தி-பூர்வகம் (śāstra-saṃvitti-pūrvakam)preceded by the knowledge of scripture (śāstra:scripture | saṃvitti:knowledge | pūrvakam:preceded by)
பாலஸ்ய வா விஷயபோகரதஸ்ய வாபி
மூர்கஸ்ய ஸேவகஜநஸ்ய க்ரு'ஹஸ்திதஸ்ய ।
ஏதத்குரோஃ கிமபி நைவ ந சிந்தநீயம்
ரத்நம் கதம் த்யஜதி கோ'ப்யஶுசௌ ப்ரவிஷ்டம் ॥ ௨-௧॥
- பாலஸ்ய வா (bālasya vā)whether of a child (bālasya:of a child | vā:or)
- விஷய-போக-ரதஸ்ய வா அபி (viṣaya-bhoga-ratasya vā api)or even of one devoted to sensory enjoyments (viṣaya:sense objects | bhoga:enjoyment | ratasya:of one attached | vā:or | api:even)
- மூர்கஸ்ய (mūrkhasya)of a fool (mūrkhasya:of a fool)
- ஸேவக-ஜநஸ்ய (sevaka-janasya)of a servant person (sevaka:servant | janasya:of a person)
- க்ரு'ஹ-ஸ்திதஸ்ய (gṛha-sthitasya)of a householder (gṛha:house | sthitasya:of one situated in)
- ஏதத் குரோஃ (etad guroḥ)this of the Guru (etad:this | guroḥ:of the Guru)
- கிம் அபி ந ஏவ ந சிந்தநீயம் (kim api na eva na cintanīyam)nothing whatsoever should be doubted (kim api:anything | na eva:certainly not | na cintanīyam:should not be pondered/doubted)
- ரத்நம் கதம் த்யஜதி (ratnam katham tyajati)how does one abandon a jewel (ratnam:jewel | katham:how | tyajati:abandons)
- கஃ அபி அஶுசௌ ப்ரவிஷ்டம் (kaḥ api aśucau praviṣṭam)anyone, though it has fallen into filth (kaḥ api:anyone | aśucau:in an impure place | praviṣṭam:having entered/fallen)
க்ராஹ்யஃ பரம் குணவதா கலு ஸார ஏவ ।
ஸிந்தூரசித்ரரஹிதா புவி ரூபஶூந்யா
பாரம் ந கிம் நயதி நௌரிஹ கந்துகாமாந் ॥ ௨-௨॥
- ந ஏவ அத்ர (naiva atra)not here indeed (na:not | eva:indeed | atra:here)
- காவ்ய-குணஃ (kāvya-guṇaḥ)poetic merit (kāvya:poetry | guṇaḥ:quality)
- ஏவ து சிந்தநீயஃ (eva tu cintanīyaḥ)alone is to be considered (eva:alone | tu:but | cintanīyaḥ:to be considered)
- க்ராஹ்யஃ (grāhyaḥ)to be grasped
- பரம் (param)only
- குணவதா (guṇavatā)by the discerning one
- கலு ஸாரஃ ஏவ (khalu sāraḥ eva)indeed only the essence (khalu:indeed | sāraḥ:essence | eva:only)
- ஸிந்தூர-சித்ர-ரஹிதா (sindūra-citra-rahitā)devoid of vermilion decoration (sindūra:vermilion | citra:painting | rahitā:devoid of)
- புவி (bhuvi)on the earth
- ரூப-ஶூந்யா (rūpa-śūnyā)lacking beauty (rūpa:beauty | śūnyā:empty of)
- பாரம் ந கிம் நயதி (pāram na kiṃ nayati)does it not carry to the other shore (pāram:the far shore | na:not | kiṃ:whether | nayati:leads)
- நௌஃ இஹ (nauḥ iha)the boat here (nauḥ:boat | iha:here)
- கந்து-காமாந் (gantu-kāmān)those desiring to go (gantu:to go | kāmān:those desirous)
க்ரஸ்தம் ஸ்வபாவதஃ ஶாந்தம் சைதந்யம் ககநோபமம் ॥ ௨-௩॥
- ப்ரயத்நேந விநா (prayatnena vinā)without effort (prayatnena:by effort | vinā:without)
- யேந நிஶ்சலேந (yena niścalena)by which motionless (one) (yena:by which | niścalena:motionless)
- சலாசலம் (calācalam)the moving and unmoving (calā:moving | acalam:unmoving)
- க்ரஸ்தம் (grastam)swallowed up
- ஸ்வபாவதஃ ஶாந்தம் (svabhāvataḥ śāntam)naturally peaceful (svabhāvataḥ:by nature | śāntam:peaceful)
- சைதந்யம் (caitanyam)consciousness
- ககந-உபமம் (gagana-upamam)like the sky (gagana:sky | upamam:resembling)
ஸர்வகம் தத்கதம் பிந்நமத்வைதம் வர்ததே மம ॥ ௨-௪॥
- அயத்நாத் (ayatnāt)without effort (ayatnāt:effortlessly)
- சாலயேத் (cālayet)moves
- யஃ து (yaḥ tu)he who indeed (yaḥ:who | tu:indeed)
- ஏகம் ஏவ (ekam eva)the one alone (ekam:one | eva:alone)
- சர-அசரம் (cara-acaram)the moving and unmoving (cara:moving | acaram:unmoving)
- ஸர்வகம் (sarvagam)all-pervading (sarva:all | gam:going)
- தத் கதம் பிந்நம் (tat katham bhinnam)how can that be divided (tat:that | katham:how | bhinnam:divided)
- அத்வைதம் (advaitam)non-dual (a:not | dvaitam:duality)
- வர்ததே மம (vartate mama)exists for me (vartate:exists | mama:for me)
கமாகமவிநிர்முக்தம் நிர்விகல்பம் நிராகுலம் ॥ ௨-௫॥
- அஹம் ஏவ (aham eva)I alone (aham:I | eva:alone)
- பரம் (param)the supreme
- யஸ்மாத் (yasmāt)since, because
- ஸாராத் ஸாரதரம் (sārāt sārataram)more essential than the essence (sārāt:than the essence | sārataram:more essential)
- ஶிவம் (śivam)the auspicious one, Śiva
- கம-ஆகம-விநிர்முக்தம் (gama-āgama-vinirmuktam)free from coming and going (gama:going | āgama:coming | vinirmuktam:completely freed)
- நிர்விகல்பம் (nirvikalpam)without modification, changeless (nir:without | vikalpam:mental modification)
- நிராகுலம் (nirākulam)undisturbed, tranquil (nir:without | ākulam:agitation)
ஸம்பூர்ணத்வாந்ந க்ரு'ஹ்ணாமி விபாகம் த்ரிதஶாதிகம் ॥ ௨-௬॥
- ஸர்வ-அவயவ-நிர்முக்தம் (sarva-avayava-nirmuktam)free from all parts (sarva:all | avayava:parts/limbs | nirmuktam:free from)
- ததா அஹம் (tathā aham)so am I (tathā:thus | aham:I)
- த்ரிதஶ-அர்சிதம் (tridaśa-arcitam)worshipped by the gods (tridaśa:the gods | arcitam:worshipped)
- ஸம்பூர்ணத்வாத் (sampūrṇatvāt)because of being complete (sampūrṇatvāt:due to completeness)
- ந க்ரு'ஹ்ணாமி (na gṛhṇāmi)I do not accept (na:not | gṛhṇāmi:I take/accept)
- விபாகம் (vibhāgam)division
- த்ரிதஶ-ஆதிகம் (tridaśa-ādikam)of the gods and the rest (tridaśa:the gods | ādikam:and so forth)
உத்பத்யந்தே விலீயந்தே புத்புதாஶ்ச யதா ஜலே ॥ ௨-௭॥
- ப்ரமாதேந (pramādena)through carelessness
- ந ஸந்தேஹஃ (na sandehaḥ)there is no doubt (na:not | sandehaḥ:doubt)
- கிம் கரிஷ்யாமி (kiṃ kariṣyāmi)what shall I do (kiṃ:what | kariṣyāmi:I shall do)
- வ்ரு'த்திமாந் (vṛttimān)one endowed with mental modifications
- உத்பத்யந்தே (utpadyante)they arise
- விலீயந்தே (vilīyante)they dissolve
- புத்புதாஃ ச (budbudāḥ ca)and the bubbles (budbudāḥ:bubbles | ca:and)
- யதா ஜலே (yathā jale)as in water (yathā:as | jale:in water)
ம்ரு'துத்ரவ்யேஷு தீக்ஷ்ணேஷு குடேஷு கடுகேஷு ச ॥ ௨-௮॥
- மஹத்-ஆதீநி பூதாநி (mahat-ādīni bhūtāni)the elements beginning with Mahat (mahat:great principle | ādīni:beginning with | bhūtāni:elements)
- ஸமாப்ய ஏவம் (samāpya evam)having thus pervaded (samāpya:having encompassed | evam:thus)
- ஸதா ஏவ ஹி (sadā eva hi)always indeed (sadā:always | eva:indeed | hi:surely)
- ம்ரு'து-த்ரவ்யேஷு (mṛdu-dravyeṣu)in soft substances (mṛdu:soft | dravyeṣu:in substances)
- தீக்ஷ்ணேஷு (tīkṣṇeṣu)in sharp ones
- குடேஷு (guḍeṣu)in sweet things (guḍa:jaggery/sweet)
- கடுகேஷு ச (kaṭukeṣu ca)and in pungent ones (kaṭukeṣu:in pungent things | ca:and)
ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஸ்தத்வதபிந்நம் ப்ரதிபாதி மே ॥ ௨-௯॥
- கடுத்வம் (kaṭutvam)pungency
- ச ஏவ (ca eva)and indeed (ca:and | eva:indeed)
- ஶைத்யத்வம் (śaityatvam)coldness
- ம்ரு'துத்வம் ச (mṛdutvam ca)and softness (mṛdutvam:softness | ca:and)
- யதா ஜலே (yathā jale)as in water (yathā:as | jale:in water)
- ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஃ (prakṛtiḥ puruṣaḥ)Nature and Spirit (prakṛtiḥ:primordial nature | puruṣaḥ:the conscious self)
- தத்வத் (tadvat)likewise
- அபிந்நம் (abhinnam)as non-different (abhinnam:undivided)
- ப்ரதிபாதி மே (pratibhāti me)appears to me (pratibhāti:appears | me:to me)
மநோபுத்தீந்த்ரியாதீதமகலங்கம் ஜகத்பதிம் ॥ ௨-௧௦॥
- ஸர்வ-ஆக்யா-ரஹிதம் (sarva-ākhyā-rahitam)devoid of all names (sarva:all | ākhyā:name | rahitam:devoid of)
- யத்யத் (yadyat)whatever
- ஸூக்ஷ்மாத் ஸூக்ஷ்மதரம் (sūkṣmāt sūkṣmataram)subtler than the subtle (sūkṣmāt:than the subtle | sūkṣmataram:subtler)
- பரம் (param)supreme
- மநஃ-புத்தி-இந்த்ரிய-அதீதம் (manaḥ-buddhi-indriya-atītam)beyond mind, intellect and senses (manaḥ:mind | buddhi:intellect | indriya:senses | atītam:beyond)
- அகலங்கம் (akalaṅkam)stainless (a:without | kalaṅkam:blemish)
- ஜகத்-பதிம் (jagat-patim)the Lord of the universe (jagat:universe | patim:lord)
த்வமேவ ஹி கதம் தத்ர கதம் தத்ர சராசரம் ॥ ௨-௧௧॥
- ஈத்ரு'ஶம் (īdṛśam)such
- ஸஹஜம் (sahajam)innate, natural (saha:together with | jam:born)
- யத்ர (yatra)where
- அஹம் (aham)the 'I'
- தத்ர (tatra)there
- கதம் பவேத் (katham bhavet)how can it be (katham:how | bhavet:could exist)
- த்வம் ஏவ ஹி (tvam eva hi)you alone indeed (tvam:you | eva:alone | hi:indeed)
- கதம் தத்ர (katham tatra)how can there be (katham:how | tatra:there)
- கதம் தத்ர சராசரம் (katham tatra carācaram)how can there be the moving and unmoving (katham:how | tatra:there | cara:moving | acaram:unmoving)
சைதந்யம் தோஷஹீநம் ச ஸர்வஜ்ஞம் பூர்ணமேவ ச ॥ ௨-௧௨॥
- ககந-உபமம் (gagana-upamam)like the sky (gagana:sky | upamam:comparable to)
- து (tu)indeed
- யத் ப்ரோக்தம் (yat proktam)that which is declared (yat:which | proktam:declared)
- தத் ஏவ (tad eva)that alone (tad:that | eva:alone)
- ககந-உபமம் (gagana-upamam)is like the sky (gagana:sky | upamam:comparable to)
- சைதந்யம் (caitanyam)consciousness
- தோஷ-ஹீநம் (doṣa-hīnam)free from defects (doṣa:defect | hīnam:free from)
- ச (ca)and
- ஸர்வஜ்ஞம் (sarvajñam)all-knowing (sarva:all | jñam:knowing)
- பூர்ணம் (pūrṇam)complete
- ஏவ ச (eva ca)and indeed (eva:indeed | ca:and)
வரிணா பிஹிதம் நைவ தேஜோமத்யே வ்யவஸ்திதம் ॥ ௨-௧௩॥
- ப்ரு'திவ்யாம் சரிதம் (pṛthivyāṃ caritam)moving on the earth (pṛthivyām:on the earth | caritam:moved)
- ந ஏவ (na eva)not at all (na:not | eva:indeed)
- மாருதேந ச வாஹிதம் (mārutena ca vāhitam)nor carried by the wind (mārutena:by the wind | ca:and | vāhitam:carried)
- வரிணா பிஹிதம் (variṇā pihitam)covered by water (variṇā:by water | pihitam:covered)
- ந ஏவ (na eva)not at all (na:not | eva:indeed)
- தேஜோ-மத்யே வ்யவஸ்திதம் (tejo-madhye vyavasthitam)abiding in the midst of fire (tejaḥ:fire | madhye:in the midst | vyavasthitam:abiding)
ஸ பாஹ்யாப்யந்தரம் திஷ்டத்யவச்சிந்நம் நிரந்தரம் ॥ ௨-௧௪॥
- ஆகாஶம் (ākāśam)space
- தேந ஸம்வ்யாப்தம் (tena saṃvyāptam)pervaded by that (tena:by that | saṃvyāptam:pervaded)
- ந தத் வ்யாப்தம் (na tad vyāptam)that is not pervaded (na:not | tad:that | vyāptam:pervaded)
- ச கேநசித் (ca kenacit)and by anything (ca:and | kenacit:by anything)
- ஸஃ (saḥ)he
- பாஹ்ய-அப்யந்தரம் (bāhya-abhyantaram)outside and inside (bāhya:external | abhyantaram:internal)
- திஷ்டதி (tiṣṭhati)abides
- அவச்சிந்நம் (avacchinnam)undivided
- நிரந்தரம் (nirantaram)continuously (nir:without | antaram:interval)
ஆலம்பநாதி யத்ப்ரோக்தம் க்ரமாதாலம்பநம் பவேத் ॥ ௨-௧௫॥
- ஸூக்ஷ்மத்வாத் (sūkṣmatvāt)due to subtlety (sūkṣma:subtle | tvāt:on account of being)
- தத் அத்ரு'ஶ்யத்வாத் (tad adṛśyatvāt)due to that being invisible (tat:that | adṛśya:invisible | tvāt:on account of being)
- நிர்குணத்வாத் ச (nirguṇatvāt ca)and due to being without qualities (nirguṇa:without qualities | tvāt:on account of being | ca:and)
- யோகிபிஃ (yogibhiḥ)by the yogis
- ஆலம்பநாதி (ālambanādi)supports and the like (ālambana:support | ādi:and the like)
- யத் ப்ரோக்தம் (yat proktam)that which is declared (yat:which | proktam:declared)
- க்ரமாத் ஆலம்பநம் பவேத் (kramād ālambanam bhavet)gradually it becomes the support (kramāt:gradually | ālambanam:support | bhavet:it becomes)
தல்லயால்லீயதே நாந்தர்குணதோஷவிவர்ஜிதஃ ॥ ௨-௧௬॥
- ஸதத-அப்யாஸ-யுக்தஃ (satata-abhyāsa-yuktaḥ)engaged in constant practice (satata:constant | abhyāsa:practice | yuktaḥ:engaged)
- து (tu)but
- நிராலம்பஃ (nirālambaḥ)without support (nir:without | ālambaḥ:support)
- யதா பவேத் (yadā bhavet)when one becomes (yadā:when | bhavet:should become)
- தத்-லயாத் (tallayāt)through that dissolution (tat:that | layāt:from dissolution)
- லீயதே (līyate)merges
- ந அந்தஃ (na antar)not within (na:not | antar:within)
- குண-தோஷ-விவர்ஜிதஃ (guṇa-doṣa-vivarjitaḥ)free from virtues and faults (guṇa:virtues | doṣa:faults | vivarjitaḥ:free from)
ஏகமேவ விநாஶாய ஹ்யமோகம் ஸஹஜாம்ரு'தம் ॥ ௨-௧௭॥
- விஷ-விஶ்வஸ்ய (viṣa-viśvasya)of the world of poison (viṣa:poison | viśvasya:of the world)
- ரௌத்ரஸ்ய (raudrasya)of the terrible (raudrasya:fierce, terrible)
- மோஹ-மூர்ச்சா-ப்ரதஸ்ய (moha-mūrcchā-pradasya)which bestows delusion and swooning (moha:delusion | mūrcchā:fainting, stupor | pradasya:bestowing)
- ச (ca)and
- ஏகம் ஏவ (ekam eva)the one alone (ekam:one | eva:alone, only)
- விநாஶாய (vināśāya)for destruction (vināśāya:for destroying)
- ஹி (hi)indeed
- அமோகம் (amogham)unfailing (amogham:infallible)
- ஸஹஜ-அம்ரு'தம் (sahaja-amṛtam)the innate nectar (sahaja:innate, natural | amṛtam:nectar, immortality)
பாவாபாவவிநிர்முக்தமந்தராலம் ததுச்யதே ॥ ௨-௧௮॥
- பாவ-கம்யம் (bhāva-gamyam)attainable through pure feeling (bhāva:feeling | gamyam:to be attained)
- நிராகாரம் (nirākāram)formless (nir:without | ākāram:form)
- ஸாகாரம் (sākāram)having form (sa:with | ākāram:form)
- த்ரு'ஷ்டி-கோசரம் (dṛṣṭi-gocaram)perceptible to sight (dṛṣṭi:sight | gocaram:within range)
- பாவ-அபாவ-விநிர்முக்தம் (bhāva-abhāva-vinirmuktam)free from existence and non-existence (bhāva:existence | abhāva:non-existence | vinirmuktam:completely liberated)
- அந்தராலம் (antarālam)the intermediate state
- தத் உச்யதே (tad ucyate)that is said (tad:that | ucyate:is said)
அந்தராதந்தரம் ஜ்ஞேயம் நாரிகேலபலாம்புவத் ॥ ௨-௧௯॥
- பாஹ்ய-பாவம் (bāhya-bhāvam)the external state (bāhya:external | bhāvam:state)
- பவேத் விஶ்வம் (bhaved viśvam)is the universe (bhaved:becomes/is | viśvam:universe)
- அந்தஃ ப்ரக்ரு'திஃ உச்யதே (antaḥ prakṛtiḥ ucyate)the inner is called Nature (antaḥ:inner | prakṛtiḥ:Nature | ucyate:is called)
- அந்தராத் அந்தரம் (antarād antaram)the innermost within the inner (antarāt:than the inner | antaram:the inner)
- ஜ்ஞேயம் (jñeyam)is to be known
- நாரிகேல-பல-அம்புவத் (nārikela-phala-ambuvat)like the water inside a coconut fruit (nārikela:coconut | phala:fruit | ambuvat:like water)
மத்யாந்மத்யதரம் ஜ்ஞேயம் நாரிகேலபலாம்புவத் ॥ ௨-௨௦॥
- ப்ராந்தி-ஜ்ஞாநம் (bhrānti-jñānam)erroneous knowledge (bhrānti:delusion | jñānam:knowledge)
- ஸ்திதம் பாஹ்யம் (sthitam bāhyam)situated on the outside (sthitam:situated | bāhyam:external)
- ஸம்யக்-ஜ்ஞாநம் ச (samyag-jñānam ca)and true knowledge (samyak:correct | jñānam:knowledge | ca:and)
- மத்யகம் (madhyagam)residing in the middle (madhya:middle | gam:going/residing)
- மத்யாத் மத்யதரம் (madhyāt madhyataram)more central than the center (madhyāt:than the middle | madhyataram:more central)
- ஜ்ஞேயம் (jñeyam)to be known
- நாரிகேல-பல-அம்புவத் (nārikela-phala-ambuvat)like the water within a coconut fruit (nārikela:coconut | phala:fruit | ambu:water | vat:like)
தேந தத்ஸத்ரு'ஶம் பஶ்யேத்த்விதாத்ரு'ஷ்டிர்விபர்யயஃ ॥ ௨-௨௧॥
- பௌர்ணமாஸ்யாம் (paurṇamāsyām)on the full-moon night
- யதா சந்த்ரஃ (yathā candraḥ)just as the moon (yathā:just as | candraḥ:moon)
- ஏகஃ ஏவ (ekaḥ eva)is but one (ekaḥ:one | eva:alone)
- அதி-நிர்மலஃ (ati-nirmalaḥ)extremely spotless (ati:extremely | nirmalaḥ:spotless)
- தேந தத்-ஸத்ரு'ஶம் (tena tat-sadṛśam)like that, similar to it (tena:by that | tat:that | sadṛśam:similar)
- பஶ்யேத் (paśyet)one should see
- த்விதா-த்ரு'ஷ்டிஃ (dvidhā-dṛṣṭiḥ)seeing in a twofold manner (dvidhā:twofold | dṛṣṭiḥ:vision)
- விபர்யயஃ (viparyayaḥ)is an error
தாதா ச தீரதாமேதி கீயதே நாமகோடிபிஃ ॥ ௨-௨௨॥
- அநேந ஏவ ப்ரகாரேண (anena eva prakāreṇa)in this very manner (anena:by this | eva:very | prakāreṇa:manner)
- புத்தி-பேதஃ (buddhi-bhedaḥ)difference of intellect (buddhi:intellect | bhedaḥ:difference)
- ந ஸர்வகஃ (na sarvagaḥ)not universal (na:not | sarvagaḥ:all-pervading)
- தாதா ச (dātā ca)and the giver (dātā:giver | ca:and)
- தீரதாம் ஏதி (dhīratām eti)attains steadfastness (dhīratām:steadfastness | eti:attains)
- கீயதே நாம-கோடிபிஃ (gīyate nāma-koṭibhiḥ)is sung with millions of names (gīyate:is sung | nāma:names | koṭibhiḥ:by millions)
யஸ்து ஸம்புத்யதே தத்த்வம் விரக்தோ பவஸாகராத் ॥ ௨-௨௩॥
- குரு-ப்ரஜ்ஞா-ப்ரஸாதேந (guru-prajñā-prasādena)by the grace of the Guru's wisdom (guru:teacher | prajñā:wisdom | prasādena:by the grace)
- மூர்கஃ வா யதி பண்டிதஃ (mūrkhaḥ vā yadi paṇḍitaḥ)whether a fool or a learned one (mūrkhaḥ:fool | vā:or | yadi:whether | paṇḍitaḥ:learned)
- யஃ து ஸம்புத்யதே தத்த்வம் (yaḥ tu sambudhyate tattvam)he who understands the truth (yaḥ:who | tu:indeed | sambudhyate:understands | tattvam:truth)
- விரக்தஃ பவ-ஸாகராத் (viraktaḥ bhava-sāgarāt)becomes detached from the ocean of worldly existence (viraktaḥ:detached | bhava:worldly existence | sāgarāt:from the ocean)
த்ரு'டபோதஶ்ச தீரஶ்ச ஸ கச்சேத்பரமம் பதம் ॥ ௨-௨௪॥
- ராக-த்வேஷ-விநிர்முக்தஃ (rāga-dveṣa-vinirmuktaḥ)free from attraction and aversion (rāga:attraction | dveṣa:aversion | vinirmuktaḥ:completely liberated)
- ஸர்வ-பூத-ஹிதே ரதஃ (sarva-bhūta-hite rataḥ)devoted to the welfare of all beings (sarva:all | bhūta:beings | hite:in the welfare | rataḥ:engaged)
- த்ரு'ட-போதஃ (dṛḍha-bodhaḥ)of firm knowledge (dṛḍha:firm | bodhaḥ:knowledge)
- ச (ca)and
- தீரஃ (dhīraḥ)steadfast
- ச (ca)and
- ஸஃ (saḥ)he
- கச்சேத் பரமம் பதம் (gacchet paramaṃ padam)attains the supreme state (gacchet:goes | paramam:supreme | padam:state)
தேஹாபாவே ததா யோகீ ஸ்வரூபே பரமாத்மநி ॥ ௨-௨௫॥
- கடே பிந்நே (ghaṭe bhinne)when the pot is broken (ghaṭe:in the pot | bhinne:being broken)
- கடாகாஶஃ (ghaṭākāśaḥ)the space within the pot (ghaṭa:pot | ākāśaḥ:space)
- ஆகாஶே லீயதே (ākāśe līyate)dissolves into space (ākāśe:in space | līyate:dissolves)
- யதா (yathā)just as
- தேஹ-அபாவே (dehābhāve)on the dissolution of the body (deha:body | abhāve:in the absence)
- ததா யோகீ (tathā yogī)so too the yogi (tathā:thus | yogī:the yogi)
- ஸ்வரூபே பரமாத்மநி (svarūpe paramātmani)merges into his own nature, the Supreme Self (svarūpe:in one's own nature | paramātmani:in the Supreme Self)
ந சோக்தா யோகயுக்தாநாம் மதிர்யாந்தே'பி ஸா கதிஃ ॥ ௨-௨௬॥
- உக்தா இயம் (uktā iyam)this has been stated (uktā:stated | iyam:this)
- கர்ம-யுக்தாநாம் (karma-yuktānām)of those engaged in action (karma:action | yuktānām:of those engaged)
- மதிஃ (matiḥ)the mindset
- யாந்தே அபி (yānte api)even at the end (yānte:at the end | api:even)
- ஸா கதிஃ (sā gatiḥ)that destination (sā:that | gatiḥ:destination)
- ந ச உக்தா (na ca uktā)and not stated (na:not | ca:and | uktā:stated)
- யோக-யுக்தாநாம் (yoga-yuktānām)of those established in yoga (yoga:yoga | yuktānām:of those established)
- மதிஃ (matiḥ)the mindset
- யாந்தே அபி (yānte api)even at the end (yānte:at the end | api:even)
- ஸா கதிஃ (sā gatiḥ)that destination (sā:that | gatiḥ:destination)
யோகிநாம் யா கதிஃ க்வாபி ஹ்யகத்யா பவதோர்ஜிதா ॥ ௨-௨௭॥
- யா கதிஃ (yā gatiḥ)which goal (yā:which | gatiḥ:goal)
- கர்ம-யுக்தாநாம் (karma-yuktānām)of those engaged in action (karma:action | yuktānām:of those engaged)
- ஸா ச (sā ca)that indeed (sā:that | ca:and)
- வாக்-இந்த்ரியாத் (vāg-indriyāt)by the organ of speech (vāk:speech | indriyāt:from the organ)
- வதேத் (vadet)can be described
- யோகிநாம் (yoginām)of the yogis
- யா கதிஃ (yā gatiḥ)which goal (yā:which | gatiḥ:goal)
- க்வாபி (kvāpi)anywhere
- ஹி அகத்யா (hy akathyā)indeed indescribable (hi:indeed | akathyā:indescribable)
- பவதோர்ஜிதா (bhavatorjitā)attained becomes powerful (bhavati:becomes | ūrjitā:powerful)
விகல்பவர்ஜநம் தேஷாம் ஸ்வயம் ஸித்திஃ ப்ரவர்ததே ॥ ௨-௨௮॥
- ஏவம் ஜ்ஞாத்வா (evaṃ jñātvā)having known thus (evaṃ:thus | jñātvā:having known)
- த்வம் உம் மார்கம் (tvam um mārgam)you this path (tvam:you | um:this | mārgam:path)
- யோகிநாம் (yoginām)of the yogis
- ந ஏவ கல்பிதம் (naiva kalpitam)not at all imagined (na:not | eva:indeed | kalpitam:imagined)
- விகல்ப-வர்ஜநம் (vikalpa-varjanam)abandonment of mental constructs (vikalpa:mental construct | varjanam:abandonment)
- தேஷாம் (teṣām)for them
- ஸ்வயம் ஸித்திஃ (svayaṃ siddhiḥ)self-arising perfection (svayaṃ:by itself | siddhiḥ:perfection)
- ப்ரவர்ததே (pravartate)arises
ந யோகீ பஶ்யதே கர்பம் பரே ப்ரஹ்மணி லீயதே ॥ ௨-௨௯॥
- தீர்தே (tīrthe)at a holy place
- வா அந்த்யஜ-கேஹே வா (vā antyaja-gehe vā)or in the house of an outcaste (vā:or | antyaja:outcaste | gehe:in the house | vā:or)
- யத்ர குத்ர (yatra kutra)wherever (yatra:where | kutra:anywhere)
- ம்ரு'தஃ அபி வா (mṛto'pi vā)or even if dead (mṛtaḥ:dead | api:even | vā:or)
- ந யோகீ பஶ்யதே கர்பம் (na yogī paśyate garbham)the yogi does not see the womb (na:not | yogī:yogi | paśyate:sees | garbham:womb, rebirth)
- பரே ப்ரஹ்மணி லீயதே (pare brahmaṇi līyate)he merges in the supreme Brahman (pare:in the supreme | brahmaṇi:in Brahman | līyate:merges)
கடதி யதி யதேஷ்டம் லிப்யதே நைவ தோஷைஃ ।
ஸக்ரு'தபி ததபாவாத்கர்ம கிஞ்சிந்நகுர்யாத்
ததபி ந ச விபத்தஃ ஸம்யமீ வா தபஸ்வீ ॥ ௨-௩௦॥
- ஸஹஜம் (sahajam)innate
- அஜம் (ajam)unborn
- அசிந்த்யம் (acintyam)inconceivable
- யஃ து (yaḥ tu)but he who (yaḥ:who | tu:but)
- பஶ்யேத் ஸ்வரூபம் (paśyet svarūpam)sees his own true nature (paśyet:sees | svarūpam:true nature)
- கடதி யதி யதேஷ்டம் (ghaṭati yadi yatheṣṭam)if he acts as he pleases (ghaṭati:acts | yadi:if | yatheṣṭam:as desired)
- லிப்யதே ந ஏவ தோஷைஃ (lipyate na eva doṣaiḥ)he is not tainted by faults (lipyate:is tainted | na eva:not at all | doṣaiḥ:by faults)
- ஸக்ரு'த் அபி (sakṛt api)even once (sakṛt:once | api:even)
- தத்-அபாவாத் (tad-abhāvāt)due to the absence of that (tad:that | abhāvāt:from absence)
- கர்ம கிஞ்சித் ந குர்யாத் (karma kiñcit na kuryāt)he would not do any action (karma:action | kiñcit:any | na:not | kuryāt:would do)
- தத் அபி (tad api)even so (tad:that | api:even)
- ந ச விபத்தஃ (na ca vibaddhaḥ)and he is not bound (na:not | ca:and | vibaddhaḥ:bound)
- ஸம்யமீ வா தபஸ்வீ (saṃyamī vā tapasvī)as one who is self-controlled or an ascetic (saṃyamī:self-controlled | vā:or | tapasvī:ascetic)
நிராஶ்ரயம் நிர்வபுஷம் நிராஶிஷம் ।
நிர்த்வந்த்வநிர்மோஹமலுப்தஶக்திகம்
தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௧॥
- நிராமயம் (nirāmayam)free from disease (niḥ:free from | āmayam:disease)
- நிஷ்ப்ரதிமம் (niṣpratimam)without comparison (niḥ:without | pratimam:likeness)
- நிராக்ரு'திம் (nirākṛtim)formless (niḥ:without | ākṛtim:form)
- நிராஶ்ரயம் (nirāśrayam)without support (niḥ:without | āśrayam:support)
- நிர்வபுஷம் (nirvapuṣam)bodiless (niḥ:without | vapuṣam:body)
- நிராஶிஷம் (nirāśiṣam)free from desire (niḥ:free from | āśiṣam:wish)
- நிர்த்வந்த்வ-நிர்மோஹம் (nirdvandva-nirmoham)free from duality and delusion (nirdvandva:free from pairs of opposites | nirmoham:free from delusion)
- அலுப்த-ஶக்திகம் (alupta-śaktikam)of undiminished power (alupta:undiminished | śaktikam:power)
- தம் ஈஶம் (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self (ātmānam:the Self)
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
குருர்ந ஶிஷ்யோ ந ச யந்த்ரஸம்பதஃ ।
முத்ராதிகம் சாபி ந யத்ர பாஸதே
தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௨॥
- வேதஃ ந (vedo na)no Veda (vedaḥ:the Veda | na:not)
- தீக்ஷா ந (dīkṣā na)no initiation (dīkṣā:initiation | na:not)
- ந ச முண்டந-க்ரியா (na ca muṇḍana-kriyā)nor the act of tonsure (na:not | ca:and | muṇḍana:shaving of the head | kriyā:act)
- குருஃ ந ஶிஷ்யஃ (gurur na śiṣyo)no guru, no disciple (guruḥ:teacher | na:not | śiṣyaḥ:disciple)
- ந ச யந்த்ர-ஸம்பதஃ (na ca yantra-sampadaḥ)nor the wealth of ritual diagrams (na:not | ca:and | yantra:mystical diagram | sampadaḥ:possessions)
- முத்ரா-ஆதிகம் (mudrā-ādikaṃ)gestures and the like (mudrā:sacred gesture | ādikam:etc.)
- ச அபி ந யத்ர பாஸதே (cāpi na yatra bhāsate)where even these do not shine (ca:and | api:even | na:not | yatra:where | bhāsate:shines)
- தம் ஈஶம் ஆத்மாநம் (tam īśam ātmānam)that Lord, the Self (tam:that | īśam:Lord | ātmānam:the Self)
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
பிண்டம் ச ரூபம் ச பதாதிகம் ந வா ।
ஆரம்பநிஷ்பத்திகடாதிகம் ச நோ
தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௩॥
- ந ஶாம்பவம் (na śāmbhavam)not the Śāmbhava (state) (na:not | śāmbhavam:pertaining to Śambhu)
- ஶாக்திகம் ஆணவம் (śāktikam āṇavam)the Śākta and the Āṇava (śāktikam:pertaining to Śakti | āṇavam:pertaining to the individual soul)
- ந வா (na vā)nor (na:not | vā:or)
- பிண்டம் ச ரூபம் ச (piṇḍaṃ ca rūpaṃ ca)neither the body nor the form (piṇḍam:body | ca:and | rūpam:form | ca:and)
- பத-ஆதிகம் (padādikam)word and the rest (pada:word | ādikam:etcetera)
- ந வா (na vā)nor (na:not | vā:or)
- ஆரம்ப-நிஷ்பத்தி-கட-ஆதிகம் (ārambha-niṣpatti-ghaṭādikam)beginning, completion, pot and the like (ārambha:beginning | niṣpatti:completion | ghaṭa:pot | ādikam:etcetera)
- ச நோ (ca no)and not (ca:and | no:not)
- தம் ஈஶம் (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self (ātmānam:the Self)
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
துத்பத்யதே திஷ்டதி லீயதே'பி வா ।
பயோவிகாராதிவ பேநபுத்புதா-
ஸ்தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௪॥
- யஸ்ய ஸ்வரூபாத் (yasya svarūpāt)from whose essential nature (yasya:whose | svarūpāt:from the essential nature)
- ஸ-சராசரம் ஜகத் (sa-carācaram jagat)the world with moving and unmoving things (sa:with | cara:moving | acaram:unmoving | jagat:world)
- உத்பத்யதே (utpadyate)arises
- திஷ்டதி (tiṣṭhati)remains
- லீயதே அபி வா (līyate api vā)or also dissolves (līyate:dissolves | api:also | vā:or)
- பயோ-விகாராத் இவ (payo-vikārāt iva)as from the modification of water (payaḥ:water | vikārāt:from the modification | iva:like)
- பேந-புத்புதாஃ (phena-budbudāḥ)foam and bubbles (phena:foam | budbudāḥ:bubbles)
- தம் ஈஶம் (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)one attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
போதோ'ப்யபோதோ'பி ந யத்ர பாஸதே ।
நாடீப்ரசாரோ'பி ந யத்ர கிஞ்சி-
த்தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௫॥
- நாஸா-நிரோதஃ (nāsā-nirodhaḥ)restraint of the breath through the nose (nāsā:nose | nirodhaḥ:restraint)
- ந ச த்ரு'ஷ்டிஃ (na ca dṛṣṭiḥ)nor fixing of the gaze (na:not | ca:and | dṛṣṭiḥ:gaze)
- ஆஸநம் (āsanam)posture
- போதஃ அபி அபோதஃ அபி (bodhaḥ api abodhaḥ api)neither knowledge nor ignorance (bodhaḥ:knowledge | api:even | abodhaḥ:ignorance | api:even)
- ந யத்ர பாஸதே (na yatra bhāsate)where none appears (na:not | yatra:where | bhāsate:appears)
- நாடீ-ப்ரசாரஃ அபி (nāḍī-pracāraḥ api)nor even the movement through the nerve channels (nāḍī:nerve channel | pracāraḥ:movement | api:even)
- ந யத்ர கிஞ்சித் (na yatra kiñcit)where nothing exists (na:not | yatra:where | kiñcit:anything)
- தம் ஈஶம் ஆத்மாநம் (tam īśam ātmānam)that Lord, the Self (tam:that | īśam:Lord | ātmānam:the Self)
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
அணுத்வதீர்கத்வமஹத்த்வஶூந்யதா ।
மாநத்வமேயத்வஸமத்வவர்ஜிதம்
தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௬॥
- நாநாத்வம் (nānātvam)manifoldness (nānā:various | tvam:ness)
- ஏகத்வம் (ekatvam)oneness (eka:one | tvam:ness)
- உபத்வம் (ubhatvam)duality (ubha:both | tvam:ness)
- அந்யதா (anyatā)otherness (anya:other | tā:ness)
- அணுத்வ-தீர்கத்வ-மஹத்த்வ-ஶூந்யதா (aṇutva-dīrghatva-mahattva-śūnyatā)devoid of smallness, length and greatness (aṇutva:minuteness | dīrghatva:length | mahattva:greatness | śūnyatā:emptiness)
- மாநத்வ-ஏயத்வ-ஸமத்வ-வர்ஜிதம் (mānatva-eyatva-samatva-varjitam)free from measurer, measurable and equality (mānatva:being a means of knowledge | eyatva:being knowable | samatva:sameness | varjitam:devoid of)
- தம் ஈஶம் (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self (ātmānam:the Self)
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ஸுஸங்க்ரஹீ வா யதி வா ந ஸங்க்ரஹீ ।
நிஷ்கர்மகோ வா யதி வா ஸகர்மக-
ஸ்தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௭॥
- ஸுஸம்யமீ (susaṃyamī)well self-controlled (su:well | saṃyamī:self-controlled)
- வா யதி வா ந ஸம்யமீ (vā yadi vā na saṃyamī)or whether not self-controlled (vā:or | yadi:if | vā:or | na:not | saṃyamī:self-controlled)
- ஸுஸம்க்ரஹீ (susaṅgrahī)acquiring much (su:well | saṅgrahī:accumulator)
- வா யதி வா ந ஸம்க்ரஹீ (vā yadi vā na saṅgrahī)or whether not accumulating (vā:or | yadi:if | vā:or | na:not | saṅgrahī:accumulator)
- நிஷ்கர்மகஃ (niṣkarmakaḥ)free from action (niṣ:without | karmakaḥ:action)
- வா யதி வா ஸகர்மகஃ (vā yadi vā sakarmakaḥ)or whether engaged in action (vā:or | yadi:if | vā:or | sa:with | karmakaḥ:action)
- தம் ஈஶம் (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the Self
- உபைதி ஶாஶ்வதம் (upaiti śāśvatam)attains the eternal (upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
தந்மாத்ரபூதாநி ந பூதபஞ்சகம் ।
அஹங்க்ரு'திஶ்சாபி வியத்ஸ்வரூபகம்
தமீஶமாத்மாநமுபைதி ஶாஶ்வதம் ॥ ௨-௩௮॥
- மநஃ ந புத்திஃ (mano na buddhiḥ)neither mind nor intellect (manaḥ:mind | na:not | buddhiḥ:intellect)
- ந ஶரீரம் இந்த்ரியம் (na śarīram indriyam)nor body nor sense organ (na:not | śarīram:body | indriyam:sense organ)
- தந்மாத்ர-பூதாநி (tanmātra-bhūtāni)the subtle elements (tanmātra:subtle essence | bhūtāni:elements)
- ந பூத-பஞ்சகம் (na bhūta-pañcakam)nor the five gross elements (na:not | bhūta:element | pañcakam:group of five)
- அஹங்க்ரு'திஃ ச அபி (ahaṅkṛtiḥ ca api)nor even the ego (ahaṅkṛtiḥ:ego | ca:and | api:even)
- வியத்-ஸ்வரூபகம் (viyat-svarūpakam)of the nature of space (viyat:space | svarūpakam:having the form of)
- தம் ஈஶம் (tam īśam)that Lord (tam:that | īśam:Lord)
- ஆத்மாநம் உபைதி ஶாஶ்வதம் (ātmānam upaiti śāśvatam)attains that eternal Self (ātmānam:the Self | upaiti:attains | śāśvatam:eternal)
ந யோகிநஶ்சேதஸி பேதவர்ஜிதே ।
ஶௌசம் ந வாஶௌசமலிங்கபாவநா
ஸர்வம் விதேயம் யதி வா நிஷித்யதே ॥ ௨-௩௯॥
- விதௌ நிரோதே (vidhau nirodhe)when injunction is dissolved (vidhau:in injunction | nirodhe:in cessation)
- பரமாத்மதாம் கதே (paramātmatāṃ gate)having attained the state of the Supreme Self (paramātmatām:supreme selfhood | gate:having gone)
- ந யோகிநஃ சேதஸி (na yoginaḥ cetasi)not in the mind of the yogi (na:not | yoginaḥ:of the yogi | cetasi:in the mind)
- பேத-வர்ஜிதே (bheda-varjite)devoid of distinction (bheda:distinction | varjite:free from)
- ஶௌசம் ந வா அஶௌசம் (śaucaṃ na vā aśaucam)neither purity nor impurity (śaucam:purity | na:not | vā:or | aśaucam:impurity)
- அலிங்க-பாவநா (aliṅga-bhāvanā)contemplation without attributes (aliṅga:without mark | bhāvanā:contemplation)
- ஸர்வம் விதேயம் (sarvaṃ vidheyam)everything to be enjoined (sarvam:all | vidheyam:to be prescribed)
- யதி வா நிஷித்யதே (yadi vā niṣidhyate)or whether it is prohibited (yadi:if | vā:or | niṣidhyate:is forbidden)
நூநம் கதம் தத்ர குரூபதேஶதா ।
இமாம் கதாமுக்தவதோ குரோஸ்த-
த்யுக்தஸ்ய தத்த்வம் ஹி ஸமம் ப்ரகாஶதே ॥ ௨-௪௦॥
- மநஃ வசஃ (manaḥ vacaḥ)mind and speech (manaḥ:mind | vacaḥ:speech)
- யத்ர ந ஶக்தம் ஈரிதும் (yatra na śaktam īritum)where they are not able to express (yatra:where | na:not | śaktam:able | īritum:to utter)
- நூநம் கதம் தத்ர (nūnaṃ kathaṃ tatra)how indeed there (nūnam:surely | katham:how | tatra:there)
- குரு-உபதேஶதா (gurūpadeśatā)the state of the Guru's teaching (guru:teacher | upadeśatā:instruction)
- இமாம் கதாம் உக்தவதஃ (imāṃ kathām uktavataḥ)of him who has spoken this account (imām:this | kathām:account | uktavataḥ:having spoken)
- குரோஃ (guroḥ)of the Guru
- தத்-யுக்தஸ்ய (tad-yuktasya)of one who is united with that (tad:that | yuktasya:of the one joined)
- தத்த்வம் ஹி ஸமம் ப்ரகாஶதே (tattvaṃ hi samaṃ prakāśate)the truth indeed shines forth equally (tattvam:truth | hi:indeed | samam:equally | prakāśate:shines)
குணவிகுணவிபாகோ வர்ததே நைவ கிஞ்சித்
ரதிவிரதிவிஹீநம் நிர்மலம் நிஷ்ப்ரபஞ்சம் ।
குணவிகுணவிஹீநம் வ்யாபகம் விஶ்வரூபம்
கதமஹமிஹ வந்தே வ்யோமரூபம் ஶிவம் வை ॥ ௩-௧॥
- குண-விகுண-விபாகஃ (guṇa-viguṇa-vibhāgaḥ)division of quality and non-quality (guṇa:quality | viguṇa:non-quality | vibhāgaḥ:division)
- வர்ததே ந ஏவ கிஞ்சித் (vartate na eva kiñcit)does not exist at all in the slightest (vartate:exists | na:not | eva:indeed | kiñcit:anything)
- ரதி-விரதி-விஹீநம் (rati-virati-vihīnam)devoid of attachment and detachment (rati:attachment | virati:detachment | vihīnam:devoid of)
- நிர்மலம் (nirmalam)pure
- நிஷ்ப்ரபஞ்சம் (niṣprapañcam)beyond all manifestation (niḥ:without | prapañcam:manifestation)
- குண-விகுண-விஹீநம் (guṇa-viguṇa-vihīnam)free from quality and non-quality (guṇa:quality | viguṇa:non-quality | vihīnam:free from)
- வ்யாபகம் (vyāpakam)all-pervading
- விஶ்வரூபம் (viśvarūpam)of universal form (viśva:universe | rūpam:form)
- கதம் அஹம் இஹ வந்தே (katham aham iha vande)how shall I here worship (katham:how | aham:I | iha:here | vande:worship)
- வ்யோமரூபம் ஶிவம் வை (vyomarūpam śivam vai)indeed Shiva of the nature of space (vyoma:space | rūpam:form | śivam:Shiva | vai:indeed)
கார்யம் ஹி காரணமிதம் ஹி பரம் ஶிவஶ்ச ।
ஏவம் விகல்பரஹிதோ'ஹமலம் ஶிவஶ்ச
ஸ்வாத்மாநமாத்மநி ஸுமித்ர கதம் நமாமி ॥ ௩-௨॥
- ஶ்வேத-ஆதி-வர்ண-ரஹிதஃ (śveta-ādi-varṇa-rahitaḥ)devoid of white and other colors (śveta:white | ādi:etc. | varṇa:color | rahitaḥ:devoid of)
- நியதம் (niyatam)certainly
- ஶிவஃ ச (śivaḥ ca)and Shiva (auspicious) (śivaḥ:Shiva | ca:and)
- கார்யம் ஹி (kāryam hi)indeed the effect (kāryam:effect | hi:indeed)
- காரணம் இதம் ஹி (kāraṇam idam hi)indeed this cause (kāraṇam:cause | idam:this | hi:indeed)
- பரம் ஶிவஃ ச (param śivaḥ ca)and the supreme Shiva (param:supreme | śivaḥ:Shiva | ca:and)
- ஏவம் விகல்ப-ரஹிதஃ (evam vikalpa-rahitaḥ)thus devoid of alternatives (evam:thus | vikalpa:alternative | rahitaḥ:devoid of)
- அஹம் அலம் ஶிவஃ ச (aham alam śivaḥ ca)I am fully Shiva (aham:I | alam:fully | śivaḥ:Shiva | ca:and)
- ஸ்வ-ஆத்மாநம் (sva-ātmānam)to my own Self (sva:own | ātmānam:Self)
- ஆத்மநி (ātmani)in the Self
- ஸுமித்ர (sumitra)O good friend (su:good | mitra:friend)
- கதம் நமாமி (katham namāmi)how shall I bow (katham:how | namāmi:I bow)
நிர்தூமதூமரஹிதோ ஹி ஸதோதிதோ'ஹம் ।
நிர்தீபதீபரஹிதோ ஹி ஸதோதிதோ'ஹம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩॥
- நிர்மூல-மூல-ரஹிதஃ (nirmūla-mūla-rahitaḥ)devoid of both root and rootlessness (nirmūla:without root | mūla:root | rahitaḥ:devoid of)
- ஹி (hi)indeed
- ஸதா-உதிதஃ அஹம் (sadā-uditaḥ aham)I am ever-arisen (sadā:always | uditaḥ:arisen | aham:I)
- நிர்தூம-தூம-ரஹிதஃ (nirdhūma-dhūma-rahitaḥ)devoid of both smoke and smokelessness (nirdhūma:without smoke | dhūma:smoke | rahitaḥ:devoid of)
- ஹி (hi)indeed
- ஸதா-உதிதஃ அஹம் (sadā-uditaḥ aham)I am ever-arisen (sadā:always | uditaḥ:arisen | aham:I)
- நிர்தீப-தீப-ரஹிதஃ (nirdīpa-dīpa-rahitaḥ)devoid of both lamp and lamplessness (nirdīpa:without lamp | dīpa:lamp | rahitaḥ:devoid of)
- ஹி (hi)indeed
- ஸதா-உதிதஃ அஹம் (sadā-uditaḥ aham)I am ever-arisen (sadā:always | uditaḥ:arisen | aham:I)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிஃஸங்கஸங்கமிஹ நாம கதம் வதாமி ।
நிஃஸாரஸாரரஹிதம் ச கதம் வதாமி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௪॥
- நிஷ்காம-காமம் (niṣkāma-kāmam)desireless desire (niṣkāma:free from desire | kāmam:desire)
- இஹ நாம கதம் வதாமி (iha nāma kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak of it here (iha:here | nāma:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- நிஃஸங்க-ஸங்கம் (niḥsaṅga-saṅgam)attachmentless attachment (niḥsaṅga:free from attachment | saṅgam:attachment)
- இஹ நாம கதம் வதாமி (iha nāma kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak of it here (iha:here | nāma:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- நிஃஸார-ஸார-ரஹிதம் (niḥsāra-sāra-rahitam)devoid of both the essenceless and the essential (niḥsāra:without essence | sāra:essence | rahitam:devoid of)
- ச கதம் வதாமி (ca kathaṃ vadāmi)and how shall I speak of it (ca:and | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
த்வைதஸ்வரூபமகிலம் ஹி கதம் வதாமி ।
நித்யம் த்வநித்யமகிலம் ஹி கதம் வதாமி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௫॥
- அத்வைத-ரூபம் (advaita-rūpam)the form of non-duality (advaita:non-duality | rūpam:form)
- அகிலம் (akhilam)everything, the whole (akhila:entire)
- ஹி (hi)indeed
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- த்வைத-ஸ்வரூபம் (dvaita-svarūpam)the essential nature of duality (dvaita:duality | svarūpam:essential nature)
- அகிலம் (akhilam)everything, the whole (akhila:entire)
- ஹி (hi)indeed
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- நித்யம் (nityam)the eternal
- து (tu)but
- அநித்யம் (anityam)the impermanent (an:not | nityam:eternal)
- அகிலம் (akhilam)everything, the whole (akhila:entire)
- ஹி (hi)indeed
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar, immortality)
- ஸமரஸம் (samarasam)of equal essence, uniform (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:similar to | aham:I)
ஆத்யந்தமத்யரஹிதம் ந பராபரம் ஹி ।
ஸத்யம் வதாமி கலு வை பரமார்ததத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௬॥
- ஸ்தூலம் ஹி நோ (sthūlaṃ hi no)not gross indeed (sthūlam:gross | hi:indeed | no:not)
- ந ஹி க்ரு'ஶம் (na hi kṛśaṃ)not thin indeed (na:not | hi:indeed | kṛśam:thin)
- ந கத-ஆகதம் ஹி (na gata-āgataṃ hi)not coming and going indeed (na:not | gata:gone | āgatam:come | hi:indeed)
- ஆதி-அந்த-மத்ய-ரஹிதம் (ādi-anta-madhya-rahitaṃ)devoid of beginning, end, and middle (ādi:beginning | anta:end | madhya:middle | rahitam:devoid of)
- ந பர-அபரம் ஹி (na parāparaṃ hi)neither higher nor lower indeed (na:not | para:higher | aparam:lower | hi:indeed)
- ஸத்யம் வதாமி (satyaṃ vadāmi)I speak the truth (satyam:truth | vadāmi:I speak)
- கலு வை (khalu vai)surely and truly (khalu:surely | vai:indeed)
- பரம-அர்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvaṃ)the highest truth-reality (parama:highest | artha:meaning | tattvam:reality)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñānāmṛtaṃ)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸம-ரஸம் (samarasaṃ)of equal essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ஸம்வித்தி ஸர்வவிஷயாம்ஶ்ச நபோநிபாம்ஶ்ச ।
ஸம்வித்தி சைகமமலம் ந ஹி பந்தமுக்தம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௭॥
- ஸம்வித்தி (saṃviddhi)know well
- ஸர்வ-கரணாநி (sarva-karaṇāni)all the senses/instruments (sarva:all | karaṇāni:instruments)
- நபோ-நிபாநி (nabho-nibhāni)resembling the sky (nabhaḥ:sky | nibhāni:resembling)
- ஸர்வ-விஷயாந் (sarva-viṣayān)all the objects (sarva:all | viṣayān:sense objects)
- ச நபோ-நிபாந் (ca nabho-nibhān)and resembling the sky (ca:and | nabhaḥ:sky | nibhān:resembling)
- ஸம்வித்தி ச ஏகம் அமலம் (saṃviddhi ca ekam amalam)know the one stainless reality (saṃviddhi:know | ca:and | ekam:one | amalam:stainless)
- ந ஹி பந்த-முக்தம் (na hi bandha-muktam)neither bound nor liberated (na:not | hi:indeed | bandha:bondage | muktam:liberated)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortal)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
துர்லக்ஷ்யலக்ஷ்யகஹநோ ந பவாமி தாத ।
ஆஸந்நரூபகஹநோ ந பவாமி தாத
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௮॥
- துர்போத-போத-கஹநஃ (durbodha-bodha-gahanaḥ)impenetrable through hard-to-grasp knowledge (durbodha:hard to comprehend | bodha:knowledge | gahanaḥ:dense/impenetrable)
- ந பவாமி தாத (na bhavāmi tāta)I am not, O dear one (na:not | bhavāmi:I am | tāta:O dear one)
- துர்லக்ஷ்ய-லக்ஷ்ய-கஹநஃ (durlakṣya-lakṣya-gahanaḥ)impenetrable through hard-to-perceive objects (durlakṣya:difficult to perceive | lakṣya:object of perception | gahanaḥ:dense/impenetrable)
- ந பவாமி தாத (na bhavāmi tāta)I am not, O dear one (na:not | bhavāmi:I am | tāta:O dear one)
- ஆஸந்ந-ரூப-கஹநஃ (āsanna-rūpa-gahanaḥ)impenetrable through nearby forms (āsanna:near/proximate | rūpa:form | gahanaḥ:dense/impenetrable)
- ந பவாமி தாத (na bhavāmi tāta)I am not, O dear one (na:not | bhavāmi:I am | tāta:O dear one)
- ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் (jñānāmṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortality)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககநோபமஃ அஹம் (gaganopamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிர்துஃகதுஃகதஹநோ ஜ்வலநோ பவாமி ।
நிர்தேஹதேஹதஹநோ ஜ்வலநோ பவாமி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௯॥
- நிஷ்கர்ம-கர்ம-தஹநஃ (niṣkarma-karma-dahanaḥ)burner of both action and non-action (niṣkarma:non-action | karma:action | dahanaḥ:burner)
- ஜ்வலநஃ பவாமி (jvalanaḥ bhavāmi)I am the blazing fire (jvalanaḥ:blazing fire | bhavāmi:I am)
- நிர்துஃக-துஃக-தஹநஃ (nirduḥkha-duḥkha-dahanaḥ)burner of both sorrow and its absence (nirduḥkha:absence of sorrow | duḥkha:sorrow | dahanaḥ:burner)
- நிர்தேஹ-தேஹ-தஹநஃ (nirdeha-deha-dahanaḥ)burner of both body and bodilessness (nirdeha:bodilessness | deha:body | dahanaḥ:burner)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of equal essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிர்தர்மதர்மதஹநோ ஹி ஹுதாஶநோ'ஹம் ।
நிர்பந்தபந்ததஹநோ ஹி ஹுதாஶநோ'ஹம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௦॥
- நிஷ்பாப-பாப-தஹநஃ (niṣpāpa-pāpa-dahanaḥ)burner of both sin and sinlessness (niṣpāpa:sinless | pāpa:sin | dahanaḥ:burner)
- ஹி (hi)indeed
- ஹுதாஶநஃ அஹம் (hutāśanaḥ aham)I am the fire (hutāśanaḥ:fire, oblation-eater | aham:I)
- நிர்தர்ம-தர்ம-தஹநஃ (nirdharma-dharma-dahanaḥ)burner of both righteousness and unrighteousness (nirdharma:non-dharma | dharma:righteousness | dahanaḥ:burner)
- ஹி ஹுதாஶநஃ அஹம் (hi hutāśanaḥ aham)indeed I am the fire (hi:indeed | hutāśanaḥ:fire | aham:I)
- நிர்பந்த-பந்த-தஹநஃ (nirbandha-bandha-dahanaḥ)burner of both bondage and freedom from bondage (nirbandha:free from bondage | bandha:bondage | dahanaḥ:burner)
- ஹி ஹுதாஶநஃ அஹம் (hi hutāśanaḥ aham)indeed I am the fire (hi:indeed | hutāśanaḥ:fire | aham:I)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar, immortality)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
நிர்யோகயோகரஹிதோ ந பவாமி வத்ஸ ।
நிஶ்சித்தசித்தரஹிதோ ந பவாமி வத்ஸ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௧॥
- நிர்பாவ-பாவ-ரஹிதஃ (nirbhāva-bhāva-rahitaḥ)free from both existence and non-existence (nirbhāva:non-existence | bhāva:existence | rahitaḥ:devoid of)
- ந பவாமி வத்ஸ (na bhavāmi vatsa)I am not, O dear child (na:not | bhavāmi:I become | vatsa:O child)
- நிர்யோக-யோக-ரஹிதஃ (niryoga-yoga-rahitaḥ)free from union and non-union (niryoga:non-union | yoga:union | rahitaḥ:devoid of)
- நிஶ்சித்த-சித்த-ரஹிதஃ (niścitta-citta-rahitaḥ)free from mind and mindlessness (niścitta:mindlessness | citta:mind | rahitaḥ:devoid of)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிஃஶோகஶோகபதவீதி ந மே விகல்பஃ ।
நிர்லோபலோபபதவீதி ந மே விகல்போ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௨॥
- நிர்மோஹ-மோஹ-பதவீ (nirmoha-moha-padavī)the path of delusion or freedom from delusion (nirmoha:free from delusion | moha:delusion | padavī:path)
- இதி ந மே விகல்பஃ (iti na me vikalpaḥ)thus there is no such distinction for me (iti:thus | na:not | me:for me | vikalpaḥ:distinction)
- நிஃஶோக-ஶோக-பதவீ (niḥśoka-śoka-padavī)the path of sorrow or freedom from sorrow (niḥśoka:free from sorrow | śoka:sorrow | padavī:path)
- இதி ந மே விகல்பஃ (iti na me vikalpaḥ)thus there is no such distinction for me (iti:thus | na:not | me:for me | vikalpaḥ:distinction)
- நிர்லோப-லோப-பதவீ (nirlobha-lobha-padavī)the path of greed or freedom from greed (nirlobha:free from greed | lobha:greed | padavī:path)
- இதி ந மே விகல்பஃ (iti na me vikalpaḥ)thus there is no such distinction for me (iti:thus | na:not | me:for me | vikalpaḥ:distinction)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I am)
ஸந்தோஷஸந்ததிஸுகோ ந ச மே கதாசித் ।
அஜ்ஞாநபந்தநமிதம் ந ச மே கதாசித்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௩॥
- ஸம்ஸார-ஸந்ததிலதா (saṃsāra-santatilatā)the creeper of the continuous cycle of worldly existence (saṃsāra:worldly existence | santati:continuous flow | latā:creeper)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)is never mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ஸந்தோஷ-ஸந்ததிஸுகஃ (santoṣa-santatisukhaḥ)the continuous happiness of contentment (santoṣa:contentment | santati:continuous | sukhaḥ:happiness)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)is never mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- அஜ்ஞாந-பந்தநம் இதம் (ajñāna-bandhanam idam)this bondage of ignorance (ajñāna:ignorance | bandhanam:bondage | idam:this)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)is never mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of homogeneous essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ஸந்தாபஸந்ததிதமோ ந ச மே விகாரஃ ।
ஸத்த்வம் ஸ்வதர்மஜநகம் ந ச மே விகாரோ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௪॥
- ஸம்ஸார-ஸந்ததிஃ (saṃsāra-santatiḥ)the continuous flow of worldly existence (saṃsāra:worldly existence | santatiḥ:continuous flow)
- ரஜஃ (rajaḥ)the quality of passion (rajas)
- ந ச மே விகாரஃ (na ca me vikāraḥ)is not a modification of mine (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ஸந்தாப-ஸந்ததிஃ (santāpa-santatiḥ)the continuous flow of suffering (santāpa:suffering | santatiḥ:continuous flow)
- தமஃ (tamaḥ)the quality of darkness/inertia (tamas)
- ந ச மே விகாரஃ (na ca me vikāraḥ)is not a modification of mine (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ஸத்த்வம் (sattvam)the quality of purity (sattva)
- ஸ்வ-தர்ம-ஜநகம் (sva-dharma-janakam)the producer of one's own duty (sva:own | dharma:duty | janakam:producer)
- ந ச மே விகாரஃ (na ca me vikāraḥ)is not a modification of mine (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of homogeneous essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ஸந்தாபயோகஜநிதம் ந மநஃ கதாசித் ।
யஸ்மாதஹங்க்ரு'திரியம் ந ச மே கதாசித்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௫॥
- ஸந்தாப-துஃக-ஜநகஃ (santāpa-duḥkha-janakaḥ)producer of the misery of affliction (santāpa:affliction | duḥkha:misery | janakaḥ:producer)
- ந விதிஃ கதாசித் (na vidhiḥ kadācit)there is never any injunction (na:not | vidhiḥ:injunction | kadācit:ever)
- ஸந்தாப-யோக-ஜநிதம் (santāpa-yoga-janitam)born of contact with affliction (santāpa:affliction | yoga:contact | janitam:produced)
- ந மநஃ கதாசித் (na manaḥ kadācit)there is never any mind (na:not | manaḥ:mind | kadācit:ever)
- யஸ்மாத் அஹங்க்ரு'திஃ இயம் (yasmāt ahaṅkṛtiḥ iyam)since this egoism (yasmāt:since | ahaṅkṛtiḥ:egoism | iyam:this)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)is never mine at all (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (samarasam:homogeneous)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ஸ்வப்நப்ரபோதநிதநம் ந ஹிதாஹிதம் ஹி ।
நிஃஸாரஸாரநிதநம் ந சராசரம் ஹி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௬॥
- நிஷ்கம்ப-கம்ப-நிதநம் (niṣkampa-kampa-nidhanam)free from the end of motion and motionlessness (niṣkampa:motionless | kampa:motion | nidhanam:end/destruction)
- ந விகல்ப-கல்பம் (na vikalpa-kalpam)not subject to imagination or non-imagination (na:not | vikalpa:mental modification | kalpam:conceivable)
- ஸ்வப்ந-ப்ரபோத-நிதநம் (svapna-prabodha-nidhanam)free from the end of dreaming and waking (svapna:dream | prabodha:waking | nidhanam:end)
- ந ஹித-அஹிதம் ஹி (na hitāhitam hi)indeed not the beneficial or harmful (na:not | hita:beneficial | ahitam:harmful | hi:indeed)
- நிஃஸார-ஸார-நிதநம் (niḥsāra-sāra-nidhanam)free from the end of the essenceless and the essential (niḥsāra:essenceless | sāra:essential | nidhanam:end)
- ந சர-அசரம் ஹி (na carācaram hi)indeed not the moving or the unmoving (na:not | cara:moving | acaram:unmoving | hi:indeed)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñānāmṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortality)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (samarasam:equipoised/homogeneous)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
வாசாமகோசரமிதம் ந மநோ ந புத்திஃ ।
ஏவம் கதம் ஹி பவதஃ கதயாமி தத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௭॥
- ந வேத்ய-வேதகம் இதம் (no vedya-vedakam idam)this is neither the known nor the knower (no:not | vedya:the known | vedakam:the knower | idam:this)
- ந ச ஹேது-தர்க்யம் (na ca hetu-tarkyam)nor is it to be reasoned by logic (na:not | ca:and | hetu:reason | tarkyam:to be argued)
- வாசாம் அகோசரம் இதம் (vācām agocaram idam)this is beyond the range of speech (vācām:of words | agocaram:beyond the range | idam:this)
- ந மநஃ ந புத்திஃ (na mano na buddhiḥ)neither mind nor intellect (na:not | manaḥ:mind | na:not | buddhiḥ:intellect)
- ஏவம் கதம் ஹி (evaṃ kathaṃ hi)thus how indeed (evam:thus | katham:how | hi:indeed)
- பவதஃ கதயாமி தத்த்வம் (bhavataḥ kathayāmi tattvam)shall I tell you the truth (bhavataḥ:to you | kathayāmi:I tell | tattvam:the truth)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் ஸமரஸம் (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of equal essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:homogeneous essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
மந்தர்பஹிர்ந ஹி கதம் பரமார்ததத்த்வம் ।
ப்ராக்ஸம்பவம் ந ச ரதம் ந ஹி வஸ்து கிஞ்சித்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௮॥
- நிர்பிந்ந-பிந்ந-ரஹிதம் (nirbhinna-bhinna-rahitam)free from the divided and the undivided (nirbhinna:undivided | bhinna:divided | rahitam:devoid of)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the supreme truth (paramārtha:highest reality | tattvam:essence)
- அந்தஃ பஹிஃ (antar bahiḥ)within and without (antaḥ:inside | bahiḥ:outside)
- ந ஹி கதம் (na hi katham)indeed how not (na:not | hi:indeed | katham:how)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the supreme truth (paramārtha:highest reality | tattvam:essence)
- ப்ராக்-ஸம்பவம் (prāk-sambhavam)prior origination (prāk:before | sambhavam:origin)
- ந ச ரதம் (na ca ratam)nor attachment (na:not | ca:and | ratam:delighted/attached)
- ந ஹி வஸ்து கிஞ்சித் (na hi vastu kiñcit)indeed not any object (na:not | hi:indeed | vastu:object | kiñcit:anything)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
தைவாதிதோஷரஹிதம் த்வஹமேவ தத்த்வம் ।
ஸம்ஸாரஶோகரஹிதம் த்வஹமேவ தத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௧௯॥
- ராக-ஆதி-தோஷ-ரஹிதம் (rāga-ādi-doṣa-rahitam)free from the faults of attachment and the rest (rāga:attachment | ādi:etc. | doṣa:fault | rahitam:free from)
- து அஹம் ஏவ தத்த்வம் (tv aham eva tattvam)truly I alone am the Reality (tu:indeed | aham:I | eva:alone | tattvam:the Reality)
- தைவ-ஆதி-தோஷ-ரஹிதம் (daiva-ādi-doṣa-rahitam)free from the faults of fate and the rest (daiva:fate | ādi:etc. | doṣa:fault | rahitam:free from)
- ஸம்ஸார-ஶோக-ரஹிதம் (saṃsāra-śoka-rahitam)free from the sorrow of worldly existence (saṃsāra:worldly existence | śoka:sorrow | rahitam:free from)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gaganopamo aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
காலத்ரயம் யதி ச நேதி கதம் திஶஶ்ச ।
ஶாந்தம் பதம் ஹி பரமம் பரமார்ததத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௦॥
- ஸ்தாந-த்ரயம் (sthāna-trayam)the three states (sthāna:state | trayam:three)
- யதி ச ந இதி (yadi ca na iti)if these are not (yadi:if | ca:and | na:not | iti:thus)
- கதம் துரீயம் (kathaṃ turīyam)how can there be the fourth state (katham:how | turīyam:the fourth)
- கால-த்ரயம் (kāla-trayam)the three times (kāla:time | trayam:three)
- யதி ச ந இதி (yadi ca na iti)if these are not (yadi:if | ca:and | na:not | iti:thus)
- கதம் திஶஃ ச (kathaṃ diśaḥ ca)how can there be the directions (katham:how | diśaḥ:directions | ca:and)
- ஶாந்தம் பதம் (śāntaṃ padam)the peaceful state (śāntam:peaceful | padam:state)
- ஹி பரமம் (hi paramam)indeed supreme (hi:indeed | paramam:supreme)
- பரம-அர்த-தத்த்வம் (parama-artha-tattvam)the ultimate truth (parama:supreme | artha:meaning | tattvam:reality)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
விஸ்தாரஸம்கடமிதீஹ ந மே விபாகஃ ।
கோணம் ஹி வர்துலமிதீஹ ந மே விபாகோ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௧॥
- தீர்கஃ லகுஃ (dīrghaḥ laghuḥ)long and short (dīrghaḥ:long | laghuḥ:short)
- புநஃ (punaḥ)again
- இதி இஹ (iti iha)thus here (iti:thus | iha:here)
- ந மே விபாகஃ (na me vibhāgaḥ)there is no division for me (na:not | me:for me | vibhāgaḥ:division)
- விஸ்தார-ஸம்கடம் (vistāra-saṃkaṭam)broad and narrow (vistāra:broad | saṃkaṭam:narrow)
- இதி இஹ ந மே விபாகஃ (iti iha na me vibhāgaḥ)thus here there is no division for me (iti:thus | iha:here | na:not | me:for me | vibhāgaḥ:division)
- கோணம் (koṇam)angular
- ஹி (hi)indeed
- வர்துலம் (vartulam)round
- இதி இஹ ந மே விபாகஃ (iti iha na me vibhāgaḥ)thus here there is no division for me (iti:thus | iha:here | na:not | me:for me | vibhāgaḥ:division)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:even | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ஜாதம் ம்ரு'தம் ந ச மநோ ந ச மே கதாசித் ।
நிர்வ்யாகுலம் ஸ்திரமிதம் பரமார்ததத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௨॥
- மாதா-பிதா-ஆதி (mātā-pitā-ādi)mother, father and the like (mātā:mother | pitā:father | ādi:etc.)
- தநய-ஆதி (tanaya-ādi)children and the like (tanaya:child | ādi:etc.)
- ந மே கதாசித் (na me kadācit)are never mine (na:not | me:mine | kadācit:ever)
- ஜாதம் ம்ரு'தம் (jātam mṛtam)born or dead (jātam:born | mṛtam:dead)
- ந ச மநஃ (na ca manaḥ)nor mind (na:not | ca:and | manaḥ:mind)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)nor ever mine (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- நிர்வ்யாகுலம் (nirvyākulam)free from agitation (nir:free from | vyākulam:agitation)
- ஸ்திரம் இதம் (sthiram idam)this is steady (sthiram:steady | idam:this)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the supreme truth (paramārtha:highest reality | tattvam:essence)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
நிர்லேபலேபமவிசாரமநந்தரூபம் ।
நிஷ்கண்டகண்டமவிசாரமநந்தரூபம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௩॥
- ஶுத்தம் விஶுத்தம் (śuddham viśuddham)pure and utterly pure (śuddham:pure | viśuddham:utterly pure)
- அவிசாரம் (avicāram)beyond deliberation (a:without | vicāram:deliberation)
- அநந்த-ரூபம் (ananta-rūpam)of infinite form (ananta:infinite | rūpam:form)
- நிர்லேப-லேபம் (nirlepa-lepam)untainted yet appearing tainted (nirlepa:untainted | lepam:taint)
- நிஷ்கண்ட-கண்டம் (niṣkhaṇḍa-khaṇḍam)indivisible yet appearing divided (niṣkhaṇḍa:indivisible | khaṇḍam:division)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
ஸ்வர்காதயோ வஸதயஃ கதமத்ர ஸந்தி ।
யத்யேகரூபமமலம் பரமார்ததத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௪॥
- ப்ரஹ்ம-ஆதயஃ (brahma-ādayaḥ)Brahma and the others (brahma:Brahma | ādayaḥ:and the rest)
- ஸுர-கணாஃ (sura-gaṇāḥ)hosts of gods (sura:gods | gaṇāḥ:hosts)
- கதம் அத்ர ஸந்தி (katham atra santi)how can they exist here (katham:how | atra:here | santi:exist)
- ஸ்வர்க-ஆதயஃ (svarga-ādayaḥ)heaven and the others (svarga:heaven | ādayaḥ:and the rest)
- வஸதயஃ (vasatayaḥ)abodes
- கதம் அத்ர ஸந்தி (katham atra santi)how can they exist here (katham:how | atra:here | santi:exist)
- யதி ஏக-ரூபம் (yadi eka-rūpam)if of one form (yadi:if | eka:one | rūpam:form)
- அமலம் (amalam)stainless
- பரம-அர்த-தத்த்வம் (parama-artha-tattvam)the supreme reality (parama:supreme | artha:meaning | tattvam:truth)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிஃஶேஷஶேஷவிமலோ ஹி கதம் வதாமி ।
நிர்லிங்கலிங்கவிமலோ ஹி கதம் வதாமி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௫॥
- நிர்நேதி-நேதி-விமலஃ (nirneti-neti-vimalaḥ)pure beyond the 'not this, not this' negation (nir:free from | neti-neti:not this, not this | vimalaḥ:pure)
- ஹி கதம் வதாமி (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak (hi:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- நிஃஶேஷ-ஶேஷ-விமலஃ (niḥśeṣa-śeṣa-vimalaḥ)pure without any remainder whatsoever (niḥśeṣa:without remainder | śeṣa:remainder | vimalaḥ:pure)
- ஹி கதம் வதாமி (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak (hi:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- நிர்லிங்க-லிங்க-விமலஃ (nirliṅga-liṅga-vimalaḥ)pure free from marked and unmarked (nir:free from | liṅga:mark/sign | vimalaḥ:pure)
- ஹி கதம் வதாமி (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I speak (hi:indeed | kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் ஸமரஸம் (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of even essence (jñāna:knowledge | amṛtaṃ:nectar | samarasam:of uniform essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
நிஃஸங்கஸங்கரஹிதம் பரமம் விநோதம் ।
நிர்தேஹதேஹரஹிதம் ஸததம் விநோதம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௬॥
- நிஷ்கர்ம-கர்ம-பரமம் (niṣkarma-karma-paramam)supreme actionless action (niṣkarma:actionless | karma:action | paramam:supreme)
- ஸததம் கரோமி (satataṃ karomi)I constantly perform (satatam:constantly | karomi:I do)
- நிஃஸங்க-ஸங்க-ரஹிதம் (niḥsaṅga-saṅga-rahitam)free from attachment and non-attachment (niḥsaṅga:non-attached | saṅga:attachment | rahitam:free from)
- பரமம் விநோதம் (paramaṃ vinodam)supreme delight (paramam:supreme | vinodam:delight)
- நிர்தேஹ-தேஹ-ரஹிதம் (nirdeha-deha-rahitam)free from body and bodilessness (nirdeha:bodiless | deha:body | rahitam:free from)
- ஸததம் விநோதம் (satataṃ vinodam)constant delight (satatam:constantly | vinodam:delight)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் ஸமரஸம் (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of even essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of equal essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
கௌடில்யதம்பரசநா ந ச மே விகாரஃ ।
ஸத்யாந்ரு'தேதி ரசநா ந ச மே விகாரோ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௭॥
- மாயா-ப்ரபஞ்ச-ரசநா (māyā-prapañca-racanā)the fabrication of the world of illusion (māyā:illusion | prapañca:manifested world | racanā:fabrication)
- ந ச மே விகாரஃ (na ca me vikāraḥ)is not my modification (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- கௌடில்ய-தம்ப-ரசநா (kauṭilya-dambha-racanā)the making of crookedness and hypocrisy (kauṭilya:crookedness | dambha:hypocrisy | racanā:making)
- ந ச மே விகாரஃ (na ca me vikāraḥ)is not my modification (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ஸத்ய-அந்ரு'தா இதி ரசநா (satya-anṛtā iti racanā)the fabrication of truth and falsehood (satya:truth | anṛtā:falsehood | iti:thus | racanā:fabrication)
- ந ச மே விகாரஃ (na ca me vikāraḥ)is not my modification (na:not | ca:and | me:my | vikāraḥ:modification)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ஹ்யந்தஃ ப்ரபோதரஹிதம் பதிரோ ந மூகஃ ।
ஏவம் விகல்பரஹிதம் ந ச பாவஶுத்தம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௮॥
- ஸந்த்யா-ஆதி-கால-ரஹிதம் (sandhyā-ādi-kāla-rahitam)free from time such as twilight and the rest (sandhyā:twilight | ādi:etc. | kāla:time | rahitam:free from)
- ந ச மே வியோகஃ (na ca me viyogaḥ)there is no separation for me (na:not | ca:and | me:for me | viyogaḥ:separation)
- ஹி அந்தஃ ப்ரபோத-ரஹிதம் (hi antaḥ prabodha-rahitam)indeed devoid of inner awakening (hi:indeed | antaḥ:inner | prabodha:awakening | rahitam:devoid of)
- பதிரஃ ந மூகஃ (badhiraḥ na mūkaḥ)neither deaf nor dumb (badhiraḥ:deaf | na:not | mūkaḥ:dumb)
- ஏவம் விகல்ப-ரஹிதம் (evaṃ vikalpa-rahitam)thus free from mental constructs (evaṃ:thus | vikalpa:mental construct | rahitam:free from)
- ந ச பாவ-ஶுத்தம் (na ca bhāva-śuddham)nor purity of feeling (na:not | ca:and | bhāva:feeling | śuddham:pure)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of one uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிஶ்சித்தசித்தவிகதம் ஹி நிராகுலம் வை ।
ஸம்வித்தி ஸர்வவிகதம் ஹி நிராகுலம் வை
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௨௯॥
- நிர்நாத-நாத-ரஹிதம் (nirnātha-nātha-rahitam)free from both the lordless and the lord (nirnātha:without a lord | nātha:lord | rahitam:devoid of)
- ஹி நிராகுலம் வை (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:undisturbed | vai:truly)
- நிஶ்சித்த-சித்த-விகதம் (niścitta-citta-vigatam)devoid of both mind and no-mind (niścitta:without mind | citta:mind | vigatam:departed from)
- ஹி நிராகுலம் வை (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:undisturbed | vai:truly)
- ஸம்வித்தி ஸர்வ-விகதம் (saṃviddhi sarva-vigatam)know it as free from everything (saṃviddhi:know well | sarva:all | vigatam:departed from)
- ஹி நிராகுலம் வை (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:undisturbed | vai:truly)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் ஸமரஸம் (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of one uniform essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of equal essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:similar to | aham:I am)
ஸம்ஸித்தஸம்ஶயமிதம் ஹி கதம் வதாமி ।
ஏவம் நிரந்தரஸமம் ஹி நிராகுலம் வை
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௦॥
- காந்தார-மந்திரம் இதம் (kāntāra-mandiram idam)this temple of the forest (kāntāra:forest | mandiram:temple | idam:this)
- ஹி கதம் வதாமி (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I describe (hi:indeed | katham:how | vadāmi:I shall speak)
- ஸம்ஸித்த-ஸம்ஶயம் இதம் (saṃsiddha-saṃśayam idam)this perfected doubt (saṃsiddha:accomplished | saṃśayam:doubt | idam:this)
- ஹி கதம் வதாமி (hi kathaṃ vadāmi)how indeed shall I describe (hi:indeed | katham:how | vadāmi:I shall speak)
- ஏவம் நிரந்தர-ஸமம் (evaṃ nirantara-samam)thus ever equal without interval (evam:thus | nirantara:continuous | samam:equal)
- ஹி நிராகுலம் வை (hi nirākulaṃ vai)indeed truly undisturbed (hi:indeed | nirākulam:unagitated | vai:truly)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
நிர்பீஜபீஜரஹிதம் ஸததம் விபாதி ।
நிர்வாணபந்தரஹிதம் ஸததம் விபாதி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௧॥
- நிர்ஜீவ-ஜீவ-ரஹிதம் (nirjīva-jīva-rahitam)free of both the lifeless and the living (nirjīva:lifeless | jīva:living | rahitam:devoid of)
- ஸததம் விபாதி (satataṃ vibhāti)constantly shines forth (satatam:constantly | vibhāti:shines)
- நிர்பீஜ-பீஜ-ரஹிதம் (nirbīja-bīja-rahitam)free of both the seedless and the seed (nirbīja:seedless | bīja:seed | rahitam:devoid of)
- நிர்வாண-பந்த-ரஹிதம் (nirvāṇa-bandha-rahitam)free of both liberation and bondage (nirvāṇa:liberation | bandha:bondage | rahitam:devoid of)
- ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் (jñānāmṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of uniform essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of equal essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ஸம்ஸாரவர்ஜிதமிதம் ஸததம் விபாதி ।
ஸம்ஹாரவர்ஜிதமிதம் ஸததம் விபாதி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௨॥
- ஸம்பூதி-வர்ஜிதம் (sambhūti-varjitam)free from origination (sambhūti:coming into being | varjitam:devoid of)
- இதம் ஸததம் விபாதி (idaṃ satataṃ vibhāti)this shines forever (idam:this | satatam:constantly | vibhāti:shines)
- ஸம்ஸார-வர்ஜிதம் (saṃsāra-varjitam)free from worldly existence (saṃsāra:cycle of existence | varjitam:devoid of)
- ஸம்ஹார-வர்ஜிதம் (saṃhāra-varjitam)free from dissolution (saṃhāra:destruction | varjitam:devoid of)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
நிர்பிந்நபிந்நமபி தே ந ஹி வஸ்து கிஞ்சித் ।
நிர்லஜ்ஜமாநஸ கரோஷி கதம் விஷாதம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௩॥
- உல்லேக-மாத்ரம் அபி (ullekha-mātram api)even the mere mention (ullekha:mention | mātram:mere | api:even)
- தே ந ச (te na ca)nor is there for you (te:for you | na:not | ca:and)
- நாம-ரூபம் (nāma-rūpam)name and form (nāma:name | rūpam:form)
- நிர்பிந்ந-பிந்நம் அபி (nirbhinna-bhinnam api)whether divided or undivided (nirbhinna:undivided | bhinnam:divided | api:even)
- தே ந ஹி (te na hi)indeed not for you (te:for you | na:not | hi:indeed)
- வஸ்து கிஞ்சித் (vastu kiñcit)any thing whatsoever (vastu:thing | kiñcit:any)
- நிர்லஜ்ஜ-மாநஸ (nirlajja-mānasa)O shameless mind (nirlajja:shameless | mānasa:mind)
- கரோஷி கதம் விஷாதம் (karoṣi kathaṃ viṣādam)why do you make sorrow (karoṣi:you make | kathaṃ:why | viṣādam:sorrow)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (samarasam:homogeneous essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:resembling | aham:I)
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச ஜந்ம துஃகம் ।
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச தே விகாரோ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௪॥
- கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே (kiṃ nāma rodiṣi sakhe)why indeed do you weep, O friend (kim:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep | sakhe:O friend)
- ந ஜரா ந ம்ரு'த்யுஃ (na jarā na mṛtyuḥ)there is neither old age nor death (na:not | jarā:old age | na:not | mṛtyuḥ:death)
- ந ச ஜந்ம துஃகம் (na ca janma duḥkham)nor birth nor sorrow (na:not | ca:and | janma:birth | duḥkham:sorrow)
- ந ச தே விகாரஃ (na ca te vikāraḥ)nor is there any change in you (na:not | ca:and | te:for you | vikāraḥ:change)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச தே விரூபம் ।
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச தே வயாம்ஸி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௫॥
- கிம் நாம ரோதிஷி (kiṃ nāma rodiṣi)why indeed do you weep (kim:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep)
- ஸகே (sakhe)O friend
- ந ச தே ஸ்வரூபம் (na ca te svarūpam)nor do you have any form (na:not | ca:and | te:for you | svarūpam:essential form)
- ந ச தே விரூபம் (na ca te virūpam)nor do you have deformity (na:not | ca:and | te:for you | virūpam:deformity)
- ந ச தே வயாம்ஸி (na ca te vayāṃsi)nor do you have ages (na:not | ca:and | te:for you | vayāṃsi:ages)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச தே மநாம்ஸி ।
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந தவேந்த்ரியாணி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௬॥
- கிம் நாம ரோதிஷி (kiṃ nāma rodiṣi)why indeed do you weep (kiṃ:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep)
- ஸகே (sakhe)O friend
- ந ச தே வயாம்ஸி (na ca te vayāṃsi)you have no ages/stages of life (na:not | ca:and | te:yours | vayāṃsi:ages)
- ந ச தே மநாம்ஸி (na ca te manāṃsi)you have no minds (na:not | ca:and | te:yours | manāṃsi:minds)
- ந தவ இந்த்ரியாணி (na tava indriyāṇi)you have no senses (na:not | tava:yours | indriyāṇi:senses)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar/immortality)
- ஸமரஸம் (samarasam)of one uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச தே ப்ரலோபஃ ।
கிம் நாம ரோதிஷி ஸகே ந ச தே விமோஹோ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௭॥
- கிம் நாம ரோதிஷி (kiṃ nāma rodiṣi)why indeed do you weep (kiṃ:why | nāma:indeed | rodiṣi:you weep)
- ஸகே (sakhe)O friend
- ந ச தே அஸ்தி காமஃ (na ca te'sti kāmaḥ)and you have no desire (na:not | ca:and | te:for you | asti:is | kāmaḥ:desire)
- ந ச தே ப்ரலோபஃ (na ca te pralobhaḥ)and you have no greed (na:not | ca:and | te:for you | pralobhaḥ:greed)
- ந ச தே விமோஹஃ (na ca te vimohaḥ)and you have no delusion (na:not | ca:and | te:for you | vimohaḥ:delusion)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ஐஶ்வர்யமிச்சஸி கதம் ந ச தே ஹி பத்நீ ।
ஐஶ்வர்யமிச்சஸி கதம் ந ச தே மமேதி
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௮॥
- ஐஶ்வர்யம் இச்சஸி (aiśvaryam icchasi)do you desire lordship (aiśvaryam:lordship | icchasi:you desire)
- கதம் ந ச தே தநாநி (katham na ca te dhanāni)how, when you have no wealth (katham:how | na:not | ca:and | te:for you | dhanāni:riches)
- ஐஶ்வர்யம் இச்சஸி (aiśvaryam icchasi)do you desire lordship (aiśvaryam:lordship | icchasi:you desire)
- கதம் ந ச தே ஹி பத்நீ (katham na ca te hi patnī)how, when you have no wife (katham:how | na:not | ca:and | te:for you | hi:indeed | patnī:wife)
- ஐஶ்வர்யம் இச்சஸி (aiśvaryam icchasi)do you desire lordship (aiśvaryam:lordship | icchasi:you desire)
- கதம் ந ச தே மம இதி (katham na ca te mama iti)how, when there is no sense of "mine" for you (katham:how | na:not | ca:and | te:for you | mama:mine | iti:thus)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)uniform / of one essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
நிர்லஜ்ஜமாநஸமிதம் ச விபாதி பிந்நம் ।
நிர்பேதபேதரஹிதம் ந ச தே ந மே ச
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௩௯॥
- லிங்க-ப்ரபஞ்ச-ஜநுஷீ (liṅga-prapañca-januṣī)the birth of the phenomenal world of the subtle body (liṅga:subtle body | prapañca:phenomenal world | januṣī:birth)
- ந ச தே ந மே ச (na ca te na me ca)neither yours nor mine (na:not | ca:and | te:yours | me:mine)
- நிர்லஜ்ஜ-மாநஸம் (nirlajja-mānasam)the shameless mind (nirlajja:shameless | mānasam:mind)
- இதம் ச விபாதி பிந்நம் (idaṃ ca vibhāti bhinnam)this appears as divided (idam:this | ca:and | vibhāti:appears | bhinnam:divided)
- நிர்பேத-பேத-ரஹிதம் (nirbheda-bheda-rahitam)free from both distinction and non-distinction (nirbheda:non-distinction | bheda:distinction | rahitam:free from)
- ந ச தே ந மே ச (na ca te na me ca)neither yours nor mine (na:not | ca:and | te:yours | me:mine)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of uniform essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
நோ வாணுமாத்ரமபி தே ஹி ஸராகரூபம் ।
நோ வாணுமாத்ரமபி தே ஹி ஸகாமரூபம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௪௦॥
- ந வா அணுமாத்ரம் அபி (no vā aṇumātram api)not even an atom's worth (no:not | vā:or | aṇumātram:the measure of an atom | api:even)
- தே ஹி (te hi)indeed to you (te:to you | hi:indeed)
- விராக-ரூபம் (virāga-rūpam)the form of dispassion (virāga:dispassion | rūpam:form)
- ஸராக-ரூபம் (sarāga-rūpam)the form of passion (sa:with | rāga:passion | rūpam:form)
- ஸகாம-ரூபம் (sakāma-rūpam)the form of desire (sa:with | kāma:desire | rūpam:form)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் (jñāna-amṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of equal essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:like | aham:I)
ர்த்யாநம் ந தே ஹி ஹ்ரு'தயே ந பஹிஃ ப்ரதேஶஃ ।
த்யேயம் ந சேதி ஹ்ரு'தயே ந ஹி வஸ்து காலோ
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௪௧॥
- த்யாதா ந தே ஹி ஹ்ரு'தயே (dhyātā na te hi hṛdaye)there is indeed no meditator in your heart (dhyātā:meditator | na:not | te:for you | hi:indeed | hṛdaye:in the heart)
- ந ச தே ஸமாதிஃ (na ca te samādhiḥ)nor is there absorption for you (na:not | ca:and | te:for you | samādhiḥ:meditative absorption)
- த்யாநம் ந தே ஹி ஹ்ரு'தயே (dhyānaṃ na te hi hṛdaye)there is no meditation in your heart (dhyānam:meditation | na:not | te:for you | hi:indeed | hṛdaye:in the heart)
- ந பஹிஃ ப்ரதேஶஃ (na bahiḥ pradeśaḥ)nor any outer region (na:not | bahiḥ:outside | pradeśaḥ:region)
- த்யேயம் ந ச இதி ஹ்ரு'தயே (dhyeyaṃ na ca iti hṛdaye)nor an object of meditation in the heart (dhyeyam:object of meditation | na:not | ca:and | iti:thus | hṛdaye:in the heart)
- ந ஹி வஸ்து காலஃ (na hi vastu kālaḥ)there is indeed no object or time (na:not | hi:indeed | vastu:object | kālaḥ:time)
- ஜ்ஞாந-அம்ரு'தம் ஸமரஸம் (jñāna-amṛtaṃ samarasam)the nectar of knowledge, of uniform essence (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar | samarasam:of uniform essence)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I am)
ந த்வம் ந மே ந மஹதோ ந குருர்ந ந ஶிஷ்யஃ ।
ஸ்வச்சந்தரூபஸஹஜம் பரமார்ததத்த்வம்
ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் ஸமரஸம் ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௩-௪௨॥
- யத் ஸாரபூதம் (yat sārabhūtam)that which is the essence (yat:which | sāra:essence | bhūtam:being)
- அகிலம் (akhilam)entire
- கதிதம் மயா தே (kathitam mayā te)has been told by me to you (kathitam:told | mayā:by me | te:to you)
- ந த்வம் (na tvam)neither you (na:not | tvam:you)
- ந மே (na me)nor mine (na:not | me:mine)
- ந மஹதஃ (na mahato)nor the great one (na:not | mahataḥ:of the great)
- ந குருஃ (na gurur)nor guru (na:not | guruḥ:teacher)
- ந ந ஶிஷ்யஃ (na na śiṣyaḥ)nor a disciple (na:not | na:not | śiṣyaḥ:disciple)
- ஸ்வச்சந்த-ரூப-ஸஹஜம் (svacchanda-rūpa-sahajam)of the nature of spontaneous free form (svacchanda:free-willed | rūpa:form | sahajam:innate)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the highest truth-reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:reality)
- ஜ்ஞாநாம்ரு'தம் (jñānāmṛtam)the nectar of knowledge (jñāna:knowledge | amṛtam:nectar)
- ஸமரஸம் (samarasam)of even essence (sama:equal | rasam:essence)
- ககநோபமஃ அஹம் (gaganopamo'ham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable | aham:I)
கதமிஹ பரமார்தம் நைவமாநந்தரூபம் ।
கதமிஹ பரமார்தம் ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநரூபம்
யதி பரமஹமேகம் வர்ததே வ்யோமரூபம் ॥ ௩-௪௩॥
- கதம் இஹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- பரமார்தம் (paramārtham)the supreme reality (parama:supreme | artham:reality)
- தத்த்வம் ஆநந்த-ரூபம் (tattvam ānanda-rūpam)the truth of the nature of bliss (tattvam:truth | ānanda:bliss | rūpam:form)
- கதம் இஹ பரமார்தம் (katham iha paramārtham)how here the supreme reality (katham:how | iha:here | paramārtham:supreme reality)
- ந ஏவம் ஆநந்த-ரூபம் (na evam ānanda-rūpam)not thus of the nature of bliss (na:not | evam:thus | ānanda:bliss | rūpam:form)
- ஜ்ஞாந-விஜ்ஞாந-ரூபம் (jñāna-vijñāna-rūpam)of the nature of knowledge and realization (jñāna:knowledge | vijñāna:realization | rūpam:form)
- யதி பரம் அஹம் ஏகம் (yadi param aham ekam)if I am the one supreme (yadi:if | param:supreme | aham:I | ekam:one)
- வர்ததே வ்யோம-ரூபம் (vartate vyoma-rūpam)exists as the form of space (vartate:exists | vyoma:space | rūpam:form)
மவநிஜலவிஹீநம் வித்தி விஜ்ஞாநரூபம் ।
ஸமகமநவிஹீநம் வித்தி விஜ்ஞாநமேகம்
ககநமிவ விஶாலம் வித்தி விஜ்ஞாநமேகம் ॥ ௩-௪௪॥
- தஹந-பவந-ஹீநம் (dahana-pavana-hīnam)devoid of fire and wind (dahana:fire | pavana:wind | hīnam:devoid of)
- வித்தி விஜ்ஞாநம் ஏகம் (viddhi vijñānam ekam)know consciousness as one (viddhi:know | vijñānam:consciousness | ekam:one)
- அவநி-ஜல-விஹீநம் (avani-jala-vihīnam)devoid of earth and water (avani:earth | jala:water | vihīnam:devoid of)
- வித்தி விஜ்ஞாந-ரூபம் (viddhi vijñāna-rūpam)know it as of the form of consciousness (viddhi:know | vijñāna:consciousness | rūpam:form)
- ஸமகமந-விஹீநம் (samagamana-vihīnam)devoid of coming and going together (samagamana:union/coming together | vihīnam:devoid of)
- வித்தி விஜ்ஞாநம் ஏகம் (viddhi vijñānam ekam)know consciousness as one (viddhi:know | vijñānam:consciousness | ekam:one)
- ககநம் இவ விஶாலம் (gaganam iva viśālam)vast like the sky (gaganam:sky | iva:like | viśālam:vast)
- வித்தி விஜ்ஞாநம் ஏகம் (viddhi vijñānam ekam)know consciousness as one (viddhi:know | vijñānam:consciousness | ekam:one)
ந ஶுத்தரூபம் ந விஶுத்தரூபம் ।
ரூபம் விரூபம் ந பவாமி கிஞ்சித்
ஸ்வரூபரூபம் பரமார்ததத்த்வம் ॥ ௩-௪௫॥
- ந ஶூந்ய-ரூபம் (na śūnya-rūpam)not of the nature of void (na:not | śūnya:void | rūpam:form)
- ந விஶூந்ய-ரூபம் (na viśūnya-rūpam)not of the nature of non-void (na:not | viśūnya:non-void | rūpam:form)
- ந ஶுத்த-ரூபம் (na śuddha-rūpam)not of the nature of the pure (na:not | śuddha:pure | rūpam:form)
- ந விஶுத்த-ரூபம் (na viśuddha-rūpam)not of the nature of the impure (na:not | viśuddha:impure | rūpam:form)
- ரூபம் விரூபம் (rūpam virūpam)form and formlessness (rūpam:form | virūpam:formless)
- ந பவாமி கிஞ்சித் (na bhavāmi kiñcit)I am not anything (na:not | bhavāmi:I am | kiñcit:anything)
- ஸ்வரூப-ரூபம் (svarūpa-rūpam)of the nature of my own essence (svarūpa:own essence | rūpam:form)
- பரமார்த-தத்த்வம் (paramārtha-tattvam)the supreme reality (paramārtha:supreme truth | tattvam:reality)
த்யாகாத்யாகவிஷம் ஶுத்தமம்ரு'தம் ஸஹஜம் த்ருவம் ॥ ௩-௪௬॥
- முஞ்ச முஞ்ச (muñca muñca)renounce, renounce (muñca:renounce | muñca:renounce)
- ஹி ஸம்ஸாரம் (hi saṃsāram)indeed the worldly existence (hi:indeed | saṃsāram:worldly existence)
- த்யாகம் முஞ்ச (tyāgam muñca)renounce renunciation (tyāgam:renunciation | muñca:renounce)
- ஹி ஸர்வதா (hi sarvathā)indeed in every way (hi:indeed | sarvathā:in every way)
- த்யாக-அத்யாக-விஷம் (tyāga-atyāga-viṣam)the poison of renunciation and non-renunciation (tyāga:renunciation | atyāga:non-renunciation | viṣam:poison)
- ஶுத்தம் (śuddham)pure
- அம்ரு'தம் (amṛtam)immortal nectar
- ஸஹஜம் (sahajam)natural, innate
- த்ருவம் (dhruvam)eternal, certain
நாவாஹநம் நைவ விஸர்ஜநம் வா
புஷ்பாணி பத்ராணி கதம் பவந்தி ।
த்யாநாநி மந்த்ராணி கதம் பவந்தி
ஸமாஸமம் சைவ ஶிவார்சநம் ச ॥ ௪-௧॥
- ந ஆவாஹநம் (na āvāhanam)no invocation (na:not | āvāhanam:invocation)
- ந ஏவ விஸர்ஜநம் வா (na eva visarjanam vā)nor bidding farewell (na:not | eva:indeed | visarjanam:dismissal | vā:or)
- புஷ்பாணி பத்ராணி (puṣpāṇi patrāṇi)flowers and leaves (puṣpāṇi:flowers | patrāṇi:leaves)
- கதம் பவந்தி (katham bhavanti)how can there be (katham:how | bhavanti:can there be)
- த்யாநாநி மந்த்ராணி (dhyānāni mantrāṇi)meditations and mantras (dhyānāni:meditations | mantrāṇi:mantras)
- கதம் பவந்தி (katham bhavanti)how can there be (katham:how | bhavanti:can there be)
- ஸமாஸமம் ச ஏவ (samāsamam ca eva)sameness and difference indeed (sama:same | asamam:unequal | ca:and | eva:indeed)
- ஶிவ-அர்சநம் ச (śiva-arcanam ca)and the worship of Shiva (śiva:the auspicious one | arcanam:worship | ca:and)
ந கேவலம் ஶுத்தவிஶுத்தமுக்தஃ ।
ந கேவலம் யோகவியோகமுக்தஃ
ஸ வை விமுக்தோ ககநோபமோ'ஹம் ॥ ௪-௨॥
- ந கேவலம் (na kevalam)not merely (na:not | kevalam:only)
- பந்த-விபந்த-முக்தஃ (bandha-vibandha-muktaḥ)free from bondage and freedom from bondage (bandha:bondage | vibandha:release from bondage | muktaḥ:liberated)
- ஶுத்த-விஶுத்த-முக்தஃ (śuddha-viśuddha-muktaḥ)free from purity and impurity (śuddha:pure | viśuddha:purified | muktaḥ:liberated)
- யோக-வியோக-முக்தஃ (yoga-viyoga-muktaḥ)free from union and separation (yoga:union | viyoga:separation | muktaḥ:liberated)
- ஸஃ வை விமுக்தஃ (sa vai vimuktaḥ)he indeed is truly liberated (saḥ:he | vai:indeed | vimuktaḥ:fully liberated)
- ககந-உபமஃ அஹம் (gagana-upamaḥ aham)I am like the sky (gagana:sky | upamaḥ:comparable to | aham:I)
ஸஞ்ஜாயதே ஸர்வமிதம் விதத்யம் ।
ஏவம் விகல்போ மம நைவ ஜாதஃ
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௩॥
- ஸஞ்ஜாயதே (sañjāyate)arises
- ஸர்வம் இதம் (sarvam idam)all this (sarvam:all | idam:this)
- ஹி தத்யம் (hi tathyam)indeed as truth (hi:indeed | tathyam:true/real)
- ஸஞ்ஜாயதே (sañjāyate)arises
- ஸர்வம் இதம் (sarvam idam)all this (sarvam:all | idam:this)
- விதத்யம் (vitathyam)as untruth
- ஏவம் விகல்பஃ (evam vikalpaḥ)such distinction (evam:thus | vikalpaḥ:distinction/doubt)
- மம ந ஏவ ஜாதஃ (mama naiva jātaḥ)has never arisen in me (mama:mine | na:not | eva:indeed | jātaḥ:arisen)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation/bliss)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease/affliction | aham:I)
ந சாந்தரம் வாபி நிரந்தரம் வா ।
அந்தர்விபந்நம் ந ஹி மே விபாதி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௪॥
- ந ஸாஞ்ஜநம் (na sāñjanam)neither with stain (na:not | sa:with | añjanam:stain)
- ச ஏவ நிரஞ்ஜநம் வா (ca eva nirañjanam vā)nor indeed without stain (ca:and | eva:indeed | nir:without | añjanam:stain | vā:or)
- ந ச அந்தரம் (na ca antaram)neither having an interior (na:not | ca:and | antaram:interior)
- வா அபி நிரந்தரம் வா (vā api nirantaram vā)nor even without interior (vā:or | api:even | nir:without | antaram:interior | vā:or)
- அந்தர்விபந்நம் (antarvibhannam)inner division (antar:inner | vibhannam:divided)
- ந ஹி மே விபாதி (na hi me vibhāti)does not shine for me (na:not | hi:indeed | me:for me | vibhāti:shines)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (an:free from | āmayaḥ:affliction | aham:I am)
போதஸ்வரூபம் மம நைவ ஜாதம் ।
நிர்போதபோதம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௫॥
- அபோத-போதஃ (abodha-bodhaḥ)knowledge of ignorance (abodha:ignorance | bodhaḥ:knowledge)
- மம ந ஏவ ஜாதஃ (mama naiva jātaḥ)has never arisen in me (mama:for me | na:not | eva:indeed | jātaḥ:arisen)
- போத-ஸ்வரூபம் (bodha-svarūpam)the nature of knowledge (bodha:knowledge | svarūpam:essential nature)
- மம ந ஏவ ஜாதம் (mama naiva jātam)has never arisen in me (mama:for me | na:not | eva:indeed | jātam:arisen)
- நிர்போத-போதம் (nirbodha-bodham)knowledge free of ignorance (nirbodha:without cognition | bodham:knowledge)
- ச கதம் வதாமி (ca kathaṃ vadāmi)and how shall I speak (ca:and | katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is nirvana (svarūpa:essential nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ந பந்தயுக்தோ ந ச மோக்ஷயுக்தஃ ।
யுக்தம் த்வயுக்தம் ந ச மே விபாதி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௬॥
- ந தர்ம-யுக்தஃ (na dharma-yuktaḥ)not connected with virtue (na:not | dharma:virtue | yuktaḥ:connected)
- ந ச பாப-யுக்தஃ (na ca pāpa-yuktaḥ)nor connected with sin (na:not | ca:and | pāpa:sin | yuktaḥ:connected)
- ந பந்த-யுக்தஃ (na bandha-yuktaḥ)not connected with bondage (na:not | bandha:bondage | yuktaḥ:connected)
- ந ச மோக்ஷ-யுக்தஃ (na ca mokṣa-yuktaḥ)nor connected with liberation (na:not | ca:and | mokṣa:liberation | yuktaḥ:connected)
- யுக்தம் து அயுக்தம் (yuktam tu ayuktam)the connected and the disconnected (yuktam:joined | tu:but | ayuktam:disjoined)
- ந ச மே விபாதி (na ca me vibhāti)do not appear to me (na:not | ca:and | me:to me | vibhāti:appears)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:extinction/liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
மத்யஸ்தபாவோ ஹி ந சாரிமித்ரம் ।
ஹிதாஹிதம் சாபி கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௭॥
- பராஅபரம் (parāparam)higher or lower (para:higher | apara:lower)
- வா ந ச மே கதாசித் (vā na ca me kadācit)nor ever for me (vā:or | na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- மத்யஸ்த-பாவஃ (madhyastha-bhāvaḥ)a neutral state (madhyastha:intermediate | bhāvaḥ:state)
- ஹி ந ச (hi na ca)indeed nor (hi:indeed | na:not | ca:and)
- அரி-மித்ரம் (ari-mitram)enemy or friend (ari:enemy | mitram:friend)
- ஹிதாஅஹிதம் (hitāhitam)beneficial or harmful (hita:beneficial | ahita:harmful)
- ச அபி (ca api)and also (ca:and | api:also)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how shall I say (katham:how | vadāmi:I say)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ந சோபதேஶோ ந ச மே க்ரியா ச ।
ஸம்வித்ஸ்வரூபம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௮॥
- ந உபாஸகஃ (na upāsakaḥ)there is no worshipper (na:not | upāsakaḥ:worshipper)
- ந ஏவம் உபாஸ்ய-ரூபம் (na evam upāsya-rūpam)nor thus an object of worship (na:not | evam:thus | upāsya:to be worshipped | rūpam:form)
- ந ச உபதேஶஃ (na ca upadeśaḥ)nor any teaching (na:not | ca:and | upadeśaḥ:instruction)
- ந ச மே க்ரியா ச (na ca me kriyā ca)nor any action of mine (na:not | ca:and | me:my | kriyā:action | ca:and)
- ஸம்வித்-ஸ்வரூபம் (saṃvit-svarūpam)my nature as pure consciousness (saṃvit:consciousness | svarūpam:own nature)
- ச கதம் வதாமி (ca kathaṃ vadāmi)how then shall I describe (ca:and | katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)blissful in my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I am)
ந சாலயம் வாபி நிராலயம் வா ।
அஶூந்யஶூந்யம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௯॥
- நோ வ்யாபகம் (no vyāpakam)there is no pervader (no:not | vyāpakam:pervader)
- வ்யாப்யம் இஹ அஸ்தி கிஞ்சித் (vyāpyam iha asti kiñcit)nor anything here that is pervaded (vyāpyam:pervaded | iha:here | asti:is | kiñcit:anything)
- ந ச ஆலயம் (na ca ālayam)nor an abode (na:not | ca:and | ālayam:abode)
- வா அபி நிராலயம் வா (vā api nirālayam vā)nor even the absence of an abode (vā:or | api:even | nirālayam:without abode | vā:or)
- அஶூந்ய-ஶூந்யம் (aśūnya-śūnyam)neither non-void nor void (aśūnya:non-void | śūnyam:void)
- ச கதம் வதாமி (ca katham vadāmi)and how shall I describe it (ca:and | katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ந காரணம் வா மம நைவ கார்யம் ।
அசிந்த்யசிந்த்யம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௦॥
- ந க்ராஹகஃ (na grāhakaḥ)no perceiver (na:not | grāhakaḥ:perceiver)
- க்ராஹ்யகம் ஏவ கிஞ்சித் (grāhyakam eva kiñcit)nor any object to be perceived (grāhyakam:object to be perceived | eva:indeed | kiñcit:anything)
- ந காரணம் வா (na kāraṇam vā)nor any cause (na:not | kāraṇam:cause | vā:or)
- மம ந ஏவ கார்யம் (mama na eva kāryam)nor any effect for me (mama:my | na:not | eva:indeed | kāryam:effect)
- அசிந்த்ய-சிந்த்யம் ச (acintya-cintyam ca)both the thinkable and the unthinkable (acintya:unthinkable | cintyam:thinkable | ca:and)
- கதம் வதாமி (katham vadāmi)how shall I describe (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose own nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ந வேதகம் வா மம நைவ வேத்யம் ।
கதாகதம் தாத கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௧॥
- ந பேதகம் (na bhedakam)no differentiator (na:not | bhedakam:that which divides)
- வா அபி ந ச ஏவ பேத்யம் (vā api na ca eva bhedyam)nor indeed anything to be divided (vā:or | api:even | na:not | ca:and | eva:indeed | bhedyam:that which is to be divided)
- ந வேதகம் (na vedakam)no knower (na:not | vedakam:knower)
- வா மம ந ஏவ வேத்யம் (vā mama na eva vedyam)nor for me anything to be known (vā:or | mama:for me | na:not | eva:indeed | vedyam:that which is to be known)
- கத-ஆகதம் (gata-āgatam)coming and going (gata:gone | āgatam:come)
- தாத (tāta)O dear one
- கதம் வதாமி (katham vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)of the nature of liberation as one's own true form (svarūpa:one's own true form | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease or affliction | aham:I)
புத்திர்மநோ மே ந ஹி சேந்த்ரியாணி ।
ராகோ விராகஶ்ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௨॥
- ந ச அஸ்தி தேஹஃ (na ca asti dehaḥ)there is no body (na:not | ca:and | asti:is | dehaḥ:body)
- ந ச மே விதேஹஃ (na ca me videhaḥ)nor am I bodiless (na:not | ca:and | me:for me | videhaḥ:bodiless)
- புத்திஃ மநஃ மே ந (buddhiḥ manaḥ me na)I have no intellect or mind (buddhiḥ:intellect | manaḥ:mind | me:for me | na:not)
- ஹி ச இந்த்ரியாணி (hi ca indriyāṇi)nor indeed the senses (hi:indeed | ca:and | indriyāṇi:senses)
- ராகஃ விராகஃ ச (rāgaḥ virāgaḥ ca)attachment and detachment (rāgaḥ:attachment | virāgaḥ:detachment | ca:and)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how can I speak of them (kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease/affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I am)
ருல்லேகமாத்ரம் ந திரோஹிதம் வை ।
ஸமாஸமம் மித்ர கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௩॥
- உல்லேக-மாத்ரம் (ullekha-mātram)merely a mention (ullekha:mention | mātram:only)
- ந ஹி பிந்நம் உச்சைஃ (na hi bhinnam uccaiḥ)not at all separate or superior (na:not | hi:indeed | bhinnam:separate | uccaiḥ:highly)
- உல்லேக-மாத்ரம் (ullekha-mātram)merely a mention (ullekha:mention | mātram:only)
- ந திரோஹிதம் வை (na tirohitam vai)nor truly concealed (na:not | tirohitam:hidden | vai:indeed)
- ஸமாஸமம் (samāsamam)equal and unequal (sama:equal | asamam:unequal)
- மித்ர கதம் வதாமி (mitra katham vadāmi)O friend, how shall I speak (mitra:friend | katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)the extinction that is my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:extinction)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free of affliction (anāmayaḥ:disease-free | aham:I)
ந ஸம்யமோ மே நியமோ ந ஜாதஃ ।
ஜயாஜயௌ மித்ர கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௪॥
- ஜிதேந்த்ரியஃ அஹம் (jitendriyaḥ aham)am I one who has conquered the senses (jita:conquered | indriyaḥ:senses | aham:I)
- து அஜிதேந்த்ரியஃ வா (tu ajitendriyaḥ vā)or one who has not conquered the senses (tu:but | ajita:unconquered | indriyaḥ:senses | vā:or)
- ந ஸம்யமஃ மே (na saṃyamaḥ me)there is no restraint for me (na:not | saṃyamaḥ:restraint | me:for me)
- நியமஃ ந ஜாதஃ (niyamaḥ na jātaḥ)no discipline has arisen (niyamaḥ:discipline | na:not | jātaḥ:arisen)
- ஜயாஜயௌ (jayājayau)victory and defeat (jaya:victory | ajayau:defeat)
- மித்ர கதம் வதாமி (mitra kathaṃ vadāmi)O friend, how shall I speak (mitra:O friend | katham:how | vadāmi:shall I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)blissful in my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
தாத்யந்தமத்யம் ந ச மே கதாசித் ।
பலாபலம் மித்ர கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௫॥
- அமூர்த-மூர்திஃ (amūrta-mūrtiḥ)formless and with form (amūrta:formless | mūrtiḥ:having form)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)never mine at any time (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- ஆத்ய-அந்த-மத்யம் (ādya-anta-madhyam)beginning, end, and middle (ādya:beginning | anta:end | madhyam:middle)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)never mine at any time (na:not | ca:and | me:mine | kadācit:ever)
- பல-அபலம் (bala-abalam)strength and weakness (bala:strength | abalam:weakness)
- மித்ர கதம் வதாமி (mitra kathaṃ vadāmi)O friend, how shall I speak (mitra:O friend | katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)liberation as one's own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
ஸஞ்ஜாயதே தாத ந மே கதாசித் ।
அஶுத்தஶுத்தம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௬॥
- ம்ரு'த-அம்ரு'தம் (mṛta-amṛtam)death and immortality (mṛta:dead | amṛtam:immortal)
- வா அபி (vā api)or even (vā:or | api:even)
- விஷ-அவிஷம் (viṣa-aviṣam)poison and non-poison (viṣa:poison | aviṣam:non-poison)
- ச (ca)and
- ஸஞ்ஜாயதே (sañjāyate)arises
- தாத (tāta)O dear one
- ந மே கதாசித் (na me kadācit)never for me (na:not | me:for me | kadācit:ever)
- அஶுத்த-ஶுத்தம் (aśuddha-śuddham)impure and pure (aśuddha:impure | śuddham:pure)
- ச (ca)and
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how can I speak (kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from ailment | aham:I am)
நக்தம் திவா வாபி ந மே கதாசித் ।
அதுர்யதுர்யம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௭॥
- ஸ்வப்நஃ ப்ரபோதஃ (svapnaḥ prabodhaḥ)sleep and waking (svapnaḥ:dream/sleep | prabodhaḥ:waking)
- ந ச யோக-முத்ரா (na ca yoga-mudrā)nor the yogic trance posture (na:not | ca:and | yoga:yoga | mudrā:posture/seal)
- நக்தம் திவா வா அபி (naktaṃ divā vā api)neither night nor day (naktaṃ:night | divā:day | vā:or | api:even)
- ந மே கதாசித் (na me kadācit)never for me (na:not | me:for me | kadācit:ever)
- அதுர்யதுர்யம் ச (aturyaturyaṃ ca)the state beyond even the fourth (a:not | turya:the fourth | turyaṃ:the fourth | ca:and)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how can I speak of it (kathaṃ:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)abiding as the bliss of my own nature (svarūpa:own true nature | nirvāṇam:liberation/bliss)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free of all affliction (anāmayaḥ:free from disease/affliction | aham:I am)
மாயா விமாயா ந ச மே கதாசித் ।
ஸந்த்யாதிகம் கர்ம கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௮॥
- ஸம்வித்தி மாம் (saṃviddhi mām)know me (saṃviddhi:know fully | mām:me)
- ஸர்வ-விஸர்வ-முக்தம் (sarva-visarva-muktam)free from all and everything (sarva:all | visarva:everything | muktam:liberated)
- மாயா விமாயா (māyā vimāyā)illusion and freedom from illusion (māyā:illusion | vimāyā:without illusion)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)never for me (na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- ஸந்த்யா-ஆதிகம் கர்ம (sandhyā-ādikaṃ karma)ritual actions like the twilight worship (sandhyā:twilight worship | ādikam:etc. | karma:action)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how shall I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
ஸம்வித்தி மாம் லக்ஷ்யவிலக்ஷ்யமுக்தம் ।
யோகம் வியோகம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௧௯॥
- ஸம்வித்தி மாம் (saṃviddhi mām)know me (saṃviddhi:know | mām:me)
- ஸர்வ-ஸமாதி-யுக்தம் (sarva-samādhi-yuktam)endowed with all absorption (sarva:all | samādhi:absorption | yuktam:endowed with)
- ஸம்வித்தி மாம் (saṃviddhi mām)know me (saṃviddhi:know | mām:me)
- லக்ஷ்ய-விலக்ஷ்ய-முக்தம் (lakṣya-vilakṣya-muktam)free from the perceivable and imperceivable (lakṣya:the perceivable | vilakṣya:the imperceivable | muktam:free from)
- யோகம் வியோகம் ச (yogaṃ viyogaṃ ca)union and separation (yogam:union | viyogam:separation | ca:and)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how can I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
மௌநம் விமௌநம் ந ச மே கதாசித் ।
தர்கம் விதர்கம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௨௦॥
- மூர்கஃ அபி ந அஹம் (mūrkhaḥ api na aham)I am not a fool (mūrkhaḥ:fool | api:even | na:not | aham:I)
- ந ச பண்டிதஃ அஹம் (na ca paṇḍitaḥ aham)nor am I learned (na:not | ca:and | paṇḍitaḥ:learned one | aham:I)
- மௌநம் விமௌநம் (maunam vimaunam)silence or non-silence (maunam:silence | vimaunam:non-silence)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)never belongs to me (na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- தர்கம் விதர்கம் ச (tarkam vitarkam ca)logic and reasoning (tarkam:logic | vitarkam:reasoning | ca:and)
- கதம் வதாமி (katham vadāmi)how can I speak (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)abiding in the bliss of my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation/bliss)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease/affliction | aham:I)
ர்ஜந்மாதி ம்ரு'த்யுர்ந ச மே கதாசித் ।
ஸ்நேஹம் விமோஹம் ச கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௨௧॥
- பிதா ச மாதா ச (pitā ca mātā ca)father and mother (pitā:father | ca:and | mātā:mother | ca:and)
- குலம் ந ஜாதிஃ (kulaṃ na jātiḥ)neither family nor caste (kulam:family | na:not | jātiḥ:caste)
- ஜந்ம-ஆதி ம்ரு'த்யுஃ (janma-ādi mṛtyuḥ)birth and death (janma:birth | ādi:etc. | mṛtyuḥ:death)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)never belong to me (na:not | ca:and | me:to me | kadācit:ever)
- ஸ்நேஹம் விமோஹம் ச (snehaṃ vimohaṃ ca)attachment and delusion (sneham:affection | vimoham:delusion | ca:and)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how can I speak of (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)whose true nature is liberation (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from affliction (anāmayaḥ:free from disease | aham:I)
தேஜோவிதேஜோ ந ச மே கதாசித் ।
ஸந்த்யாதிகம் கர்ம கதம் வதாமி
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௨௨॥
- அஸ்தம் கதஃ (astaṃ gataḥ)set (like the sun) (astam:setting | gataḥ:gone)
- ந ஏவ (na eva)never (na:not | eva:indeed)
- ஸதா உதிதஃ அஹம் (sadā uditaḥ aham)I am ever risen (sadā:always | uditaḥ:risen | aham:I)
- தேஜஃ விதேஜஃ (tejaḥ vitejaḥ)radiant or without radiance (tejaḥ:radiance | vitejaḥ:without radiance)
- ந ச மே கதாசித் (na ca me kadācit)never belong to me at any time (na:not | ca:and | me:for me | kadācit:ever)
- ஸந்த்யா-ஆதிகம் கர்ம (sandhyā-ādikaṃ karma)rituals such as the sandhya worship (sandhyā:twilight worship | ādikam:and the like | karma:action)
- கதம் வதாமி (kathaṃ vadāmi)how can I speak of them (katham:how | vadāmi:I speak)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)liberation in my own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free of affliction (anāmayaḥ:free of disease | aham:I)
அஸம்ஶயம் வித்தி நிரந்தரம் மாம் ।
அஸம்ஶயம் வித்தி நிரஞ்ஜநம் மாம்
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௨௩॥
- அஸம்ஶயம் (asaṃśayam)without doubt (a:without | saṃśayam:doubt)
- வித்தி (viddhi)know
- நிராகுலம் மாம் (nirākulam mām)me as unagitated (nirākulam:free from agitation | mām:me)
- நிரந்தரம் மாம் (nirantaram mām)me as continuous/without interval (nirantaram:without interval | mām:me)
- நிரஞ்ஜநம் மாம் (nirañjanam mām)me as stainless (nirañjanam:untainted | mām:me)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)liberation that is one's own nature (svarūpa:own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease/affliction (anāmayaḥ:free from ailment | aham:I)
ஶுபாஶுபம் கர்ம பரித்யஜந்தி ।
த்யாகாம்ரு'தம் தாத பிபந்தி தீராஃ
ஸ்வரூபநிர்வாணமநாமயோ'ஹம் ॥ ௪-௨௪॥
- த்யாநாநி ஸர்வாணி (dhyānāni sarvāṇi)all meditations (dhyānāni:meditations | sarvāṇi:all)
- பரித்யஜந்தி (parityajanti)they abandon
- ஶுப-அஶுபம் கர்ம (śubha-aśubham karma)good and bad actions (śubha:good | aśubham:bad | karma:action)
- பரித்யஜந்தி (parityajanti)they abandon
- த்யாக-அம்ரு'தம் (tyāga-amṛtam)the nectar of renunciation (tyāga:renunciation | amṛtam:nectar)
- தாத (tāta)O dear one
- பிபந்தி தீராஃ (pibanti dhīrāḥ)the wise drink (pibanti:they drink | dhīrāḥ:the wise ones)
- ஸ்வரூப-நிர்வாணம் (svarūpa-nirvāṇam)liberation in one's own nature (svarūpa:one's own nature | nirvāṇam:liberation)
- அநாமயஃ அஹம் (anāmayaḥ aham)I am free from disease (anāmayaḥ:free from affliction | aham:I)
சந்தோலக்ஷணம் ந ஹி ந ஹி தத்ர ।
ஸமரஸமக்நோ பாவிதபூதஃ
ப்ரலபதி தத்த்வம் பரமவதூதஃ ॥ ௪-௨௫॥
- விந்ததி விந்ததி (vindati vindati)finds, finds (vindati:finds | vindati:finds)
- ந ஹி ந ஹி யத்ர (na hi na hi yatra)wherever not at all (na:not | hi:indeed | na:not | hi:indeed | yatra:where)
- சந்தோ-லக்ஷணம் (chando-lakṣaṇam)the characteristics of meter (chandaḥ:meter | lakṣaṇam:characteristic)
- ந ஹி ந ஹி தத்ர (na hi na hi tatra)there is none at all there (na:not | hi:indeed | na:not | hi:indeed | tatra:there)
- ஸமரஸ-மக்நஃ (samarasa-magnaḥ)absorbed in equanimity (samarasa:equanimity | magnaḥ:immersed)
- பாவித-பூதஃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ப்ரலபதி தத்த்வம் (pralapati tattvam)babbles the truth (pralapati:prattles | tattvam:truth)
- பரம-அவதூதஃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:the one who has shaken off all attachments)
ௐ இதி கதிதம் ககநஸமம் தத்
ந பராபரஸாரவிசார இதி ।
அவிலாஸவிலாஸநிராகரணம்
கதமக்ஷரபிந்துஸமுச்சரணம் ॥ ௫-௧॥
- ௐ இதி கதிதம் (oṃ iti gaditam)that which is uttered as Om (oṃ:the sacred syllable | iti:thus | gaditam:uttered)
- ககந-ஸமம் தத் (gagana-samam tat)that which is like the sky (gagana:sky | samam:equal to | tat:that)
- ந பர-அபர-ஸார-விசாரஃ (na para-apara-sāra-vicāraḥ)there is no inquiry into the essence of higher and lower (na:not | para:higher | apara:lower | sāra:essence | vicāraḥ:inquiry)
- இதி (iti)thus
- அவிலாஸ-விலாஸ-நிராகரணம் (avilāsa-vilāsa-nirākaraṇam)the removal of both non-manifestation and manifestation (avilāsa:non-manifestation | vilāsa:manifestation | nirākaraṇam:removal)
- கதம் அக்ஷர-பிந்து-ஸமுச்சாரணம் (katham akṣara-bindu-samuccaraṇam)how can there be the utterance of the syllable and its point (katham:how | akṣara:syllable | bindu:point/dot | samuccaraṇam:utterance)
ப்ரதிபாதிதமாத்மநி தத்த்வமஸி ।
த்வமுபாதிவிவர்ஜிதஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨॥
- இதி தத்த்வமஸி-ப்ரப்ரு'தி-ஶ்ருதிபிஃ (iti tattvamasi-prabhṛti-śrutibhiḥ)thus by the Vedic sayings beginning with 'Tat Tvam Asi' (iti:thus | tattvamasi:'That Thou Art' | prabhṛti:beginning with | śrutibhiḥ:by the scriptures)
- ப்ரதிபாதிதம் ஆத்மநி (pratipāditam ātmani)established in the Self (pratipāditam:established | ātmani:in the Self)
- தத்த்வம் அஸி (tattvam asi)That thou art (tattvam:that essence | asi:thou art)
- த்வம் உபாதி-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (tvam upādhi-vivarjita-sarva-samam)thou art free of limiting adjuncts and equal in all (tvam:thou | upādhi:limiting adjunct | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, equal in all (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
பஹிரந்தரவர்ஜிதஸர்வஸமம் ।
யதி சைகவிவர்ஜிதஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௩॥
- அத-ஊர்த்வ-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (adha-ūrdhva-vivarjita-sarva-samam)free from below and above, everywhere the same (adha:below | ūrdhva:above | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- பஹிஃ-அந்தர-வர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (bahir-antara-varjita-sarva-samam)free from outer and inner, everywhere the same (bahiḥ:outer | antara:inner | varjita:devoid of | sarva:all | samam:equal)
- யதி ச ஏக-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (yadi ca eka-vivarjita-sarva-samam)if it is free even from the one, everywhere the same (yadi:if | ca:and | eka:one | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ந ஹி காரணகார்யவிசார இதி ।
பதஸந்திவிவர்ஜிதஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௪॥
- ந ஹி (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- கல்பித-கல்ப-விசாரஃ (kalpita-kalpa-vicāraḥ)deliberation on the imagined and the imagination (kalpita:imagined | kalpa:imagining | vicāraḥ:deliberation)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- காரண-கார்ய-விசாரஃ (kāraṇa-kārya-vicāraḥ)deliberation on cause and effect (kāraṇa:cause | kārya:effect | vicāraḥ:deliberation)
- இதி (iti)thus
- பத-ஸந்தி-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (pada-sandhi-vivarjita-sarva-samam)free of words and their joinings, uniformly all-pervading (pada:word | sandhi:junction | vivarjita:devoid of | sarva:all | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)the all-equal (sarva:all | samam:same)
ந ஹி தேஶவிதேஶஸமாதிரிதி ।
ந ஹி காலவிகாலஸமாதிரிதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௫॥
- ந ஹி போத-விபோத-ஸமாதிஃ (na hi bodha-vibodha-samādhiḥ)there is no absorption of knowing and not-knowing (na:not | hi:indeed | bodha:knowledge | vibodha:absence of knowledge | samādhiḥ:absorption)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி தேஶ-விதேஶ-ஸமாதிஃ (na hi deśa-videśa-samādhiḥ)there is no absorption of place and non-place (na:not | hi:indeed | deśa:place | videśa:another place | samādhiḥ:absorption)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி கால-விகால-ஸமாதிஃ (na hi kāla-vikāla-samādhiḥ)there is no absorption of time and non-time (na:not | hi:indeed | kāla:time | vikāla:untimely time | samādhiḥ:absorption)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)the all-equal (sarva:all | samam:equal)
ந ஹி ஜீவவபுர்ந ஹி ஜீவ இதி ।
ந ஹி காரணகார்யவிபாக இதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௬॥
- ந ஹி கும்ப-நபஃ (na hi kumbha-nabhaḥ)there is no pot-space (na:not | hi:indeed | kumbha:pot | nabhaḥ:space)
- ந ஹி கும்பஃ (na hi kumbhaḥ)nor is there a pot (na:not | hi:indeed | kumbhaḥ:pot)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி ஜீவ-வபுஃ (na hi jīva-vapuḥ)there is no body of the individual soul (na:not | hi:indeed | jīva:individual soul | vapuḥ:body)
- ந ஹி ஜீவஃ (na hi jīvaḥ)nor is there an individual soul (na:not | hi:indeed | jīvaḥ:individual soul)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி காரண-கார்ய-விபாகஃ (na hi kāraṇa-kārya-vibhāgaḥ)there is no division of cause and effect (na:not | hi:indeed | kāraṇa:cause | kārya:effect | vibhāgaḥ:division)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why then do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)all being equal (sarva:all | samam:equal)
லகுதீர்கவிசாரவிஹீந இதி ।
ந ஹி வர்துலகோணவிபாக இதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௭॥
- இஹ (iha)here
- ஸர்வ-நிரந்தர-மோக்ஷ-பதம் (sarva-nirantara-mokṣa-padam)the all-pervading continuous state of liberation (sarva:all | nirantara:continuous | mokṣa:liberation | padam:state)
- லகு-தீர்க-விசார-விஹீநஃ (laghu-dīrgha-vicāra-vihīnaḥ)devoid of considerations of short and long (laghu:short | dīrgha:long | vicāra:consideration | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- வர்துல-கோண-விபாகஃ (vartula-koṇa-vibhāgaḥ)division of round and angular (vartula:round | koṇa:angular | vibhāgaḥ:division)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)all equal (sarva:all | samam:equal)
இஹ ஶுத்தவிஶுத்தவிஹீந இதி ।
இஹ ஸர்வவிஸர்வவிஹீந இதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௮॥
- இஹ ஶூந்ய-விஶூந்ய-விஹீநஃ (iha śūnya-viśūnya-vihīnaḥ)here free from void and non-void (iha:here | śūnya:void | viśūnya:non-void | vihīnaḥ:free from)
- இதி (iti)thus
- இஹ ஶுத்த-விஶுத்த-விஹீநஃ (iha śuddha-viśuddha-vihīnaḥ)here free from pure and impure (iha:here | śuddha:pure | viśuddha:non-pure | vihīnaḥ:free from)
- இதி (iti)thus
- இஹ ஸர்வ-விஸர்வ-விஹீநஃ (iha sarva-visarva-vihīnaḥ)here free from all and not-all (iha:here | sarva:all | visarva:non-all | vihīnaḥ:free from)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
பஹிரந்தரஸந்திவிசார இதி ।
அரிமித்ரவிவர்ஜிதஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௯॥
- ந ஹி (na hi)not at all (na:not | hi:indeed)
- பிந்ந-விபிந்ந-விசாரஃ (bhinna-vibhinna-vicāraḥ)the thought of divided and separated (bhinna:divided | vibhinna:separated | vicāraḥ:thought)
- இதி (iti)thus
- பஹிஃ-அந்தர-ஸந்தி-விசாரஃ (bahiḥ-antar-sandhi-vicāraḥ)the thought of outer, inner and their junction (bahiḥ:outer | antar:inner | sandhi:junction | vicāraḥ:thought)
- இதி (iti)thus
- அரி-மித்ர-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (ari-mitra-vivarjita-sarva-samam)free of enemy and friend, equal to all (ari:enemy | mitra:friend | vivarjita:free from | sarva:all | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind (mānasi:in the mind)
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
ந சராசரபேதவிசார இதி ।
இஹ ஸர்வநிரந்தரமோக்ஷபதம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௦॥
- ந ஹி ஶிஷ்ய-விஶிஷ்ய-ஸ்வரூபஃ (na hi śiṣya-viśiṣya-svarūpaḥ)there is no nature of disciple or teacher (na:not | hi:indeed | śiṣya:disciple | viśiṣya:distinguished/teacher | svarūpaḥ:essential nature)
- இதி (iti)thus
- ந ச-அசர-பேத-விசாரஃ (na ca-acara-bheda-vicāraḥ)nor consideration of the distinction of moving and unmoving (na:not | ca:and | acara:unmoving | bheda:distinction | vicāraḥ:consideration)
- இதி (iti)thus
- இஹ ஸர்வ-நிரந்தர-மோக்ஷ-பதம் (iha sarva-nirantara-mokṣa-padam)here is the state of liberation, all-pervading and unbroken (iha:here | sarva:all | nirantara:unbroken/continuous | mokṣa:liberation | padam:state/abode)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
நநு பிந்நவிபிந்நவிஹீந இதி ।
நநு ஸர்கவிஸர்கவிஹீந இதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௧॥
- நநு ரூப-விரூப-விஹீநஃ (nanu rūpa-virūpa-vihīnaḥ)surely devoid of form and formlessness (nanu:surely | rūpa:form | virūpa:formlessness | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- நநு பிந்ந-விபிந்ந-விஹீநஃ (nanu bhinna-vibhinna-vihīnaḥ)surely devoid of division and separation (nanu:surely | bhinna:divided | vibhinna:separated | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- நநு ஸர்க-விஸர்க-விஹீநஃ (nanu sarga-visarga-vihīnaḥ)surely devoid of creation and dissolution (nanu:surely | sarga:creation | visarga:emission/dissolution | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal/the same)
ம்ரு'தஜீவநகர்ம கரோமி கதம் ।
இதி ஶுத்தநிரஞ்ஜநஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௨॥
- ந குண-அகுண-பாஶ-நிபந்தஃ (na guṇa-aguṇa-pāśa-nibandhaḥ)not bound by the fetters of quality and non-quality (na:not | guṇa:quality | aguṇa:non-quality | pāśa:fetter | nibandhaḥ:bondage)
- இதி (iti)thus
- ம்ரு'த-ஜீவந-கர்ம (mṛta-jīvana-karma)the acts of dying and living (mṛta:death | jīvana:life | karma:action)
- கரோமி கதம் (karomi katham)how shall I do (karomi:I do | katham:how)
- இதி (iti)thus
- ஶுத்த-நிரஞ்ஜந-ஸர்வ-ஸமம் (śuddha-nirañjana-sarva-samam)pure, stainless, equal to all (śuddha:pure | nirañjana:stainless | sarva:all | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
இஹ காமவிகாமவிஹீந இதி ।
இஹ போததமம் கலு மோக்ஷஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௩॥
- இஹ பாவ-விபாவ-விஹீநஃ (iha bhāva-vibhāva-vihīnaḥ)here devoid of existence and its absence (iha:here | bhāva:existence | vibhāva:non-existence | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- இஹ காம-விகாம-விஹீநஃ (iha kāma-vikāma-vihīnaḥ)here devoid of desire and its absence (iha:here | kāma:desire | vikāma:absence of desire | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- இஹ போததமம் (iha bodhatamam)here the highest knowledge (iha:here | bodha:knowledge | tamam:supreme)
- கலு மோக்ஷ-ஸமம் (khalu mokṣa-samam)truly equal to liberation (khalu:indeed | mokṣa:liberation | samam:equal to)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
ந ஹி ஸந்திவிஸந்திவிஹீந இதி ।
யதி ஸர்வவிவர்ஜிதஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௪॥
- இஹ (iha)here, in this world
- தத்த்வ-நிரந்தர-தத்த்வம் (tattva-nirantara-tattvam)reality is uninterrupted reality (tattva:reality | nirantara:continuous, unbroken | tattvam:truth, essence)
- இதி (iti)thus
- ந ஹி (na hi)not indeed (na:not | hi:indeed)
- ஸந்தி-விஸந்தி-விஹீநஃ (sandhi-visandhi-vihīnaḥ)devoid of union and separation (sandhi:union, joining | visandhi:disjunction, separation | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- யதி (yadi)if
- ஸர்வ-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (sarva-vivarjita-sarva-samam)free of all, equal to all (sarva:all | vivarjita:devoid of, free from | sarva:all | samam:equal, same)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind, in the mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal, same)
இஹஸங்கவிஸங்கவிஹீநபரம் ।
இஹ போதவிபோதவிஹீநபரம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௫॥
- அநிகேத-குடீ (aniketa-kuṭī)homeless, without a hut (aniketa:homeless | kuṭī:hut)
- பரிவார-ஸமம் (parivāra-samam)same toward family (parivāra:family | samam:equal)
- இஹ ஸங்க-விஸங்க-விஹீந-பரம் (iha saṅga-visaṅga-vihīna-param)here supreme, free from attachment and detachment (iha:here | saṅga:attachment | visaṅga:detachment | vihīna:free from | param:supreme)
- இஹ போத-விபோத-விஹீந-பரம் (iha bodha-vibodha-vihīna-param)here supreme, free from knowledge and ignorance (iha:here | bodha:knowledge | vibodha:awakening/ignorance | vihīna:free from | param:supreme)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
அவிலக்ஷவிலக்ஷமஸத்யமிதி ।
யதி கேவலமாத்மநி ஸத்யமிதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௬॥
- அவிகார-விகாரம் (avikāra-vikāram)the changeless and the changing (avikāra:changeless | vikāram:modification)
- அஸத்யம் இதி (asatyam iti)thus unreal (asatyam:unreal | iti:thus)
- அவிலக்ஷ-விலக்ஷம் (avilakṣa-vilakṣam)the featureless and the featured (avilakṣa:without distinguishing marks | vilakṣam:with distinguishing marks)
- அஸத்யம் இதி (asatyam iti)thus unreal (asatyam:unreal | iti:thus)
- யதி கேவலம் (yadi kevalam)if solely (yadi:if | kevalam:only)
- ஆத்மநி ஸத்யம் இதி (ātmani satyam iti)the truth is in the Self (ātmani:in the Self | satyam:truth | iti:thus)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
இஹ ஸர்வநிரந்தரஜீவ இதி ।
இஹ கேவலநிஶ்சலஜீவ இதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௭॥
- இஹ (iha)here
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
- கலு (khalu)indeed
- ஜீவஃ (jīva)the living being
- இதி (iti)thus
- ஸர்வ-நிரந்தர-ஜீவஃ (sarva-nirantara-jīva)the living being uninterrupted in all (sarva:all | nirantara:uninterrupted | jīva:living being)
- கேவல-நிஶ்சல-ஜீவஃ (kevala-niścala-jīva)the sole unmoving living being (kevala:sole | niścala:unmoving | jīva:living being)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)in the mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)all-same (sarva:all | samam:same)
அவிகல்பவிகல்பமபோத இதி ।
யதி சைகநிரந்தரபோத இதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௮॥
- அவிவேக-விவேகஃ (aviveka-vivekaḥ)discrimination and non-discrimination (aviveka:non-discrimination | vivekaḥ:discrimination)
- அபோதஃ இதி (abodhaḥ iti)is ignorance, thus (abodhaḥ:ignorance | iti:thus)
- அவிகல்ப-விகல்பஃ (avikalpa-vikalpaḥ)the undifferentiated and the differentiated (avikalpa:non-imagination | vikalpaḥ:imagination)
- அபோதஃ இதி (abodhaḥ iti)is ignorance, thus (abodhaḥ:ignorance | iti:thus)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-போதஃ (eka-nirantara-bodhaḥ)the one continuous consciousness (eka:one | nirantara:uninterrupted | bodhaḥ:consciousness)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind (mānasi:in the mind / O mind)
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
ந ஹி புண்யபதம் ந ஹி பாபபதம் ।
ந ஹி பூர்ணபதம் ந ஹி ரிக்தபதம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௧௯॥
- ந ஹி மோக்ஷ-பதம் (na hi mokṣa-padam)there is no state of liberation (na:not | hi:indeed | mokṣa:liberation | padam:state)
- ந ஹி பந்த-பதம் (na hi bandha-padam)there is no state of bondage (na:not | hi:indeed | bandha:bondage | padam:state)
- ந ஹி புண்ய-பதம் (na hi puṇya-padam)there is no state of merit (na:not | hi:indeed | puṇya:merit | padam:state)
- ந ஹி பாப-பதம் (na hi pāpa-padam)there is no state of sin (na:not | hi:indeed | pāpa:sin | padam:state)
- ந ஹி பூர்ண-பதம் (na hi pūrṇa-padam)there is no state of fullness (na:not | hi:indeed | pūrṇa:full | padam:state)
- ந ஹி ரிக்த-பதம் (na hi rikta-padam)there is no state of emptiness (na:not | hi:indeed | rikta:empty | padam:state)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
யதி காரணகார்யவிஹீநஸமம் ।
யதிபேதவிபேதவிஹீநஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௦॥
- யதி வர்ண-விவர்ண-விஹீந-ஸமம் (yadi varṇa-vivarṇa-vihīna-samam)if it is the same, devoid of color and colorlessness (yadi:if | varṇa:color | vivarṇa:colorlessness | vihīna:devoid of | samam:the same)
- யதி காரண-கார்ய-விஹீந-ஸமம் (yadi kāraṇa-kārya-vihīna-samam)if it is the same, devoid of cause and effect (yadi:if | kāraṇa:cause | kārya:effect | vihīna:devoid of | samam:the same)
- யதி பேத-விபேத-விஹீந-ஸமம் (yadi bheda-vibheda-vihīna-samam)if it is the same, devoid of division and distinction (yadi:if | bheda:division | vibheda:distinction | vihīna:devoid of | samam:the same)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:the same)
இஹ கேவலநிஶ்சலஸர்வசிதே ।
த்விபதாதிவிவர்ஜிதஸர்வசிதே
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௧॥
- இஹ ஸர்வ-நிரந்தர-ஸர்வ-சிதே (iha sarva-nirantara-sarva-cite)here in the all-pervading uninterrupted all-consciousness (iha:here | sarva:all | nirantara:uninterrupted | cite:in consciousness)
- இஹ கேவல-நிஶ்சல-ஸர்வ-சிதே (iha kevala-niścala-sarva-cite)here in the pure motionless all-consciousness (iha:here | kevala:pure alone | niścala:motionless | sarva:all | cite:in consciousness)
- த்விபத-ஆதி-விவர்ஜித-ஸர்வ-சிதே (dvipada-ādi-vivarjita-sarva-cite)in the all-consciousness devoid of two-footed beings and the rest (dvipada:two-footed beings | ādi:etc. | vivarjita:devoid of | sarva:all | cite:in consciousness)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal same)
அதிநிர்மலநிஶ்சலஸர்வகதம் ।
திநராத்ரிவிவர்ஜிதஸர்வகதம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௨॥
- அதி-ஸர்வ-நிரந்தர-ஸர்வ-கதம் (ati-sarva-nirantara-sarva-gatam)that which transcends all, is continuous and all-pervading (ati:beyond | sarva:all | nirantara:continuous | gatam:pervading)
- அதி-நிர்மல-நிஶ்சல-ஸர்வ-கதம் (ati-nirmala-niścala-sarva-gatam)supremely pure, motionless and all-pervading (ati:supremely | nirmala:pure | niścala:motionless | sarva-gatam:all-pervading)
- திந-ராத்ரி-விவர்ஜித-ஸர்வ-கதம் (dina-rātri-vivarjita-sarva-gatam)devoid of day and night yet all-pervading (dina:day | rātri:night | vivarjita:free from | sarva-gatam:all-pervading)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
ந ஹி யோகவியோகஸமாகமநம் ।
ந ஹி தர்கவிதர்கஸமாகமநம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௩॥
- ந ஹி (na hi)surely not (na:not | hi:indeed)
- பந்த-விபந்த-ஸமாகமநம் (bandha-vibandha-samāgamanam)the coming together of bondage and release from bondage (bandha:bondage | vibandha:release from bondage | samāgamanam:coming together)
- யோக-வியோக-ஸமாகமநம் (yoga-viyoga-samāgamanam)the coming together of union and separation (yoga:union | viyoga:separation | samāgamanam:coming together)
- தர்க-விதர்க-ஸமாகமநம் (tarka-vitarka-samāgamanam)the coming together of reasoning and counter-reasoning (tarka:reasoning | vitarka:counter-reasoning | samāgamanam:coming together)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)all being the same (sarva:all | samam:equal)
அணுமாத்ரக்ரு'ஶாநுநிராகரணம் ।
ந ஹி கேவலஸத்யநிராகரணம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௪॥
- இஹ (iha)here
- கால-விகால-நிராகரணம் (kāla-vikāla-nirākaraṇam)the removal of time and untimeliness (kāla:time | vikāla:wrong time | nirākaraṇam:removal)
- அணு-மாத்ர-க்ரு'ஶாநு-நிராகரணம் (aṇu-mātra-kṛśānu-nirākaraṇam)the removal of even the tiniest spark of fire (aṇu:atom | mātra:mere | kṛśānu:fire | nirākaraṇam:removal)
- ந ஹி (na hi)not indeed (na:not | hi:indeed)
- கேவல-ஸத்ய-நிராகரணம் (kevala-satya-nirākaraṇam)the removal of the sole truth (kevala:sole | satya:truth | nirākaraṇam:removal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
நநு ஸ்வப்நஸுஷுப்திவிஹீநபரம் ।
அபிதாநவிதாநவிஹீநபரம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௫॥
- இஹ (iha)here
- தேஹ-விதேஹ-விஹீநஃ (deha-videha-vihīnaḥ)free from body and bodilessness (deha:body | videha:bodilessness | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- நநு (nanu)indeed
- ஸ்வப்ந-ஸுஷுப்தி-விஹீந-பரம் (svapna-suṣupti-vihīna-param)the supreme free from dream and deep sleep (svapna:dream | suṣupti:deep sleep | vihīna:devoid of | param:supreme)
- அபிதாந-விதாந-விஹீந-பரம் (abhidhāna-vidhāna-vihīna-param)the supreme free from name and injunction (abhidhāna:name | vidhāna:injunction | vihīna:devoid of | param:supreme)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal to all (sarva:all | samam:equal)
அதிஸர்வவிவர்ஜிதஸர்வஸமம் ।
கதஸாரவிஸாரவிகாரஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௬॥
- ககந-உபம-ஶுத்த-விஶால-ஸமம் (gagana-upama-śuddha-viśāla-samam)equal to the pure and vast sky (gagana:sky | upama:like | śuddha:pure | viśāla:vast | samam:equal)
- அதி-ஸர்வ-விவர்ஜித-ஸர்வ-ஸமம் (ati-sarva-vivarjita-sarva-samam)transcending all, devoid of all, yet equal to all (ati:beyond | sarva:all | vivarjita:devoid of | sarva:all | samam:equal)
- கத-ஸார-விஸார-விகார-ஸமம் (gata-sāra-visāra-vikāra-samam)equal even in the loss of essence, expansion, and modification (gata:gone | sāra:essence | visāra:expansion | vikāra:modification | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is equal (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
மிஹ வஸ்துவிவஸ்துவிராகதரம் ।
இஹ காமவிகாமவிராகதரம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௭॥
- இஹ தர்ம-விதர்ம-விராகதரம் (iha dharma-vidharma-virāgataram)here, be utterly dispassionate toward virtue and vice (iha:here | dharma:righteousness | vidharma:unrighteousness | virāgataram:more dispassionate)
- இஹ வஸ்து-விவஸ்து-விராகதரம் (iha vastu-vivastu-virāgataram)here, be utterly dispassionate toward the real and the unreal (vastu:substance | vivastu:non-substance | virāgataram:more dispassionate)
- இஹ காம-விகாம-விராகதரம் (iha kāma-vikāma-virāgataram)here, be utterly dispassionate toward desire and non-desire (kāma:desire | vikāma:absence of desire | virāgataram:more dispassionate)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, all is the same (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
மிஹ ஶோகவிஶோகவிஹீநபரம் ।
குருஶிஷ்யவிவர்ஜிததத்த்வபரம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௮॥
- ஸுக-துஃக-விவர்ஜித (sukha-duḥkha-vivarjita)free from pleasure and pain (sukha:pleasure | duḥkha:pain | vivarjita:free from)
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)the same everywhere (sarva:all | samam:equal)
- இஹ (iha)here
- ஶோக-விஶோக-விஹீந-பரம் (śoka-viśoka-vihīna-param)the supreme devoid of grief and freedom from grief (śoka:grief | viśoka:freedom from grief | vihīna:devoid of | param:supreme)
- குரு-ஶிஷ்ய-விவர்ஜித (guru-śiṣya-vivarjita)free from teacher and disciple (guru:teacher | śiṣya:disciple | vivarjita:free from)
- தத்த்வ-பரம் (tattva-param)the supreme reality (tattva:truth | param:supreme)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)the same everywhere (sarva:all | samam:equal)
ந சலாசலஸாம்யவிஸாம்யமிதி ।
அவிசாரவிசாரவிஹீநமிதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௨௯॥
- ந கில-அங்குர-ஸார-விஸார (na kila-aṅkura-sāra-visāra)indeed there is no sprouting forth of essence (na:not | kila:indeed | aṅkura:sprout | sāra:essence | visāra:spreading forth)
- இதி (iti)thus
- ந சலாசல-ஸாம்ய-விஸாம்யம் (na calācala-sāmya-visāmyam)neither the sameness nor difference of moving and unmoving (na:not | cala:moving | acala:unmoving | sāmya:sameness | visāmyam:difference)
- இதி (iti)thus
- அவிசார-விசார-விஹீநம் (avicāra-vicāra-vihīnam)devoid of both deliberation and non-deliberation (avicāra:non-deliberation | vicāra:deliberation | vihīnam:devoid of)
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)all is equal (sarva:all | samam:equal)
கதிதம் நிஜபாவவிபேத இதி ।
விஷயே கரணத்வமஸத்யமிதி
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௩௦॥
- இஹ ஸார-ஸமுச்சய-ஸாரம் (iha sāra-samuccaya-sāram)here the essence of the collection of essences (iha:here | sāra:essence | samuccaya:collection | sāram:essence)
- இதி (iti)thus
- கதிதம் (kathitam)has been told
- நிஜ-பாவ-விபேதஃ (nija-bhāva-vibhedaḥ)the distinction of one's own states (nija:one's own | bhāva:state | vibhedaḥ:distinction)
- இதி (iti)thus
- விஷயே கரணத்வம் (viṣaye karaṇatvam)instrumentality in the objects (viṣaye:in the object | karaṇatvam:instrumentality)
- அஸத்யம் (asatyam)untrue
- இதி (iti)thus
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you weep (kimu:why | rodiṣi:you weep)
- மாநஸி (mānasi)O mind
- ஸர்வ-ஸமம் (sarva-samam)equal in all (sarva:all | samam:equal)
வியதாதிரிதம் ம்ரு'கதோயஸமம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஸமம்
கிமு ரோதிஷி மாநஸி ஸர்வஸமம் ॥ ௫-௩௧॥
- பஹுதா ஶ்ருதயஃ (bahudhā śrutayaḥ)the Vedas in many ways (bahudhā:in many ways | śrutayaḥ:the Vedas)
- ப்ரவதந்தி யதஃ (pravadanti yataḥ)declare that from which (pravadanti:declare | yataḥ:from which)
- வியத்-ஆதிஃ இதம் (viyad-ādiḥ idam)this world beginning with space (viyat:space | ādiḥ:beginning with | idam:this)
- ம்ரு'க-தோய-ஸமம் (mṛga-toya-samam)like a mirage (mṛga:deer | toya:water | samam:like)
- யதி ச ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஸமம் (yadi ca eka-nirantara-sarva-samam)if it is one, continuous and equal in all (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | samam:equal)
- கிமு ரோதிஷி (kimu rodiṣi)why do you grieve (kimu:why | rodiṣi:you grieve)
- மாநஸி ஸர்வ-ஸமம் (mānasi sarva-samam)O mind, equal in all (mānasi:O mind | sarva:all | samam:equal)
சந்தோலக்ஷணம் ந ஹி ந ஹி தத்ர ।
ஸமரஸமக்நோ பாவிதபூதஃ
ப்ரலபதி தத்த்வம் பரமவதூதஃ ॥ ௫-௩௨॥
- விந்ததி விந்ததி (vindati vindati)he finds, he finds
- ந ஹி ந ஹி (na hi na hi)surely not, surely not (na:not | hi:indeed)
- யத்ர (yatra)where
- சந்தஃ-லக்ஷணம் (chandaḥ-lakṣaṇam)the marks of metre (chandaḥ:metre | lakṣaṇam:characteristic)
- ந ஹி ந ஹி தத்ர (na hi na hi tatra)surely not, surely not there (na:not | hi:indeed | tatra:there)
- ஸமரஸ-மக்நஃ (samarasa-magnaḥ)absorbed in equanimous bliss (samarasa:uniform essence | magnaḥ:immersed)
- பாவித-பூதஃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ப்ரலபதி தத்த்வம் (pralapati tattvam)he babbles the truth (pralapati:prattles | tattvam:the reality)
- பரம-அவதூதஃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:one who has cast off all)
பஹுதா ஶ்ருதயஃ ப்ரவதந்தி வயம்
வியதாதிரிதம் ம்ரு'கதோயஸமம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவ-
முபமேயமதோஹ்யுபமா ச கதம் ॥ ௬-௧॥
- பஹுதா (bahudhā)in many ways
- ஶ்ருதயஃ ப்ரவதந்தி (śrutayaḥ pravadanti)the scriptures declare (śrutayaḥ:the Vedas/scriptures | pravadanti:proclaim)
- வயம் (vayam)we
- வியத்-ஆதிஃ இதம் (viyad-ādiḥ idam)this world beginning with ether (viyat:ether/space | ādiḥ:beginning with | idam:this)
- ம்ரு'க-தோய-ஸமம் (mṛga-toya-samam)like a mirage (mṛga:deer | toya:water | samam:equal to/like)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- உபமேயம் (upameyam)to be compared / the object of comparison
- அதோ ஹி (atho hi)then indeed (atho:then | hi:indeed)
- உபமா ச கதம் (upamā ca katham)and how can there be a comparison (upamā:comparison | ca:and | katham:how)
நநு கார்யவிகார்யவிஹீநபரம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
யஜநம் ச கதம் தபநம் ச கதம் ॥ ௬-௨॥
- அவிபக்தி-விபக்தி-விஹீந-பரம் (avibhakti-vibhakti-vihīna-param)the supreme, free from division and non-division (avibhakti:undivided | vibhakti:divided | vihīna:free from | param:supreme)
- நநு (nanu)indeed
- கார்ய-விகார்ய-விஹீந-பரம் (kārya-vikārya-vihīna-param)the supreme, free from effect and modification (kārya:effect | vikārya:modification | vihīna:free from | param:supreme)
- யதி ச (yadi ca)if and (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-auspicious (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- யஜநம் ச கதம் (yajanaṃ ca katham)and how is worship? (yajanaṃ:worship | ca:and | katham:how)
- தபநம் ச கதம் (tapanaṃ ca katham)and how is austerity? (tapanaṃ:austerity | ca:and | katham:how)
ஹ்யவிஶாலவிஶாலவிஹீநபரம் ।
மந ஏவ நிரந்தரஸர்வஶிவம்
மநஸாபி கதம் வசஸா ச கதம் ॥ ௬-௩॥
- மநஃ ஏவ (manaḥ eva)the mind alone (manaḥ:mind | eva:alone)
- நிரந்தர-ஸர்வ-கதம் (nirantara-sarva-gatam)continuously all-pervading (nirantara:continuous | sarva:all | gatam:pervading)
- ஹி அவிஶால-விஶால-விஹீந-பரம் (hy aviśāla-viśāla-vihīna-param)beyond both the non-vast and the vast (hi:indeed | aviśāla:not vast | viśāla:vast | vihīna:devoid of | param:supreme)
- மநஃ ஏவ (manaḥ eva)the mind alone (manaḥ:mind | eva:alone)
- நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (nirantara-sarva-śivam)continuously all-auspicious (nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- மநஸா அபி கதம் (manasā api katham)how even by the mind (manasā:by the mind | api:even | katham:how)
- வசஸா ச கதம் (vacasā ca katham)and how by speech (vacasā:by speech | ca:and | katham:how)
முதிதாநுதிதஸ்ய நிராகரணம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
ரவிசந்த்ரமஸௌ ஜ்வலநஶ்ச கதம் ॥ ௬-௪॥
- திந-ராத்ரி-விபேத-நிராகரண (dina-rātri-vibheda-nirākaraṇa)the removal of the distinction between day and night (dina:day | rātri:night | vibheda:distinction | nirākaraṇa:removal)
- முதித-அநுதிதஸ்ய நிராகரணம் (mudita-anuditasya nirākaraṇam)the removal of what has risen and not risen (mudita:risen | anuditasya:of the unrisen | nirākaraṇam:removal)
- யதி ச (yadi ca)if indeed (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-pervading Shiva (eka:one | nirantara:unbroken | sarva:all | śivam:auspicious Shiva)
- ரவி-சந்த்ரமஸௌ (ravi-candramasau)the sun and the moon (ravi:sun | candramasau:the moon)
- ஜ்வலநஃ ச (jvalanaḥ ca)and fire (jvalanaḥ:fire | ca:and)
- கதம் (katham)how
கதசேஷ்டவிசேஷ்டவிபேத இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
பஹிரந்தரபிந்நமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௫॥
- கத-காம-விகாம-விபேதஃ (gata-kāma-vikāma-vibhedaḥ)the distinction of having desire or being free from desire (gata:gone/free from | kāma:desire | vikāma:absence of desire | vibhedaḥ:distinction)
- இதி (iti)thus
- கத-சேஷ்ட-விசேஷ்ட-விபேதஃ (gata-ceṣṭa-viceṣṭa-vibhedaḥ)the distinction of activity or inactivity (gata:gone/free from | ceṣṭa:activity | viceṣṭa:inactivity | vibhedaḥ:distinction)
- இதி (iti)thus
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-pervading auspicious reality (eka:one | nirantara:unbroken/continuous | sarva:all | śivam:auspicious/Śiva)
- பஹிஃ-அந்தர-பிந்ந-மதிஃ (bahir-antara-bhinna-matiḥ)the notion of a difference between outer and inner (bahiḥ:outer | antara:inner | bhinna:divided/different | matiḥ:notion)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
யதி ஶூந்யவிஶூந்யவிஹீந இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
ப்ரதமம் ச கதம் சரமம் ச கதம் ॥ ௬-௬॥
- யதி ஸார-விஸார-விஹீநஃ (yadi sāra-visāra-vihīnaḥ)if it is devoid of essence and non-essence (yadi:if | sāra:essence | visāra:non-essence/dispersion | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- யதி ஶூந்ய-விஶூந்ய-விஹீநஃ (yadi śūnya-viśūnya-vihīnaḥ)if it is devoid of void and non-void (yadi:if | śūnya:void | viśūnya:non-void | vihīnaḥ:devoid of)
- இதி (iti)thus
- யதி ச ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if it is the one continuous all-auspicious reality (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous/uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Śiva)
- ப்ரதமம் ச கதம் (prathamam ca katham)how can there be a beginning (prathamam:first/beginning | ca:and | katham:how)
- சரமம் ச கதம் (caramam ca katham)how can there be an end (caramam:last/end | ca:and | katham:how)
யதி வேதகவேத்யநிராகரணம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
த்ரு'தீயம் ச கதம் துரீயம் ச கதம் ॥ ௬-௭॥
- யதி பேத-விபேத-நிராகரணம் (yadi bheda-vibheda-nirākaraṇam)if there is removal of division and distinction (yadi:if | bheda:division | vibheda:distinction | nirākaraṇam:removal)
- யதி வேத-வேத்ய-நிராகரணம் (yadi veda-vedya-nirākaraṇam)if there is removal of the knower and the known (yadi:if | veda:knower/knowledge | vedya:the knowable | nirākaraṇam:removal)
- யதி ச ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if there is the one continuous all-auspicious Shiva (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous/uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- த்ரு'தீயம் ச கதம் (tṛtīyaṃ ca katham)how can there be a third state? (tṛtīyam:third | ca:and | katham:how)
- துரீயம் ச கதம் (turīyaṃ ca katham)and how can there be a fourth state? (turīyam:fourth | ca:and | katham:how)
விதிதாவிதிதம் ந ஹி ஸத்யமிதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
விஷயேந்த்ரியபுத்திமநாம்ஸி கதம் ॥ ௬-௮॥
- கதித-அவிதிதம் (gadita-aviditam)what is spoken and what is unknown (gadita:spoken | aviditam:unknown)
- ந ஹி ஸத்யம் இதி (na hi satyam iti)is not indeed the truth (na:not | hi:indeed | satyam:truth | iti:thus)
- விதித-அவிதிதம் (vidita-aviditam)what is known and what is unknown (vidita:known | aviditam:unknown)
- ந ஹி ஸத்யம் இதி (na hi satyam iti)is not indeed the truth (na:not | hi:indeed | satyam:truth | iti:thus)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- விஷய-இந்த்ரிய-புத்தி-மநாம்ஸி (viṣaya-indriya-buddhi-manāṃsi)objects, senses, intellect and minds (viṣaya:sense objects | indriya:senses | buddhi:intellect | manāṃsi:minds)
- கதம் (katham)how (can they exist)
தரணீ தஹநோ ந ஹி ஸத்யமிதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
ஜலதஶ்ச கதம் ஸலிலம் ச கதம் ॥ ௬-௯॥
- ககநம் (gaganam)the sky
- பவநஃ (pavanaḥ)the wind
- ந ஹி ஸத்யம் இதி (na hi satyam iti)is indeed not real, thus (na:not | hi:indeed | satyam:real | iti:thus)
- தரணீ (dharaṇī)the earth
- தஹநஃ (dahanaḥ)the fire
- ந ஹி ஸத்யம் இதி (na hi satyam iti)is indeed not real, thus (na:not | hi:indeed | satyam:real | iti:thus)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-pervading Shiva (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious Shiva)
- ஜலதஃ ச கதம் (jaladaḥ ca katham)how then a cloud (jaladaḥ:cloud | ca:and | katham:how)
- ஸலிலம் ச கதம் (salilam ca katham)and how water (salilam:water | ca:and | katham:how)
யதி கல்பிததேவநிராகரணம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
குணதோஷவிசாரமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௧௦॥
- யதி (yadi)if
- கல்பித-லோக-நிராகரணம் (kalpita-loka-nirākaraṇam)the negation of the imagined worlds (kalpita:imagined | loka:world | nirākaraṇam:negation)
- யதி (yadi)if
- கல்பித-தேவ-நிராகரணம் (kalpita-deva-nirākaraṇam)the negation of the imagined gods (kalpita:imagined | deva:god | nirākaraṇam:negation)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- குண-தோஷ-விசார-மதிஃ (guṇa-doṣa-vicāra-matiḥ)the mind that deliberates on virtue and fault (guṇa:virtue | doṣa:fault | vicāra:deliberation | matiḥ:mind)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
கரணாகரணம் ஹி நிராகரணம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
கமநாகமநம் ஹி கதம் வததி ॥ ௬-௧௧॥
- மரண-அமரணம் (maraṇa-amaraṇam)death and deathlessness (maraṇa:death | amaraṇam:deathlessness)
- ஹி நிராகரணம் (hi nirākaraṇam)are indeed refuted/negated (hi:indeed | nirākaraṇam:negation)
- கரண-அகரணம் (karaṇa-akaraṇam)action and non-action (karaṇa:doing | akaraṇam:non-doing)
- ஹி நிராகரணம் (hi nirākaraṇam)are indeed negated (hi:indeed | nirākaraṇam:negation)
- யதி ச ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if all is the one uninterrupted auspicious Reality (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious Reality)
- கமந-ஆகமநம் (gamana-āgamanam)going and coming (gamana:going | āgamanam:coming)
- ஹி கதம் வததி (hi kathaṃ vadati)how indeed can one speak of (hi:indeed | katham:how | vadati:speaks)
ந ஹி காரணகார்யவிபேத இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
புருஷாபுருஷம் ச கதம் வததி ॥ ௬-௧௨॥
- ப்ரக்ரு'திஃ புருஷஃ (prakṛtiḥ puruṣaḥ)nature and spirit (prakṛtiḥ:primordial nature | puruṣaḥ:the spirit)
- ந ஹி பேதஃ இதி (na hi bhedaḥ iti)there is indeed no difference (na hi:not indeed | bhedaḥ:difference | iti:thus)
- ந ஹி காரண-கார்ய-விபேதஃ இதி (na hi kāraṇa-kārya-vibhedaḥ iti)there is indeed no distinction of cause and effect (na hi:not indeed | kāraṇa:cause | kārya:effect | vibhedaḥ:distinction | iti:thus)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one continuous all-pervading auspicious reality (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious Shiva)
- புருஷ-அபுருஷம் (puruṣa-apuruṣam)spirit and non-spirit (puruṣa:spirit | apuruṣam:non-spirit)
- ச கதம் வததி (ca katham vadati)and how does one speak of it (ca:and | katham:how | vadati:speaks)
ந குணாத்த்விதீயஸ்ய ஸமாகமநம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
ஸ்தவிரஶ்ச யுவா ச ஶிஶுஶ்ச கதம் ॥ ௬-௧௩॥
- த்ரு'தீயம் (tṛtīyam)a third
- ந ஹி துஃக-ஸமாகமநம் (na hi duḥkha-samāgamanam)there is indeed no coming of sorrow (na:not | hi:indeed | duḥkha:sorrow | samāgamanam:coming together)
- ந குணாத் த்விதீயஸ்ய ஸமாகமநம் (na guṇāt dvitīyasya samāgamanam)no coming of a second from a quality (na:not | guṇāt:from quality | dvitīyasya:of a second | samāgamanam:coming)
- யதி ச ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if it is the one, continuous, all-auspicious (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- ஸ்தவிரஃ ச (sthaviraḥ ca)both old (sthaviraḥ:old man | ca:and)
- யுவா ச (yuvā ca)and young (yuvā:youth | ca:and)
- ஶிஶுஃ ச கதம் (śiśuḥ ca katham)and a child, how can it be (śiśuḥ:child | ca:and | katham:how)
நநு காரணகர்த்ரு'விஹீநபரம் ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவ-
மவிநஷ்டவிநஷ்டமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௧௪॥
- நநு (nanu)indeed, surely
- ஆஶ்ரம-வர்ண-விஹீந-பரம் (āśrama-varṇa-vihīna-param)the Supreme devoid of life-stages and castes (āśrama:stages of life | varṇa:caste | vihīna:devoid of | param:the Supreme)
- நநு (nanu)indeed, surely
- காரண-கர்த்ரு'-விஹீந-பரம் (kāraṇa-kartṛ-vihīna-param)the Supreme devoid of cause and agent (kāraṇa:cause | kartṛ:agent | vihīna:devoid of | param:the Supreme)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious Shiva (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:the auspicious)
- அவிநஷ்ட-விநஷ்ட-மதிஃ (avinaṣṭa-vinaṣṭa-matiḥ)the notion of the perishable and imperishable (avinaṣṭa:imperishable | vinaṣṭa:perished | matiḥ:notion)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ஜநிதாஜநிதம் ச விதத்யமிதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவ-
மவிநாஶி விநாஶி கதம் ஹி பவேத் ॥ ௬-௧௫॥
- க்ரஸித-அக்ரஸிதம் (grasita-agrasitam)swallowed and not swallowed (grasita:swallowed | agrasitam:not swallowed)
- ச (ca)and
- விதத்யம் இதி (vitathyam iti)is false, thus (vitathyam:false | iti:thus)
- ஜநித-அஜநிதம் (janita-ajanitam)produced and not produced (janita:produced | ajanitam:not produced)
- ச (ca)and
- விதத்யம் இதி (vitathyam iti)is false, thus (vitathyam:false | iti:thus)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- அவிநாஶி (avināśi)imperishable (avināśi:imperishable)
- விநாஶி (vināśi)perishable (vināśi:perishable)
- கதம் ஹி பவேத் (katham hi bhavet)how indeed could it become (katham:how | hi:indeed | bhavet:could become)
வநிதாவநிதஸ்ய விநஷ்டமிதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவ-
மவிநோதவிநோதமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௧௬॥
- புருஷ-அபுருஷஸ்ய (puruṣa-apuruṣasya)of the man and the non-man (puruṣa:man | apuruṣa:non-man)
- விநஷ்டம் இதி (vinaṣṭam iti)thus it is lost (vinaṣṭam:lost | iti:thus)
- வநிதா-அவநிதஸ்ய (vanitā-avanitasya)of the woman and the non-woman (vanitā:woman | avanita:non-woman)
- விநஷ்டம் இதி (vinaṣṭam iti)thus it is lost (vinaṣṭam:lost | iti:thus)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious Shiva (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious/Shiva)
- அவிநோத-விநோத-மதிஃ (avinoda-vinoda-matiḥ)the notion of pleasure and non-pleasure (avinoda:non-delight | vinoda:delight | matiḥ:notion)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
யதி ஸம்ஶயஶோகவிஹீநபரஃ ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவ-
மஹமத்ர மமேதி கதம் ச புநஃ ॥ ௬-௧௭॥
- யதி மோஹ-விஷாத-விஹீந-பரஃ (yadi moha-viṣāda-vihīna-paraḥ)if one is supremely free from delusion and despair (yadi:if | moha:delusion | viṣāda:despair | vihīna:free from | paraḥ:supreme one)
- யதி ஸம்ஶய-ஶோக-விஹீந-பரஃ (yadi saṃśaya-śoka-vihīna-paraḥ)if one is supremely free from doubt and sorrow (yadi:if | saṃśaya:doubt | śoka:sorrow | vihīna:free from | paraḥ:supreme one)
- யதி ச ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (yadi ca eka-nirantara-sarva-śivam)if all is the one uninterrupted all-auspicious (yadi:if | ca:and | eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious)
- அஹம் அத்ர மம இதி (aham atra mama iti)'I' here, 'mine' thus (aham:I | atra:here | mama:mine | iti:thus)
- கதம் ச புநஃ (kathaṃ ca punaḥ)how then again (katham:how | ca:and | punaḥ:again)
நநு தர்மவிதர்மவிநாஶ இதி
நநு பந்தவிபந்தவிநாஶ இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்-
மிஹதுஃகவிதுஃகமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௧௮॥
- மஹாம் ஏதி (mahām eti)attains greatness (mahām:the great | eti:goes to/attains)
- நநு தர்ம-விதர்ம-விநாஶஃ (nanu dharma-vidharma-vināśaḥ)surely the destruction of merit and demerit (nanu:surely | dharma:merit | vidharma:demerit | vināśaḥ:destruction)
- இதி (iti)thus
- நநு பந்த-விபந்த-விநாஶஃ (nanu bandha-vibandha-vināśaḥ)surely the destruction of bondage and its absence (nanu:surely | bandha:bondage | vibandha:non-bondage | vināśaḥ:destruction)
- இதி (iti)thus
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious)
- இஹ துஃக-விதுஃக-மதிஃ (iha duḥkha-viduḥkha-matiḥ)here the notion of sorrow and its absence (iha:here | duḥkha:sorrow | viduḥkha:absence of sorrow | matiḥ:notion)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ந ஹுதாஶநவஸ்துவிபாக இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
வத கர்மபலாநி பவந்தி கதம் ॥ ௬-௧௯॥
- ந ஹி யாஜ்ஞிக-யஜ்ஞ-விபாகஃ (na hi yājñika-yajña-vibhāgaḥ)there is indeed no division of sacrificer and sacrifice (na:not | hi:indeed | yājñika:the sacrificer | yajña:sacrifice | vibhāgaḥ:division)
- இதி (iti)thus
- ந ஹுதாஶந-வஸ்து-விபாகஃ (na hutāśana-vastu-vibhāgaḥ)no division of fire and the oblation-substance (na:not | hutāśana:fire | vastu:substance | vibhāgaḥ:division)
- இதி (iti)thus
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, uninterrupted, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:uninterrupted | sarva:all | śivam:auspicious)
- வத (vada)tell
- கர்ம-பலாநி (karma-phalāni)the fruits of action (karma:action | phalāni:fruits)
- பவந்தி கதம் (bhavanti katham)how do they come to be (bhavanti:come to be | katham:how)
நநு தர்பவிதர்பவிமுக்த இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
நநு ராகவிராகமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௨௦॥
- நநு ஶோக-விஶோக-விமுக்தஃ (nanu śoka-viśoka-vimuktaḥ)surely free from grief and non-grief (nanu:surely | śoka:grief | viśoka:absence of grief | vimuktaḥ:liberated)
- இதி (iti)thus
- நநு தர்ப-விதர்ப-விமுக்தஃ (nanu darpa-vidarpa-vimuktaḥ)surely free from pride and non-pride (nanu:surely | darpa:pride | vidarpa:absence of pride | vimuktaḥ:liberated)
- இதி (iti)thus
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, continuous, all-auspicious (eka:one | nirantara:continuous | sarva:all | śivam:auspicious)
- நநு ராக-விராக-மதிஃ (nanu rāga-virāga-matiḥ)surely the notion of attachment and detachment (nanu:surely | rāga:attachment | virāga:detachment | matiḥ:thought)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
ந ஹி லோபவிலோபவிகார இதி ।
யதி சைகநிரந்தரஸர்வஶிவம்
ஹ்யவிவேகவிவேகமதிஶ்ச கதம் ॥ ௬-௨௧॥
- ந ஹி (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- மோஹ-விமோஹ-விகாரஃ (moha-vimoha-vikāraḥ)modification of delusion or freedom from delusion (moha:delusion | vimoha:freedom from delusion | vikāraḥ:modification)
- இதி (iti)thus
- லோப-விலோப-விகாரஃ (lobha-vilobha-vikāraḥ)modification of greed or freedom from greed (lobha:greed | vilobha:freedom from greed | vikāraḥ:modification)
- யதி ச (yadi ca)and if (yadi:if | ca:and)
- ஏக-நிரந்தர-ஸர்வ-ஶிவம் (eka-nirantara-sarva-śivam)the one, unbroken, all-auspicious reality (eka:one | nirantara:unbroken | sarva:all | śivam:auspicious)
- அவிவேக-விவேக-மதிஃ (aviveka-viveka-matiḥ)the notion of non-discrimination and discrimination (aviveka:non-discrimination | viveka:discrimination | matiḥ:notion)
- ச கதம் (ca katham)and how (ca:and | katham:how)
குலஜாதிவிசாரமஸத்யமிதி ।
அஹமேவ ஶிவஃ பரமார்த இதி
அபிவாதநமத்ர கரோமி கதம் ॥ ௬-௨௨॥
- த்வம் அஹம் (tvam aham)you and I (tvam:you | aham:I)
- ந ஹி ஹந்த (na hi hanta)indeed not, alas (na:not | hi:indeed | hanta:alas)
- கதாசித் அபி (kadācid api)ever at all (kadācit:at any time | api:even)
- குல-ஜாதி-விசாரம் (kula-jāti-vicāram)the consideration of family and caste (kula:family | jāti:caste | vicāram:consideration)
- அஸத்யம் இதி (asatyam iti)thus untrue (asatyam:untrue | iti:thus)
- அஹம் ஏவ ஶிவஃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- பரமார்தஃ இதி (paramārthaḥ iti)thus the supreme reality (paramārthaḥ:supreme reality | iti:thus)
- அபிவாதநம் அத்ர (abhivādanam atra)salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here)
- கரோமி கதம் (karomi katham)how do I make (karomi:I make | katham:how)
உபதேஶவிசாரவிஶீர்ண இதி ।
அஹமேவ ஶிவஃ பரமார்த இதி
அபிவாதநமத்ர கரோமி கதம் ॥ ௬-௨௩॥
- குரு-ஶிஷ்ய-விசார-விஶீர்ணஃ (guru-śiṣya-vicāra-viśīrṇaḥ)the distinction of teacher and disciple has dissolved (guru:teacher | śiṣya:disciple | vicāra:consideration | viśīrṇaḥ:dissolved)
- இதி (iti)thus
- உபதேஶ-விசார-விஶீர்ணஃ (upadeśa-vicāra-viśīrṇaḥ)the notion of instruction has dissolved (upadeśa:instruction | vicāra:consideration | viśīrṇaḥ:dissolved)
- இதி (iti)thus
- அஹம் ஏவ ஶிவஃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- பரமார்தஃ (paramārthaḥ)the supreme reality (parama:supreme | arthaḥ:reality)
- இதி (iti)thus
- அபிவாதநம் அத்ர கரோமி கதம் (abhivādanam atra karomi katham)how can I offer salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here | karomi:I do | katham:how)
ந ஹி கல்பிதலோகவிபாக இதி ।
அஹமேவ ஶிவஃ பரமார்த இதி
அபிவாதநமத்ர கரோமி கதம் ॥ ௬-௨௪॥
- ந ஹி (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- கல்பித-தேஹ-விபாகஃ (kalpita-deha-vibhāgaḥ)the imagined division of the body (kalpita:imagined | deha:body | vibhāgaḥ:division)
- இதி (iti)thus
- கல்பித-லோக-விபாகஃ (kalpita-loka-vibhāgaḥ)the imagined division of the world (kalpita:imagined | loka:world | vibhāgaḥ:division)
- அஹம் ஏவ ஶிவஃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- பரமார்தஃ (paramārthaḥ)the supreme reality (parama:supreme | arthaḥ:reality)
- அபிவாதநம் (abhivādanam)salutation
- அத்ர (atra)here
- கரோமி கதம் (karomi katham)how shall I make (karomi:I make | katham:how)
நநு நிர்மலநிஶ்சலஶுத்த இதி ।
அஹமேவ ஶிவஃ பரமார்த இதி
அபிவாதநமத்ர கரோமி கதம் ॥ ௬-௨௫॥
- ஸரஜஃ விரஜஃ (sarajaḥ virajaḥ)with passion or without passion (sarajaḥ:with impurity/passion | virajaḥ:free from impurity)
- ந கதாசித் அபி (na kadācit api)never at any time (na:not | kadācit:ever | api:even)
- நநு (nanu)surely
- நிர்மல-நிஶ்சல-ஶுத்தஃ (nirmala-niścala-śuddhaḥ)stainless, motionless, pure (nirmala:stainless | niścala:motionless | śuddhaḥ:pure)
- இதி (iti)thus
- அஹம் ஏவ ஶிவஃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:the auspicious one)
- பரமார்தஃ (paramārthaḥ)the highest truth (parama:supreme | arthaḥ:reality/goal)
- இதி (iti)thus
- அபிவாதநம் அத்ர (abhivādanam atra)salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here)
- கரோமி கதம் (karomi katham)how do I make (karomi:I do | katham:how)
அந்ரு'தம் சரிதம் ந ஹி ஸத்யமிதி ।
அஹமேவ ஶிவஃ பரமார்த இதி
அபிவாதநமத்ர கரோமி கதம் ॥ ௬-௨௬॥
- ந ஹி (na hi)indeed not (na:not | hi:indeed)
- தேஹ-விதேஹ-விகல்பஃ (deha-videha-vikalpaḥ)the distinction between embodied and disembodied (deha:body | videha:bodiless | vikalpaḥ:distinction)
- இதி (iti)thus
- அந்ரு'தம் சரிதம் (anṛtaṃ caritam)conduct is unreal (anṛtam:false | caritam:conduct)
- ந ஹி ஸத்யம் (na hi satyam)indeed not true (na:not | hi:indeed | satyam:truth)
- இதி (iti)thus
- அஹம் ஏவ ஶிவஃ (aham eva śivaḥ)I alone am Shiva (aham:I | eva:alone | śivaḥ:Shiva)
- பரமார்தஃ (paramārthaḥ)the ultimate reality (parama:supreme | arthaḥ:reality)
- இதி (iti)thus
- அபிவாதநம் அத்ர (abhivādanam atra)salutation here (abhivādanam:salutation | atra:here)
- கரோமி கதம் (karomi katham)how do I make (karomi:I do | katham:how)
சந்தோலக்ஷணம் ந ஹி ந ஹி தத்ர ।
ஸமரஸமக்நோ பாவிதபூதஃ
ப்ரலபதி தத்த்வம் பரமவதூதஃ ॥ ௬-௨௭॥
- விந்ததி விந்ததி (vindati vindati)he finds, he finds
- ந ஹி ந ஹி (na hi na hi)surely not, surely not (na:not | hi:indeed)
- யத்ர (yatra)where
- சந்தோ-லக்ஷணம் (chando-lakṣaṇam)the marks of metre (chandaḥ:metre | lakṣaṇam:characteristic)
- ந ஹி ந ஹி தத்ர (na hi na hi tatra)surely not there (na:not | hi:indeed | tatra:there)
- ஸமரஸ-மக்நஃ (samarasa-magnaḥ)absorbed in equanimity (samarasa:equal essence | magnaḥ:immersed)
- பாவித-பூதஃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ப்ரலபதி தத்த்வம் (pralapati tattvam)he babbles the truth (pralapati:prattles | tattvam:reality)
- பரம-அவதூதஃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:one who has shaken off all bonds)
ரத்யாகர்படவிரசிதகந்தஃ
புண்யாபுண்யவிவர்ஜிதபந்தஃ ।
ஶூந்யாகாரே திஷ்டதி நக்நோ
ஶுத்தநிரஞ்ஜநஸமரஸமக்நஃ ॥ ௭-௧॥
- ரத்யா-கர்பட-விரசித-கந்தஃ (rathyā-karpaṭa-viracita-kanthaḥ)wearing a quilt made of rags from the street (rathyā:street | karpaṭa:rag | viracita:made | kanthaḥ:patched garment)
- புண்ய-அபுண்ய-விவர்ஜித-பந்தஃ (puṇya-apuṇya-vivarjita-panthaḥ)walking a path free of merit and demerit (puṇya:merit | apuṇya:demerit | vivarjita:free from | panthaḥ:path)
- ஶூந்ய-அகாரே (śūnya-agāre)in an empty house (śūnya:empty | agāre:house)
- திஷ்டதி நக்நஃ (tiṣṭhati nagnaḥ)he stands naked (tiṣṭhati:stands | nagnaḥ:naked)
- ஶுத்த-நிரஞ்ஜந-ஸமரஸ-மக்நஃ (śuddha-nirañjana-samarasa-magnaḥ)absorbed in pure, taintless equanimity (śuddha:pure | nirañjana:taintless | samarasa:equipoise | magnaḥ:absorbed)
யுக்தாயுக்தவிவர்ஜிததக்ஷஃ ।
கேவலதத்த்வநிரஞ்ஜநபூதோ
வாதவிவாதஃ கதமவதூதஃ ॥ ௭-௨॥
- லக்ஷ்ய-அலக்ஷ்ய-விவர்ஜித-லக்ஷ்யஃ (lakṣya-alakṣya-vivarjita-lakṣyaḥ)whose goal is beyond the perceivable and imperceivable (lakṣya:perceptible | alakṣya:imperceptible | vivarjita:devoid of | lakṣyaḥ:aim)
- யுக்த-அயுக்த-விவர்ஜித-தக்ஷஃ (yukta-ayukta-vivarjita-dakṣaḥ)skilled beyond the proper and improper (yukta:proper | ayukta:improper | vivarjita:devoid of | dakṣaḥ:skilled)
- கேவல-தத்த்வ-நிரஞ்ஜந-பூதஃ (kevala-tattva-nirañjana-pūtaḥ)purified by the pure stainless truth (kevala:absolute | tattva:reality | nirañjana:stainless | pūtaḥ:purified)
- வாத-விவாதஃ கதம் அவதூதஃ (vāda-vivādaḥ katham avadhūtaḥ)how can there be dispute or debate for the Avadhuta (vāda:argument | vivādaḥ:dispute | katham:how | avadhūtaḥ:the liberated one)
ஶௌசாசாரவிவர்ஜிதயுக்தாஃ ।
ஏவம் ஸர்வவிவர்ஜிதஶாந்தா-
ஸ்தத்த்வம் ஶுத்தநிரஞ்ஜநவந்தஃ ॥ ௭-௩॥
- ஆஶா-பாஶ-விபந்தந-முக்தாஃ (āśā-pāśa-vibandhana-muktāḥ)freed from the bonds of the snare of desire (āśā:desire | pāśa:snare | vibandhana:binding | muktāḥ:liberated)
- ஶௌச-ஆசார-விவர்ஜித-யுக்தாஃ (śaucācāra-vivarjita-yuktāḥ)engaged though devoid of ritual purity and observances (śauca:purity | ācāra:conduct | vivarjita:devoid of | yuktāḥ:engaged)
- ஏவம் (evam)thus
- ஸர்வ-விவர்ஜித-ஶாந்தாஃ (sarva-vivarjita-śāntāḥ)peaceful, having renounced everything (sarva:all | vivarjita:renounced | śāntāḥ:tranquil)
- தத்த்வம் (tattvam)the truth
- ஶுத்த-நிரஞ்ஜநவந்தஃ (śuddha-nirañjanavantaḥ)possessed of the pure and stainless (śuddha:pure | nirañjana:stainless | vantaḥ:possessing)
கதமிஹ ராகவிராகவிசாரஃ ।
நிர்மலநிஶ்சலககநாகாரம்
ஸ்வயமிஹ தத்த்வம் ஸஹஜாகாரம் ॥ ௭-௪॥
- கதம் இஹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- தேஹ-விதேஹ-விசாரஃ (deha-videha-vicāraḥ)deliberation on the body and the bodiless (deha:body | videha:bodiless | vicāraḥ:deliberation)
- கதம் இஹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ராக-விராக-விசாரஃ (rāga-virāga-vicāraḥ)deliberation on attachment and detachment (rāga:attachment | virāga:detachment | vicāraḥ:deliberation)
- நிர்மல-நிஶ்சல-ககநாகாரம் (nirmala-niścala-gaganākāram)pure, motionless, sky-like in form (nirmala:pure | niścala:motionless | gaganākāram:sky-like in form)
- ஸ்வயம் இஹ (svayam iha)oneself here (svayam:oneself | iha:here)
- தத்த்வம் (tattvam)the Reality
- ஸஹஜாகாரம் (sahajākāram)of natural form (sahaja:natural | ākāram:form)
ரூபமரூபம் கதமிஹ தத்ர ।
ககநாகாரஃ பரமோ யத்ர
விஷயீகரணம் கதமிஹ தத்ர ॥ ௭-௫॥
- கதம் இஹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- தத்த்வம் விந்ததி (tattvaṃ vindati)attains the truth (tattvam:truth | vindati:attains)
- யத்ர (yatra)where
- ரூபம் அரூபம் (rūpam arūpam)form and formless (rūpam:form | arūpam:formless)
- கதம் இஹ தத்ர (katham iha tatra)how here therein (katham:how | iha:here | tatra:there)
- ககந-ஆகாரஃ (gagana-ākāraḥ)having the form of the sky (gagana:sky | ākāraḥ:form)
- பரமஃ (paramaḥ)supreme
- யத்ர (yatra)where
- விஷயீ-கரணம் (viṣayī-karaṇam)making into an object of perception (viṣayī:object | karaṇam:making)
- கதம் இஹ தத்ர (katham iha tatra)how here therein (katham:how | iha:here | tatra:there)
ஸ்தத்த்வவிஶுத்தநிரஞ்ஜநஹம்ஸஃ ।
ஏவம் கதமிஹ பிந்நவிபிந்நம்
பந்தவிபந்தவிகாரவிபிந்நம் ॥ ௭-௬॥
- ககந-ஆகார (gagana-ākāra)having the form of the sky (gagana:sky | ākāra:form)
- நிரந்தர-ஹம்ஸஃ (nirantara-haṃsaḥ)the continuous Self (nirantara:continuous | haṃsaḥ:the Self/swan)
- தத்த்வ-விஶுத்த (tattva-viśuddha)pure in essence (tattva:essence | viśuddha:completely pure)
- நிரஞ்ஜந-ஹம்ஸஃ (nirañjana-haṃsaḥ)the stainless Self (nirañjana:stainless | haṃsaḥ:the Self)
- ஏவம் கதம் இஹ (evaṃ katham iha)how then here (evaṃ:thus | katham:how | iha:here)
- பிந்ந-விபிந்நம் (bhinna-vibhinnam)divided and separated (bhinna:divided | vibhinnam:separated)
- பந்த-விபந்த (bandha-vibandha)bondage and non-bondage (bandha:bondage | vibandha:release from bondage)
- விகார-விபிந்நம் (vikāra-vibhinnam)differentiated by modifications (vikāra:modification | vibhinnam:differentiated)
யோகவியோகௌ கதமிஹ கர்வம் ।
ஏவம் பரமநிரந்தரஸர்வ-
மேவம் கதமிஹ ஸாரவிஸாரம் ॥ ௭-௭॥
- கேவல-தத்த்வ-நிரந்தர-ஸர்வம் (kevala-tattva-nirantara-sarvam)all is the uninterrupted absolute reality (kevala:sole | tattva:reality | nirantara:continuous | sarvam:all)
- யோக-வியோகௌ (yoga-viyogau)union and separation (yoga:union | viyogau:separation)
- கதம் இஹ கர்வம் (katham iha garvam)how can there be pride here (katham:how | iha:here | garvam:pride)
- ஏவம் பரம-நிரந்தர-ஸர்வம் (evaṃ parama-nirantara-sarvam)thus all is the supreme continuous whole (evam:thus | parama:supreme | nirantara:continuous | sarvam:all)
- ஏவம் கதம் இஹ ஸார-விஸாரம் (evaṃ katham iha sāra-visāram)thus how can there be essence and non-essence here (evam:thus | katham:how | iha:here | sāra:essence | visāram:non-essence)
ககநாகாரநிரந்தரஶுத்தம் ।
ஏவம் கதமிஹ ஸங்கவிஸங்கம்
ஸத்யம் கதமிஹ ரங்கவிரங்கம் ॥ ௭-௮॥
- கேவல-தத்த்வ-நிரஞ்ஜநம் (kevala-tattva-nirañjanam)the pure, stainless absolute reality (kevala:sole/pure | tattva:reality | nirañjana:stainless)
- ஸர்வம் (sarvam)all
- ககந-ஆகார (gagana-ākāra)having the form of the sky (gagana:sky | ākāra:form)
- நிரந்தர-ஶுத்தம் (nirantara-śuddham)ever pure (nirantara:continuous/ever | śuddham:pure)
- ஏவம் கதம் இஹ (evam katham iha)how then here (evam:thus | katham:how | iha:here)
- ஸங்க-விஸங்கம் (saṅga-visaṅgam)attachment and detachment (saṅga:attachment | visaṅga:detachment)
- ஸத்யம் கதம் இஹ (satyam katham iha)truly how here (satyam:truly | katham:how | iha:here)
- ரங்க-விரங்கம் (raṅga-viraṅgam)coloring and discoloring (raṅga:color | viraṅga:discoloration)
போகவிபோகை ரஹிதோ போகீ ।
ஏவம் சரதி ஹி மந்தம் மந்தம்
மநஸா கல்பிதஸஹஜாநந்தம் ॥ ௭-௯॥
- யோக-வியோகைஃ ரஹிதஃ (yoga-viyogaiḥ rahitaḥ)free from union and separation (yoga:union | viyogaiḥ:separations | rahitaḥ:devoid of)
- யோகீ (yogī)the yogi
- போக-விபோகைஃ ரஹிதஃ (bhoga-vibhogaiḥ rahitaḥ)free from enjoyment and its absence (bhoga:enjoyment | vibhogaiḥ:non-enjoyment | rahitaḥ:devoid of)
- போகீ (bhogī)the enjoyer
- ஏவம் சரதி ஹி (evaṃ carati hi)thus indeed moves about (evam:thus | carati:moves | hi:indeed)
- மந்தம் மந்தம் (mandaṃ mandam)slowly, gently (mandam:slow | mandam:slow)
- மநஸா கல்பித-ஸஹஜ-ஆநந்தம் (manasā kalpita-sahaja-ānandam)enjoying the natural bliss imagined by the mind (manasā:by the mind | kalpita:imagined | sahaja:innate | ānandam:bliss)
த்வைதாத்வைதைஃ கதமிஹ முக்தஃ ।
ஸஹஜோ விரஜஃ கதமிஹ யோகீ
ஶுத்தநிரஞ்ஜநஸமரஸபோகீ ॥ ௭-௧௦॥
- போத-விபோதைஃ (bodha-vibodhaiḥ)by knowledge and ignorance (bodha:knowledge | vibodhaiḥ:non-knowledge)
- ஸததம் யுக்தஃ (satataṃ yuktaḥ)constantly engaged (satataṃ:constantly | yuktaḥ:united/engaged)
- த்வைத-அத்வைதைஃ (dvaita-advaitaiḥ)by duality and non-duality (dvaita:duality | advaitaiḥ:non-duality)
- கதம் இஹ முக்தஃ (katham iha muktaḥ)how here is one liberated (katham:how | iha:here | muktaḥ:liberated)
- ஸஹஜஃ (sahajaḥ)the innate/natural one
- விரஜஃ (virajaḥ)free from passion (vi:free from | rajaḥ:passion/impurity)
- கதம் இஹ யோகீ (katham iha yogī)how here is the yogi (katham:how | iha:here | yogī:yogi)
- ஶுத்த-நிரஞ்ஜந-ஸமரஸ-போகீ (śuddha-nirañjana-samarasa-bhogī)the enjoyer of pure, spotless, equanimous bliss (śuddha:pure | nirañjana:spotless | samarasa:equanimity/uniform essence | bhogī:enjoyer)
லக்நாலக்நவிவர்ஜிதலக்நஃ ।
ஏவம் கதமிஹ ஸாரவிஸாரஃ
ஸமரஸதத்த்வம் ககநாகாரஃ ॥ ௭-௧௧॥
- பக்ந-அபக்ந-விவர்ஜித-பக்நஃ (bhagna-abhagna-vivarjita-bhagnaḥ)broken yet beyond both broken and unbroken (bhagna:broken | abhagna:unbroken | vivarjita:free from | bhagnaḥ:broken)
- லக்ந-அலக்ந-விவர்ஜித-லக்நஃ (lagna-alagna-vivarjita-lagnaḥ)attached yet beyond both attached and unattached (lagna:attached | alagna:unattached | vivarjita:free from | lagnaḥ:attached)
- ஏவம் கதம் இஹ (evaṃ katham iha)how then, here (evam:thus | katham:how | iha:here)
- ஸார-விஸாரஃ (sāra-visāraḥ)essence and diffusion (sāra:essence | visāraḥ:expansion)
- ஸமரஸ-தத்த்வம் (samarasa-tattvam)the truth of unified essence (samarasa:equipoised oneness | tattvam:truth)
- ககந-ஆகாரஃ (gagana-ākāraḥ)whose form is like the sky (gagana:sky | ākāraḥ:form)
ஸர்வம் தத்த்வவிவர்ஜிதமுக்தஃ ।
ஏவம் கதமிஹ ஜீவிதமரணம்
த்யாநாத்யாநைஃ கதமிஹ கரணம் ॥ ௭-௧௨॥
- ஸததம் (satatam)always
- ஸர்வ-விவர்ஜித-யுக்தஃ (sarva-vivarjita-yuktaḥ)united by being free from everything (sarva:everything | vivarjita:free from | yuktaḥ:united)
- ஸர்வம் (sarvam)everything
- தத்த்வ-விவர்ஜித-முக்தஃ (tattva-vivarjita-muktaḥ)liberated by being free from all principles (tattva:principles | vivarjita:free from | muktaḥ:liberated)
- ஏவம் (evam)thus
- கதம் இஹ (katham iha)how here (katham:how | iha:here)
- ஜீவித-மரணம் (jīvita-maraṇam)life and death (jīvita:life | maraṇam:death)
- த்யாந-அத்யாநைஃ (dhyāna-adhyānaiḥ)by meditation and non-meditation (dhyāna:meditation | adhyānaiḥ:non-meditation)
- கதம் இஹ கரணம் (katham iha karaṇam)how is there any doing here (katham:how | iha:here | karaṇam:doing)
அகண்டிதமநாகாரோ வர்ததே கேவலஃ ஶிவஃ ॥ ௭-௧௩॥
- இந்த்ரஜாலம் (indrajālam)magical illusion (indra:Indra | jālam:net/web)
- இதம் ஸர்வம் (idaṃ sarvam)all this (idam:this | sarvam:all)
- யதா மரு-மரீசிகா (yathā maru-marīcikā)like a desert mirage (yathā:like | maru:desert | marīcikā:mirage)
- அகண்டிதம் (akhaṇḍitam)undivided (a:not | khaṇḍitam:divided)
- அநாகாரஃ (anākāraḥ)formless (an:without | ākāraḥ:form)
- வர்ததே (vartate)exists
- கேவலஃ ஶிவஃ (kevalaḥ śivaḥ)the absolute Shiva alone (kevalaḥ:alone/absolute | śivaḥ:Shiva)
கதம் ராகவிராகைஶ்ச கல்பயந்தி விபஶ்சிதஃ ॥ ௭-௧௪॥
- தர்ம-ஆதௌ (dharma-ādau)beginning with dharma (dharma:righteousness | ādau:beginning with)
- மோக்ஷ-பர்யந்தம் (mokṣa-paryantam)up to liberation (mokṣa:liberation | paryantam:up to)
- நிரீஹாஃ (nirīhāḥ)free from desire
- ஸர்வதா வயம் (sarvathā vayam)we in every way (sarvathā:in every way | vayam:we)
- கதம் (katham)how
- ராக-விராகைஃ ச (rāga-virāgaiḥ ca)with attachment and detachment (rāga:attachment | virāgaiḥ:with detachment | ca:and)
- கல்பயந்தி (kalpayanti)do imagine
- விபஶ்சிதஃ (vipaścitaḥ)the wise
சந்தோலக்ஷணம் ந ஹி ந ஹி தத்ர ।
ஸமரஸமக்நோ பாவிதபூதஃ
ப்ரலபதி தத்த்வம் பரமவதூதஃ ॥ ௭-௧௫॥
- விந்ததி விந்ததி (vindati vindati)he knows, he knows
- ந ஹி ந ஹி யத்ர (na hi na hi yatra)no, no, where (na hi:not indeed | na hi:not indeed | yatra:where)
- சந்தோ-லக்ஷணம் (chando-lakṣaṇam)the rules of prosody (chandaḥ:meter | lakṣaṇam:definition/rule)
- ந ஹி ந ஹி தத்ர (na hi na hi tatra)no, no, there (na hi:not indeed | na hi:not indeed | tatra:there)
- ஸமரஸ-மக்நஃ (samarasa-magnaḥ)immersed in equanimity (samarasa:equal essence/equanimity | magnaḥ:immersed)
- பாவித-பூதஃ (bhāvita-pūtaḥ)purified by contemplation (bhāvita:contemplated | pūtaḥ:purified)
- ப்ரலபதி தத்த்வம் (pralapati tattvam)he prattles the truth (pralapati:babbles | tattvam:truth)
- பரம-அவதூதஃ (parama-avadhūtaḥ)the supreme Avadhuta (parama:supreme | avadhūtaḥ:the liberated ascetic who has shaken off all attachments)
த்வத்யாத்ரயா வ்யாபகதா ஹதா தே
த்யாநேந சேதஃபரதா ஹதா தே ।
ஸ்துத்யா மயா வாக்பரதா ஹதா தே
க்ஷமஸ்வ நித்யம் த்ரிவிதாபராதாந் ॥ ௮-௧॥
- த்வத்-யாத்ரயா (tvad-yātrayā)by making pilgrimage to you (tvad:your | yātrayā:by the journey/pilgrimage)
- வ்யாபகதா ஹதா தே (vyāpakatā hatā te)your all-pervasiveness is negated (vyāpakatā:omnipresence | hatā:destroyed/negated | te:your)
- த்யாநேந (dhyānena)by meditation (dhyānena:by meditation)
- சேதஃபரதா ஹதா தே (cetaḥparatā hatā te)your transcendence of the mind is negated (cetaḥ:mind | paratā:being beyond | hatā:negated | te:your)
- ஸ்துத்யா மயா (stutyā mayā)by praise offered by me (stutyā:by hymn/praise | mayā:by me)
- வாக்பரதா ஹதா தே (vākparatā hatā te)your being beyond speech is negated (vāk:speech | paratā:being beyond | hatā:negated | te:your)
- க்ஷமஸ்வ நித்யம் (kṣamasva nityam)forgive always (kṣamasva:forgive | nityam:always)
- த்ரிவித-அபராதாந் (trividha-aparādhān)the three kinds of offenses (trividha:threefold | aparādhān:offenses)
அநீஹோ மிதபுக் ஶாந்தஃ ஸ்திரோ மச்சரணோ முநிஃ ॥ ௮-௨॥
- காமைஃ-அஹத-தீஃ (kāmaiḥ-ahata-dhīḥ)whose intellect is unafflicted by desires (kāmaiḥ:by desires | ahata:unafflicted | dhīḥ:intellect)
- தாந்தஃ (dāntaḥ)self-controlled
- ம்ரு'துஃ (mṛduḥ)gentle
- ஶுசிஃ (śuciḥ)pure
- அகிஞ்சநஃ (akiñcanaḥ)possessionless (a:not | kiñcana:anything)
- அநீஹஃ (anīhaḥ)free from craving
- மிதபுக் (mitabhuk)eating moderately (mita:measured | bhuk:eating)
- ஶாந்தஃ (śāntaḥ)peaceful
- ஸ்திரஃ (sthiraḥ)steady
- மத்-ஶரணஃ (mat-śaraṇaḥ)having Me as refuge (mat:Me | śaraṇaḥ:refuge)
- முநிஃ (muniḥ)the sage
அமாநீ மாநதஃ கல்போ மைத்ரஃ காருணிகஃ கவிஃ ॥ ௮-௩॥
- அப்ரமத்தஃ (apramattaḥ)ever-vigilant, never careless (a:not | pramattaḥ:heedless)
- கபீராத்மா (gabhīrātmā)of profound nature (gabhīra:deep | ātmā:self)
- த்ரு'திமாந் (dhṛtimān)possessed of firmness (dhṛti:steadfastness | mān:possessing)
- ஜிதஷட்குணஃ (jitaṣaḍguṇaḥ)conqueror of the six urges (jita:conquered | ṣaṭ:six | guṇaḥ:qualities)
- அமாநீ (amānī)free from pride (a:without | mānī:self-conceit)
- மாநதஃ (mānadaḥ)giver of respect to others (māna:honor | daḥ:giving)
- கல்பஃ (kalpaḥ)capable, competent
- மைத்ரஃ (maitraḥ)friendly to all
- காருணிகஃ (kāruṇikaḥ)compassionate
- கவிஃ (kaviḥ)wise seer, poet
ஸத்யஸாரோ'நவத்யாத்மா ஸமஃ ஸர்வோபகாரகஃ ॥ ௮-௪॥
- க்ரு'பாலுஃ (kṛpāluḥ)compassionate
- அக்ரு'த-த்ரோஹஃ (akṛta-drohaḥ)free from malice (akṛta:not doing | drohaḥ:harm)
- திதிக்ஷுஃ (titikṣuḥ)forbearing
- ஸர்வ-தேஹிநாம் (sarva-dehinām)towards all embodied beings (sarva:all | dehinām:of the embodied ones)
- ஸத்ய-ஸாரஃ (satya-sāraḥ)whose essence is truth (satya:truth | sāraḥ:essence)
- அநவத்ய-ஆத்மா (anavadya-ātmā)of blameless nature (anavadya:faultless | ātmā:self)
- ஸமஃ (samaḥ)equanimous
- ஸர்வ-உபகாரகஃ (sarva-upakārakaḥ)benefactor of all (sarva:all | upakārakaḥ:helper)
வேதவர்ணார்ததத்த்வஜ்ஞைர்வேதவேதாந்தவாதிபிஃ ॥ ௮-௫॥
- அவதூத-லக்ஷணம் (avadhūta-lakṣaṇam)the characteristics of the Avadhuta (avadhūta:the liberated ascetic | lakṣaṇam:characteristics)
- வர்ணைஃ (varṇaiḥ)by the syllables/letters
- ஜ்ஞாதவ்யம் (jñātavyam)should be known
- பகவத்தமைஃ (bhagavattamaiḥ)by the most exalted devotees of the Lord
- வேத-வர்ண-அர்த-தத்த்வஜ்ஞைஃ (veda-varṇa-artha-tattvajñaiḥ)by those who know the truth of the meaning of the Vedic letters (veda:Veda | varṇa:letters | artha:meaning | tattvajñaiḥ:knowers of the truth)
- வேத-வேதாந்த-வாதிபிஃ (veda-vedānta-vādibhiḥ)by the expounders of the Vedas and Vedanta (veda:Vedas | vedānta:Vedanta | vādibhiḥ:expounders)
ஆநந்தே வர்ததே நித்யமகாரம் தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ ௮-௬॥
- ஆஶா-பாஶ-விநிர்முக்தஃ (āśā-pāśa-vinirmuktaḥ)freed from the bonds of desire (āśā:desire | pāśa:bond | vinirmuktaḥ:completely freed)
- ஆதி-மத்ய-அந்த-நிர்மலஃ (ādi-madhya-anta-nirmalaḥ)pure in beginning, middle, and end (ādi:beginning | madhya:middle | anta:end | nirmalaḥ:pure)
- ஆநந்தே வர்ததே நித்யம் (ānande vartate nityam)ever abides in bliss (ānande:in bliss | vartate:abides | nityam:eternally)
- அகாரம் தஸ்ய லக்ஷணம் (akāraṃ tasya lakṣaṇam)the letter A is its characteristic (akāram:the letter A | tasya:its | lakṣaṇam:characteristic)
வர்தமாநேஷு வர்தேத வகாரம் தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ ௮-௭॥
- வாஸநா வர்ஜிதா (vāsanā varjitā)free from latent desires (vāsanā:latent desire | varjitā:abandoned)
- யேந (yena)by whom
- வக்தவ்யம் ச நிராமயம் (vaktavyaṃ ca nirāmayam)whose speech is free of affliction (vaktavyam:what is to be spoken | ca:and | nirāmayam:free from disease/flawless)
- வர்தமாநேஷு வர்தேத (vartamāneṣu varteta)who dwells in the present (vartamāneṣu:in present things | varteta:should abide)
- வகாரம் தஸ்ய லக்ஷணம் (vakāraṃ tasya lakṣaṇam)the letter 'va' is his characteristic (vakāram:the syllable va | tasya:his | lakṣaṇam:characteristic)
தாரணாத்யாநநிர்முக்தோ தூகாரஸ்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ ௮-௮॥
- தூலி-தூஸர-காத்ராணி (dhūli-dhūsara-gātrāṇi)limbs grey with dust (dhūli:dust | dhūsara:grey | gātrāṇi:limbs)
- தூத-சித்தஃ (dhūta-cittaḥ)with mind shaken free (dhūta:shaken off | cittaḥ:mind)
- நிராமயஃ (nirāmayaḥ)free from disease (nir:free from | āmayaḥ:disease)
- தாரணா-த்யாந-நிர்முக்தஃ (dhāraṇā-dhyāna-nirmuktaḥ)liberated from concentration and meditation (dhāraṇā:concentration | dhyāna:meditation | nirmuktaḥ:freed)
- தூகாரஃ (dhūkāraḥ)the syllable 'dhū' (dhū:the syllable dhū | kāraḥ:the making/sound)
- தஸ்ய லக்ஷணம் (tasya lakṣaṇam)is its characteristic (tasya:its | lakṣaṇam:characteristic)
தமோ'ஹம்காரநிர்முக்தஸ்தகாரஸ்தஸ்ய லக்ஷணம் ॥ ௮-௯॥
- தத்த்வ-சிந்தா (tattva-cintā)contemplation of the truth (tattva:truth | cintā:contemplation)
- த்ரு'தா யேந (dhṛtā yena)by whom it is held (dhṛtā:held | yena:by whom)
- சிந்தா-சேஷ்டா-விவர்ஜிதஃ (cintā-ceṣṭā-vivarjitaḥ)free from anxiety and activity (cintā:worry | ceṣṭā:activity | vivarjitaḥ:devoid of)
- தமஃ-அஹம்கார-நிர்முக்தஃ (tamaḥ-ahaṃkāra-nirmuktaḥ)liberated from darkness and egoism (tamaḥ:darkness | ahaṃkāra:egoism | nirmuktaḥ:freed)
- தகாரஃ (takāraḥ)the syllable 'ta' (takāraḥ:the letter ta)
- தஸ்ய லக்ஷணம் (tasya lakṣaṇam)is its characteristic (tasya:its | lakṣaṇam:mark)
யே படந்தி ச ஶ்ரு'ண்வந்தி தேஷாம் நைவ புநர்பவஃ ॥ ௮-௧௦॥
- தத்தாத்ரேய-அவதூதேந (dattātreya-avadhūtena)by Dattatreya the Avadhuta (dattātreya:Dattatreya | avadhūtena:by the liberated ascetic)
- நிர்மித-ஆநந்த-ரூபிணா (nirmita-ānanda-rūpiṇā)by him who is of the form of created bliss (nirmita:created | ānanda:bliss | rūpiṇā:having the form of)
- யே படந்தி (ye paṭhanti)those who read (ye:who | paṭhanti:read)
- ச ஶ்ரு'ண்வந்தி (ca śṛṇvanti)and hear (ca:and | śṛṇvanti:hear)
- தேஷாம் ந ஏவ புநர்பவஃ (teṣāṃ naiva punarbhavaḥ)for them there is no rebirth at all (teṣām:for them | na:not | eva:indeed | punarbhavaḥ:rebirth)
