Lord Brahma

બ્રહ્મા ચાલીસા

(Brahma Chalisa in Gujarati)

Also known as jaya brahma jaya svayambhu caturanana sukhamula

A Hindi chalisa to Brahma which spends its middle on the one story that explains why he has almost no temples. He is described first in the ordinary way — four faces, four arms, red-bodied, white-bearded, in white cloth with the sacred thread, Savitri for a wife and Sarasvati for a daughter — and then the narrative begins. Seated on the lotus, he looks about and concludes that there is nobody else in the world; he takes hold of the lotus stalk and vows to find its end; he travels it for crores of years and cannot; and out of that failure he decides that everything must be contained in himself, and grows proud. A voice from the sky corrects him, and he goes down the stalk to find Vishnu asleep. The chalisa is unusually frank about it, and closes at Pushkar, the one place that is his.

॥ દોહા ॥
જય બ્રહ્મા જય સ્વયમ્ભૂ, ચતુરાનન સુખમૂલ।
કરહુ કૃપા નિજ દાસ પૈ, રહહુ સદા અનુકૂલ॥
તુમ સૃજક બ્રહ્માણ્ડ કે, અજ વિધિ ઘાતા નામ।
વિશ્વવિધાતા કીજિયે, જન પૈ કૃપા લલામ॥
॥ ચૌપાઈ ॥
જય જય કમલાસાન જગમૂલા।
રહહુ સદા જનપૈ અનુકૂલા॥
રુપ ચતુર્ભુજ પરમ સુહાવન।
તુમ્હેં અહૈં ચતુર્દિક આનન॥
રક્તવર્ણ તવ સુભગ શરીરા।
મસ્તક જટાજુટ ગંભીરા॥
તાકે ઊપર મુકુટ બિરાજૈ।
દાઢી શ્વેત મહાછવિ છાજૈ॥
શ્વેતવસ્ત્ર ધારે તુમ સુન્દર।
હૈ યજ્ઞોપવીત અતિ મનહર॥
કાનન કુણ્ડલ સુભગ બિરાજહિં।
ગલ મોતિન કી માલા રાજહિં॥
ચારિહુ વેદ તુમ્હીં પ્રગટાયે।
દિવ્ય જ્ઞાન ત્રિભુવનહિં સિખાયે॥
બ્રહ્મલોક શુભ ધામ તુમ્હારા।
અખિલ ભુવન મહઁ યશ બિસ્તારા॥
અર્દ્ધાંગિનિ તવ હૈ સાવિત્રી।
અપર નામ હિયે ગાયત્રી॥
સરસ્વતી તબ સુતા મનોહર।
વીણા વાદિનિ સબ વિધિ મુન્દર॥
કમલાસન પર રહે બિરાજે।
તુમ હરિભક્તિ સાજ સબ સાજે॥
ક્ષીર સિન્ધુ સોવત સુરભૂપા।
નાભિ કમલ ભો પ્રગટ અનૂપા॥
તેહિ પર તુમ આસીન કૃપાલા।
સદા કરહુ સન્તન પ્રતિપાલા॥
એક બાર કી કથા પ્રચારી।
તુમ કહઁ મોહ ભયેઉ મન ભારી॥
કમલાસન લખિ કીન્હ બિચારા।
ઔર ન કોઉ અહૈ સંસારા॥
તબ તુમ કમલનાલ ગહિ લીન્હા।
અન્ત બિલોકન કર પ્રણ કીન્હા॥
કોટિક વર્ષ ગયે યહિ ભાંતી।
ભ્રમત ભ્રમત બીતે દિન રાતી॥
પૈ તુમ તાકર અન્ત ન પાયે।
હ્વૈ નિરાશ અતિશય દુઃખિયાયે॥
પુનિ બિચાર મન મહઁ યહ કીન્હા।
મહાપઘ યહ અતિ પ્રાચીન॥
યાકો જન્મ ભયો કો કારન।
તબહીં મોહિ કરયો યહ ધારન॥
અખિલ ભુવન મહઁ કહઁ કોઈ નાહીં।
સબ કુછ અહૈ નિહિત મો માહીં॥
યહ નિશ્ચય કરિ ગરબ બઢાયો।
નિજ કહઁ બ્રહ્મ માનિ સુખપાયે॥
ગગન ગિરા તબ ભઈ ગંભીરા।
બ્રહ્મા વચન સુનહુ ધરિ ધીરા॥
સકલ સૃષ્ટિ કર સ્વામી જોઈ।
બ્રહ્મ અનાદિ અલખ હૈ સોઈ॥
નિજ ઇચ્છા ઇન સબ નિરમાયે।
બ્રહ્મા વિષ્ણુ મહેશ બનાયે॥
સૃષ્ટિ લાગિ પ્રગટે ત્રયદેવા।
સબ જગ ઇનકી કરિહૈ સેવા॥
મહાપઘ જો તુમ્હરો આસન।
તા પૈ અહૈ વિષ્ણુ કો શાસન॥
વિષ્ણુ નાભિતેં પ્રગટ્યો આઈ।
તુમ કહઁ સત્ય દીન્હ સમુઝાઈ॥
ભૌટહુ જાઈ વિષ્ણુ હિતમાની।
યહ કહિ બન્દ ભઈ નભવાની॥
તાહિ શ્રવણ કહિ અચરજ માના।
પુનિ ચતુરાનન કીન્હ પયાના॥
કમલ નાલ ધરિ નીચે આવા।
તહાં વિષ્ણુ કે દર્શન પાવા॥
શયન કરત દેખે સુરભૂપા।
શ્યાયમવર્ણ તનુ પરમ અનૂપા॥
સોહત ચતુર્ભુજા અતિસુન્દર।
ક્રીટમુકટ રાજત મસ્તક પર॥
ગલ બૈજન્તી માલ બિરાજૈ।
કોટિ સૂર્ય કી શોભા લાજૈ॥
શંખ ચક્ર અરુ ગદા મનોહર।
શેષ નાગ શય્યા અતિ મનહર॥
દિવ્યરુપ લખિ કીન્હ પ્રણામૂ।
હર્ષિત ભે શ્રીપતિ સુખ ધામૂ॥
બહુ વિધિ વિનય કીન્હ ચતુરાનન।
તબ લક્ષ્મી પતિ કહેઉ મુદિત મન॥
બ્રહ્મા દૂરિ કરહુ અભિમાના।
બ્રહ્મારુપ હમ દોઉ સમાના॥
તીજે શ્રી શિવશંકર આહીં।
બ્રહ્મરુપ સબ ત્રિભુવન માંહી॥
તુમ સોં હોઈ સૃષ્ટિ વિસ્તારા।
હમ પાલન કરિહૈં સંસારા॥
શિવ સંહાર કરહિં સબ કેરા।
હમ તીનહું કહઁ કાજ ધનેરા॥
અગુણરુપ શ્રી બ્રહ્મા બખાનહુ।
નિરાકાર તિનકહઁ તુમ જાનહુ॥
હમ સાકાર રુપ ત્રયદેવા।
કરિહૈં સદા બ્રહ્મ કી સેવા॥
યહ સુનિ બ્રહ્મા પરમ સિહાયે।
પરબ્રહ્મ કે યશ અતિ ગાયે॥
સો સબ વિદિત વેદ કે નામા।
મુક્તિ રુપ સો પરમ લલામા॥
યહિ વિધિ પ્રભુ ભો જનમ તુમ્હારા।
પુનિ તુમ પ્રગટ કીન્હ સંસારા॥
નામ પિતામહ સુન્દર પાયેઉ।
જડ ચેતન સબ કહઁ નિરમાયેઉ॥
લીન્હ અનેક બાર અવતારા।
સુન્દર સુયશ જગત વિસ્તારા॥
દેવદનુજ સબ તુમ કહઁ ધ્યાવહિં।
મનવાંછિત તુમ સન સબ પાવહિં॥
જો કોઉ ધ્યાન ધરૈ નર નારી।
તાકી આસ પુજાવહુ સારી॥
પુષ્કર તીર્થ પરમ સુખદાઈ।
તહઁ તુમ બસહુ સદા સુરરાઈ॥
કુણ્ડ નહાઇ કરહિ જો પૂજન।
તા કર દૂર હોઈ સબ દૂષણ॥

Explore More