ରଚନ: ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ
ପ୍ରଥମ ଭାଗଃ – ଆନନ୍ଦ ଲହରି
ଭୁମୌସ୍ଖଲିତ ପାଦାନାମ୍ ଭୂମିରେଵା ଵଲମ୍ବନମ୍ ।
ତ୍ଵଯୀ ଜାତା ପରାଧାନାମ୍ ତ୍ଵମେଵ ଶରଣମ୍ ଶିଵେ ॥
- ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ (saundaryalaharī)the Wave of Beauty
- ରଚନ (racana)composed by
- ଆଦିଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ (ādiśaṅkarācārya)Ādi Śaṅkarācārya
- ଆନନ୍ଦଲହରି (ānandalahari)the Wave of Bliss, the first part
- ଭୂମୌ (bhūmau)on the ground
- ସ୍ଖଲିତପାଦାନାମ୍ (skhalitapādānām)of those whose feet have slipped
- ଭୂମିଃ ଏଵ (bhūmiḥ eva)the earth itself
- ଅଵଲମ୍ବନମ୍ (avalambanam)the support
- ତ୍ଵଯି ଜାତାଃ ଅପରାଧାନାମ୍ (tvayi jātāḥ aparādhānām)of offences committed against you
- ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଶରଣମ୍ (tvam eva śaraṇam)you alone are the refuge
- ଶିଵେ (śive)O auspicious one
ନ ଚେଦେଵଂ ଦେଵୋ ନ ଖଲୁ କୁଶଲଃ ସ୍ପନ୍ଦିତୁମପି।
ଅତସ୍ତ୍ଵାମ୍ ଆରାଧ୍ଯାଂ ହରି-ହର-ଵିରିନ୍ଚାଦିଭି ରପି
ପ୍ରଣନ୍ତୁଂ ସ୍ତୋତୁଂ ଵା କଥ-ମକ୍ର୍ତ ପୁଣ୍ଯଃ ପ୍ରଭଵତି॥ 1 ॥
- ଶିଵଃ (śivaḥ)Shiva
- ଶକ୍ତ୍ଯା (śaktyā)with Śakti
- ଯୁକ୍ତଃ (yuktaḥ)united
- ଯଦି (yadi)if
- ଭଵତି (bhavati)becomes
- ଶକ୍ତଃ (śaktaḥ)capable
- ପ୍ରଭଵିତୁଂ (prabhavituṃ)to create
- ନ (na)not
- ଚେତ୍ (ced)if
- ଏଵଂ (evaṃ)thus
- ଦେଵଃ (devaḥ)god
- ନ (na)not
- ଖଲୁ (khalu)indeed
- କୁଶଲଃ (kuśalaḥ)capable
- ସ୍ପନ୍ଦିତୁମ୍ (spanditum)to move
- ଅପି (api)even
- ଅତଃ (ataḥ)therefore
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)thee
- ଆରାଧ୍ଯାଂ (ārādhyām)adorable
- ହରିହରଵିରିଞ୍ଚାଦିଭିଃ (hariharaviriñcādibhiḥ)by Hari, Hara, Viriñci, etc. (hari:Hari | hara:Hara | viriñca:Viriñci | ādibhiḥ:etc.)
- ଅପି (api)even
- ପ୍ରଣନ୍ତୁଂ (praṇantuṃ)to salute
- ସ୍ତୋତୁଂ (stotuṃ)to praise
- ଵା (vā)or
- କଥମ୍ (katham)how
- ଅକୃତପୁଣ୍ଯଃ (akṛtapuṇyaḥ)without merits (akṛta:not done | puṇyaḥ:merits)
- ପ୍ରଭଵତି (prabhavati)is able
ଵିରିଞ୍ଚିଃ ସଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ ଵିରଚଯତି ଲୋକା-ନଵିକଲମ୍ ।
ଵହତ୍ଯେନଂ ଶୌରିଃ କଥମପି ସହସ୍ରେଣ ଶିରସାଂ
ହରଃ ସଙ୍କ୍ଷୁଦ୍-ଯୈନଂ ଭଜତି ଭସିତୋଦ୍ଧୂଲ ନଵିଧିମ୍॥ 2 ॥
- ତନୀଯାଂସଂ (tanīyāṃsaṃ)minute particle
- ପାଂସୁଂ (pāṃsuṃ)dust
- ତଵ (tava)your
- ଚରଣପଙ୍କେରୁହଭଵଂ (caraṇapaṅkeruhabhavaṃ)from lotus feet (caraṇa:feet | paṅkeruha:lotus | bhavaṃ:born from)
- ଵିରିଞ୍ଚିଃ (viriñciḥ)Brahmā
- ସଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ (sañcinvan)gathering
- ଵିରଚଯତି (viracayati)creates
- ଲୋକାନ୍ (lokān)worlds
- ଅଵିକଲମ୍ (avikalam)without imperfection
- ଵହତି (vahati)supports
- ଏନଂ (enaṃ)this
- ଶୌରିଃ (śauriḥ)Viṣṇu
- କଥମପି (kathamapi)somehow
- ସହସ୍ରେଣ (sahasreṇa)with thousand
- ଶିରସାଂ (śirasāṃ)hoods
- ହରଃ (haraḥ)Hara (Śiva)
- ସଂକ୍ଷୁଦ୍ଯ (saṃkṣudya)crushing
- ଏନଂ (enaṃ)this
- ଭଜତି (bhajati)rubs
- ଭସିତୋଦ୍ଧୂଲନଵିଧିମ୍ (bhasitoddhūlanavidhim)ashes all over body (bhasita:ashes | uddhūlana:scattering | vidhim:method)
ଜଡାନାଂ ଚୈତନ୍ଯ-ସ୍ତବକ ମକରନ୍ଦ ଶ୍ରୁତିଝରୀ ।
ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଚିନ୍ତାମଣି ଗୁଣନିକା ଜନ୍ମଜଲଧୌ
ନିମଗ୍ନାନାଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମୁରରିପୁ ଵରାହସ୍ଯ ଭଵତି॥ 3 ॥
- ଅଵିଦ୍ଯାନାମ୍ (avidyānām)of ignorance
- ଅନ୍ତ (anta)end
- ସ୍ତିମିର (stimira)darkness
- ମିହିର (mihira)sun
- ଦ୍ଵୀପ (dvīpa)island
- ନଗରୀ (nagarī)city
- ଜଡାନାମ୍ (jaḍānām)of the dull-witted
- ଚୈତନ୍ଯ (caitanya)consciousness
- ସ୍ତବକ (stabaka)cluster of buds
- ମକରନ୍ଦ (makaranda)nectar
- ସ୍ରୁତିଝରୀ (srutijharī)flowing stream
- ଦରିଦ୍ରାଣାମ୍ (daridrāṇām)of the poor
- ଚିନ୍ତାମଣି (cintāmaṇi)wish-yielding gem
- ଗୁଣନିକା (guṇanikā)necklace
- ଜନ୍ମଜଲଧୌ (janmajaladhau)in the ocean of birth (janma:birth | jaladhau:in the ocean)
- ନିମଗ୍ନାନାମ୍ (nimagnānām)of those immersed
- ଦଂଷ୍ଟ୍ରା (daṃṣṭrā)tusk
- ମୁରରିପୁ (muraripu)enemy of Mura
- ଵରାହସ୍ଯ (varāhasya)of the boar
- ଭଵତି (bhavati)becomes
ତ୍ଵମେକା ନୈଵାସି ପ୍ରକଟିତ-ଵରଭୀତ୍ଯଭିନଯା ।
ଭଯାତ୍ ତ୍ରାତୁଂ ଦାତୁଂ ଫଲମପି ଚ ଵାଂଛାସମଧିକଂ
ଶରଣ୍ଯେ ଲୋକାନାଂ ତଵ ହି ଚରଣାଵେଵ ନିପୁଣୌ ॥ 4 ॥
- ତ୍ଵଦନ୍ଯଃ (tvadanyaḥ)other than Thee (tvad:Thee | anyaḥ:other)
- ପାଣିଭ୍ଯାମ୍ (pāṇibhyām)by the hands
- ଅଭଯଵରଦଃ (abhayavaradaḥ)granting boons and fearlessness (abhaya:fearlessness | varadaḥ:granting boons)
- ଦୈଵତଗଣଃ (daivatagaṇaḥ)group of deities (daivata:deity | gaṇaḥ:group)
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)Thou
- ଏକା (ekā)alone
- ନ (na)not
- ଏଵ (eva)indeed
- ଅସି (asi)art
- ପ୍ରକଟିତଵରାଭୀତ୍ଯଭିନଯା (prakaṭitavarābhītyabhinayā)demonstration of boons and fearlessness (prakaṭita:demonstration | vara:boons | abhīti:fearlessness | abhinayā:gesture)
- ଭଯାତ୍ (bhayāt)from fear
- ତ୍ରାତୁମ୍ (trātum)to protect
- ଦାତୁମ୍ (dātum)to give
- ଫଲମ୍ (phalam)fruit
- ଅପି (api)also
- ଚ (ca)and
- ଵାଞ୍ଛାସମଧିକମ୍ (vāñchāsamadhikam)more than desired (vāñchā:desire | samadhikam:more than)
- ଶରଣ୍ଯେ (śaraṇye)O Refuge
- ଲୋକାନାମ୍ (lokānām)of the worlds
- ତଵ (tava)Thy
- ହି (hi)indeed
- ଚରଣୌ (caraṇau)feet
- ଏଵ (eva)indeed
- ନିପୁଣୌ (nipuṇau)capable
ପୁରା ନାରୀ ଭୂତ୍ଵା ପୁରରିପୁମପି କ୍ଷୋଭ ମନଯତ୍ ।
ସ୍ମରୋଽପି ତ୍ଵାଂ ନତ୍ଵା ରତିନଯନ-ଲେହ୍ଯେନ ଵପୁଷା
ମୁନୀନାମପ୍ଯନ୍ତଃ ପ୍ରଭଵତି ହି ମୋହାଯ ମହତାମ୍ ॥ 5 ॥
- ହରିଃ (hariḥ)Hari (Viṣṇu)
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)Thee
- ଆରାଧ୍ଯ (ārādhya)adoring
- ପ୍ରଣତଜନସୌଭାଗ୍ଯଜନନୀମ୍ (praṇatajanasaubhāgyajananīm)bestower of prosperity (praṇata:votaries | jana:people | saubhāgya:prosperity | jananīm:bestower)
- ପୁରା (purā)formerly
- ନାରୀ (nārī)female
- ଭୂତ୍ଵା (bhūtvā)becoming
- ପୁରରିପୁମ୍ (puraripum)enemy of cities (pura:cities | ripum:enemy)
- ଅପି (api)even
- କ୍ଷୋଭମ୍ (kṣobham)agitation
- ଅନଯତ୍ (anayat)caused
- ସ୍ମରଃ (smaraḥ)Cupid
- ଅପି (api)also
- ତ୍ଵାଂ (tvāṃ)Thee
- ନତ୍ଵା (natvā)adoring
- ରତିନଯନଲେହ୍ଯେନ (ratinayanalehyena)feast for Rati's eyes (rati:Rati | nayana:eyes | lehyena:feast)
- ଵପୁଷା (vapuṣā)with form
- ମୁନୀନାମ୍ (munīnām)of sages
- ଅପି (api)even
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)within
- ପ୍ରଭଵତି (prabhavati)capable
- ହି (hi)indeed
- ମୋହାଯ (mohāya)for infatuation
- ମହତାମ୍ (mahatām)of the great
ଵସନ୍ତଃ ସାମନ୍ତୋ ମଲଯମରୁ-ଦାଯୋଧନ-ରଥଃ ।
ତଥାପ୍ଯେକଃ ସର୍ଵଂ ହିମଗିରିସୁତେ କାମପି କୃପାଂ
ଅପାଙ୍ଗାତ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜଗଦିଦ-ମନଙ୍ଗୋ ଵିଜଯତେ ॥ 6 ॥
- ଧନୁଃ (dhanuḥ)bow
- ପୌଷ୍ପଂ (pauṣpam)made of flowers
- ମୌର୍ଵୀ (maurvī)bow-string
- ମଧୁକରମଯୀ (madhukaramayī)made of honey-bees (madhukara:honey-bees | mayī:made of)
- ପଞ୍ଚ (pañca)five
- ଵିଶିଖାଃ (viśikhāḥ)arrows
- ଵସନ୍ତଃ (vasantaḥ)spring season
- ସାମନ୍ତଃ (sāmantaḥ)minister
- ମଲଯମରୁଦାଯୋଧନରଥଃ (malayamarudāyodhanarathaḥ)battle-chariot is Malaya breeze (malaya:Malaya | marut:breeze | āyodhana:battle | rathaḥ:chariot)
- ତଥାପି (tathāpi)yet
- ଏକଃ (ekaḥ)alone
- ସର୍ଵଂ (sarvam)all
- ହିମଗିରିସୁତେ (himagirisute)O daughter of the Mountain (himagiri:Mountain | sute:daughter)
- କାମପି (kāmapi)some
- କୃପାମ୍ (kṛpām)grace
- ଅପାଙ୍ଗାତ୍ତେ (apāṅgātte)from your side-glance (apāṅga:side-glance | te:your)
- ଲବ୍ଧ୍ଵା (labdhvā)having obtained
- ଜଗଦିଦମ୍ (jagadidam)this world (jagat:world | idam:this)
- ଅନଙ୍ଗଃ (anaṅgaḥ)bodiless
- ଵିଜଯତେ (vijayate)is victorious
ପରିକ୍ଷୀଣା ମଧ୍ଯେ ପରିଣତ ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ର-ଵଦନା ।
ଧନୁର୍ବାଣାନ୍ ପାଶଂ ସୃଣିମପି ଦଧାନା କରତଲୈଃ
ପୁରସ୍ତା ଦାସ୍ତାଂ ନଃ ପୁରମଥିତୁ ରାହୋ-ପୁରୁଷିକା ॥ 7 ॥
- କ୍ଵଣତ୍କାଞ୍ଚୀଦାମା (kvaṇatkāñcīdāmā)with jingling girdle (kvaṇat:jingling | kāñcī:girdle | dāmā:with)
- କରିକଲଭକୁମ୍ଭସ୍ତନନତା (karikalabhakumbhastananatā)breasts like elephant's forehead (kari:elephant | kalabha:young | kumbha:forehead | stana:breast | natā:bent)
- ପରିକ୍ଷୀଣା (parikṣīṇā)slender
- ମଧ୍ଯେ (madhye)in the middle
- ପରିଣତଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵଦନା (pariṇataśaraccandravadanā)face like autumnal moon (pariṇata:matured | śarat:autumn | candra:moon | vadanā:face)
- ଧନୁର୍ବାଣାନ୍ (dhanurbāṇān)bow and arrows (dhanus:bow | bāṇān:arrows)
- ପାଶଂ (pāśam)noose
- ସୃଣିମପି (sṛṇimapi)and a goad (sṛṇi:goad | api:and)
- ଦଧାନା (dadhānā)holding
- କରତଲୈଃ (karatalaiḥ)with hands
- ପୁରସ୍ତାତ୍ (purastāt)before
- ଆସ୍ତାଂ (āstām)may be
- ନଃ (naḥ)us
- ପୁରମଥିତୁଃ (puramathituḥ)of the destroyer of cities (pura:city | mathituḥ:destroyer)
- ଆହୋପୁରୁଷିକା (āhopuruṣikā)pride
ମଣିଦ୍ଵୀପେ ନୀପୋ-ପଵନଵତି ଚିନ୍ତାମଣି ଗୃହେ ।
ଶିଵକାରେ ମଞ୍ଚେ ପରମଶିଵ-ପର୍ଯଙ୍କ ନିଲଯାମ୍
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଧନ୍ଯାଃ କତିଚନ ଚିଦାନନ୍ଦ-ଲହରୀମ୍ ॥ 8 ॥
- ସୁଧାସିନ୍ଧୋଃ (sudhāsindhoḥ)of the nectar-ocean (sudhā:nectar | sindhoḥ:of the ocean)
- ମଧ୍ଯେ (madhye)in the middle
- ସୁରଵିଟପିଵାଟୀପରିଵୃତେ (suraviṭapivāṭīparivṛte)surrounded by divine trees (sura:divine | viṭapi:trees | vāṭī:garden | parivṛte:surrounded by)
- ମଣିଦ୍ଵୀପେ (maṇidvīpe)in the isle of gems (maṇi:gems | dvīpe:in the isle)
- ନୀପୋପଵନଵତି (nīpopavanavati)having nipa groves (nīpa:nipa | upavana:groves | vati:having)
- ଚିନ୍ତାମଣିଗୃହେ (cintāmaṇigṛhe)in the house of wish-gems (cintāmaṇi:wish-gem | gṛhe:in the house)
- ଶିଵାକାରେ (śivākāre)in the form of Śiva (śiva:Śiva | ākāre:in the form)
- ମଞ୍ଚେ (mañce)on the couch
- ପରମଶିଵପର୍ଯଙ୍କନିଲଯାମ୍ (paramaśivaparyaṅkanilayām)abiding on Śiva's couch (parama:supreme | śiva:Śiva | paryaṅka:couch | nilayām:abiding)
- ଭଜନ୍ତି (bhajanti)adore
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)Thee
- ଧନ୍ଯାଃ (dhanyāḥ)fortunate
- କତିଚନ (katicana)a few
- ଚିଦାନନ୍ଦଲହରୀମ୍ (cidānandalaharīm)wave of bliss-consciousness (cit:consciousness | ānanda:bliss | laharīm:wave)
ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵଧିଷ୍ଟାନେ ହୃଦି ମରୁତ-ମାକାଶ-ମୁପରି ।
ମନୋଽପି ଭ୍ରୂମଧ୍ଯେ ସକଲମପି ଭିତ୍ଵା କୁଲପଥଂ
ସହସ୍ରାରେ ପଦ୍ମେ ସ ହରହସି ପତ୍ଯା ଵିହରସେ ॥ 9 ॥
- ମହୀଂ (mahīm)earth
- ମୂଲାଧାରେ (mūlādhāre)in the Mūlādhāra (mūla:root | ādhāre:in the base)
- କମପି (kamapi)some
- ମଣିପୂରେ (maṇipūre)in the Maṇipūra (maṇi:gem | pūre:in the city)
- ହୁତଵହଂ (hutavahaṃ)fire
- ସ୍ଥିତଂ (sthitaṃ)situated
- ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ (svādhiṣṭhāne)in the Svādhiṣṭhāna (sva:own | adhiṣṭhāne:in the seat)
- ହୃଦି (hṛdi)in the heart
- ମରୁତମ୍ (marutam)air
- ଆକାଶମ୍ (ākāśam)sky
- ଉପରି (upari)above
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ଅପି (api)also
- ଭ୍ରୂମଧ୍ଯେ (bhrūmadhye)between the eyebrows (bhrū:eyebrow | madhye:in the middle)
- ସକଲମ୍ (sakalam)all
- ଅପି (api)also
- ଭିତ୍ଵା (bhitvā)having penetrated
- କୁଲପଥଂ (kulapathaṃ)Kula path (kula:family | pathaṃ:path)
- ସହସ୍ରାରେ (sahasrāre)in the Sahasrāra (sahasra:thousand | āre:in the petal)
- ପଦ୍ମେ (padme)in the lotus
- ସହ (saha)with
- ରହସି (rahasi)in solitude
- ପତ୍ଯା (patyā)with the consort
- ଵିହରସେ (viharase)you sport
ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ସିନ୍ଞ୍ନ୍ତୀ ପୁନରପି ରସାମ୍ନାଯ-ମହସଃ।
ଅଵାପ୍ଯ ସ୍ଵାଂ ଭୂମିଂ ଭୁଜଗନିଭ-ମଧ୍ଯୁଷ୍ଟ-ଵଲଯଂ
ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵପିଷି କୁଲକୁଣ୍ଡେ କୁହରିଣି ॥ 10 ॥
- ସୁଧାଧାରାସାରୈଃ (sudhā-dhārā-sāraiḥ)with essence of nectar streams (sudhā:nectar | dhārā:streams | sāraiḥ:with essence)
- ଚରଣଯୁଗଲାନ୍ତଃ (caraṇa-yugala-antar)between the pair of feet (caraṇa:feet | yugala:pair | antar:between)
- ଵିଗଲିତୈଃ (vigalitaiḥ)flowing
- ପ୍ରପଞ୍ଚଂ (prapañcam)the manifested multiplicity
- ସିଞ୍ଚନ୍ତୀ (siñcantī)drenching
- ପୁନରପି (punarapi)again
- ରସାମ୍ନାଯମହସଃ (rasāmnāya-mahasaḥ)from the Nectarine Radiance (rasa:nectar | āmnāya:tradition | mahasaḥ:radiance)
- ଅଵାପ୍ଯ (avāpya)having reached
- ସ୍ଵାଂ (svām)own
- ଭୂମିଂ (bhūmim)sphere
- ଭୁଜଗନିଭମଧ୍ଯୁଷ୍ଟଵଲଯମ୍ (bhujaga-nibha-madhyuṣṭa-valayam)serpentine form with coils (bhujaga:serpent | nibha:like | madhyuṣṭa:inhabited | valayam:coils)
- ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ (svamātmānam)own self
- କୃତ୍ଵା (kṛtvā)having made
- ସ୍ଵପିଷି (svapiṣi)sleepest
- କୁଲକୁଣ୍ଡେ (kulakuṇḍe)in the kula-kunda (kula:family | kuṇḍe:in the kunda)
- କୁହରିଣି (kuhariṇi)in the hollow
ପ୍ରଭିନ୍ନାଭିଃ ଶମ୍ଭୋର୍ନଵଭିରପି ମୂଲପ୍ରକୃତିଭିଃ ।
ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍-ଵସୁଦଲ-କଲାଶ୍ଚ୍-ତ୍ରିଵଲଯ-
ତ୍ରିରେଖଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତଵ ଶରଣକୋଣାଃ ପରିଣତାଃ ॥ 11 ॥
- ଚତୁର୍ଭିଃ (caturbhiḥ)by four
- ଶ୍ରୀକଣ୍ଠୈଃ (śrīkaṇṭhaiḥ)by Śrī-Kaṇṭhas (śrī:Śrī | kaṇṭhaiḥ:by Kaṇṭhas)
- ଶିଵଯୁଵତିଭିଃ (śivayuvatibhiḥ)by Śiva-yuvatis (śiva:Śiva | yuvatibhiḥ:by yuvatis)
- ପଞ୍ଚଭିରପି (pañcabhirapi)by five also (pañcabhiḥ:by five | api:also)
- ପ୍ରଭିନ୍ନାଭିଃ (prabhinnābhiḥ)by distinct
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Śambhu
- ନଵଭିରପି (navabhirapi)by nine also (navabhiḥ:by nine | api:also)
- ମୂଲପ୍ରକୃତିଭିଃ (mūlaprakṛtibhiḥ)by basic manifestations (mūla:basic | prakṛtibhiḥ:by manifestations)
- ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଵସୁଦଲକଲାଶ୍ରତ୍ରିଵଲଯ- (catuścatvāriṃśadvasudalakālāśratrivalaya-)forty-four petal, circle (catuḥ:four | catvāriṃśat:forty | vasu:petal | dala:petal | kalā:circle | āśra:circle | tri:three | valaya:circle)
- ତ୍ରିରେଖାଭିଃ (trirekhābhiḥ)by three lines (tri:three | rekhābhiḥ:by lines)
- ସାର୍ଧଂ (sārdhaṃ)together with
- ତଵ (tava)your
- ଶରଣକୋଣାଃ (śaraṇakoṇāḥ)shelter triangles (śaraṇa:shelter | koṇāḥ:triangles)
- ପରିଣତାଃ (pariṇatāḥ)formed
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଃ କଲ୍ପନ୍ତେ କଥମପି ଵିରିଞ୍ଚି-ପ୍ରଭୃତଯଃ ।
ଯଦାଲୋକୌତ୍ସୁକ୍ଯା-ଦମରଲଲନା ଯାନ୍ତି ମନସା
ତପୋଭିର୍ଦୁଷ୍ପ୍ରାପାମପି ଗିରିଶ-ସାଯୁଜ୍ଯ-ପଦଵୀମ୍ ॥ 12 ॥
- ତ୍ଵଦୀଯଂ (tvadīyaṃ)your
- ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ (saundaryaṃ)beauty
- ତୁଇନଗିରିକନ୍ଯେ (tuhinagirikanye)O Daughter of the Mountain of Snow (tuhina:snow | giri:mountain | kanye:daughter)
- ତୁଲଯିତୁଂ (tulayituṃ)to compare
- କଵୀନ୍ଦ୍ରାଃ (kavīndrāḥ)great poets (kavi:poet | indra:lord)
- କଲ୍ପନ୍ତେ (kalpante)attempt
- କଥମପି (kathamapi)somehow
- ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରଭୃତଯଃ (viriñciprabhṛtayaḥ)Brahmā and others (viriñci:Brahmā | prabhṛtayaḥ:and others)
- ଯଦାଲୋକୌତ୍ସୁକ୍ଯାତ୍ (yadālokautsukyāt)due to eagerness to see (yad:which | āloka:seeing | autsukyāt:due to eagerness)
- ଅମରଲଲନା (amaralalanā)heavenly damsels (amara:immortal | lalanā:damsels)
- ଯାନ୍ତି (yānti)attain
- ମନସା (manasā)by mind
- ତପୋଭିଃ (tapobhiḥ)by austerities
- ଦୁଷ୍ପ୍ରାପାମପି (duṣprāpāmapi)even though difficult to attain (duṣprāpām:difficult to attain | api:even though)
- ଗିରିଶସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀମ୍ (giriśasāyujyapadavīm)oneness with Śiva (giriśa:Śiva | sāyujya:oneness | padavīm:path)
ତଵାପାଙ୍ଗାଲୋକେ ପତିତ-ମନୁଧାଵନ୍ତି ଶତଶଃ ।
ଗଲଦ୍ଵେଣୀବନ୍ଧାଃ କୁଚକଲଶ-ଵିସ୍ତ୍ରିସ୍ତ-ସିଚଯା
ହଟାତ୍ ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍କାଞ୍ଯୋ ଵିଗଲିତ-ଦୁକୂଲା ଯୁଵତଯଃ ॥ 13 ॥
- ନରଂ (naraṃ)man
- ଵର୍ଷୀଯାଂସଂ (varṣīyāṃsaṃ)very old
- ନଯନଵିରସଂ (nayanavirasaṃ)ugly to look at (nayana:eye | virasaṃ:tasteless)
- ନର୍ମସୁ (narmasu)in erotic matters
- ଜଡଂ (jaḍaṃ)dull
- ତଵ (tava)your
- ଅପାଙ୍ଗାଲୋକେ (apāṅgāloke)side glance (apāṅga:side | āloke:glance)
- ପତିତମ୍ (patitam)fallen
- ଅନୁଧାଵନ୍ତି (anudhāvanti)follow
- ଶତଶଃ (śataśaḥ)in hundreds
- ଗଲଦ୍ଵେଣୀବନ୍ଧାଃ (galadveṇībandhāḥ)with loosened hair (galad:loosened | veṇībandhāḥ:hair ties)
- କୁଚକଲଶଵିସ୍ରସ୍ତସିଚଯା (kucakalaśavisrastasicayā)with exposed breasts (kuca:breast | kalaśa:pot | visrasta:exposed | sicayā:heap)
- ହଠାତ୍ (haṭhāt)suddenly
- ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍କାଞ୍ଚ୍ଯଃ (truṭyatkāñcyaḥ)with broken girdles (truṭyat:broken | kāñcyaḥ:girdles)
- ଵିଗଲିତଦୁକୂଲା (vigalitadukūlā)with slipping clothes (vigalita:slipping | dukūlā:clothes)
- ଯୁଵତଯଃ (yuvatayaḥ)young women
ହୁତଶେ ଦ୍ଵାଷଷ୍ଟି-ଶ୍ଚତୁରଧିକ-ପଞ୍ଚାଶ-ଦନିଲେ ।
ଦିଵି ଦ୍ଵିଃ ଷଟ୍ ତ୍ରିଂଶନ୍ ମନସି ଚ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିରିତି ଯେ
ମଯୂଖା-ସ୍ତେଷା-ମପ୍ଯୁପରି ତଵ ପାଦାମ୍ବୁଜ-ଯୁଗମ୍ ॥ 14 ॥
- କ୍ଷିତୌ (kṣitau)on the earth
- ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶତ୍ (ṣaṭpañcāśat)fifty-six (ṣaṭ:six | pañcāśat:fifty)
- ଦ୍ଵିସମଧିକପଞ୍ଚାଶତ୍ (dvisamadhikapañcāśat)fifty-two (dvi:two | samadhika:more than | pañcāśat:fifty)
- ଉଦକେ (udake)in water
- ହୁତାଶେ (hutāśe)in fire
- ଦ୍ଵାଷଷ୍ଟିଃ (dvāṣaṣṭiḥ)sixty-two (dva:two | ṣaṣṭiḥ:sixty)
- ଚତୁରଧିକପଞ୍ଚାଶତ୍ (caturadhikapañcāśat)fifty-four (catur:four | adhika:more than | pañcāśat:fifty)
- ଅନିଲେ (anile)in air
- ଦିଵି (divi)in the sky
- ଦ୍ଵିଷ୍ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ (dviṣṣaṭtriṃśat)thirty-two (dvi:two | ṣaṭtriṃśat:thirty)
- ମନସି (manasi)in the mind
- ଚ (ca)and
- ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟିଃ (catuṣṣaṣṭiḥ)sixty-four (catuḥ:four | ṣaṣṭiḥ:sixty)
- ଇତି (iti)thus
- ଯେ (ye)those who
- ମଯୂଖାଃ (mayūkhāḥ)rays
- ତେଷାମ୍ (teṣām)of them
- ଅପି (api)also
- ଉପରି (upari)above
- ତଵ (tava)your
- ପାଦାମ୍ବୁଜଯୁଗମ୍ (pādāmbujayugam)pair of lotus feet (pāda:feet | ambuja:lotus | yugam:pair)
ଵର-ତ୍ରାସ-ତ୍ରାଣ-ସ୍ଫଟିକଘୁଟିକା-ପୁସ୍ତକ-କରାମ୍ ।
ସକୃନ୍ନ ତ୍ଵା ନତ୍ଵା କଥମିଵ ସତାଂ ସନ୍ନିଦଧତେ
ମଧୁ-କ୍ଷୀର-ଦ୍ରାକ୍ଷା-ମଧୁରିମ-ଧୁରୀଣାଃ ଫଣିତଯଃ ॥ 15 ॥
- ଶରଜ୍ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଶୁଦ୍ଧାଂ (śarajjyotsnāśuddhām)pure as autumn moonlight (śarad:autumn | jyotsnā:moonlight | śuddhām:pure)
- ଶଶିଯୁତଜଟାଜୂଟମକୁଟାଂ (śaśiyutajaṭājūṭamakuṭām)crowned with moon-adorned matted hair (śaśiyuta:moon-adorned | jaṭā:matted hair | jūṭa:crown | makuṭām:crowned)
- ଵରତ୍ରାସତ୍ରାଣସ୍ଫଟିକଘଟିକାପୁସ୍ତକକରାମ୍ (varatrāsatrāṇasphaṭikaghaṭikāpustakakarām)hands granting boons, protection, holding crystal beads, book (vara:boon | trāsa:fear | trāṇa:protection | sphaṭika:crystal | ghaṭikā:beads | pustaka:book | karām:hands)
- ସକୃନ୍ନ (sakṛnna)once
- ତ୍ଵା (tvā)Thee
- ନତ୍ଵା (natvā)having bowed
- କଥମିଵ (kathamiva)how indeed
- ସତାଂ (satām)of good men
- ସଂନ୍ନିଦଧତେ (saṃnidadhate)flow
- ମଧୁକ୍ଷୀରଦ୍ରାକ୍ଷାମଧୁରିମଧୁରୀଣାଃ (madhukṣīradrākṣāmadhurimadhurīṇāḥ)sweet as honey, milk, grapes (madhu:honey | kṣīra:milk | drākṣā:grapes | madhurima:sweetness | dhurīṇāḥ:sweet)
- ଫଣିତଯଃ (phaṇitayaḥ)words
ଭଜନ୍ତେ ଯେ ସନ୍ତଃ କତିଚିଦରୁଣାମେଵ ଭଵତୀମ୍ ।
ଵିରିଞ୍ଚି-ପ୍ରେଯସ୍ଯା-ସ୍ତରୁଣତର-ଶ୍ରୃଙ୍ଗର ଲହରୀ-
ଗଭୀରାଭି-ର୍ଵାଗ୍ଭିଃ ର୍ଵିଦଧତି ସତାଂ ରଞ୍ଜନମମୀ ॥ 16 ॥
- କଵୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ (kavīndrāṇām)of the best poets (kavi:poet | indra:best | ṇām:of)
- ଚେତଃକମଲଵନବାଲାତପରୁଚିଂ (cetaḥkamalavanabālātaparuciṃ)light of morning's rising sun (cetaḥ:mind | kamala:lotus | vana:forest | bāla:young | āta:rising | ruciṃ:light)
- ଭଜନ୍ତେ (bhajante)adore
- ଯେ (ye)who
- ସନ୍ତଃ (santaḥ)devoted men
- କତିଚିତ୍ (katicit)some
- ଅରୁଣାମ୍ (aruṇām)Aruṇā
- ଏଵ (eva)indeed
- ଭଵତୀମ୍ (bhavatīm)Thou
- ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରେଯସ୍ଯାଃ (viriñcipreyasyāḥ)of Sarasvati, beloved of Brahma (viriñci:Brahma | preyasyāḥ:beloved of)
- ତରୁଣତର (taruṇatara)more youthful
- ଶୃଙ୍ଗାରଲହରୀ (śṛṅgāralaharī)waves of erotic sentiments (śṛṅgāra:erotic sentiments | laharī:waves)
- ଗଭୀରାଭିଃ (gabhīrābhiḥ)profound
- ଵାଗ୍ଭିଃ (vāgbhiḥ)with words
- ଵିଧଧତି (vidadhati)create
- ସତାମ୍ (satām)of the good
- ରଞ୍ଜନମ୍ (rañjanam)delight
- ଅମୀ (amī)these
ର୍ଵଶିନ୍ଯଦ୍ଯାଭି-ସ୍ତ୍ଵାଂ ସହ ଜନନି ସଞ୍ଚିନ୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ କର୍ତା କାଵ୍ଯାନାଂ ଭଵତି ମହତାଂ ଭଙ୍ଗିରୁଚିଭି-
ର୍ଵଚୋଭି-ର୍ଵାଗ୍ଦେଵୀ-ଵଦନ-କମଲାମୋଦ ମଧୁରୈଃ ॥ 17 ॥
- ସଵିତ୍ରୀଭିଃ (savitrībhiḥ)with Savitrī
- ଵାଚାମ୍ (vācām)of words
- ଶଶିମଣିଶିଲାଭଙ୍ଗରୁଚିଭିଃ (śaśimaṇiśilābhaṅgarucibhiḥ)with moonstone-like radiance (śaśi:moon | maṇi:gem | śilā:stone | bhaṅga:like | ruci:radiance | bhiḥ:with)
- ଵଶିନ୍ଯାଦ୍ଯାଭିଃ (vaśinyādyābhiḥ)with Vaśinī and others (vaśinī:Vaśinī | ādi:and others | ābhiḥ:with)
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ସହ (saha)together with
- ଜନନି (janani)O Mother
- ସଂଚିନ୍ତଯତି (saṃcintayati)meditates
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସ (sa)he
- କର୍ତ୍ତା (kartā)author
- କାଵ୍ଯାନାମ୍ (kāvyānām)of poems
- ଭଵତି (bhavati)becomes
- ମହତାମ୍ (mahatām)of great ones
- ଭଙ୍ଗିରୁଚିଭିଃ (bhaṅgirucibhiḥ)with delightful radiance (bhaṅgi:delightful | ruci:radiance | bhiḥ:with)
- ଵଚୋଭିଃ (vacobhiḥ)with words
- ଵାଗ୍ଦେଵୀଵଦନକମଲାମୋଦମଧୁରୈଃ (vāgdevī-vadana-kamal’āmoda-madhuraiḥ)sweet with Sarasvatī's fragrance (vāgdevī:Sarasvatī | vadana:mouth | kamala:lotus | āmoda:fragrance | madhuraiḥ:sweet with)
ର୍ଦିଵଂ ସର୍ଵା-ମୁର୍ଵୀ-ମରୁଣିମନି ମଗ୍ନାଂ ସ୍ମରତି ଯଃ ।
ଭଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରସ୍ଯ-ଦ୍ଵନହରିଣ-ଶାଲୀନ-ନଯନାଃ
ସହୋର୍ଵଶ୍ଯା ଵଶ୍ଯାଃ କତି କତି ନ ଗୀର୍ଵାଣ-ଗଣିକାଃ ॥ 18 ॥
- ତନୁଚ୍ଛାଯାଭିଃ (tanucchāyābhiḥ)with delicate shadows (tanu:delicate | chāyābhiḥ:with shadows)
- ତେ (te)your
- ତରୁଣତରଣିଶ୍ରୀସରଣିଭିଃ (taruṇataraṇiśrīsaraṇibhiḥ)with the beauty of the rising sun (taruṇa:rising | taraṇi:sun | śrī:beauty | saraṇibhiḥ:with paths)
- ଦିଵଂ (divaṃ)heaven
- ସର୍ଵାମ୍ (sarvām)all
- ଉର୍ଵୀମ୍ (urvīm)earth
- ଅରୁଣିମନି (aruṇimani)in crimson radiance (aruṇa:crimson | mani:radiance)
- ମଗ୍ନାମ୍ (magnām)immersed
- ସ୍ମରତି (smarati)remembers
- ଯଃ (yaḥ)who
- ଭଵନ୍ତି (bhavanti)become
- ଅସ୍ଯ (asya)his
- ତ୍ରସ୍ଯଦ୍ଵନହରିଣଶାଲୀନନଯନାଃ (trasyadvanahariṇaśālīnanayanāḥ)with eyes like timid deer (trasyad:timid | vana:forest | hariṇa:deer | śālīna:graceful | nayanāḥ:eyes)
- ସହ (saha)with
- ଉର୍ଵଶ୍ଯା (urvaśyā)Urvaśī
- ଵଶ୍ଯାଃ (vaśyāḥ)subdued
- କତି (kati)how many
- କତି (kati)how many
- ନ (na)not
- ଗୀର୍ଵାଣଗଣିକାଃ (gīrvāṇagaṇikāḥ)celestial courtesans (gīrvāṇa:celestial | gaṇikāḥ:courtesans)
ହରାର୍ଧଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଯୋ ହରମହିଷି ତେ ମନ୍ମଥକଲାମ୍ ।
ସ ସଦ୍ଯଃ ସଙ୍କ୍ଷୋଭଂ ନଯତି ଵନିତା ଇତ୍ଯତିଲଘୁ
ତ୍ରିଲୋକୀମପ୍ଯାଶୁ ଭ୍ରମଯତି ରଵୀନ୍ଦୁ-ସ୍ତନଯୁଗାମ୍ ॥ 19 ॥
- ମୁଖଂ (mukhaṃ)face
- ବିନ୍ଦୁଂ (binduṃ)dot
- କୃତ୍ଵା (kṛtvā)having made
- କୁଚଯୁଗମ୍ (kucayugam)pair of breasts (kuca:breast | yugam:pair)
- ଅଧସ୍ତସ୍ଯ (adhastasya)below that
- ତଦଧଃ (tadadho)below that
- ହରାର୍ଧଂ (harārdhaṃ)half of Hara (hara:Hara (Śiva) | ardham:half)
- ଧ୍ଯାଯେତ୍ (dhyāyet)should meditate
- ଯଃ (yaḥ)who
- ହରମହିଷି (haramahiṣi)O Consort of Hara (hara:Hara (Śiva) | mahiṣi:consort)
- ତେ (te)your
- ମନ୍ମଥକଲାମ୍ (manmathakalām)Manmatha art (manmatha:Manmatha (Cupid) | kalām:art)
- ସ (sa)he
- ସଦ୍ଯଃ (sadyaḥ)quickly
- ସଂକ୍ଷୋଭଂ (saṃkṣobhaṃ)agitation
- ନଯତି (nayati)leads
- ଵନିତା (vanitā)woman
- ଇତି (iti)thus
- ଅତିଲଘୁ (atilaghu)very easy
- ତ୍ରିଲୋକୀମ୍ (trilokīm)three worlds (tri:three | lokīm:worlds)
- ଅପି (api)even
- ଆଶୁ (āśu)quickly
- ଭ୍ରମଯତି (bhramayati)fascinates
- ରଵୀନ୍ଦୁ (ravīndu)sun and moon (ravi:sun | indu:moon)
- ସ୍ତନଯୁଗାମ୍ (stanayugām)pair of breasts (stana:breast | yugām:pair)
ହୃଦି ତ୍ଵା ମାଧତ୍ତେ ହିମକରଶିଲା-ମୂର୍ତିମିଵ ଯଃ ।
ସ ସର୍ପାଣାଂ ଦର୍ପଂ ଶମଯତି ଶକୁନ୍ତଧିପ ଇଵ
ଜ୍ଵରପ୍ଲୁଷ୍ଟାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସୁଖଯତି ସୁଧାଧାରସିରଯା ॥ 20 ॥
- କିରନ୍ତୀମ୍ (kirantīm)emitting
- ଅଙ୍ଗେଭ୍ଯଃ (aṅgebhyaḥ)from the limbs
- କିରଣନିକୁରମ୍ବାମୃତରସଂ (kiraṇanikurambāmṛtarasaṃ)nectar of rays cluster (kiraṇa:rays | nikuramba:cluster | amṛtarasa:nectar)
- ହୃଦି (hṛdi)in the heart
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)you
- ଆଧତ୍ତେ (ādhatte)places
- ହିମକରଶିଲାମୂର୍ତିମିଵ (himakaraśilāmūrtimiva)like a moonstone image (himakara:moon | śilā:stone | mūrti:image | iva:like)
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସ (sa)he
- ସର୍ପାଣାଂ (sarpāṇāṃ)of serpents
- ଦର୍ପଂ (darpaṃ)pride
- ଶମଯତି (śamayati)pacifies
- ଶକୁନ୍ତାଧିପ (śakuntādhipa)Garuḍa (śakunta:birds | adhipa:lord)
- ଇଵ (iva)like
- ଜ୍ଵରପ୍ଲୁଷ୍ଟାନ୍ (jvarapluṣṭān)afflicted by fever (jvara:fever | pluṣṭān:afflicted)
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା (dṛṣṭyā)by look
- ସୁଖଯତି (sukhayati)comforts
- ସୁଧାଧାରସିରଯା (sudhādhārasirayā)nectar showering nerve (sudhā:nectar | dhāra:shower | sirā:nerve)
ନିଷ୍ଣ୍ଣାଂ ଷଣ୍ଣାମପ୍ଯୁପରି କମଲାନାଂ ତଵ କଲାମ୍ ।
ମହାପଦ୍ମାତଵ୍ଯାଂ ମୃଦିତ-ମଲମାଯେନ ମନସା
ମହାନ୍ତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଦଧତି ପରମାହ୍ଲାଦ-ଲହରୀମ୍ ॥ 21 ॥
- ତଟିଲ୍ଲେଖାତନ୍ଵୀଂ (taṭillekhātanvīṃ)lightning-like slender (taṭillekhā:lightning-like | tanvīṃ:slender)
- ତପନଶଶିଵୈଶ୍ଵାନରମଯୀଂ (tapanaśaśivaiśvānaramayīṃ)sun, moon, fire embodied (tapana:sun | śaśi:moon | vaiśvānara:fire | mayīṃ:embodied)
- ନିଷଣ୍ଣାଂ (niṣaṇṇāṃ)situated
- ଷଣ୍ଣାମପି (ṣaṇṇāmapi)even above six (ṣaṇṇām:of six | api:even)
- ଉପରି (upari)above
- କମଲାନାଂ (kamalānāṃ)of lotuses
- ତଵ (tava)your
- କଲାମ୍ (kalām)part
- ମହାପଦ୍ମାଟଵ୍ଯାଂ (mahāpadmāṭavyāṃ)in the great lotus forest (mahā:great | padma:lotus | āṭavyāṃ:in the forest)
- ମୃଦିତମଲମାଯେନ (mṛditamalamāyena)by purified mind (mṛdita:purified | mala:impurity | māyena:by mind)
- ମନସା (manasā)by mind
- ମହାନ୍ତଃ (mahāntaḥ)great souls
- ପଶ୍ଯନ୍ତଃ (paśyantaḥ)seeing
- ଦଧତି (dadhati)experience
- ପରମାହ୍ଲାଦଲହରୀମ୍ (paramāhlādalaharīm)wave of supreme bliss (parama:supreme | āhlāda:bliss | laharīm:wave)
ଇତି ସ୍ତୋତୁଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ କଥଯତି ଭଵାନି ତ୍ଵମିତି ଯଃ ।
ତଦୈଵ ତ୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ଦିଶସି ନିଜସାଯୁଜ୍ଯ-ପଦଵୀଂ
ମୁକୁନ୍ଦ-ବ୍ରମ୍ହେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଫୁଟ ମକୁଟ ନୀରାଜିତପଦାମ୍ ॥ 22 ॥
- ଭଵାନି (bhavāni)O Bhavani
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)Thou
- ଦାସେ (dāse)to servant
- ମଯି (mayi)in me
- ଵିତର (vitara)bestow
- ଦୃଷ୍ଟିଂ (dṛṣṭiṃ)glance
- ସକରୁଣା (sakaruṇā)with compassion
- ଇତି (iti)thus
- ସ୍ତୋତୁଂ (stotuṃ)to praise
- ଵାଞ୍ଛନ୍ (vāñchan)desiring
- କଥଯତି (kathayati)says
- ଭଵାନି (bhavāni)O Bhavani
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)Thou
- ଇତି (iti)thus
- ଯଃ (yaḥ)who
- ତଦା (tadā)then
- ଏଵ (eva)indeed
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)Thou
- ତସ୍ମୈ (tasmai)to him
- ଦିଶସି (diśasi)grant
- ନିଜସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀଂ (nijasāyujyapadavīṃ)state of oneness (nija:own | sāyujya:oneness | padavīṃ:state)
- ମୁକୁନ୍ଦବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରସ୍ଫୁଟମକୁଟନୀରାଜିତପଦାମ୍ (mukundabrahmendrasphuṭamakuṭanīrājitapadām)feet worshipped by gods (mukunda:Vishnu | brahma:Brahma | indra:Indra | sphuṭa:clear | makuṭa:crown | nīrājita:worshipped | padām:feet)
ଶରୀରାର୍ଧଂ ଶମ୍ଭୋ-ରପରମପି ଶଙ୍କେ ହୃତମଭୂତ୍ ।
ଯଦେତତ୍ ତ୍ଵଦ୍ରୂପଂ ସକଲମରୁଣାଭଂ ତ୍ରିନଯନଂ
କୁଚାଭ୍ଯାମାନମ୍ରଂ କୁଟିଲ-ଶଶିଚୂଡାଲ-ମକୁଟମ୍ ॥ 23 ॥
- ତ୍ଵଯା (tvayā)by you
- ହୃତ୍ଵା (hṛtvā)having appropriated
- ଵାମଂ (vāmaṃ)left
- ଵପୁଃ (vapuḥ)form
- ଅପରିତୃପ୍ତେନ (aparitṛptena)unsatisfied
- ମନସା (manasā)by the mind
- ଶରୀରାର୍ଧଂ (śarīrārdhaṃ)half of the body (śarīra:body | ardhaṃ:half)
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Śambhu
- ଅପରମ୍ (aparam)other
- ଅପି (api)also
- ଶଙ୍କେ (śaṅke)I suspect
- ହୃତମ୍ (hṛtam)taken
- ଅଭୂତ୍ (abhūt)became
- ଯତ୍ (yat)which
- ଏତତ୍ (etat)this
- ତ୍ଵଦ୍ରୂପଂ (tvadrūpaṃ)your form (tvat:your | rūpaṃ:form)
- ସକଲମ୍ (sakalam)entire
- ଅରୁଣାଭଂ (aruṇābhaṃ)crimson in complexion (aruṇa:crimson | ābhaṃ:complexion)
- ତ୍ରିନଯନଂ (trinayanaṃ)three-eyed (tri:three | nayanaṃ:eye)
- କୁଚାଭ୍ଯାମ୍ (kucābhyām)by the two breasts (kuca:breast | abhyām:by the two)
- ଆନମ୍ରଂ (ānamraṃ)slightly bent
- କୁଟିଲଶଶିଚୂଡାଲମକୁଟମ୍ (kuṭilaśaśicūḍālamakuṭam)with crescent moon diadem (kuṭila:curved | śaśi:moon | cūḍāla:crest | makuṭam:diadem)
ତିରସ୍କୁର୍ଵ-ନ୍ନେତତ୍ ସ୍ଵମପି ଵପୁ-ରୀଶ-ସ୍ତିରଯତି ।
ସଦା ପୂର୍ଵଃ ସର୍ଵଂ ତଦିଦ ମନୁଗୃହ୍ଣାତି ଚ ଶିଵ-
ସ୍ତଵାଜ୍ଞା ମଲମ୍ବ୍ଯ କ୍ଷଣଚଲିତଯୋ ର୍ଭ୍ରୂଲତିକଯୋଃ ॥ 24 ॥
- ଜଗତ୍ସୂତେ (jagatsūte)creates the universe (jagat:universe | sūte:creates)
- ଧାତା (dhātā)Brahmā
- ହରିଃ (hariḥ)Hari (Visṇu)
- ଅଵତି (avati)protects
- ରୁଦ୍ରଃ (rudraḥ)Rudra
- କ୍ଷପଯତେ (kṣapayate)destroys
- ତିରସ୍କୁର୍ଵନ୍ (tiraskurvan)concealing
- ଏତତ୍ (etat)this
- ସ୍ଵମ୍ (svam)own
- ଅପି (api)also
- ଵପୁଃ (vapuḥ)form
- ଈଶଃ (īśaḥ)Isa (Maheśvara)
- ତିରଯତି (tirayati)absorbs
- ସଦାପୂର୍ଵଃ (sadāpūrvaḥ)eternal
- ସର୍ଵମ୍ (sarvam)all
- ତତ୍ (tat)that
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଅନୁଗୃହ୍ଣାତି (anugṛhṇāti)blesses
- ଚ (ca)and
- ଶିଵଃ (śivaḥ)Śiva
- ତଵ (tava)your
- ଆଜ୍ଞାମ୍ (ājñām)command
- ଆଲମ୍ବ୍ଯ (ālambya)receiving
- କ୍ଷଣଚଲିତଯୋଃ (kṣaṇacalitayoḥ)momentarily moved (kṣaṇa:moment | calitayoḥ:moved)
- ଭ୍ରୂଲତିକଯୋଃ (bhrūlatikayoḥ)of the creeper-like brows (bhrū:brow | latikayoḥ:creeper-like)
ଭଵେତ୍ ପୂଜା ପୂଜା ତଵ ଚରଣଯୋ-ର୍ଯା ଵିରଚିତା ।
ତଥା ହି ତ୍ଵତ୍ପାଦୋଦ୍ଵହନ-ମଣିପୀଠସ୍ଯ ନିକଟେ
ସ୍ଥିତା ହ୍ଯେତେ-ଶଶ୍ଵନ୍ମୁକୁଲିତ କରୋତ୍ତଂସ-ମକୁଟାଃ ॥ 25 ॥
- ତ୍ରଯାଣାଂ (trayāṇāṃ)of the three
- ଦେଵାନାଂ (devānāṃ)of the deities
- ତ୍ରିଗୁଣଜନିତାନାଂ (triguṇajanitānāṃ)born of three qualities (tri:three | guṇa:qualities | janitānāṃ:born of)
- ତଵ (tava)your
- ଶିଵେ (śive)O Śiva's consort
- ଭଵେତ୍ (bhavet)may be
- ପୂଜା (pūjā)worship
- ପୂଜା (pūjā)worship
- ତଵ (tava)your
- ଚରଣଯୋଃ (caraṇayoḥ)of the feet
- ଯା (yā)which
- ଵିରଚିତା (viracitā)is performed
- ତଥା (tathā)thus
- ହି (hi)indeed
- ତ୍ଵତ୍ପାଦୋଦ୍ଵହନମଣିପୀଠସ୍ଯ (tvatpādodvahanamaṇipīṭhasya)of the gem-studded footstool (tvat:your | pāda:feet | udvahana:bearing | maṇi:gem | pīṭhasya:of the stool)
- ନିକଟେ (nikaṭe)near
- ସ୍ଥିତାଃ (sthitāḥ)standing
- ହି (hi)indeed
- ଏତେ (ete)these
- ଶଶ୍ଵତ୍ (śaśvat)always
- ମୁକୁଲିତକରୋତ୍ତଂସମକୁଟାଃ (mukulitakarottaṃsamakuṭāḥ)with folded hands and crowned (mukulita:folded | kara:hands | uttaṃsa:adorned | makuṭāḥ:crowned)
ଵିନାଶଂ କୀନାଶୋ ଭଜତି ଧନଦୋ ଯାତି ନିଧନମ୍ ।
ଵିତନ୍ଦ୍ରୀ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ-ଵିତତିରପି ସଂମୀଲିତ-ଦୃଶା
ମହାସଂହାରେଽସ୍ମିନ୍ ଵିହରତି ସତି ତ୍ଵତ୍ପତି ରସୌ ॥ 26 ॥
- ଵିରିଞ୍ଚିଃ (viriñciḥ)Brahmā
- ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ (pañcatvaṃ)reduced to elements (pañca:five | tvaṃ:state)
- ଵ୍ରଜତି (vrajati)goes
- ହରିଃ (hariḥ)Viṣṇu
- ଆପ୍ନୋତି (āpnoti)attains
- ଵିରତିଂ (viratiṃ)passivity
- ଵିନାଶଂ (vināśaṃ)destruction
- କୀନାଶଃ (kīnāśaḥ)Yama
- ଭଜତି (bhajati)experiences
- ଧନଦଃ (dhanadaḥ)Kubera
- ଯାତି (yāti)goes
- ନିଧନମ୍ (nidhanam)end
- ଵିତନ୍ଦ୍ରୀ (vitandrī)Indra's
- ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ (māhendrī)of Indra
- ଵିତତିଃ (vitatiḥ)followers
- ଅପି (api)also
- ସଂମୀଲିତଦୃଶା (saṃmīlitadṛśā)with closed eyes (saṃmīlita:closed | dṛśā:eyes)
- ମହାସଂହାରେ (mahāsaṃhāre)in the great dissolution (mahā:great | saṃhāre:in dissolution)
- ଅସ୍ମିନ୍ (asmin)in this
- ଵିହରତି (viharati)sports
- ସତି (sati)O Sati
- ତ୍ଵତ୍ପତିଃ (tvatpatiḥ)your husband (tvat:your | patiḥ:husband)
- ଅସୌ (asau)he
ଗତିଃ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯ-କ୍ରମଣ-ମଶନାଦ୍ଯା ହୁତି-ଵିଧିଃ ।
ପ୍ରଣାମଃ ସଂଵେଶଃ ସୁଖମଖିଲ-ମାତ୍ମାର୍ପଣ-ଦୃଶା
ସପର୍ଯା ପର୍ଯାଯ-ସ୍ତଵ ଭଵତୁ ଯନ୍ମେ ଵିଲସିତମ୍ ॥ 27 ॥
- ଜପଃ (japaḥ)chanting
- ଜଲ୍ପଃ (jalpaḥ)prattle
- ଶିଲ୍ପଂ (śilpaṃ)art
- ସକଲମ୍ (sakalam)all
- ଅପି (api)also
- ମୁଦ୍ରାଵିରଚନା (mudrā-viracanā)gesture creation (mudrā:gesture | viracanā:creation)
- ଗତିଃ (gatiḥ)movement
- ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯକ୍ରମଣମ୍ (prādakṣiṇya-kramaṇam)circumambulation (prādakṣiṇya:circumambulation | kramaṇam:movement)
- ଅଶନାଦ୍ଯାହୁତିଵିଧିଃ (aśanādi-āhuti-vidhiḥ)eating as offering (aśana:eating | ādi:etc. | āhuti:offering | vidhiḥ:method)
- ପ୍ରଣାମଃ (praṇāmaḥ)prostration
- ସଂଵେଶଃ (saṃveśaḥ)rest
- ସୁଖମ୍ (sukham)comfort
- ଅଖିଲମ୍ (akhilam)all
- ଆତ୍ମାର୍ପଣଦୃଶା (ātmārpaṇa-dṛśā)with self-dedication (ātma:self | arpaṇa:dedication | dṛśā:with view)
- ସପର୍ଯାପର୍ଯାଯଃ (saparyā-paryāyaḥ)service (saparyā:worship | paryāyaḥ:sequence)
- ତଵ (tava)your
- ଭଵତୁ (bhavatu)may it be
- ଯତ୍ (yat)that which
- ମେ (me)my
- ଵିଲସିତମ୍ (vilasitam)activity
ଵିପଦ୍ଯନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିଧି-ଶତମଖାଦ୍ଯା ଦିଵିଷଦଃ ।
କରାଲଂ ଯତ୍ କ୍ଷ୍ଵେଲଂ କବଲିତଵତଃ କାଲକଲନା
ନ ଶମ୍ଭୋସ୍ତନ୍ମୂଲଂ ତଵ ଜନନି ତାଟଙ୍କ ମହିମା ॥ 28 ॥
- ସୁଧାମ୍ (sudhām)nectar
- ଅପି (api)even
- ଆସ୍ଵାଦ୍ଯ (āsvādya)having consumed
- ପ୍ରତିଭଯ (pratibhaya)fear-inspiring
- ଜରାମୃତ୍ଯୁହରିଣୀମ୍ (jarāmṛtyuhariṇīm)removing old age and death (jarā:old age | mṛtyu:death | hariṇīm:removing)
- ଵିପଦ୍ଯନ୍ତେ (vipadyante)perish
- ଵିଶ୍ଵେ (viśve)in the universe
- ଵିଧିଶତମଖାଦ୍ଯାଃ (vidhiśatamakhādyāḥ)Brahmā, Indra, and others (vidhi:Brahmā | śata:hundred | makha:Indra | ādyāḥ:and others)
- ଦିଵିଷଦଃ (diviṣadaḥ)deities
- କରାଲମ୍ (karālam)terrible
- ଯତ୍ (yat)which
- କ୍ଷ୍ଵେଲମ୍ (kṣvelam)poison
- କବଲିତଵତଃ (kabalitavataḥ)having consumed
- କାଲକଲନା (kālakalanā)end of time (kāla:time | kalanā:end)
- ନ (na)not
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Śiva
- ତନ୍ମୂଲମ୍ (tanmūlam)root cause
- ତଵ (tava)your
- ଜନନି (janani)O Mother
- ତାଟଙ୍କମହିମା (tāṭaṅkamahimā)glory of ear ornament (tāṭaṅka:ear ornament | mahimā:glory)
କଠୋରେ କୋଠୀରେ ସ୍କଲସି ଜହି ଜମ୍ଭାରି-ମକୁଟମ୍ ।
ପ୍ରଣମ୍ରେଷ୍ଵେତେଷୁ ପ୍ରସଭ-ମୁପଯାତସ୍ଯ ଭଵନଂ
ଭଵସ୍ଯଭ୍ଯୁତ୍ଥାନେ ତଵ ପରିଜନୋକ୍ତି-ର୍ଵିଜଯତେ ॥ 29 ॥
- କିରୀଟଂ (kirīṭam)crown
- ଵୈରିଞ୍ଚଂ (vairiñcam)of Viriñci (Brahmā)
- ପରିହର (parihara)avoid
- ପୁରଃ (puraḥ)in front
- କୈଟଭଭିଦଃ (kaiṭabhabhidaḥ)of Kaiṭabhārī (Viṣṇu) (kaiṭabha:Kaiṭabha | bhidaḥ:breaker)
- କଠୋରେ (kaṭhore)hard
- କୋଟୀରେ (koṭīre)crest
- ସ୍ଖଲସି (skhalasi)you stumble
- ଜହି (jahi)avoid
- ଜମ୍ଭାରିମୁକୁଟମ୍ (jambhārimukuṭam)crown of Jambhāri (Indra) (jambhāri:Jambhāri (Indra) | mukuṭam:crown)
- ପ୍ରଣମ୍ରେଷୁ (praṇamreṣu)in the bowed
- ଏତେଷୁ (eteṣu)these
- ପ୍ରସଭମ୍ (prasabham)forcefully
- ଉପଯାତସ୍ଯ (upayātasya)approaching
- ଭଵନଂ (bhavanam)abode
- ଭଵସ୍ଯ (bhavasya)of Bhava (Śiva)
- ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥାନେ (abhyutthāne)rising
- ତଵ (tava)your
- ପରିଜନୋକ୍ତିଃ (parijanoktiḥ)attendants' words (parijana:attendants | uktiḥ:words)
- ଵିଜଯତେ (vijayate)triumphs
ନିଷେଵ୍ଯେ ନିତ୍ଯେ ତ୍ଵା ମହମିତି ସଦା ଭାଵଯତି ଯଃ ।
କିମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ତସ୍ଯ ତ୍ରିନଯନ-ସମୃଦ୍ଧିଂ ତୃଣଯତୋ
ମହାସଂଵର୍ତାଗ୍ନି-ର୍ଵିରଚଯତି ନୀରାଜନଵିଧିମ୍ ॥ 30 ॥
- ସ୍ଵଦେହୋଦ୍ଭୂତାଭିଃ (svadehodbhūtābhiḥ)by powers born of own body (sva:own | deha:body | udbhūtābhiḥ:by powers born)
- ଘୃଣିଭିଃ (ghṛṇibhiḥ)by rays
- ଅଣିମାଦ୍ଯାଭିଃ (aṇimādyābhiḥ)by Animā and others (aṇimā:Animā | ādyābhiḥ:and others)
- ଅଭିତଃ (abhitaḥ)surrounded by
- ନିଷେଵ୍ଯେ (niṣevye)to be served
- ନିତ୍ଯେ (nitye)eternal
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)Thee
- ଅହମ୍ (aham)I
- ଇତି (iti)thus
- ସଦା (sadā)always
- ଭାଵଯତି (bhāvayati)meditates
- ଯଃ (yaḥ)who
- କିମ୍ (kim)what
- ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ (āścaryaṃ)wonder
- ତସ୍ଯ (tasya)his
- ତ୍ରିନଯନସମୃଦ୍ଧିଂ (trinayanasamṛddhiṃ)glories above Śiva (tri:three | nayana:eyes | samṛddhiṃ:prosperity)
- ତୃଣଯତଃ (tṛṇayataḥ)considering as straw
- ମହାସଂଵର୍ତାଗ୍ନିଃ (mahāsaṃvartāgniḥ)cosmic dissolution fire (mahā:great | saṃvarta:dissolution | agniḥ:fire)
- ଵିରଚଯତି (viracayati)performs
- ନିରାଜନଵିଧିମ୍ (nirājanavidhiṃ)rite of Nīrājana (nirājana:Nīrājana | vidhiṃ:rite)
ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ତ୍ତ-ସିଦ୍ଧି ପ୍ରସଵ ପରତନ୍ତ୍ରୈଃ ପଶୁପତିଃ ।
ପୁନସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ନିର୍ବନ୍ଧା ଦଖିଲ-ପୁରୁଷାର୍ଥୈକ ଘଟନା-
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଂ ତେ ତନ୍ତ୍ରଂ କ୍ଷିତିତଲ ମଵାତୀତର-ଦିଦମ୍ ॥ 31 ॥
- ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯା (catuṣṣaṣṭyā)sixty-four
- ତନ୍ତ୍ରୈଃ (tantraiḥ)by the Tantras
- ସକଲମ୍ (sakamalam)entire
- ଅତିସଂଧାଯ (atisandhāya)deluding
- ଭୁଵନମ୍ (bhuvanam)world
- ସ୍ଥିତଃ (sthitaḥ)remained
- ତତ୍ତତ୍ (tattat)various
- ସିଦ୍ଧି (siddhi)psychic powers
- ପ୍ରସଵ (prasava)conferring
- ପରତନ୍ତ୍ରୈଃ (paratantraiḥ)dependent Tantras
- ପଶୁପତିଃ (paśupatiḥ)Lord Śiva
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ତ୍ଵତ୍ (tvat)your
- ନିର୍ବନ୍ଧାତ୍ (nirbandhāt)insistence
- ଅଖିଲପୁରୁଷାର୍ଥୈକଘଟନା (akhilapuruṣārthaikaghaṭanā)conferring all Purusārthas (akhila:all | puruṣārtha:Purusārthas | eka:one | ghaṭanā:conferring)
- ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରମ୍ (svatantram)independent
- ତେ (te)your
- ତନ୍ତ୍ରମ୍ (tantram)Tantra
- କ୍ଷିତିତଲମ୍ (kṣititalam)earth
- ଅଵାତୀତ (avātīta)revealed
- ଇଦମ୍ (idam)this
ସ୍ମରୋ ହଂସଃ ଶକ୍ର-ସ୍ତଦନୁ ଚ ପରା-ମାର-ହରଯଃ ।
ଅମୀ ହୃଲ୍ଲେଖାଭି-ସ୍ତିସୃଭି-ରଵସାନେଷୁ ଘଟିତା
ଭଜନ୍ତେ ଵର୍ଣାସ୍ତେ ତଵ ଜନନି ନାମାଵଯଵତାମ୍ ॥ 32 ॥
- ଶିଵଃ (śivaḥ)Shiva
- ଶକ୍ତିଃ (śaktiḥ)Shakti
- କାମଃ (kāmaḥ)Kama
- କ୍ଷିତିଃ (kṣitiḥ)Earth
- ଅଥ (atha)then
- ରଵିଃ (raviḥ)Sun
- ଶୀତକିରଣଃ (śītakiraṇaḥ)Moon (śīta:cool | kiraṇaḥ:rays)
- ସ୍ମରଃ (smaraḥ)Cupid
- ହଂସଃ (haṃsaḥ)Swan
- ଶକ୍ରଃ (śakraḥ)Indra
- ତଦନୁ (tadanu)thereafter
- ଚ (ca)and
- ପରାମାରହରଯଃ (parāmāraharayaḥ)Parā, Māra, Hari (parā:Parā | māra:Māra | hari:Hari)
- ଅମୀ (amī)these
- ହୃଲ୍ଲେଖାଭିଃ (hṛllekhābhiḥ)with Hṛllekhā (hṛllekhā:Hṛllekhā | bhiḥ:with)
- ତିସୃଭିଃ (tisṛbhiḥ)three
- ଅଵସାନେଷୁ (avasāneṣu)at the ends
- ଘଟିତା (ghaṭitā)joined
- ଭଜନ୍ତେ (bhajante)worship
- ଵର୍ଣାଃ (varṇāḥ)syllables
- ତେ (te)those
- ତଵ (tava)your
- ଜନନି (janani)Mother
- ନାମାଵଯଵତାମ୍ (nāmāvayavatām)parts of the name (nāma:name | avayavatām:parts)
ର୍ନିଧାଯୈକେ ନିତ୍ଯେ ନିରଵଧି-ମହାଭୋଗ-ରସିକାଃ ।
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଚିନ୍ତାମଣି-ଗୁଣନିବଦ୍ଧାକ୍ଷ-ଵଲଯାଃ
ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହ୍ଵନ୍ତଃ ସୁରଭିଘୃତ-ଧାରାହୁତି-ଶତୈ ॥ 33 ॥
- ସ୍ମରଂ (smaraṃ)Kāmarāja (Klīm)
- ଯୋନିଂ (yoniṃ)Bhuvaneśvarī (Hrīm)
- ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ (lakṣmīṃ)Śri (Śrīm)
- ତ୍ରିତଯମ୍ (tritayam)trio
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଆଦୌ (ādau)at the beginning
- ତଵ (tava)of Thy
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ନିଧାଯ (nidhāya)placing
- ଏକେ (eke)some
- ନିତ୍ଯେ (nitye)eternal
- ନିରଵଧିମହାଭୋଗରସିକାଃ (niravadhimahābhogarasikāḥ)connoisseurs of highest enjoyment (niravadhi:endless | mahābhoga:great enjoyment | rasikāḥ:connoisseurs)
- ଭଜନ୍ତି (bhajanti)worship
- ତ୍ଵାମ୍ (tvām)Thee
- ଚିନ୍ତାମଣିଗୁନନିବଦ୍ଧାକ୍ଷଵଲଯାଃ (cintāmaṇigunanibaddhākṣavalayāḥ)adorned with Cintāmaṇi necklace (cintāmaṇi:Cintāmaṇi | guna:qualities | nibaddha:bound | akṣa:beads | valayāḥ:necklace)
- ଶିଵାଗ୍ନୌ (śivāgnau)in Śivā's fire (śivā:Śivā | agnau:in the fire)
- ଜୁହ୍ଵନ୍ତଃ (juhvantaḥ)offering
- ସୁରଭିଘୃତଧାରାହୁତିଶତୈଃ (surabhighṛtadhārāhutiśataiḥ)with streams of ghee oblations (surabhi:fragrant | ghṛta:ghee | dhārā:streams | huti:oblations | śataiḥ:hundreds)
ତଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ଭଗଵତି ନଵାତ୍ମାନ-ମନଘମ୍ ।
ଅତଃ ଶେଷଃ ଶେଷୀତ୍ଯଯ-ମୁଭଯ-ସାଧାରଣତଯା
ସ୍ଥିତଃ ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଵାଂ ସମରସ-ପରାନନ୍ଦ-ପରଯୋଃ ॥ 34 ॥
- ଶରୀରଂ (śarīraṃ)body
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Śambhu
- ଶଶିମିହିରଵକ୍ଷୋରୁହଯୁଗଂ (śaśimihiravakṣoruhayugaṃ)with sun and moon breasts (śaśi:moon | mihira:sun | vakṣoruhayugaṃ:pair of breasts)
- ତଵ (tava)your
- ଆତ୍ମାନଂ (ātmānaṃ)self
- ମନ୍ଯେ (manye)I consider
- ଭଗଵତି (bhagavati)O Goddess
- ନଵାତ୍ମାନମନଘମ୍ (navātmānamanagham)flawless ninefold self (nava:nine | ātmānam:self | anagham:flawless)
- ଅତଃ (ataḥ)therefore
- ଶେଷଃ (śeṣaḥ)accessory
- ଶେଷୀ (śeṣī)principal
- ଇତି (iti)thus
- ଅଯମ୍ (ayam)this
- ଉଭଯସାଧାରଣତଯା (ubhayasādhāraṇatayā)equally common to both (ubhaya:both | sādhāraṇatayā:commonality)
- ସ୍ଥିତଃ (sthitaḥ)established
- ସଂବନ୍ଧଃ (saṃbandhaḥ)relationship
- ଵାଂ (vāṃ)of you both
- ସମରସପରାନନ୍ଦପରଯୋଃ (samarasaparānandaparayoḥ)of equal supreme bliss (samara:equal | parānanda:supreme bliss | parayoḥ:of both)
ତ୍ଵମାପ-ସ୍ତ୍ଵଂ ଭୂମି-ସ୍ତ୍ଵଯି ପରିଣତାଯାଂ ନ ହି ପରମ୍ ।
ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରିଣ୍ମଯିତୁଂ ଵିଶ୍ଵ ଵପୁଷା
ଚିଦାନନ୍ଦାକାରଂ ଶିଵଯୁଵତି ଭାଵେନ ବିଭୃଷେ ॥ 35 ॥
- ମନଃ (manaḥ)mind
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ଵ୍ଯୋମ (vyoma)sky
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ମରୁତ୍ (marut)wind
- ଅସି (asi)are
- ମରୁତ୍ସାରଥି (marutsārathi)charioteer of the winds (marut:wind | sārathi:charioteer)
- ରସି (rasi)are
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଆପଃ (āpaḥ)water
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଭୂମିଃ (bhūmiḥ)earth
- ତ୍ଵଯି (tvayi)in you
- ପରିଣତାଯାମ୍ (pariṇatāyām)transformed
- ନ (na)not
- ହି (hi)indeed
- ପରମ୍ (param)beyond
- ତ୍ଵମ୍ (tvam)you
- ଏଵ (eva)only
- ସ୍ଵାତ୍ମାନମ୍ (svātmānam)own self
- ପରିଣମଯିତୁମ୍ (pariṇamayitum)to transform
- ଵିଶ୍ଵଵପୁଷା (viśvavapuṣā)universal form (viśva:universe | vapuṣā:form)
- ଚିତ୍ (cit)consciousness
- ଆନନ୍ଦ (ānanda)bliss
- ଆକାରମ୍ (ākāram)form
- ଶିଵଯୁଵତି (śivayuvati)Siva's consort (śiva:Siva | yuvati:consort)
- ଭାଵେନ (bhāvena)as
- ବିଭୃଷେ (bibhṛṣe)assume
ପରଂ ଶମ୍ଭୁ ଵନ୍ଦେ ପରିମିଲିତ-ପାର୍ଶ୍ଵଂ ପରଚିତା ।
ଯମାରାଧ୍ଯନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ରଵି ଶଶି ଶୁଚୀନା-ମଵିଷଯେ
ନିରାଲୋକେଽଲୋକେ ନିଵସତି ହି ଭାଲୋକ-ଭୁଵନେ ॥ 36 ॥
- ତଵ (tava)your
- ଆଜ୍ଞାଚକ୍ରସ୍ଥଂ (ājñācakrasthaṃ)residing in Ājñā-Cakra (ājñā:command | cakra:wheel | sthaṃ:residing)
- ତପନଶଶିକୋଟିଦ୍ଯୁତିଧରଂ (tapanaśaśikoṭidyutidharaṃ)resplendent as crores of suns and moons (tapana:sun | śaśi:moon | koṭi:crores | dyuti:splendor | dharaṃ:bearing)
- ପରଂ (paraṃ)supreme
- ଶମ୍ଭୁଂ (śambhuṃ)Śambhu
- ଵନ୍ଦେ (vande)I salute
- ପରିମିଲିତପାର୍ଶ୍ଵଂ (parimilitapārśvaṃ)integrated side (parimilita:integrated | pārśvaṃ:side)
- ପରଚିତା (paracitā)Supreme Consciousness
- ଯମ୍ (yam)whom
- ଆରାଧ୍ଯନ୍ (ārādhyan)adoring
- ଭକ୍ତ୍ଯା (bhaktyā)with devotion
- ରଵିଶଶିଶୁଚୀନାମଵିଷଯେ (raviśaśiśucīnāmaviṣaye)beyond sun, moon, fire (ravi:sun | śaśi:moon | śucīnām:of fires | aviṣaye:beyond the realm)
- ନିରାଲୋକେଽଲୋକେ (nirāloke'loke)in the non-luminous realm (nirāloke:in the non-luminous | aloke:realm)
- ନିଵସତି (nivasati)resides
- ହି (hi)indeed
- ଭାଲୋକଭଵନେ (bhālokabhavane)in the luminous abode (bhāloka:luminous world | bhavane:in the abode)
ଶିଵଂ ସେଵେ ଦେଵୀମପି ଶିଵସମାନ-ଵ୍ଯଵସିତାମ୍ ।
ଯଯୋଃ କାନ୍ତ୍ଯା ଯାନ୍ତ୍ଯାଃ ଶଶିକିରଣ୍-ସାରୂପ୍ଯସରଣେ
ଵିଧୂତାନ୍ତ-ର୍ଧ୍ଵାନ୍ତା ଵିଲସତି ଚକୋରୀଵ ଜଗତୀ ॥ 37 ॥
- ଵିଶୁଦ୍ଧୌ (viśuddhau)in the Viśuddhi
- ତେ (te)your
- ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଵିଶଦଂ (śuddhasphaṭikaviśadam)pure crystal-like (śuddha:pure | sphaṭika:crystal | viśadam:like)
- ଵ୍ଯୋମଜନକଂ (vyomajanakam)creator of Ākāśa (vyoma:Ākāśa | janakam:creator)
- ଶିଵଂ (śivam)Śiva
- ସେଵେ (seve)I meditate
- ଦେଵୀମ୍ (devīm)on the Devī
- ଅପି (api)also
- ଶିଵସମାନଵ୍ଯଵସିତାମ୍ (śivasamānavyavasitām)equal to Śiva (śiva:Śiva | samāna:equal | vyavasitām:determined)
- ଯଯୋଃ (yayoḥ)from whom
- କାନ୍ତ୍ଯା (kāntyā)by brilliance
- ଯାନ୍ତ୍ଯାଃ (yāntyāḥ)proceeding
- ଶଶିକିରଣସାରୂପ୍ଯସରଣେ (śaśikiraṇasārūpyasaraṇe)in lunar brilliance (śaśi:moon | kiraṇa:rays | sārūpya:resemblance | saraṇe:path)
- ଵିଧୂତାନ୍ତର୍ଧ୍ଵାନ୍ତା (vidhūtāntardhvāntā)free from darkness (vidhūta:dispelled | antar:inner | dhvāntā:darkness)
- ଵିଲସତି (vilasati)rejoices
- ଚକୋରୀଵ (cakorīva)like the Cakorī (cakorī:Cakorī | iva:like)
- ଜଗତୀ (jagatī)the universe
ଭଜେ ହଂସଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ କିମପି ମହତାଂ ମାନସଚରମ୍ ।
ଯଦାଲାପା-ଦଷ୍ଟାଦଶ-ଗୁଣିତ-ଵିଦ୍ଯାପରିଣତିଃ
ଯଦାଦତ୍ତେ ଦୋଷାଦ୍ ଗୁଣ-ମଖିଲ-ମଦ୍ଭ୍ଯଃ ପଯ ଇଵ ॥ 38 ॥
- ସମୁନ୍ମୀଲତ୍ (samunmīlat)blossoming
- ସଂଵିତ୍ (saṃvit)consciousness
- କମଲମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ (kamalamakarandaikarasikaṃ)delighting in lotus nectar (kamala:lotus | makaranda:nectar | eka:one | rasikaṃ:delighting)
- ଭଜେ (bhaje)I adore
- ହଂସଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ (haṃsadvandvaṃ)pair of swans (haṃsa:swan | dvandvaṃ:pair)
- କିମପି (kimapi)something
- ମହତାଂ (mahatāṃ)of the great
- ମାନସଚରମ୍ (mānasacaram)moving in the mind (mānasa:mind | caram:moving)
- ଯଦାଲାପାତ୍ (yadālāpāt)from whose conversation
- ଅଷ୍ଟାଦଶଗୁଣିତଵିଦ୍ଯାପରିଣତି (aṣṭādaśaguṇitavidyāpariṇati)eighteen-fold knowledge transformation (aṣṭādaśa:eighteen | guṇita:multiplied | vidyā:knowledge | pariṇati:transformation)
- ଯଦାଦତ୍ତେ (yadādatte)who takes
- ଦୋଷାତ୍ (doṣāt)from fault
- ଗୁଣମ୍ (guṇam)virtue
- ଅଖିଲମ୍ (akhilam)entire
- ଅଦ୍ଭ୍ଯଃ (adbhyaḥ)from water
- ପଯ (paya)milk
- ଇଵ (iva)like
ତମୀଡେ ସଂଵର୍ତଂ ଜନନି ମହତୀଂ ତାଂ ଚ ସମଯାମ୍ ।
ଯଦାଲୋକେ ଲୋକାନ୍ ଦହତି ମହସି କ୍ରୋଧ-କଲିତେ
ଦଯାର୍ଦ୍ରା ଯା ଦୃଷ୍ଟିଃ ଶିଶିର-ମୁପଚାରଂ ରଚଯତି ॥ 39 ॥
- ତଵ (tava)your
- ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ (svādhiṣṭhāne)in the Svadhisthana
- ହୁତଵହମଧିଷ୍ଠାଯ (hutavahamadhiṣṭhāya)invoking the Fire (hutavaha:Fire | adhiṣṭhāya:invoking)
- ନିରତଂ (nirataṃ)engaged
- ତମୀଡେ (tamīḍe)I adore Him
- ସଂଵର୍ତଂ (saṃvartaṃ)Samvarta
- ଜନନି (janani)O Mother
- ମହତୀଂ (mahatīṃ)great
- ତାଂ (tāṃ)that
- ଚ (ca)and
- ସମଯାମ୍ (samayām)Samaya
- ଯଦାଲୋକେ (yadāloke)when looks (yadā:when | āloke:looks)
- ଲୋକାନ୍ (lokān)worlds
- ଦହତି (dahati)burns
- ମହତି (mahati)great
- କ୍ରୋଧକଲିତେ (krodhakalite)filled with anger (krodha:anger | kalite:filled with)
- ଦଯାର୍ଦ୍ରା (dayārdrā)compassionate
- ଯା (yā)which
- ଦୃଷ୍ଟିଃ (dṛṣṭiḥ)look
- ଶିଶିରମୁପଚାରଂ (śiśiramupacāraṃ)cooling blessing (śiśira:cooling | upacāraṃ:blessing)
- ରଚଯତି (racayati)bestows
ସ୍ଫୁର-ନ୍ନା ନରତ୍ନାଭରଣ-ପରିଣଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ର-ଧନୁଷମ୍ ।
ତଵ ଶ୍ଯାମଂ ମେଘଂ କମପି ମଣିପୂରୈକ-ଶରଣଂ
ନିଷେଵେ ଵର୍ଷନ୍ତଂ-ହରମିହିର-ତପ୍ତଂ ତ୍ରିଭୁଵନମ୍ ॥ 40 ॥
- ତଟିତ୍ତ୍ଵନ୍ତଂ (taṭittvantaṃ)illumined by lightning (taṭit:lightning | tvantaṃ:illumined by)
- ଶକ୍ତ୍ଯା (śaktyā)by Śakti
- ତିମିରପରିପନ୍ଥିଫୁରଣଯା (timiraparipanthiphuraṇayā)dispelling darkness (timira:darkness | paripanthin:obstacle | phuraṇayā:dispelling)
- ସ୍ଫୁରନ୍ନାନାରତ୍ନାଭରଣପରିଣଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରଧନୁଷମ୍ (sphuran-nānā-ratn’ābharaṇa-pariṇaddhendra-dhanuṣam)rainbow with sparkling gems (sphuran:sparkling | nānā:various | ratna:gems | ābharaṇa:ornaments | pariṇaddha:adorned | indra:Indra | dhanuṣam:rainbow)
- ତଵ (tava)your
- ଶ୍ଯାମଂ (śyāmaṃ)dark-blue
- ମେଘଂ (meghaṃ)cloud
- କମପି (kamapi)unique
- ମଣିପୂରୈକଶରଣଂ (maṇipūraikaśaraṇaṃ)abides in Maṇipūra (maṇipūra:Maṇipūra | eka:one | śaraṇaṃ:refuge)
- ନିଷେଵେ (niṣeve)I worship
- ଵର୍ଷନ୍ତଂ (varṣantaṃ)showering
- ହରମିହିରତପ୍ତଂ (haramihirataptaṃ)burnt by Rudra's sun (hara:Rudra | mihira:sun | taptaṃ:burnt)
- ତ୍ରିଭୁଵନମ୍ (tribhuvanam)three worlds
ନଵାତ୍ମାନ ମନ୍ଯେ ନଵରସ-ମହାତାଣ୍ଡଵ-ନଟମ୍ ।
ଉଭାଭ୍ଯା ମେତାଭ୍ଯା-ମୁଦଯ-ଵିଧି ମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦଯଯା
ସନାଥାଭ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ଜନକ ଜନନୀମତ୍ ଜଗଦିଦମ୍ ॥ 41 ॥
- ତଵାଧାରେ (tavādhāre)in your base (tava:your | ādhāre:in the base)
- ମୂଲେ (mūle)at the root
- ସହ (saha)with
- ସମଯଯା (samayayā)with Samayā
- ଲାସ୍ଯପରଯା (lāsyaparayā)engaged in Lāsya dance (lāsya:Lāsya dance | parayā:engaged in)
- ନଵାତ୍ମାନଂ (navātmānam)Navātman
- ମnye (manye)I meditate
- ନଵରସମହାତାଣ୍ଡଵନଟମ୍ (navarasamahātāṇḍavanaṭam)dancing Mahātāṇḍava with nine sentiments (nava:nine | rasa:sentiments | mahā:great | tāṇḍava:Tāṇḍava dance | naṭam:dancing)
- ଉଭାଭ୍ଯାମ୍ (ubhābhyām)by both
- ଏତାଭ୍ଯାମ୍ (etābhyām)by these
- ଉଦଯଵିଧିମ୍ (udayavidhim)method of creation (udaya:creation | vidhim:method)
- ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ (uddiśya)aiming at
- ଦଯଯା (dayayā)with compassion
- ସନାଥାଭ୍ଯାମ୍ (sanāthābhyām)protected by both (sa:with | nātha:protector | bhyām:by both)
- ଜଜ୍ଞେ (jajñe)was born
- ଜନକଜନନୀମ୍ (janakajananīm)father and mother (janaka:father | jananīm:mother)
- ଅଜ୍ଜଗଦିଦମ୍ (ajagadi)this universe
ଗତୈ-ର୍ମାଣିକ୍ଯତ୍ଵଂ ଗଗନମଣିଭିଃ ସାନ୍ଦ୍ରଘଟିତଂ
କିରୀଟଂ ତେ ହୈମଂ ହିମଗିରିସୁତେ କୀତଯତି ଯଃ ॥
- ଦ୍ଵିତୀଯଭାଗଃ (dvitīyabhāgaḥ)the second part
- ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ (saundaryalaharī)the Wave of Beauty
- ଗତୈଃ ମାଣିକ୍ଯତ୍ଵମ୍ (gataiḥ māṇikyatvam)having become rubies
- ଗଗନମଣିଭିଃ (gaganamaṇibhiḥ)by the gems of the sky, the twelve suns
- ସାନ୍ଦ୍ରଘଟିତମ୍ (sāndraghaṭitam)densely set
- କିରୀଟମ୍ ତେ (kirīṭam te)your diadem
- ହୈମମ୍ (haimam)golden
- ହିମଗିରିସୁତେ (himagirisute)O daughter of the snow mountain
- କୀର୍ତଯତି ଯଃ (kīrtayati yaḥ)whoever celebrates it
ଧନୁଃ ଶୌନାସୀରଂ କିମିତି ନ ନିବଧ୍ନାତି ଧିଷଣାମ୍ ॥ 42 ॥
- ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ (saundaryalaharī)wave of beauty (saundarya:beauty | laharī:wave)
- ଗତୈଃ (gatair)gone
- ମାଣିକ୍ଯତ୍ଵଂ (māṇikyatvaṃ)state of ruby (māṇikya:ruby | tvaṃ:state of)
- ଗଗନମଣିଭିଃ (gaganamaṇibhiḥ)by sky-jewels (gagana:sky | maṇibhiḥ:by jewels)
- ସାନ୍ଦ୍ରଘଟିତଂ (sāndraghaṭitaṃ)densely constituted (sāndra:dense | ghaṭitaṃ:constituted)
- କିରୀଟଂ (kirīṭaṃ)crown
- ତେ (te)your
- ହୈମଂ (haimaṃ)golden
- ହିମଗିରିସୁତେ (himagirisute)daughter of the snow mountain (himagiri:snow mountain | sute:daughter)
- କୀର୍ତଯତି (kīrtayati)describes
- ଯଃ (yaḥ)who
- ସ (sa)he
- ନୀଡେଯଚ୍ଛାଯାଚ୍ଛୁରଣଶବଲଂ (nīḍeyacchāyācchuraṇaśabalaṃ)variegated by rainbow hues (nīḍeya:rainbow | chāyā:hues | churaṇa:diffused | śabalaṃ:variegated)
- ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲଂ (candraśakalaṃ)crescent moon (candra:moon | śakalaṃ:crescent)
- ଧନୁଃ (dhanuḥ)bow
- ଶୌନାସୀରଂ (śaunāsīraṃ)Indra's bow
- କିମିତି (kimiti)why
- ନ (na)not
- ନିବଧ୍ନାତି (nibadhnāti)binds
- ଧିଷଣାମ୍ (dhiṣaṇām)intellect
ଘନସ୍ନିଗ୍ଧ-ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଚିକୁର ନିକୁରୁମ୍ବଂ ତଵ ଶିଵେ ।
ଯଦୀଯଂ ସୌରଭ୍ଯଂ ସହଜ-ମୁପଲବ୍ଧୁଂ ସୁମନସୋ
ଵସନ୍ତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଯେ ବଲମଥନ ଵାଟୀ-ଵିଟପିନାମ୍ ॥ 43 ॥
- ଧୁନୋତୁ (dhunotu)may remove
- ଧ୍ଵାନ୍ତଂ (dhvāntaṃ)darkness
- ନଃ (naḥ)our
- ତୁଲିତଦଲିତେନ୍ଦୀଵରଵନଂ (tulitadalitendīvaravanaṃ)like a forest of blue lotuses (tulita:full-blown | dalita:bloomed | indīvara:blue lotus | vanaṃ:forest)
- ଘନସ୍ନିଗ୍ଧଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ (ghanasnigdhaślakṣṇaṃ)luxuriant, soft and oily (ghana:dense | snigdha:oily | ślakṣṇaṃ:soft)
- ଚିକୁରନିକୁରୁମ୍ବଂ (cikuranikurumbaṃ)braid of locks (cikura:hair | nikurumbaṃ:cluster)
- ତଵ (tava)your
- ଶିଵେ (śive)O Śiva's consort
- ଯଦୀଯଂ (yadīyaṃ)whose
- ସୌରଭ୍ଯଂ (saurabhyaṃ)fragrance
- ସହଜମ୍ (sahajam)natural
- ଉପଲବ୍ଧୁଂ (upalabdhuṃ)to obtain
- ସୁମନସଃ (sumanasaḥ)flowers
- ଵସନ୍ତି (vasanti)reside
- ଅସ୍ମିନ୍ (asmin)in this
- ମନ୍ଯେ (manye)I presume
- ଵଲମଥନଵାଟୀଵିଟପିନାମ୍ (valamathanavāṭīviṭapinām)of Indra's garden trees (vala:Indra | mathana:churning | vāṭī:garden | viṭapinām:of trees)
ପରୀଵାହସ୍ରୋତଃ-ସରଣିରିଵ ସୀମନ୍ତସରଣିଃ।
ଵହନ୍ତୀ- ସିନ୍ଦୂରଂ ପ୍ରବଲକବରୀ-ଭାର-ତିମିର
ଦ୍ଵିଷାଂ ବୃନ୍ଦୈ-ର୍ଵନ୍ଦୀକୃତମେଵ ନଵୀନାର୍କ କେରଣମ୍ ॥ 44 ॥
- ତନୋତୁ (tanotu)may it grant
- କ୍ଷେମଂ (kṣemam)welfare
- ନଃ (naḥ)to us
- ତଵ (tava)your
- ଵଦନସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ (vadanasaundaryalaharī)wave of face's beauty (vadana:face | saundarya:beauty | laharī:wave)
- ପରୀଵାହସ୍ରୋତଃସରଣିଃ (parīvāhasrotaḥsaraṇiḥ)canal of overflowing stream (parīvāha:overflowing | srotaḥ:stream | saraṇiḥ:canal)
- ଇଵ (iva)like
- ସୀମନ୍ତସରଣିଃ (sīmantasaraṇiḥ)parting line (sīmanta:parting | saraṇiḥ:line)
- ଵହନ୍ତୀ (vahantī)carrying
- ସିନ୍ଦୂରଂ (sindūram)vermilion
- ପ୍ରବଲକବରୀଭାରତିମିର (prabalakabarībhāratimira)darkness of thick hair (prabala:strong | kabarī:hair | bhāra:mass | timira:darkness)
- ଦ୍ଵିଷାଂ (dviṣām)of enemies
- ବୃନ୍ଦୈଃ (bṛndaiḥ)by groups
- ବନ୍ଦୀକୃତମିଵ (bandīkṛtamiva)as if captured (bandī:captured | kṛtam:made | iva:as if)
- ନଵୀନାର୍କକିରଣମ୍ (navīnārkakiraṇam)rays of the new sun (navīna:new | arka:sun | kiraṇam:rays)
ପରୀତଂ ତେ ଵକ୍ତ୍ରଂ ପରିହସତି ପଙ୍କେରୁହରୁଚିମ୍ ।
ଦରସ୍ମେରେ ଯସ୍ମିନ୍ ଦଶନରୁଚି କିଞ୍ଜଲ୍କ-ରୁଚିରେ
ସୁଗନ୍ଧୌ ମାଦ୍ଯନ୍ତି ସ୍ମରଦହନ ଚକ୍ଷୁ-ର୍ମଧୁଲିହଃ ॥ 45 ॥
- ଅରାଲୈଃ (arālaiḥ)curved
- ସ୍ଵାଭାଵ୍ଯାତ୍ (svābhāvyāt)naturally
- ଅଲିକଲଭସଶ୍ରୀଭିଃ (alikalabhasaśrībhiḥ)with beauty of young bees (ali:bee | kalabha:young | śrībhiḥ:with beauty)
- ଅଲକୈଃ (alakaiḥ)with fore-locks
- ପରୀତମ୍ (parītam)surrounded
- ତେ (te)your
- ଵକ୍ତ୍ରଂ (vaktraṃ)face
- ପରିହସତି (parihasati)mocks
- ପଙ୍କେରୁହରୁଚିମ୍ (paṅkeruharucim)beauty of lotus flowers (paṅka:mud | iruha:growing | rucim:beauty)
- ଦରସ୍ମେରେ (darasmere)slightly smiling
- ଯସ୍ମିନ୍ (yasmin)in which
- ଦଶନରୁଚିକିଞ୍ଜଲ୍କରୁଚିରେ (daśanarucikiñjalkarucire)charming with teeth's brilliance (daśana:teeth | ruci:brilliance | kiñjalka:filament | rucire:charming)
- ସୁଗନ୍ଧୌ (sugandhau)fragrant
- ମାଦ୍ଯନ୍ତି (mādyanti)revel
- ସ୍ମରଦହନଚକ୍ଷୁଃ (smaradahanacakṣuḥ)eyes of Śiva (smara:Cupid | dahana:destroyer | cakṣuḥ:eyes)
- ମଧୁଲିହଃ (madhulihaḥ)honey suckers
ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତନ୍ମନ୍ଯେ ମକୁଟଘଟିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲମ୍ ।
ଵିପର୍ଯାସ-ନ୍ଯାସା ଦୁଭଯମପି ସମ୍ଭୂଯ ଚ ମିଥଃ
ସୁଧାଲେପସ୍ଯୂତିଃ ପରିଣମତି ରାକା-ହିମକରଃ ॥ 46 ॥
- ଲଲାଟଂ (lalāṭam)forehead
- ଲାଵଣ୍ଯ (lāvaṇya)beauty
- ଦ୍ଯୁତିଵିମଲମ୍ (dyutivimalam)pure brilliance (dyuti:brilliance | vimalam:pure)
- ଆଭାତି (ābhāti)shines
- ତଵ (tava)your
- ଯଦ୍ (yad)which
- ଦ୍ଵିତୀଯଂ (dvitīyam)second
- ତନ୍ମନ୍ଯେ (tanmanye)I think that (tat:that | manye:I think)
- ମକୁଟଘଟିତଂ (makuṭaghaṭitam)attached to the crown (makuṭa:crown | ghaṭitam:attached)
- ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲମ୍ (candraśakalam)crescent moon (candra:moon | śakalam:crescent)
- ଵିପର୍ଯାସ (viparyāsa)inversion
- ନ୍ଯାସାତ୍ (nyāsāt)by placement
- ଉଭଯମ୍ (ubhayam)both
- ଅପି (api)also
- ସଂଭୂଯ (saṃbhūya)together
- ଚ (ca)and
- ମିଥଃ (mithaḥ)mutually
- ସୁଧାଲେପସ୍ଯୂତିଃ (sudhālepasūtiḥ)nectar fluid dripping (sudhā:nectar | lepa:fluid | sūtiḥ:dripping)
- ପରିଣମତି (pariṇamati)transforms
- ରାକା (rākā)full moon
- ହିମକରଃ (himakaraḥ)moon (hima:cold | karaḥ:maker)
ତ୍ଵଦୀଯେ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମଧୁକର-ରୁଚିଭ୍ଯାଂ ଧୃତଗୁଣମ୍ ।
ଧନୁ ର୍ମନ୍ଯେ ସଵ୍ଯେତରକର ଗୃହୀତଂ ରତିପତେଃ
ପ୍ରକୋଷ୍ଟେ ମୁଷ୍ଟୌ ଚ ସ୍ଥଗଯତେ ନିଗୂଢାନ୍ତର-ମୁମେ ॥ 47 ॥
- ଭ୍ରୁଵୌ (bhruvau)eyebrows
- ଭୁଗ୍ନେ (bhugne)slightly bent
- କିଂଚିତ୍ (kiṃcit)slightly
- ଭୁଵନଭଯଭଙ୍ଗଵ୍ଯସନିନି (bhuvanabhayabhaṅgavyasanini)intent on remedying world's distress (bhuvana:world | bhaya:fear | bhaṅga:remedy | vyasanini:intent on)
- ତ୍ଵଦୀଯେ (tvadīye)Thy
- ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ (netrābhyāṃ)with eyes
- ମଧୁକରରୁଚିଭ୍ଯାଂ (madhukararucibhyāṃ)honey-beetle like (madhukara:honey-beetle | ruci:like)
- ଧୃତଗୁଣମ୍ (dhṛtaguṇam)holding the string (dhṛta:holding | guṇam:string)
- ଧନୁଃ (dhanuḥ)bow
- ମନ୍ଯେ (manye)I think
- ସଵ୍ଯେତରକରଗୃହୀତମ୍ (savyetarakaragṛhītam)held by right hand (savya:left | itara:other | kara:hand | gṛhītam:held)
- ରତିପତେଃ (ratipateḥ)of Kāmadeva (rati:love | pateḥ:lord)
- ପ୍ରକୋଷ୍ଠେ (prakoṣṭhe)forearm
- ମୁଷ୍ଟୌ (muṣṭau)fist
- ଚ (ca)and
- ସ୍ଥଗଯତି (sthagayati)conceals
- ନିଗୂଢାନ୍ତରମ୍ (nigūḍhāntaram)hidden middle portion (nigūḍha:hidden | antaram:middle portion)
- ଉମେ (ume)O Uma
ତ୍ରିଯାମାଂ ଵାମଂ ତେ ସୃଜତି ରଜନୀନାଯକତଯା ।
ତୃତୀଯା ତେ ଦୃଷ୍ଟି-ର୍ଦରଦଲିତ-ହେମାମ୍ବୁଜ-ରୁଚିଃ
ସମାଧତ୍ତେ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଦିଵସର୍-ନିଶଯୋ-ରନ୍ତରଚରୀମ୍ ॥ 48 ॥
- ଅହଃ (ahaḥ)day
- ସୂତେ (sūte)gives birth
- ସଵ୍ଯଂ (savyaṃ)right
- ତଵ (tava)your
- ନଯନମ୍ (nayanam)eye
- ଅର୍କାତ୍ମକତଯା (arkātmakatayā)as the sun (arka:sun | ātmakatayā:as)
- ତ୍ରିଯାମାମ୍ (triyāmām)night
- ଵାମଂ (vāmaṃ)left
- ତେ (te)your
- ସୃଜତି (sṛjati)creates
- ରଜନୀନାଯକତଯା (rajanīnāyakatayā)with the moon as lord (rajanī:night | nāyaka:lord | tayā:as)
- ତୃତୀଯା (tṛtīyā)third
- ତେ (te)your
- ଦୃଷ୍ଟିଃ (dṛṣṭiḥ)eye
- ଦରଦଲିତହେମାମ୍ବୁଜରୁଚିଃ (daradalitahemāmbujaruciḥ)resembling a golden lotus (dara:slightly | dalita:bloomed | hema:golden | ambuja:lotus | ruciḥ:resembling)
- ସମାଧତ୍ତେ (samādhatte)establishes
- ସଂଧ୍ଯାମ୍ (saṃdhyām)twilight
- ଦିଵସନିଶଯୋଃ (divasaniśayoḥ)of day and night (divasa:day | niśayoḥ:of night)
- ଅନ୍ତରଚରୀମ୍ (antaracarīm)in between
କୃପାଧାରାଧାରା କିମପି ମଧୁରାଽଽଭୋଗଵତିକା ।
ଅଵନ୍ତୀ ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତେ ବହୁନଗର-ଵିସ୍ତାର-ଵିଜଯା
ଧ୍ରୁଵଂ ତତ୍ତନ୍ନାମ-ଵ୍ଯଵହରଣ-ଯୋଗ୍ଯାଵିଜଯତେ ॥ 49 ॥
- ଵିଶାଲା (viśālā)wide
- କଲ୍ଯାଣୀ (kalyāṇī)auspicious
- ସ୍ଫୁଟରୁଚିରଯୋଧ୍ଯା (sphuṭarucirayodhyā)undefeated by blue lilies (sphuṭa:clear | ruci:brilliance | ayodhyā:undefeated)
- କୁଵଲଯୈଃ (kuvalayaiḥ)by blue lilies
- କୃପାଧାରାଧାରା (kṛpādhārādhārā)shedding a flow of grace (kṛpā:grace | dhārā:flow | dhārā:continuous)
- କିମପି (kimapi)somewhat
- ମଧୁରାଭୋଗଵତିକା (madhurābhogavatikā)sweet without display (madhura:sweet | ābhoga:without display | vatikā:long)
- ଅଵନ୍ତୀ (avantī)offering protection
- ଦୃଷ୍ଟିଃ (dṛṣṭiḥ)sight
- ତେ (te)your
- ବହୁନଗରଵିସ୍ତାରଵିଜଯା (bahunagaravistāravijayā)surpassing great cities (bahu:many | nagara:cities | vistāra:expansion | vijayā:victorious)
- ଧ୍ରୁଵଂ (dhruvaṃ)certainly
- ତତ୍ତନ୍ନାମଵ୍ଯଵହରଣଯୋଗ୍ଯା (tattannāmavyavaharaṇayogyā)deserving all names (tat:that | tat:that | nāma:name | vyavaharaṇa:usage | yogyā:deserving)
- ଵିଜଯତେ (vijayate)triumphs
କଟାକ୍ଷ-ଵ୍ଯାକ୍ଷେପ-ଭ୍ରମରକଲଭୌ କର୍ଣଯୁଗଲମ୍ ।
ଅମୁଞ୍ଚ୍ନ୍ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଵ ନଵରସାସ୍ଵାଦ-ତରଲୌ
ଅସୂଯା-ସଂସର୍ଗା-ଦଲିକନଯନଂ କିଞ୍ଚିଦରୁଣମ୍ ॥ 50 ॥
- କଵୀନାଂ (kavīnāṃ)of the poets
- ସଂଦର୍ଭ (saṃdarbha)context
- ସ୍ତବକ (stabaka)cluster
- ମକରନ୍ଦ (makaranda)nectar
- ଏକ (eka)one
- ରସିକଂ (rasikaṃ)connoisseur
- କଟାକ୍ଷ (kaṭākṣa)glance
- ଵ୍ଯାକ୍ଷେପ (vyākṣepa)distraction
- ଭ୍ରମର (bhramara)bee
- କଲଭୌ (kalabhau)young bees
- କର୍ଣଯୁଗଲମ୍ (karṇayugalam)pair of ears (karṇa:ear | yugalam:pair)
- ଅମୁଚନ୍ତୌ (amuñcantau)not leaving
- ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା (dṛṣṭvā)having seen
- ତଵ (tava)your
- ନଵରସ (navarasa)nine sentiments
- ଆସ୍ଵାଦ (āsvāda)taste
- ତରଲା (taralā)agitated
- ଵସୂଯା (vasūyā)jealousy
- ସଂସର୍ଗାତ୍ (saṃsargāt)due to contact
- ଅଲିକ (alika)forehead
- ନଯନଂ (nayanaṃ)eye
- କିଂଚିତ୍ (kiṃcit)slightly
- ଅରୁଣମ୍ (aruṇam)red
ସରୋଷା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଗିରିଶଚରିତେ ଵିସ୍ମଯଵତୀ ।
ହରାହିଭ୍ଯୋ ଭୀତା ସରସିରୁହ ସୌଭାଗ୍ଯ-ଜନନୀ
ସଖୀଷୁ ସ୍ମେରା ତେ ମଯି ଜନନି ଦୃଷ୍ଟିଃ ସକରୁଣା ॥ 51 ॥
- ଶିଵେ (śive)at Shiva
- ଶୃଙ୍ଗାରାର୍ଦ୍ରା (śṛṅgārārdrā)moist with love (śṛṅgāra:love | ārdra:moist)
- ତଦିତରଜନେ (taditarajane)at others (tad:that | itara:other | jane:people)
- କୁତ୍ସନପରା (kutsanaparā)engaged in disdain (kutsana:disdain | parā:engaged in)
- ସରୋଷା (saroṣā)angry
- ଗଙ୍ଗାଯାମ୍ (gaṅgāyām)at Ganga
- ଗିରିଶଚରିତେ (giriśacarite)at Shiva's deeds (giriśa:Shiva | carite:deeds)
- ଵିସ୍ମଯଵତୀ (vismayavatī)full of wonder (vismaya:wonder | vatī:full of)
- ହରାହିଭ୍ଯଃ (harāhibhyaḥ)from Shiva's serpents (hara:Shiva | ahi:serpents | bhyaḥ:from)
- ଭୀତା (bhītā)afraid
- ସରସିରୁହସୌଭାଗ୍ଯଜଯିନୀ (sarasiruha-saubhāgya-jayinī)surpassing lotus beauty (sarasiruha:lotus | saubhāgya:beauty | jayinī:surpassing)
- ସଖୀଷୁ (sakhīṣu)among friends
- ସ୍ମେରା (smerā)smiling
- ତେ (te)your
- ମଯି (mayi)at me
- ଜନନୀ (jananī)O Mother
- ଦୃଷ୍ଟିଃ (dṛṣṭiḥ)look
- ସକରୁଣା (sakaruṇā)with compassion (sa:with | karuṇā:compassion)
ପୁରାଂ ଭେତ୍ତୁ-ଶ୍ଚିତ୍ତପ୍ରଶମ-ରସ-ଵିଦ୍ରାଵଣ ଫଲେ ।
ଇମେ ନେତ୍ରେ ଗୋତ୍ରାଧରପତି-କୁଲୋତ୍ତଂସ-କଲିକେ
ତଵାକର୍ଣାକୃଷ୍ଟ ସ୍ମରଶର-ଵିଲାସଂ କଲଯତଃ॥ 52 ॥
- ଗତେ (gate)gone
- କର୍ଣାଭ୍ଯର୍ଣଂ (karṇābhyarṇaṃ)up to the ears (karṇa:ear | abhyarṇaṃ:up to)
- ଗରୁତ (garuta)like Garuda
- ଇଵ (iva)like
- ପକ୍ଷ୍ମାଣି (pakṣmāṇi)eye-lashes
- ଦଧତୀ (dadhatī)bearing
- ପୁରାଂ (purām)of cities
- ଭେତ୍ତୁ (bhettu)destroyer
- ଚିତ୍ତପ୍ରଶମରସଵିଦ୍ରାଵଣଫଲେ (cittapraśamarasavidrāvaṇaphale)disturbing Śiva's mind (citta:mind | praśama:calmness | rasa:essence | vidrāvaṇa:disturbing | phale:result)
- ଇମେ (ime)these
- ନେତ୍ରେ (netre)eyes
- ଗୋତ୍ରାଧରପତିକୁଲୋତ୍ତଂସକଲିକେ (gotrādharapatikulottaṃsakalike)crest of the Mountain King’s dynasty (gotra:dynasty | adhara:lower | pati:lord | kula:family | uttaṃsa:crest | kalike:bud)
- ତଵ (tava)your
- ଆକର୍ଣାକୃଷ୍ଟ (ākarṇākṛṣṭa)drawn up to the ear (ākarṇa:up to the ear | ākṛṣṭa:drawn)
- ସ୍ମରଶରଵିଲାସଂ (smaraśaravilāsaṃ)Cupid's arrow play (smara:Cupid | śara:arrow | vilāsaṃ:play)
- କଲଯତଃ (kalayataḥ)considering
ଵିଭାତି ତ୍ଵନ୍ନେତ୍ର ତ୍ରିତଯ ମିଦ-ମୀଶାନଦଯିତେ ।
ପୁନଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦେଵାନ୍ ଦ୍ରୁହିଣ ହରି-ରୁଦ୍ରାନୁପରତାନ୍
ରଜଃ ସତ୍ଵଂ ଵେଭ୍ରତ୍ ତମ ଇତି ଗୁଣାନାଂ ତ୍ରଯମିଵ ॥ 53 ॥
- ଵିଭକ୍ତତ୍ରୈଵର୍ଣ୍ଯଂ (vibhaktatraivarṇyaṃ)having three distinct colors (vibhakta:distinct | trai:three | varṇyaṃ:colors)
- ଵ୍ଯତିକରିତଲୀଲାଞ୍ଜନତଯା (vyatikaritalīlāñjanatayā)by playful collyrium application (vyatikarita:applied | līlā:playful | añjanatayā:by collyrium)
- ଵିଭାତି (vibhāti)shines
- ତ୍ଵତ୍ (tvat)your
- ନେତ୍ରତ୍ରିତଯମ୍ (netratritayam)three eyes (netra:eye | tritayam:three)
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଈଶାନଦଯିତେ (īśānadayite)O Consort of Īśvara (īśāna:Īśvara | dayite:consort)
- ପୁନଃ (punaḥ)again
- ସ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ (sraṣṭum)to create
- ଦେଵାନ୍ (devān)gods
- ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରାନୁପରତାନ୍ (druhiṇaharirudrānuparatān)Brahmā, Viṣṇu, and Rudra inactive (druhiṇa:Brahmā | hari:Viṣṇu | rudra:Rudra | anuparatān:inactive)
- ରଜଃ (rajaḥ)rajas
- ସତ୍ତ୍ଵଂ (sattvaṃ)sattva
- ବିଭ୍ରତ୍ (bibhrat)assuming
- ତମ (tama)tamas
- ଇତି (iti)thus
- ଗୁଣାନାଂ (guṇānāṃ)of qualities
- ତ୍ରଯମ୍ (trayam)three
- ଇଵ (iva)like
ଦଯାମିତ୍ରୈ ର୍ନେତ୍ରୈ-ରରୁଣ-ଧଵଲ-ଶ୍ଯାମ ରୁଚିଭିଃ ।
ନଦଃ ଶୋଣୋ ଗଙ୍ଗା ତପନତନଯେତି ଧ୍ରୁଵମୁମ୍
ତ୍ରଯାଣାଂ ତୀର୍ଥାନା-ମୁପନଯସି ସମ୍ଭେଦ-ମନଘମ୍ ॥ 54 ॥
- ପଵିତ୍ରୀକର୍ତୁଂ (pavitrīkartuṃ)to sanctify (pavitrī:sanctify | kartuṃ:to do)
- ନଃ (naḥ)us
- ପଶୁପତିପରାଧୀନହୃଦଯେ (paśupatiparādhīnahṛdaye)in heart devoted to Śiva (paśupati:Śiva | parādhīna:devoted | hṛdaye:in heart)
- ଦଯାମିତ୍ରୈଃ (dayāmitraiḥ)with kindly eyes (dayā:kindness | mitraiḥ:with eyes)
- ନେତ୍ରୈଃ (netraiḥ)with eyes
- ଅରୁଣଧଵଲଶ୍ଯାମରୁଚିଭିଃ (aruṇadhavalaśyāmarucibhiḥ)with red, white, black hues (aruṇa:red | dhavala:white | śyāma:black | rucibhiḥ:with hues)
- ନଦଃ (nadaḥ)river
- ଶୋଣଃ (śoṇaḥ)Soṇa
- ଗଙ୍ଗା (gaṅgā)Gaṅgā
- ତପନତନଯ (tapanatanaya)Yamunā (tapana:sun | tanaya:daughter)
- ଇତି (iti)thus
- ଧ୍ରୁଵମ୍ (dhruvam)certainly
- ଅମ୍ (amum)this
- ତ୍ରଯାଣାମ୍ (trayāṇām)of the three
- ତୀର୍ଥାନାମ୍ (tīrthānām)of holy places
- ଉପନଯସି (upanayasi)you present
- ସଂଭେଦମ୍ (saṃbhedam)confluence
- ଅନଘମ୍ (anagham)pure
ତଵେତ୍ଯାହୁଃ ସନ୍ତୋ ଧରଣିଧର-ରାଜନ୍ଯତନଯେ ।
ତ୍ଵଦୁନ୍ମେଷାଜ୍ଜାତଂ ଜଗଦିଦ-ମଶେଷଂ ପ୍ରଲଯତଃ
ପରେତ୍ରାତୁଂ ଶଂଙ୍କେ ପରିହୃତ-ନିମେଷା-ସ୍ତଵ ଦୃଶଃ ॥ 55 ॥
- ନିମେଷୋନ୍ମେଷାଭ୍ଯାଂ (nimeṣonmeṣābhyāṃ)by closing and opening (nimeṣa:closing | unmeṣa:opening | abhyāṃ:by)
- ପ୍ରଲଯମ୍ (pralayam)dissolution
- ଉଦଯଂ (udayaṃ)creation
- ଯାତି (yāti)goes
- ଜଗତୀ (jagatī)universe
- ତଵ (tava)your
- ଇତି (iti)thus
- ଆହୁଃ (āhuḥ)say
- ସନ୍ତଃ (santaḥ)great men
- ଧରଣିଧରରାଜନ୍ଯତନଯେ (dharaṇidhararājanyatanaye)O daughter of the mountain king (dharaṇidhara:mountain | rājanya:king | tanaye:daughter)
- ତ୍ଵଦୁନ୍ମେଷାତ୍ (tvadunmeṣāt)from your opening (tvat:your | unmeṣāt:from opening)
- ଜାତମ୍ (jātam)born
- ଜଗତ୍ (jagat)world
- ଇଦମ୍ (idam)this
- ଅଶେଷମ୍ (aśeṣam)entire
- ପ୍ରଲଯତଃ (pralayataḥ)from dissolution
- ପରିତ୍ରାତୁମ୍ (paritrātum)to protect
- ଶଙ୍କେ (śaṅke)I suspect
- ପରିହୃତନିମେଷାଃ (parihṛtanimeṣāḥ)avoiding closing (parihṛta:avoiding | nimeṣāḥ:closing)
- ତଵ (tava)your
- ଦୃଶଃ (dṛśaḥ)eyes
ନିଲୀଯନ୍ତେ ତୋଯେ ନିଯତ ମନିମେଷାଃ ଶଫରିକାଃ ।
ଇଯଂ ଚ ଶ୍ରୀ-ର୍ବଦ୍ଧଚ୍ଛଦପୁଟକଵାଟଂ କୁଵଲଯଂ
ଜହାତି ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ନିଶି ଚ ଵିଘତଯ୍ଯ ପ୍ରଵିଶତି॥ 56 ॥
- ତଵ (tava)your
- ଅପର୍ଣେ (aparṇe)O Aparṇā
- କର୍ଣେ (karṇe)in the ear
- ଜପନଯନପୈଶୁନ୍ଯଚକିତା (japanayanapaiśunyacakitā)afraid of tell-tale eyes (japa:murmuring | nayana:eyes | paiśunya:tell-tale | cakitā:afraid)
- ନିଲୀଯନ୍ତେ (nilīyante)hide themselves
- ତୋଯେ (toye)in water
- ନିଯତମନିମେଷାଃ (niyatamanimeṣāḥ)fixed and unblinking (niyata:fixed | animeṣāḥ:unblinking)
- ଶଫରିକାଃ (śapharikāḥ)female fish
- ଇଯଂ (iyaṃ)this
- ଚ (ca)and
- ଶ୍ରୀଃ (śrīḥ)Goddess of Beauty
- ବଦ୍ଧଚ୍ଛଦପୁଟକଵାଟଂ (baddhacchadapuṭakavāṭaṃ)closed petals of blue lily (baddha:closed | chada:petals | puṭa:cover | kavāṭaṃ:door)
- କୁଵଲଯମ୍ (kuvalayam)blue lily
- ଜହାତି (jahāti)abandons
- ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ (pratyūṣe)at dawn
- ନିଶି (niśi)at night
- ଚ (ca)and
- ଵିଘଟଯ୍ଯ (vighaṭayya)opening
- ପ୍ରଵିଶତି (praviśati)enters
ଦଵୀଯାଂସଂ ଦୀନଂ ସ୍ନପା କୃପଯା ମାମପି ଶିଵେ ।
ଅନେନାଯଂ ଧନ୍ଯୋ ଭଵତି ନ ଚ ତେ ହାନିରିଯତା
ଵନେ ଵା ହର୍ମ୍ଯେ ଵା ସମକର ନିପାତୋ ହିମକରଃ ॥ 57 ॥
- ଦୃଶା (dṛśā)with the look
- ଦ୍ରାଘୀଯସ୍ଯା (drāghīyasyā)long-ranging
- ଦରଦଲିତନୀଲୋତ୍ପଲରୁଚା (daradalitanīlotpalarucā)defeating blue water lily (dara:slightly blooming | dalita:defeated | nīla:blue | utpala:water lily | rucā:in beauty)
- ଦଵୀଯାଂସଂ (davīyāṃsaṃ)far removed
- ଦୀନଂ (dīnaṃ)miserable
- ସ୍ନପଯ (snapaya)grace
- କୃପଯା (kṛpayā)with compassion
- ମାମପି (māmapi)myself too (mām:myself | api:too)
- ଶିଵେ (śive)O Consort of Śiva
- ଅନେନ (anena)by this
- ଅଯଂ (ayaṃ)this
- ଧନ୍ଯଃ (dhanyaḥ)blessed
- ଭଵତି (bhavati)becomes
- ନ (na)not
- ଚ (ca)and
- ତେ (te)to you
- ହାନିଃ (hāniḥ)loss
- ଇଯତା (iyatā)by this
- ଵନେ (vane)in the forest
- ଵା (vā)or
- ହର୍ମ୍ଯେ (harmye)in the mansion
- ଵା (vā)or
- ସମକରନିପାତଃ (samakaranipātaḥ)equal fall (sama:equal | kara:ray | nipātaḥ:fall)
- ହିମକରଃ (himakaraḥ)moon (hima:cool | karaḥ:ray)
ନ କେଷା-ମାଧତ୍ତେ କୁସୁମଶର କୋଦଣ୍ଡ-କୁତୁକମ୍ ।
ତିରଶ୍ଚୀନୋ ଯତ୍ର ଶ୍ରଵଣପଥ-ମୁଲ୍ଲ୍ଙ୍ଯ୍ଯ ଵିଲସନ୍
ଅପାଙ୍ଗ ଵ୍ଯାସଙ୍ଗୋ ଦିଶତି ଶରସନ୍ଧାନ ଧିଷଣାମ୍ ॥ 58 ॥
- ଅରାଲଂ (arālaṃ)curved
- ତେ (te)your
- ପାଲୀଯୁଗଲମ୍ (pālīyugalam)pair of ridges (pālī:ridge | yugalam:pair)
- ଅଗରାଜନ୍ଯତନଯେ (agarājanyatanaye)O daughter of the Mountain King (aga:mountain | rājanya:king | tanaye:daughter)
- ନ (na)not
- କେଷାମ୍ (keṣām)of whom
- ଆଧତ୍ତେ (ādhatte)perceives
- କୁସୁମଶରକୋଦଣ୍ଡକୁତୁକମ୍ (kusumaśarakodaṇḍakutukam)graces of the flower-arrowed bow (kusuma:flower | śara:arrow | kodaṇḍa:bow | kutukam:graces)
- ତିରଶ୍ଚୀନଃ (tiraścīnaḥ)oblique
- ଯତ୍ର (yatra)where
- ଶ୍ରଵଣପଥମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ (śravaṇapathamullaṅghya)crossing the path to ears (śravaṇa:ears | patham:path | ullaṅghya:crossing)
- ଵିଲସନ୍ (vilasan)shining
- ଅପାଙ୍ଗଵ୍ଯାସଙ୍ଗଃ (apāṅgavyāsaṅgaḥ)side-glance (apāṅga:side | vyāsaṅgaḥ:glance)
- ଦିଶତି (diśati)gives
- ଶରସଂଧାନଧିଷଣାମ୍ (śarasaṃdhānadhiṣaṇām)impression of an arrow (śara:arrow | saṃdhāna:mounting | dhiṣaṇām:impression)
ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ମୁଖମିଦଂ ମନ୍ମଥରଥମ୍ ।
ଯମାରୁହ୍ଯ ଦ୍ରୁହ୍ଯ ତ୍ଯଵନିରଥ ମର୍କେନ୍ଦୁଚରଣଂ
ମହାଵୀରୋ ମାରଃ ପ୍ରମଥପତଯେ ସଜ୍ଜିତଵତେ ॥ 59 ॥
- ସ୍ଫୁରଦ୍ଗଣ୍ଡାଭୋଗପ୍ରତିଫଲିତତାଟଙ୍କଯୁଗଲଂ (sphuradgaṇḍābhogapratiphalitatāṭaṅkayugalaṃ)shining cheeks reflecting earrings (sphurat:shining | gaṇḍa:cheeks | ābhoga:expanse | pratiphalita:reflected | tāṭaṅka:earrings | yugalaṃ:pair)
- ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ (catuścakraṃ)four-wheeled (catur:four | cakraṃ:wheel)
- ମନ୍ଯେ (manye)I consider
- ତଵ (tava)your
- ମୁଖମିଦଂ (mukhamidaṃ)this face (mukham:face | idam:this)
- ମନ୍ମଥରଥମ୍ (manmatharatham)chariot of Manmatha (manmatha:Manmatha | ratham:chariot)
- ଯମାରୁହ୍ଯ (yamāruhya)having mounted
- ଦ୍ରୁହ୍ଯତି (druhyati)inflicts pangs
- ଅଵନିରଥମ୍ (avaniratham)earth-chariot (avani:earth | ratham:chariot)
- ଅର୍କେନ୍ଦୁଚରଣଂ (arkenducaraṇaṃ)sun and moon wheels (arka:sun | indu:moon | caraṇaṃ:wheels)
- ମହାଵୀରଃ (mahāvīraḥ)great hero (mahā:great | vīraḥ:hero)
- ମାରଃ (māraḥ)Mara
- ପ୍ରମଥପତଯେ (pramathapataye)to the lord of Pramathas (pramatha:Pramathas | pataye:to the lord)
- ସଜ୍ଜିତଵତେ (sajjitavate)ready for
ପିବ୍ନତ୍ଯାଃ ଶର୍ଵାଣି ଶ୍ରଵଣ-ଚୁଲୁକାଭ୍ଯା-ମଵିରଲମ୍ ।
ଚମତ୍କାରଃ-ଶ୍ଲାଘାଚଲିତ-ଶିରସଃ କୁଣ୍ଡଲଗଣୋ
ଝଣତ୍କରୈସ୍ତାରୈଃ ପ୍ରତିଵଚନ-ମାଚଷ୍ଟ ଇଵ ତେ ॥ 60 ॥
- ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ (sarasvatyāḥ)of Sarasvatī
- ସୂକ୍ତୀଃ (sūktīḥ)eloquent speeches
- ଅମୃତଲହରୀ (amṛtalaharī)wave of nectar (amṛta:nectar | laharī:wave)
- କୌଶଲହରୀଃ (kauśalaharīḥ)waves of skill (kauśala:skill | harīḥ:waves)
- ପିବନ୍ତ୍ଯାଃ (pibantyāḥ)drinking
- ଶର୍ଵାଣି (śarvāṇi)O consort of Śiva
- ଶ୍ରଵଣଚୁଲୁକାଭ୍ଯାମ୍ (śravaṇaculukābhyām)with the cups of ears (śravaṇa:ears | culukābhyām:with the cups)
- ଅଵିରଲମ୍ (aviralām)continuously
- ଚମତ୍କାରଶ୍ଲାଘା (camatkāraślāghā)praise of wonder (camatkāra:wonder | ślāghā:praise)
- ଚଲିତଶିରସଃ (calitaśirasaḥ)nodding head (calita:nodding | śirasaḥ:head)
- କୁଣ୍ଡଲଗଣଃ (kuṇḍalagaṇaḥ)group of earrings (kuṇḍala:earrings | gaṇaḥ:group)
- ଝଣତ୍କାରୈଃ (jhaṇatkāraiḥ)with jingling sounds (jhaṇat:jingling | kāraiḥ:with sounds)
- ତାରୈଃ (tāraiḥ)loud
- ପ୍ରତିଵଚନମ୍ (prativacanam)reply
- ଆଚଷ୍ଟ (ācaṣṭa)speaks
- ଇଵ (iva)as if
- ତେ (te)your
ତ୍ଵଦୀଯୋ ନେଦୀଯଃ ଫଲତୁ ଫଲ-ମସ୍ମାକମୁଚିତମ୍ ।
ଵହତ୍ଯନ୍ତର୍ମୁକ୍ତାଃ ଶିଶିରକର-ନିଶ୍ଵାସ-ଗଲିତଂ
ସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ଯତ୍ତାସାଂ ବହିରପି ଚ ମୁକ୍ତାମଣିଧରଃ ॥ 61 ॥
- ଅସୌ (asau)this
- ନାସାଵଂଶଃ (nāsāvaṃśaḥ)nose-like bamboo staff (nāsā:nose | vaṃśaḥ:bamboo staff)
- ତୁହିନଗିରିଵଂଶଧ୍ଵଜପଟି (tuhinagirivaṃśadhvajapaṭi)Flag of the Mountain of Snow (tuhina:snow | giri:mountain | vaṃśa:lineage | dhvaja:flag | paṭi:cloth)
- ତ୍ଵଦୀଯଃ (tvadīyaḥ)thy
- ନେଦୀଯଃ (nedīyaḥ)nearer
- ଫଲତୁ (phalatu)may bestow
- ଫଲମ୍ (phalam)fruit
- ଅସ୍ମାକମ୍ (asmākam)our
- ଉଚିତମ୍ (ucitam)desired
- ଵହନ୍ (vahan)carrying
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)inside
- ମୁକ୍ତାଃ (muktāḥ)pearls
- ଶିଶିରତର (śiśiratar)cooler
- ନିଶ୍ଵାସ (niśvāsa)breath
- ଗଲିତମ୍ (galitam)fallen
- ସମୃଦ୍ଧ୍ଯା (samṛddhyā)abundance
- ଯତ୍ (yat)which
- ତାସାମ୍ (tāsām)of them
- ବହି: (bahiḥ)outside
- ଅପି (api)also
- ଚ (ca)and
- ମୁକ୍ତାମଣିଧରଃ (muktāmaṇidharaḥ)wearing a pearl pendant (muktā:pearl | maṇi:jewel | dharaḥ:wearing)
ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ସଦୃଶ୍ଯଂ ଜନଯତୁ ଫଲଂ ଵିଦ୍ରୁମଲତା ।
ନ ବିମ୍ବଂ ତଦ୍ବିମ୍ବ-ପ୍ରତିଫଲନ-ରାଗା-ଦରୁଣିତଂ
ତୁଲାମଧ୍ରାରୋଢୁଂ କଥମିଵ ଵିଲଜ୍ଜେତ କଲଯା ॥ 62 ॥
- ପ୍ରକୃତ୍ଯା (prakṛtyā)by nature
- ରକ୍ତାଯାଃ (raktāyāḥ)red
- ତଵ (tava)your
- ସୁଦତି (sudati)O beautiful-toothed
- ଦନ୍ତଚ୍ଛଦରୁଚେଃ (dantacchadaruceḥ)of the lips' beauty (danta:teeth | chada:covering | ruceḥ:of beauty)
- ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ (pravakṣye)I shall declare
- ସାଦୃଶ୍ଯମ୍ (sādṛśyam)similarity
- ଜନଯତୁ (janayatu)let it produce
- ଫଲଂ (phalaṃ)fruit
- ଵିଦ୍ରୁମଲତା (vidrumalatā)coral creeper (vidruma:coral | latā:creeper)
- ନ (na)not
- ବିମ୍ବଂ (bimbaṃ)Bimba fruit
- ତଦ୍ବିମ୍ବପ୍ରତିଫଲନରାଗାତ୍ (tadbimbapratiphalanarāgāt)from reflection's redness (tad:that | bimba:reflection | pratiphalana:reflection | rāgāt:from redness)
- ଅରୁଣିତଂ (aruṇitaṃ)reddened
- ତୁଲାମ୍ (tulām)comparison
- ଅଧ୍ଯାରୋଢୁଂ (adhyāroḍhuṃ)to ascend
- କଥମ୍ (katham)how
- ଇଵ (iva)like
- ଵିଲଜ୍ଜେତ (vilajjeta)would feel ashamed
- କଲଯା (kalayā)by a part
ଚକୋରାଣା-ମାସୀ-ଦତିରସତଯା ଚଞ୍ଚୁ-ଜଡିମା ।
ଅତସ୍ତେ ଶୀତାଂଶୋ-ରମୃତଲହରୀ ମାମ୍ଲରୁଚଯଃ
ପିବନ୍ତୀ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ନିଶି ନିଶି ଭୃଶଂ କାଞ୍ଜି କଧିଯା ॥ 63 ॥
- ସ୍ମିତଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଜାଲଂ (smitajyotsnājālaṃ)network of smiling moonlight (smita:smiling | jyotsnā:moonlight | jālaṃ:network)
- ତଵ (tava)your
- ଵଦନଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ (vadanacandrasya)of the moon-like face (vadana:face | candra:moon | sya:of)
- ପିବତାଂ (pibatāṃ)of those drinking
- ଚକୋରାଣାମ୍ (cakorāṇām)of the Cakora birds
- ଆସୀତ୍ (āsīt)was
- ଅତିରସତଯା (atirasatayā)due to extreme satiety (ati:extreme | rasatā:satiety | yā:due to)
- ଚଞ୍ଚୁଜଡିମା (cañcujaḍimā)insensitiveness of the tongue (cañcu:tongue | jaḍimā:insensitiveness)
- ଅତଃ (ataḥ)therefore
- ତେ (te)they
- ଶୀତାଂଶୋଃ (śītāṃśoḥ)of the cool-rayed moon (śīta:cool | aṃśoḥ:rayed)
- ଅମୃତଲହରୀମ୍ (amṛtalaharīm)nectar waves (amṛta:nectar | laharīm:waves)
- ଅମ୍ଲରୁଚଯଃ (amlarucayaḥ)with sour taste (amla:sour | rucayaḥ:taste)
- ପିବନ୍ତି (pibanti)drink
- ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ (svacchandaṃ)freely
- ନିଶି (niśi)at night
- ନିଶି (niśi)at night
- ଭୃଶଂ (bhṛśaṃ)intensely
- କାଞ୍ଜିକଧିଯା (kāñjikadhiyā)thinking it sour gruel (kāñjika:sour gruel | dhiyā:thinking)
ଜପାପୁଷ୍ପଚ୍ଛାଯା ତଵ ଜନନି ଜିହ୍ଵା ଜଯତି ସା ।
ଯଦଗ୍ରାସୀନାଯାଃ ସ୍ଫଟିକଦୃଷ-ଦଚ୍ଛଚ୍ଛଵିମଯି
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ମୂର୍ତିଃ ପରିଣମତି ମାଣିକ୍ଯଵପୁଷା ॥ 64 ॥
- ଅଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ (aviśrāntaṃ)unceasing
- ପତ୍ଯୁଃ (patyuḥ)of the husband
- ଗୁଣଗଣକଥା (guṇagaṇakathā)stories of virtues (guṇa:virtue | gaṇa:group | kathā:story)
- ଅମ୍ରେଡନ (amreḍana)repetition
- ଜପା (japā)muttering
- ଜପାପୁଷ୍ପଚ୍ଛାଯା (japāpuṣpacchāyā)like hibiscus flower (japā:hibiscus | puṣpa:flower | chāyā:shade)
- ତଵ (tava)your
- ଜନନି (janani)mother
- ଜିହ୍ଵା (jihvā)tongue
- ଜଯତି (jayati)conquers
- ସା (sā)that
- ଯତ୍ (yat)which
- ଅଗ୍ରାସୀନାଯାଃ (agrāsīnāyāḥ)seated at the tip (agra:tip | āsīnāyāḥ:seated)
- ସ୍ଫଟିକଦୃଷଦଚ୍ଛଚ୍ଛଵିମଯୀ (sphaṭikadṛṣadacchacchavimayī)crystal-like complexion (sphaṭika:crystal | dṛṣad:stone | accha:clear | chavi:complexion | mayī:consisting of)
- ସରସ୍ଵତ୍ଯା (sarasvatyā)of Sarasvati
- ମୂର୍ତିଃ (mūrtiḥ)form
- ପରିଣମତି (pariṇamati)transforms
- ମାଣିକ୍ଯଵପୁଷା (māṇikyavapuṣā)into ruby form (māṇikya:ruby | vapuṣā:form)
ନିଵୃତ୍ତୈ-ଶ୍ଚଣ୍ଡାଂଶ-ତ୍ରିପୁରହର-ନିର୍ମାଲ୍ଯ-ଵିମୁଖୈଃ ।
ଵିଶାଖେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୈଃ ଶଶିଵିଶଦ-କର୍ପୂରଶକଲା
ଵିଲୀଯନ୍ତେ ମାତସ୍ତଵ ଵଦନତାମ୍ବୂଲ-କବଲାଃ ॥ 65 ॥
- ରଣେ (raṇe)in battle
- ଜିତ୍ଵା (jitvā)having conquered
- ଦୈତ୍ଯାନ୍ (daityān)demons
- ଅପହୃତଶିରସ୍ତ୍ରୈଃ (apahṛtaśirastraiḥ)with removed headgear (apahṛta:removed | śirastraiḥ:headgear)
- କଵଚିଭିଃ (kavacibhiḥ)with armors
- ନିଵୃତ୍ତୈଃ (nivṛttaiḥ)returned
- ଚଣ୍ଡାଂଶତ୍ରିପୁରହରନିର୍ମାଲ୍ଯଵିମୁଖୈଃ (caṇḍāmśatripuraharanirmālyavimukhaiḥ)averse to Śiva's leavings (caṇḍāmśa:Caṇḍa's share | tripurahara:Śiva, destroyer of Tripura | nirmālya:leavings | vimukhaiḥ:averse)
- ଵିଶାଖେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୈଃ (viśākhendropendraiḥ)by Viśākha, Indra, Upendra (viśākha:Viśākha | indra:Indra | upendraiḥ:Upendra)
- ଶଶିଵିଶଦକର୍ପୂରଶକଲା (śaśiviśadakarpūraśakalā)moon-bright camphor pieces (śaśi:moon | viśada:bright | karpūra:camphor | śakalā:pieces)
- ଵିଲୀଯନ୍ତେ (vilīyante)dissolve
- ମାତଃ (mātaḥ)O Mother
- ତଵ (tava)your
- ଵଦନତାମ୍ବୂଲକବଲାଃ (vadanatāmbūlakabalāḥ)betel rolls from your mouth (vadana:mouth | tāmbūla:betel | kabalāḥ:rolls)
ସ୍ତ୍ଵଯାରବ୍ଧେ ଵକ୍ତୁଂ ଚଲିତଶିରସା ସାଧୁଵଚନେ ।
ତଦୀଯୈ-ର୍ମାଧୁର୍ଯୈ-ରପଲପିତ-ତନ୍ତ୍ରୀକଲରଵାଂ
ନିଜାଂ ଵୀଣାଂ ଵାଣୀଂ ନିଚୁଲଯତି ଚୋଲେନ ନିଭୃତମ୍ ॥ 66 ॥
- ଵିପଞ୍ଚ୍ଯା (vipañcyā)by the Vīna
- ଗାଯନ୍ତୀ (gāyantī)singing
- ଵିଵିଧମ୍ (vividham)various
- ଅପଦାନଂ (apadānam)achievements
- ପଶୁପତେଃ (paśupateḥ)of Paśupati (Śiva)
- ତ୍ଵଯା (tvayā)by you
- ଆରବ୍ଧେ (ārabdhe)when begun
- ଵକ୍ତୁଂ (vaktuṃ)to speak
- ଚଲିତଶିରସା (calitaśirasā)with nodding head
- ସାଧୁଵଚନେ (sādhuvacane)in good words
- ତଦୀଯୈଃ (tadīyaiḥ)by her
- ମାଧୁର୍ଯୈଃ (mādhuryaiḥ)by sweetness
- ଅପଲପିତତନ୍ତ୍ରୀକଲରଵାଂ (apalapitatantrīkalaravāṃ)ridiculed string sound (apalapita:ridiculed | tantrī:string | kalaravāṃ:sound)
- ନିଜାଂ (nijāṃ)her own
- ଵୀଣାଂ (vīṇāṃ)Vīna
- ଵାଣୀ (vāṇī)Sarasvatī
- ନିଚୁଲଯତି (niculayati)puts away
- ଚୋଲେନ (colena)with a cover
- ନିଭୃତମ୍ (nibhṛtam)secretly
ଗିରିଶେନୋ-ଦସ୍ତଂ ମୁହୁରଧରପାନାକୁଲତଯା ।
କରଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଶମ୍ଭୋର୍ମୁଖମୁକୁରଵୃନ୍ତଂ ଗିରିସୁତେ
କଥଙ୍କରଂ ବ୍ରୂମ-ସ୍ତଵ ଚୁବୁକମୋପମ୍ଯରହିତମ୍ ॥ 67 ॥
- କରାଗ୍ରେଣ (karāgreṇa)by the tip of the hand (kara:hand | agreṇa:by the tip)
- ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ (spṛṣṭam)touched
- ତିହିନଗିରିଣା (tuhinagiriṇā)by the Mountain King (tuhina:snow | giriṇā:by the mountain)
- ଵତ୍ସଲତଯା (vatsalatayā)with affection
- ଗିରୀଶେନ (girīśena)by Śambhu (giri:mountain | īśena:by the lord)
- ଉଦସ୍ତଂ (udastam)lifted up
- ମୁହୁଃ (muhuḥ)again and again
- ଅଧରପାନାକୁଲତଯା (adharapānākulatayā)in desire to kiss (adhara:lip | pāna:drinking | ākulatayā:with desire)
- କରଗ୍ରାହ୍ଯମ୍ (karagrāhyam)held by hand (kara:hand | grāhyam:held)
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Śambhu
- ମୁଖମୁକୁରଵୃନ୍ତମ୍ (mukhamukuravṛntam)handle of face mirror (mukha:face | mukura:mirror | vṛntam:handle)
- ଗିରିସୁତେ (girisute)O daughter of the mountain (giri:mountain | sute:daughter)
- କଥଙ୍କାରମ୍ (kathaṅkāram)how
- ବ୍ରୂମଃ (brūmaḥ)can we describe
- ତଵ (tava)your
- ଚିବୁକମ୍ (cibukam)chin
- ଔପମ୍ଯରହିତମ୍ (aupamyarahitam)without comparison (aupamya:comparison | rahitam:without)
ତଵ ଗ୍ରୀଵା ଧତ୍ତେ ମୁଖକମଲନାଲ-ଶ୍ରିଯମିଯମ୍ ।
ସ୍ଵତଃ ଶ୍ଵେତା କାଲା ଗରୁ ବହୁଲ-ଜମ୍ବାଲମଲିନା
ମୃଣାଲୀଲାଲିତ୍ଯଂ ଵହତି ଯଦଧୋ ହାରଲତିକା ॥ 68 ॥
- ଭୁଜାଶ୍ଲେଷାନ୍ (bhujāśleṣān)embraces of the arms (bhuja:arms | āśleṣān:embraces)
- ନିତ୍ଯଂ (nityaṃ)constantly
- ପୁରଦମଯିତୁଃ (puradamayituḥ)Destroyer of the Cities (pura:cities | damayituḥ:destroyer)
- କଣ୍ଟକଵତୀ (kaṇṭakavatī)thorny
- ତଵ (tava)your
- ଗ୍ରୀଵା (grīvā)neck
- ଧତ୍ତେ (dhatte)bears
- ମୁଖକମଲନାଲଶ୍ରିଯମ୍ (mukhakamalanālaśriyam)beauty of lotus-stalk face (mukha:face | kamala:lotus | nāla:stalk | śriyam:beauty)
- ଇଯମ୍ (iyam)this
- ସ୍ଵତଃ (svataḥ)naturally
- ଶ୍ଵେତା (śvetā)white
- କାଲାଗୁରୁବହୁଲଜମ୍ବାଲମଲିନା (kālāgurubahulajambālamalinā)dark Agaru paste discoloured (kālāguru:dark Agaru | bahula:abundant | jambāla:paste | malinā:discoloured)
- ମୃଣାଲୀଲାଲିତ୍ଯମ୍ (mṛṇālīlālityam)tenderness of lotus-stalk (mṛṇālī:lotus-stalk | lālityam:tenderness)
- ଵହତି (vahati)carries
- ଯଦଧଃ (yadadho)below which (yat:which | adhaḥ:below)
- ହାରଲତିକା (hāralatikā)cluster of pearl necklaces (hāra:necklace | latikā:cluster)
ଵିଵାହ-ଵ୍ଯାନଦ୍ଧ-ପ୍ରଗୁଣଗୁଣ-ସଙ୍ଖ୍ଯା ପ୍ରତିଭୁଵଃ ।
ଵିରାଜନ୍ତେ ନାନାଵିଧ-ମଧୁର-ରାଗାକର-ଭୁଵାଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ଗ୍ରାମାଣାଂ ସ୍ଥିତି-ନିଯମ-ସୀମାନ ଇଵ ତେ ॥ 69 ॥
- ଗଲେ (gale)in the neck
- ରେଖାଃ (rekhāḥ)lines
- ତିସ୍ରଃ (tisraḥ)three
- ଗତିଗମକଗୀତୈକନିପୁଣେ (gatigamakagītaikanipuṇe)expert in movement, modulation, and song (gati:movement | gamaka:modulation | gīta:song | eka:one | nipuṇe:expert)
- ଵିଵାହଵ୍ଯାନଦ୍ଧପ୍ରଗୁଣଗୁଣସଂଖ୍ଯାପ୍ରତିଭୁଵଃ (vivāhavyānaddhapraguṇaguṇasaṃkhyāpratibhuvaḥ)confirming auspicious thread's threefoldness (vivāha:marriage | vyānaddha:tied | praguṇa:auspicious thread | guṇa:strand | saṃkhyā:number | pratibhuvaḥ:confirming)
- ଵିରାଜନ୍ତେ (virājante)shine forth
- ନାନାଵିଧମଧୁରରାଗାକରଭୁଵାମ୍ (nānāvidhamadhurarāgākarabhuvām)source of various sweet melodies (nānāvidha:various | madhura:sweet | rāga:melody | ākara:source | bhuvām:of the worlds)
- ତ୍ରଯାଣାମ୍ (trayāṇām)of the three
- ଗ୍ରାମାଣାମ୍ (grāmāṇām)of the musical scales
- ସ୍ଥିତିନିଯମସୀମାନଃ (sthitiniyamasīmānaḥ)boundaries of regulation (sthiti:position | niyama:regulation | sīmānaḥ:boundaries)
- ଇଵ (iva)as if
- ତେ (te)your
ଚତୁର୍ଭିଃ ସୌନ୍ଦ୍ରଯଂ ସରସିଜଭଵଃ ସ୍ତୌତି ଵଦନୈଃ ।
ନଖେଭ୍ଯଃ ସନ୍ତ୍ରସ୍ଯନ୍ ପ୍ରଥମ-ମଥନା ଦନ୍ତକରିପୋଃ
ଚତୁର୍ଣାଂ ଶୀର୍ଷାଣାଂ ସମ-ମଭଯହସ୍ତାର୍ପଣ-ଧିଯା ॥ 70 ॥
- ମୃଣାଲୀମୃଦ୍ଵୀନାଂ (mṛṇālīmṛdvīnāṃ)of soft as lotus stalk (mṛṇālī:lotus stalk | mṛdvī:soft)
- ତଵ (tava)your
- ଭୁଜଲତାନାଂ (bhujalatānāṃ)of the creeper-like arms (bhuja:arm | latānāṃ:of the creepers)
- ଚତସୃଣାଂ (catasṛṇāṃ)of the four
- ଚତୁର୍ଭିଃ (caturbhiḥ)by the four
- ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ (saundaryaṃ)beauty
- ସରସିଜଭଵଃ (sarasijabhavaḥ)lotus-born (Brahmā) (sarasija:lotus | bhavaḥ:born)
- ସ୍ତୌତି (stauti)praises
- ଵଦନୈଃ (vadanaiḥ)with faces
- ନଖେଭ୍ଯଃ (nakhebhyaḥ)from the nails
- ସନ୍ତ୍ରସ୍ଯନ୍ (santrasyan)being afraid
- ପ୍ରଥମମଥନାତ୍ (prathamamathanāt)from the first churning (prathama:first | mathanāt:from churning)
- ଅନ୍ଧକରିପୋଃ (andhakaripoḥ)of the enemy of darkness (andhaka:darkness | ripoḥ:of the enemy)
- ଚତୁର୍ଣାଂ (caturṇāṃ)of the four
- ଶୀର୍ଷାଣାଂ (śīrṣāṇāṃ)of the heads
- ସମମ୍ (samam)equally
- ଅଭଯହସ୍ତାର୍ପଣଧିଯା (abhayahastārpaṇadhiyā)with the thought of granting protection (abhaya:protection | hasta:hand | arpaṇa:granting | dhiyā:with the thought)
କରାଣାଂ ତେ କାନ୍ତିଂ କଥଯ କଥଯାମଃ କଥମୁମେ ।
କଯାଚିଦ୍ଵା ସାମ୍ଯଂ ଭଜତୁ କଲଯା ହନ୍ତ କମଲଂ
ଯଦି କ୍ରୀଡଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଚରଣତଲ-ଲାକ୍ଷାରସ-ଚଣମ୍ ॥ 71 ॥
- ନଖାନାମ୍ (nakhānām)of the nails
- ଉଦ୍ଦ୍ଯୋତୈଃ (uddyotaiḥ)by the radiance
- ନଵ (nava)new
- ନଲିନ (nalina)lotus
- ରାଗଂ (rāgaṃ)color
- ଵିହସତାଂ (vihasatāṃ)surpassing
- କରାଣାଂ (karāṇāṃ)of the hands
- ତେ (te)your
- କାନ୍ତିଂ (kāntiṃ)splendour
- କଥଯ (kathaya)tell
- କଥଯାମଃ (kathayāmaḥ)we describe
- କଥମ୍ (katham)how
- ଉମେ (ume)O Uma
- କଯାଚିତ୍ (kayācit)by some
- ଵା (vā)or
- ସାମ୍ଯଂ (sāmyaṃ)similarity
- ଭଜତୁ (bhajatu)attain
- କଲଯା (kalayā)with the art
- ହନ୍ତ (hanta)alas
- କମଲଂ (kamalaṃ)lotus
- ଯଦି (yadi)if
- କ୍ରୀଡତ୍ (krīḍat)sporting
- ଲକ୍ଷ୍ମୀ (lakṣmī)Lakṣmī
- ଚରଣ (caraṇa)feet
- ତଲ (tala)sole
- ଲାକ୍ଷା (lākṣā)lac-dye
- ରସ (rasa)juice
- ଛଣମ୍ (chaṇam)enhanced
ତଵେଦଂ ନଃ ଖେଦଂ ହରତୁ ସତତଂ ପ୍ରସ୍ନୁତ-ମୁଖମ୍ ।
ଯଦାଲୋକ୍ଯାଶଙ୍କାକୁଲିତ ହୃଦଯୋ ହାସଜନକଃ
ସ୍ଵକୁମ୍ଭୌ ହେରମ୍ବଃ ପରିମୃଶତି ହସ୍ତେନ ଝଡିତି ॥ 72 ॥
- ସମଂ (samaṃ)equally
- ଦେଵି (devi)O Goddess
- ସ୍କନ୍ଦଦ୍ଵିପଵଦନପୀତଂ (skandadvipavadanapītaṃ)sucked by Skanda and Gaṇeśa (skanda:Skanda | dvipa:elephant | vadana:face | pītaṃ:sucked)
- ସ୍ତନଯୁଗଂ (stanayugaṃ)pair of breasts (stana:breast | yugaṃ:pair)
- ତଵେଦଂ (tavedaṃ)this of yours (tava:your | idaṃ:this)
- ନଃ (naḥ)our
- ଖେଦଂ (khedaṃ)sorrow
- ହରତୁ (haratu)may remove
- ସତତଂ (satataṃ)always
- ପ୍ରସ୍ନୁତମୁଖମ୍ (prasnutamukham)flowing milk (prasnuta:flowing | mukham:mouth)
- ଯଦାଲୋକ୍ଯ (yadālokya)having seen
- ଆଶଙ୍କାକୁଲିତହୃଦଯଃ (āśaṅkākulitahṛdayaḥ)with doubtful heart (āśaṅkā:doubt | ākulita:agitated | hṛdayaḥ:heart)
- ହାସଜନକଃ (hāsajanakaḥ)causing laughter (hāsa:laughter | janakaḥ:causing)
- ସ୍ଵକୁମ୍ଭୌ (svakumbhau)his own cheeks (sva:own | kumbhau:cheeks)
- ହେରମ୍ବଃ (herambaḥ)Heramba (Gaṇeśa)
- ପରିମୃଶତି (parimṛśati)feels
- ହସ୍ତେନ (hastena)with hand
- ଝଡିତି (jhaḍiti)suddenly
ନ ସନ୍ଦେହସ୍ପନ୍ଦୋ ନଗପତି ପତାକେ ମନସି ନଃ ।
ପିବନ୍ତୌ ତୌ ଯସ୍ମା ଦଵିଦିତ ଵଧୂସଙ୍ଗ ରସିକୌ
କୁମାରାଵଦ୍ଯାପି ଦ୍ଵିରଦଵଦନ-କ୍ରୌଞ୍ଚ୍ଦଲନୌ ॥ 73 ॥
- ଅମୂ (amū)those
- ତେ (te)your
- ଵକ୍ଷୋଜୌ (vakṣojau)breasts
- ଅମୃତରସମାଣିକ୍ଯକୁତୁପୌ (amṛtarasamāṇikyakutupau)jars of nectar and ruby (amṛta:nectar | rasa:essence | māṇikya:ruby | kutupau:jars)
- ନ (na)not
- ସନ୍ଦେହସ୍ପନ୍ଦଃ (sandehaspandaḥ)doubt arises (sandeha:doubt | spandaḥ:arises)
- ନଗପତିପତାକେ (nagapatipatāke)O Mountain-King's flag (naga:mountain | pati:king | patāke:flag)
- ମନସି (manasi)in the mind
- ନଃ (naḥ)our
- ପିବନ୍ତୌ (pibantau)drinking
- ତୌ (tau)those two
- ଯସ୍ମାତ୍ (yasmāt)because
- ଅଵିଦିତଵଧୂସଙ୍ଗରସିକୌ (aviditavadhūsaṅgarasikau)unacquainted with women (avidita:unacquainted | vadhū:women | saṅga:association | rasikau:enjoyers)
- କୁମାରୌ (kumārau)young boys
- ଅଦ୍ଯାପି (adyāpi)even today
- ଦ୍ଵିରଦଵଦନ (dviradavadana)elephant-headed (dvirada:elephant | vadana:headed)
- କ୍ରୌଞ୍ଚଦଲନୌ (krauñcadalanau)mountain-piercing (krauñca:mountain | dalanau:piercing)
ସମାରବ୍ଧାଂ ମୁକ୍ତାମଣିଭିରମଲାଂ ହାରଲତିକାମ୍ ।
କୁଚାଭୋଗୋ ବିମ୍ବାଧର-ରୁଚିଭି-ରନ୍ତଃ ଶବଲିତାଂ
ପ୍ରତାପ-ଵ୍ଯାମିଶ୍ରାଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କୀର୍ତିମିଵ ତେ ॥ 74 ॥
- ଵହତ୍ଯମ୍ବ (vahatyamba)O Mother carries (vahati:carries | amba:O Mother)
- ସ୍ତମ୍ବେ (stambe)in the region
- ଅରମଦନୁଜକୁମ୍ଭପ୍ରକୃତିଭିଃ (aramadanujakumbhaprakṛtibhiḥ)from the frontal globe (aramada:elephant-demon | anuja:younger brother | kumbha:frontal globe | prakṛtibhiḥ:by nature)
- ସମାରବ୍ଧାଂ (samārabdhām)initiated
- ମୁକ୍ତାମଣିଭିଃ (muktāmaṇibhiḥ)with pearls (muktā:pearls | maṇibhiḥ:with jewels)
- ଅମଲାଂ (amalām)flawless
- ହାରଲତିକାମ୍ (hāralatikām)necklace (hāra:necklace | latikām:creeper)
- କୁଚାଭୋଗୋ (kucābhogaḥ)region of breasts (kuca:breasts | ābhogaḥ:region)
- ବିମ୍ବାଧରରୁଚିଭିଃ (bimbādhararucibhiḥ)by the reflection of lips (bimba:bimba-like | adhara:lips | rucibhiḥ:by the reflection)
- ଅନ୍ତଃ (antaḥ)within
- ଶବଲିତାଂ (śabalitām)variegated
- ପ୍ରତାପଵ୍ଯାମିଶ୍ରାଂ (pratāpavyāmiśrām)mixed with valour (pratāpa:valour | vyāmiśrām:mixed with)
- ପୁରଦମଯିତୁଃ (puradamayituḥ)of the Destroyer of Cities (pura:cities | damayituḥ:destroyer)
- କୀର୍ତିମିଵ (kīrtimiva)like fame (kīrtim:fame | iva:like)
- ତେ (te)of you
ପଯଃ ପାରାଵାରଃ ପରିଵହତି ସାରସ୍ଵତମିଵ ।
ଦଯାଵତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ଦ୍ରଵିଡଶିଶୁ-ରାସ୍ଵାଦ୍ଯ ତଵ ଯତ୍
କଵୀନାଂ ପ୍ରୌଢାନା ମଜନି କମନୀଯଃ କଵଯିତା ॥ 75 ॥
- ତଵ (tava)your
- ସ୍ତନ୍ଯଂ (stanyaṃ)breast milk
- ମନ୍ଯେ (manye)I fancy
- ଧରଣିଧରକନ୍ଯେ (dharaṇidharakanye)O Daughter of the Mountain-King (dharaṇi:earth | dhara:holder | kanye:daughter)
- ହୃଦଯତଃ (hṛdayataḥ)from the heart
- ପଯଃପାରାଵାରଃ (payaḥpārāvāraḥ)milk-ocean (payaḥ:milk | pārāvāraḥ:ocean)
- ପରିଵହତି (parivahati)flows
- ସାରସ୍ଵତମିଵ (sārasvatamiva)like poetic inspiration (sārasvatam:poetic inspiration | iva:like)
- ଦଯାଵତ୍ଯା (dayāvatyā)by the gracious
- ଦତ୍ତଂ (dattaṃ)given
- ଦ୍ରଵିଡଶିଶୁଃ (draviḍaśiśuḥ)child of the Dramila country (draviḍa:Dramila | śiśuḥ:child)
- ଆସ୍ଵାଦ୍ଯ (āsvādya)having tasted
- ତଵ (tava)your
- ଯତ୍ (yat)which
- କଵୀନାଂ (kavīnāṃ)of poets
- ପ୍ରୌଢାନାମ୍ (prauḍhānām)among great
- ଅଜନି (ajani)became
- କମନୀଯଃ (kamanīyaḥ)noted
- କଵଯିତା (kavayitā)poet
ଗଭୀରେ ତେ ନାଭୀସରସି କୃତସଙୋ ମନସିଜଃ ।
ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତସ୍ମା-ଦଚଲତନଯେ ଧୂମଲତିକା
ଜନସ୍ତାଂ ଜାନୀତେ ତଵ ଜନନି ରୋମାଵଲିରିତି ॥ 76 ॥
- ହର (hara)Siva
- କ୍ରୋଧ (krodha)anger
- ଜ୍ଵାଲା (jvālā)flames
- ଵଲିଭିଃ (valibhiḥ)by the series
- ଅଵଲୀଢେନ (avalīḍhena)enveloped
- ଵପୁଷା (vapuṣā)by the body
- ଗଭୀରେ (gabhīre)deep
- ତେ (te)your
- ନାଭୀସରସି (nābhīsarasi)in the lake of navel (nābhī:navel | sarasi:in the lake)
- କୃତସଙ୍ଗଃ (kṛtasaṅgaḥ)took refuge
- ମନସିଜଃ (manasijaḥ)Kāma-deva
- ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ (samuttasthau)arose
- ତସ୍ମାତ୍ (tasmāt)from there
- ଅଚଲତନଯେ (acalatanaye)O daughter of the mountain (acala:mountain | tanaye:daughter)
- ଧୂମଲତିକା (dhūmalatikā)smoke creeper (dhūma:smoke | latikā:creeper)
- ଜନଃ (janaḥ)people
- ତାମ୍ (tām)that
- ଜାନୀତେ (jānīte)know
- ତଵ (tava)your
- ଜନନି (janani)O Mother
- ରୋମାଵଲିଃ (romāvaliḥ)line of hair (roma:hair | avaliḥ:line)
- ଇତି (iti)thus
କୃଶେ ମଧ୍ଯେ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜନନି ତଵ ଯଦ୍ଭାତି ସୁଧିଯାମ୍ ।
ଵିମର୍ଦା-ଦନ୍ଯୋନ୍ଯଂ କୁଚକଲଶଯୋ-ରନ୍ତରଗତଂ
ତନୂଭୂତଂ ଵ୍ଯୋମ ପ୍ରଵିଶଦିଵ ନାଭିଂ କୁହରିଣୀମ୍ ॥ 77 ॥
- ଯଦେତତ୍ (yadetat)this which
- କାଲିନ୍ଦୀତନୁତରତରଙ୍ଗାକୃତି (kālindī-tanutara-taraṅga-ākṛti)like subtle Yamuna ripples (kālindī:Yamuna | tanutara:subtle | taraṅga:ripples | ākṛti:like)
- ଶିଵେ (śive)O Consort of Siva
- କୃଶେ (kṛśe)slender
- ମଧ୍ଯେ (madhye)in the middle
- କିଂଚିତ୍ (kiṃcit)slightly
- ଜନନି (janani)O Mother
- ତଵ (tava)your
- ଯଦ୍ଭାତି (yadbhāti)which shines
- ସୁଧିଯାମ୍ (sudhiyām)by the wise
- ଵିମର୍ଦାତ୍ (vimardāt)by pressure
- ଅନ୍ଯଃ (anyaḥ)another
- ଅନ୍ଯଂ (anyaṃ)another
- କୁଚକଲଶଯୋଃ (kucakalaśayoḥ)of the breasts (kuca:breast | kalaśayoḥ:of the pair)
- ଅନ୍ତରଗତଂ (antaragataṃ)entered between
- ତନୂଭୂତଂ (tanūbhūtaṃ)thinned
- ଵ୍ଯୋମ (vyoma)sky
- ପ୍ରଵିଶଦିଵ (praviśadiva)as if entering
- ନାଭିଂ (nābhiṃ)navel
- କୁହରିଣୀମ୍ (kuhariṇīm)cavity
କଲାଵାଲଂ କୁଣ୍ଡଂ କୁସୁମଶର ତେଜୋ-ହୁତଭୁଜଃ ।
ରତେ-ର୍ଲୀଲାଗାରଂ କିମପି ତଵ ନାଭିର୍ଗିରିସୁତେ
ବେଲଦ୍ଵାରଂ ସିଦ୍ଧେ-ର୍ଗିରିଶନଯନାନାଂ ଵିଜଯତେ ॥ 78 ॥
- ସ୍ଥିରଃ (sthiraḥ)steady
- ଗଙ୍ଗାଵର୍ତଃ (gaṅgāvartaḥ)whirlpool of Gaṅgā (gaṅgā:Gaṅgā | āvartaḥ:whirlpool)
- ସ୍ତନମୁକୁଲରୋମାଵଲିଲତା (stanamukularomāvalilatā)creeper of breast-bud hairline (stana:breast | mukula:bud | romāvali:hairline | latā:creeper)
- କଲାଵାଲଂ (kalāvālaṃ)bed for creeper (kalā:creeper | vālaṃ:bed)
- କୁଣ୍ଡଂ (kuṇḍaṃ)sacrificial pit
- କୁସୁମଶରତେଜୋହୁତଭୁଜଃ (kusumaśaratejohutabhujaḥ)fire of flower-arrowed god (kusuma:flower | śara:arrow | tejaḥ:fire | hutabhujaḥ:god)
- ରତେଃ (rateḥ)of Rati
- ଲୀଲାଗାରଂ (līlāgāraṃ)pleasure house (līlā:pleasure | gāraṃ:house)
- କିମପି (kimapi)indescribably unique
- ତଵ (tava)your
- ନାଭିଃ (nābhiḥ)navel
- ଗିରିସୁତେ (girisute)O Daughter of the Mountain (giri:mountain | sute:daughter)
- ବିଲଦ୍ଵାରଂ (biladvāraṃ)opening of the cavern (bila:cavern | dvāraṃ:opening)
- ସିଦ୍ଧେଃ (siddheḥ)of accomplishment
- ଗିରିଶନଯନାନାଂ (giriśanayanānāṃ)eyes of Hara (giriśa:Hara | nayanānāṃ:eyes)
- ଵିଜଯତେ (vijayate)triumphs
ନମନ୍ମୂର୍ତେ ର୍ନାରୀତିଲକ ଶନକୈ-ସ୍ତ୍ରୁଟ୍ଯତ ଇଵ ।
ଚିରଂ ତେ ମଧ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୁଟିତ ତଟିନୀ-ତୀର-ତରୁଣା
ସମାଵସ୍ଥା-ସ୍ଥେମ୍ନୋ ଭଵତୁ କୁଶଲଂ ଶୈଲତନଯେ ॥ 79 ॥
- ନିସର୍ଗକ୍ଷୀଣସ୍ଯ (nisargakṣīṇasya)naturally slender (nisarga:natural | kṣīṇasya:slender)
- ସ୍ତନତଟଭରେଣ (stanataṭabhareṇa)by the weight of breasts (stana:breast | taṭa:surface | bhareṇa:by the weight)
- କ୍ଲମଜୁଷଃ (klamajuṣaḥ)wearied
- ନମନ୍ମୂର୍ତେଃ (namanmūrteḥ)of the bending form (naman:bending | mūrteḥ:of the form)
- ନାରୀତିଲକ (nārītilaka)ornament of womankind (nārī:woman | tilaka:ornament)
- ଶନକୈଃ (śanakaiḥ)slowly
- ତ୍ରୁଟ୍ଯତ (truṭyata)breaking
- ଇଵ (iva)as if
- ଚିରଂ (ciraṃ)long
- ତେ (te)your
- ମଧ୍ଯସ୍ଯ (madhyasya)of the waist
- ତ୍ରୁଟିତତଟିନୀତୀରତରୁଣା (truṭitataṭinītīrataruṇā)like a tree on a cracking river bank (truṭita:cracking | taṭinī:river | tīra:bank | taruṇā:tree)
- ସମାଵସ୍ଥା (samāvasthā)state
- ସ୍ଥେମ୍ନଃ (sthemnaḥ)firmness
- ଭଵତୁ (bhavatu)may be
- କୁଶଲଂ (kuśalaṃ)well-being
- ଶୈଲତନଯେ (śailatanaye)O Daughter of the Mountain (śaila:mountain | tanaye:daughter)
କଷନ୍ତୌ-ଦୌର୍ମୂଲେ କନକକଲଶାଭୌ କଲଯତା ।
ତଵ ତ୍ରାତୁଂ ଭଙ୍ଗାଦଲମିତି ଵଲଗ୍ନଂ ତନୁଭୁଵା
ତ୍ରିଧା ନଦ୍ଧ୍ମ୍ ଦେଵୀ ତ୍ରିଵଲି ଲଵଲୀଵଲ୍ଲିଭିରିଵ ॥ 80 ॥
- କୁଚୌ (kucau)breasts
- ସଦ୍ଯଃ (sadyaḥ)immediately
- ସ୍ଵିଦ୍ଯତ୍ (svidyat)perspiring
- ତଟ (taṭa)region
- ଘଟିତ (ghaṭita)formed
- କୂର୍ପାସ (kūrpāsa)garment
- ଭିଦୁରୌ (bhidurau)bursting
- କଷନ୍ତୌ (kaṣantau)touching
- ଦୋର୍ମୂଲେ (dormūle)at the armpits
- କନକ (kanaka)golden
- କଲଶାଭୌ (kalaśābhau)like pots
- କଲଯତା (kalayatā)considering
- ତଵ (tava)your
- ତ୍ରାତୁଂ (trātuṃ)to protect
- ଭଙ୍ଗାତ୍ (bhaṅgāt)from breaking
- ଅଲମ୍ (alam)enough
- ଇତି (iti)thus
- ଵଲଗ୍ନଂ (valagnaṃ)attached
- ତନୁଭୁଵା (tanubhuvā)by the body
- ତ୍ରିଧା (tridhā)threefold
- ନଦ୍ଧଂ (naddhaṃ)bound
- ଦେଵି (devi)O Goddess
- ତ୍ରିଵଲି (trivali)three folds (tri:three | vali:folds)
- ଲଵଲୀଵଲ୍ଲିଭିଃ (lavalīvallibhiḥ)by Lavali creepers (lavalī:Lavali | vallibhiḥ:by creepers)
- ଇଵ (iva)like
ନିତମ୍ବା-ଦାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତ୍ଵଯି ହରଣ ରୂପେଣ ନିଦଧେ ।
ଅତସ୍ତେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଗୁରୁରଯମଶେଷାଂ ଵସୁମତୀଂ
ନିତମ୍ବ-ପ୍ରାଗ୍ଭାରଃ ସ୍ଥଗଯତି ସଘୁତ୍ଵଂ ନଯତି ଚ ॥ 81 ॥
- ଗୁରୁତ୍ଵଂ (gurutvaṃ)weight
- ଵିସ୍ତାରଂ (vistāraṃ)extensiveness
- କ୍ଷିତିଧରପତିଃ (kṣitidharapatiḥ)Mountain-king (kṣiti:earth | dhara:holder | patiḥ:lord)
- ପାର୍ଵତି (pārvati)O Parvati
- ନିଜାନ୍ନିତମ୍ବାତ୍ (nijānnitambāt)from own hips (nija:own | nitambāt:from hips)
- ଆଚ୍ଛିଦ୍ଯ (ācchidya)cutting off
- ତ୍ଵଯି (tvayi)in you
- ହରଣରୂପେଣ (haraṇarūpeṇa)in the form of taking (haraṇa:taking | rūpeṇa:in the form)
- ନିଦଧେ (nidadhe)placed
- ଅତଃ (ataḥ)therefore
- ତେ (te)your
- ଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ (vistīrṇaḥ)extensive
- ଗୁରୁଃ (guruḥ)heavy
- ଅଯମ୍ (ayam)this
- ଅଶେଷାଂ (aśeṣāṃ)entire
- ଵସୁମତୀଂ (vasumatīṃ)earth
- ନିତମ୍ବପ୍ରାଗ୍ଭାରଃ (nitambaprāgbhāraḥ)hip's prior weight (nitamba:hip | prāgbhāraḥ:prior weight)
- ସ୍ଥଗଯତି (sthagayati)covers
- ଲଘୁତ୍ଵଂ (laghutvaṃ)lightness
- ନଯତି (nayati)leads
- ଚ (ca)and
ଉଭାଭ୍ଯାମୂରୁଭ୍ଯା-ମୁଭଯମପି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଭଵତି ।
ସୁଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପତ୍ଯୁଃ ପ୍ରଣତିକଠିନାଭ୍ଯାଂ ଗିରିସୁତେ
ଵିଧିଜ୍ଞେ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ଵିବୁଧ କରିକୁମ୍ଭ ଦ୍ଵଯମସି ॥ 82 ॥
- କରୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ (karīndrāṇām)of lordly elephants (kari:elephant | indra:lord | āṇām:of)
- ଶୁଣ୍ଡାନ୍ (śuṇḍān)trunks
- କନକକଦଲୀକାଣ୍ଡପଟଲୀମ୍ (kanakakadalīkāṇḍapaṭalīm)stem of golden banana trees (kanaka:golden | kadalī:banana | kāṇḍa:stem | paṭalīm:cluster)
- ଉଭାଭ୍ଯାମ୍ (ubhābhyām)by both
- ଊରୁଭ୍ଯାମ୍ (ūrubhyām)by thighs
- ଉଭଯମ୍ (ubhayam)both
- ଅପି (api)also
- ନିର୍ଜିତ୍ଯ (nirjitya)conquering
- ଭଵତୀ (bhavatī)you
- ସୁଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାଂ (suvṛttābhyām)perfectly rounded (su:well | vṛtta:rounded)
- ପତ୍ଯୁଃ (patyuḥ)of the husband
- ପ୍ରଣତିକଠିନାଭ୍ଯାଂ (praṇatikaṭhinābhyām)hardened by prostrations (praṇati:prostration | kaṭhina:hardened)
- ଗିରିସୁତେ (girisute)O Daughter of the Mountain (giri:mountain | sute:daughter)
- ଵିଧିଜ୍ଞ୍ଯେ (vidhijñye)O observer of duties (vidhi:duty | jñye:knower)
- ଜାନୁଭ୍ଯାଂ (jānubhyām)by knees
- ଵିବୁଧକରିକୁମ୍ଭଦ୍ଵଯମ୍ (vibudhakarikumbhadvayam)frontal globes of heavenly elephant (vibudha:heavenly | kari:elephant | kumbha:globe | dvayam:pair)
- ଅସି (asi)are
ନିଷଙ୍ଗୌ ଜଙ୍ଘେ ତେ ଵିଷମଵିଶିଖୋ ବାଢ-ମକୃତ ।
ଯଦଗ୍ରେ ଦୃସ୍ଯନ୍ତେ ଦଶଶରଫଲାଃ ପାଦଯୁଗଲୀ
ନଖାଗ୍ରଚ୍ଛନ୍ମାନଃ ସୁର ମୁକୁଟ-ଶାଣୈକ-ନିଶିତାଃ ॥ 83 ॥
- ପରାଜେତୁଂ (parājetuṃ)to conquer
- ରୁଦ୍ରଂ (rudraṃ)Rudra
- ଦ୍ଵିଗୁଣଶରଗର୍ଭୌ (dviguṇaśaragarbhau)containing double arrows (dviguṇa:double | śara:arrows | garbhau:containing)
- ଗିରିସୁତେ (girisute)O Daughter of the Mountain (giri:mountain | sute:daughter)
- ନିଷଙ୍ଗୌ (niṣaṅgau)quivers
- ଜଙ୍ଘେ (jaṅghe)shanks
- ତେ (te)thy
- ଵିଷମଵିଶିଖୋ (viṣamaviśikho)Kāmadeva (viṣama:unequal | viśikha:arrow)
- ବାଢମକୃତ (bāḍhamakṛta)surely made
- ଯଦଗ୍ରେ (yadagre)at the end
- ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ (dṛśyante)are seen
- ଦଶଶରଫଲାଃ (daśaśaraphalāḥ)ten arrow heads (daśa:ten | śara:arrow | phalāḥ:heads)
- ପାଦଯୁଗଲୀ (pādayugalī)pair of feet (pāda:feet | yugalī:pair)
- ନଖାଗ୍ରଚ୍ଛଦ୍ମାନଃ (nakhāgracchadmānaḥ)disguised as toe nails (nakha:nail | agra:tip | chadmānaḥ:disguised as)
- ସୁରମକୁଟଶାଣୈକନିଶିତାଃ (suramakuṭaśāṇaikaniśitāḥ)sharpened on divine crowns (sura:divine | makuṭa:crown | śāṇa:whetstone | eka:one | niśitāḥ:sharpened)
ମମାପ୍ଯେତୌ ମାତଃ ଶେରସି ଦଯଯା ଦେହି ଚରଣୌ ।
ଯଯଓଃ ପାଦ୍ଯଂ ପାଥଃ ପଶୁପତି ଜଟାଜୂଟ ତଟିନୀ
ଯଯୋ-ର୍ଲାକ୍ଷା-ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ରରୁଣ ହରିଚୂଡାମଣି ରୁଚିଃ ॥ 84 ॥
- ଶ୍ରୁତୀନାମ୍ (śrutīnām)of the Vedas
- ମୂର୍ଧାନଃ (mūrdhānaḥ)crests
- ଦଧତି (dadhati)bear
- ତଵ (tava)your
- ଯୌ (yau)which two
- ଶେଖରତଯା (śekharatayā)as a crest-jewel
- ମମ (mama)my
- ଅପି (api)also
- ଏତୌ (etau)these two
- ମାତଃ (mātaḥ)O Mother
- ଶିରସି (śirasi)on the head
- ଦଯଯା (dayayā)with compassion
- ଧେହି (dhehi)place
- ଚରଣୌ (caraṇau)feet
- ଯଯୋଃ (yayoḥ)of which
- ପାଦ୍ଯମ୍ (pādyam)water-offering
- ପାଥଃ (pāthaḥ)water
- ପଶୁପତି (paśupati)of Śiva (paśu:beings | pati:lord)
- ଜଟା (jaṭā)matted locks
- ଜୂଟ (jūṭa)hair
- ତଟିନୀ (taṭinī)river
- ଯଯୋଃ (yayoḥ)of which
- ଲାକ୍ଷା (lākṣā)red dye
- ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ (lakṣmīḥ)brilliance
- ଅରୁଣ (aruṇa)red
- ହରି (hari)Viṣṇu
- ଚୂଡାମଣି (cūḍāmaṇi)diadem
- ରୁଚିଃ (ruciḥ)brilliance
ତଵାସ୍ମୈ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାଯ ସ୍ଫୁଟ-ରୁଚି ରସାଲକ୍ତକଵତେ ।
ଅସୂଯତ୍ଯତ୍ଯନ୍ତଂ ଯଦଭିହନନାଯ ସ୍ପୃହଯତେ
ପଶୂନା-ମୀଶାନଃ ପ୍ରମଦଵନ-କଙ୍କେଲିତରଵେ ॥ 85 ॥
- ନମୋଵାକଂ (namovākaṃ)obeisance (namaḥ:obeisance | vākaṃ:word)
- ବ୍ରୂମଃ (brūmaḥ)we speak
- ନଯନରମଣୀଯାଯ (nayanaramaṇīyāya)delightful to the eyes (nayana:eyes | ramaṇīya:delightful)
- ପଦଯୋଃ (padayoḥ)of the feet
- ତଵ (tava)your
- ଅସ୍ମୈ (asmai)to this
- ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାଯ (dvandvāya)pair
- ସ୍ଫୁଟରୁଚିରସାଲକ୍ତକଵତେ (sphuṭarucirasālaktakavate)brilliant with lac dye (sphuṭa:clear | ruci:brilliance | sālaktaka:lac dye | vate:having)
- ଅସୂଯତି (asūyati)is jealous
- ଅତ୍ଯନ୍ତଂ (atyantaṃ)extremely
- ଯତ୍ (yat)which
- ଅଭିହନନାଯ (abhihananāya)for being kicked
- ସ୍ପୃହଯତେ (spṛhayate)desires
- ପଶୂନାମ୍ (paśūnām)of the animals
- ଈଶାନଃ (īśānaḥ)lord
- ପ୍ରମଦଵନକଙ୍କେଲିତରଵେ (pramadavanakaṅkelitarave)to the Aśoka tree (pramada:pleasure | vana:garden | kaṅkeli:Aśoka tree | tarave:to)
ଲଲାଟେ ଭର୍ତାରଂ ଚରଣକମଲେ ତାଡଯତି ତେ ।
ଚିରାଦନ୍ତଃ ଶଲ୍ଯଂ ଦହନକୃତ ମୁନ୍ମୂଲିତଵତା
ତୁଲାକୋଟିକ୍ଵାଣୈଃ କିଲିକିଲିତ ମୀଶାନ ରିପୁଣା ॥ 86 ॥
- ମୃଷା (mṛṣā)falsely
- କୃତ୍ଵା (kṛtvā)having done
- ଗୋତ୍ରସ୍ଖଲନମ୍ (gotraskhalanam)slip of the tongue (gotra:family name | skhalanam:slip)
- ଅଥ (atha)then
- ଵୈଲକ୍ଷ୍ଯନମିତମ୍ (vailakṣyanamitam)bent in shame (vailakṣya:shame | namitam:bent)
- ଲଲାଟେ (lalāṭe)on the forehead
- ଭର୍ତାରମ୍ (bhartāram)husband
- ଚରଣକମଲେ (caraṇakamale)lotus-like foot (caraṇa:foot | kamale:lotus-like)
- ତାଡଯତି (tāḍayati)kicks
- ତେ (te)your
- ଚିରାତ୍ (cirāt)for a long time
- ଅନ୍ତଃଶଲ୍ଯଂ (antaḥśalyam)internal thorn (antaḥ:internal | śalyam:thorn)
- ଦହନକୃତମ୍ (dahanakṛtam)caused by burning (dahana:burning | kṛtam:caused by)
- ଉନ୍ମୂଲିତଵତା (unmūlitavatā)uprooted
- ତୁଲାକୋଟିକ୍ଵାଣୈଃ (tulākoṭikvāṇaiḥ)with tinkling sounds (tulākoṭi:balance beam | kvāṇaiḥ:with sounds)
- କିଲିକିଲିତମ୍ (kilikilitam)joyous acclamations
- ଈଶାନରିପୁଣା (īśānaripuṇā)by the enemy of Īśa (īśāna:Īśa | ripuṇā:by the enemy)
ନିଶାଯାଂ ନିଦ୍ରାଣଂ ନିଶି-ଚରମଭାଗେ ଚ ଵିଶଦୌ ।
ଵରଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପାତ୍ରଂ ଶ୍ରିଯ-ମତିସୃହନ୍ତୋ ସମଯିନାଂ
ସରୋଜଂ ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ ଜନନି ଜଯତ-ଶ୍ଚିତ୍ରମିହ କିମ୍ ॥ 87 ॥
- ହିମାନୀହନ୍ତଵ୍ଯଂ (himānīhantavyaṃ)to be destroyed by snow (himānī:snow | hantavyaṃ:to be destroyed)
- ହିମଗିରିନିଵାସୈକଚତୁରୌ (himagirinivāsaikacaturau)clever in residing on Himalaya (himagiri:Himalaya | nivāsa:residing | eka:one | caturau:clever)
- ନିଶାଯାଂ (niśāyāṃ)at night
- ନିଦ୍ରାଣଂ (nidrāṇaṃ)asleep
- ନିଶି (niśi)at night
- ଚରମଭାଗେ (caramabhāge)in the last part (carama:last | bhāge:part)
- ଚ (ca)and
- ଵିଶଦୌ (viśadau)clear
- ଵରଂ (varaṃ)better
- ଲକ୍ଷ୍ମୀପାତ୍ରଂ (lakṣmīpātraṃ)vessel of Lakṣmī (lakṣmī:Lakṣmī | pātraṃ:vessel)
- ଶ୍ରିଯମ୍ (śriyam)wealth
- ଅତିସୃଜନ୍ତୌ (atisṛjantau)bestowing
- ସମଯିନାଂ (samayināṃ)of the devotees
- ସରୋଜଂ (sarojaṃ)lotus
- ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ (tvatpādau)Thy feet (tvat:Thy | pādau:feet)
- ଜନନି (janani)O Mother
- ଜଯତଶ୍ଚିତ୍ରମ୍ (jayataścitram)victorious and wonderful (jayataḥ:victorious | citram:wonderful)
- ଇହ (iha)here
- କିମ୍ (kim)what
କଥଂ ନୀତଂ ସଦ୍ଭିଃ କଠିନ-କମଠୀ-କର୍ପର-ତୁଲାମ୍ ।
କଥଂ ଵା ବାହୁଭ୍ଯା-ମୁପଯମନକାଲେ ପୁରଭିଦା
ଯଦାଦାଯ ନ୍ଯସ୍ତଂ ଦୃଷଦି ଦଯମାନେନ ମନସା ॥ 88 ॥
- ପଦଂ (padaṃ)foot
- ତେ (te)your
- କୀର୍ତୀନାଂ (kīrtīnām)of glories
- ପ୍ରପଦମ୍ (prapadam)supreme position
- ଅପଦଂ (apadam)without danger
- ଦେଵି (devi)O Goddess
- ଵିପଦାଂ (vipadām)of dangers
- କଥଂ (kathaṃ)how
- ନୀତଂ (nītaṃ)considered
- ସଦ୍ଭିଃ (sadbhiḥ)by the wise
- କଠିନକମଠୀକର୍ପରତୁଲାମ୍ (kaṭhinakamaṭhīkarparatulām)hard shell of a tortoise (kaṭhina:hard | kamaṭhī:tortoise | karpara:shell | tulām:comparison)
- କଥଂ (kathaṃ)how
- ଵା (vā)or
- ବାହୁଭ୍ଯାମ୍ (bāhubhyām)by the arms
- ଉପଯମନକାଲେ (upayamanakāle)at the time of marriage (upayamana:marriage | kāle:at the time)
- ପୁରଭିଦା (purabhidā)by the destroyer of cities (pura:cities | bhidā:destroyer)
- ଯଦ୍ (yad)which
- ଆଦାଯ (ādāya)having taken
- ନ୍ଯସ୍ତଂ (nyastaṃ)placed
- ଦୃଷଦି (dṛṣadi)on the stone
- ଦଯମାନେନ (dayamānena)with compassion
- ମନସା (manasā)with the mind
ତରୂଣାଂ ଦିଵ୍ଯାନାଂ ହସତ ଇଵ ତେ ଚଣ୍ଡି ଚରଣୌ ।
ଫଲାନି ସ୍ଵଃସ୍ଥେଭ୍ଯଃ କିସଲଯ-କରାଗ୍ରେଣ ଦଦତାଂ
ଦରିଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭଦ୍ରାଂ ଶ୍ରିଯମନିଶ-ମହ୍ନାଯ ଦଦତୌ ॥ 89 ॥
- ନଖୈଃ (nakhaiḥ)by the nails
- ନାକସ୍ତ୍ରୀଣାଂ (nākastrīṇām)of heavenly women (nāka:heaven | strīṇām:of women)
- କରକମଲସଂକୋଚଶଶିଭିଃ (karakamalasaṃkocaśaśibhiḥ)moon-like nails causing lotus-bud-like palms to close (kara:hand | kamala:lotus | saṃkoca:closing | śaśibhiḥ:by the moons)
- ତରୂଣାଂ (tarūṇām)of trees
- ଦିଵ୍ଯାନାଂ (divyānām)of divine
- ହସତ (hasata)mocking
- ଇଵ (iva)like
- ତେ (te)your
- ଚଣ୍ଡି (caṇḍi)O Caṇḍi
- ଚରଣୌ (caraṇau)feet
- ଫଲାନି (phalāni)fruits
- ସ୍ଵଃସ୍ଥେଭ୍ଯଃ (svaḥsthebhyaḥ)to those in heaven (svaḥ:heaven | sthebhyaḥ:to those who are)
- କିସଲଯକରାଗ୍ରେଣ (kisalayakarāgreṇa)by the tender branch tips (kisalaya:tender shoot | kara:hand | agreṇa:by the tip)
- ଦଦତାଂ (dadatām)giving
- ଦରିଦ୍ରେଭ୍ଯଃ (daridrebhyaḥ)to the poor
- ଭଦ୍ରାଂ (bhadrām)auspicious
- ଶ୍ରିଯମ୍ (śriyam)wealth
- ଅନିଶମ୍ (aniśam)constantly
- ଅହ୍ନାଯ (ahnāya)by day
- ଦଦତୌ (dadatau)giving
ଅମନ୍ଦଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ପ୍ରକର-ମକରନ୍ଦଂ ଵିକିରତି ।
ତଵାସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଦାର-ସ୍ତବକ-ସୁଭଗେ ଯାତୁ ଚରଣେ
ନିମଜ୍ଜନ୍ ମଜ୍ଜୀଵଃ କରଣଚରଣଃ ଷ୍ଟ୍ଚରଣତାମ୍ ॥ 90 ॥
- ଦଦାନେ (dadāne)giving
- ଦୀନେଭ୍ଯଃ (dīnebhyaḥ)to the poor
- ଶ୍ରିଯମ୍ (śriyam)wealth
- ଅନିଶମ୍ (aniśam)constantly
- ଆଶାନୁସଦୃଶୀ (āśānusadṛśī)like a wish (āśā:wish | anusadṛśī:like)
- ମମନ୍ଦଂ (mamandaṃ)gently
- ସୌନ୍ଦର୍ଯପ୍ରକରମକରନ୍ଦମ୍ (saundaryaprakaramakarandam)honey of beauty (saundarya:beauty | prakara:abundance | makarandam:honey)
- ଵିକିରତି (vikirati)spreads
- ତଵ (tava)your
- ଅସ୍ମିନ୍ (asmin)in this
- ମନ୍ଦାରସ୍ତବକସୁଭଗେ (mandārastabakasubhage)beautiful bunch of Mandāra flowers (mandāra:Mandāra | stabaka:bunch | subhage:beautiful)
- ଯାତୁ (yātu)may go
- ଚରଣେ (caraṇe)to the feet
- ନିମଜ୍ଜନ୍ (nimajjan)immersing
- ମଜ୍ଜୀଵଃ (majjīvaḥ)my life
- କରଣଚରଣଃ (karaṇacaraṇaḥ)with six organs (karaṇa:organs | caraṇaḥ:feet)
- ଷଟ୍ଚରଣତାମ୍ (ṣaṭcaraṇatām)six-footed (ṣaṭ:six | caraṇatām:footed)
ସ୍ଖଲନ୍ତସ୍ତେ ଖେଲଂ ଭଵନକଲହଂସା ନ ଜହତି ।
ଅତସ୍ତେଷାଂ ଶିକ୍ଷାଂ ସୁଭଗମଣି-ମଞ୍ଜୀର-ରଣିତ-
ଚ୍ଛଲାଦାଚକ୍ଷାଣଂ ଚରଣକମଲଂ ଚାରୁଚରିତେ ॥ 91 ॥
- ପଦନ୍ଯାସକ୍ରୀଡାପରିଚଯମିଵାରବ୍ଧୁମନସଃ (padanyāsakrīḍāparicayamivārabdhumanasaḥ)intent on learning the gait (padanyāsa:gait | krīḍā:play | paricaya:familiarity | iva:as if | ārabdha:begun | manasaḥ:of the mind)
- ସ୍ଖଲନ୍ତଃ (skhalantaḥ)stumbling
- ତେ (te)they
- ଖେଲଂ (khelaṃ)play
- ଭଵନକଲହଂସା (bhavanakalahaṃsā)royal swans of the residence (bhavana:residence | kalahaṃsā:royal swans)
- ନ (na)not
- ଜହତି (jahati)abandon
- ଅତଃ (ataḥ)therefore
- ତେଷାଂ (teṣāṃ)their
- ଶିକ୍ଷାଂ (śikṣāṃ)instruction
- ସୁଭଗମଣିମଞ୍ଜୀରରଣିତଚ୍ଛଲାଦାଚକ୍ଷାଣଂ (subhagamaṇimañjīraraṇitacchalādācakṣāṇaṃ)giving instruction through anklet sounds (subhaga:beautiful | maṇi:gem | mañjīra:anklet | raṇita:sound | cchalāt:through guise | ācakṣāṇaṃ:giving instruction)
- ଚରଣକମଲଂ (caraṇakamalaṃ)lotus feet (caraṇa:feet | kamalaṃ:lotus)
- ଚାରୁଚରିତେ (cārucarite)O beautiful one (cāru:beautiful | carite:one)
ଶିଵଃ ସ୍ଵଚ୍ଛ-ଚ୍ଛାଯା-ଘଟିତ-କପଟ-ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟଃ ।
ତ୍ଵଦୀଯାନାଂ ଭାସାଂ ପ୍ରତିଫଲନ ରାଗାରୁଣତଯା
ଶରୀରୀ ଶୃଙ୍ଗାରୋ ରସ ଇଵ ଦୃଶାଂ ଦୋଗ୍ଧି କୁତୁକମ୍ ॥ 92 ॥
- ଗତାଃ (gatāḥ)have gone
- ତେ (te)they
- ମଞ୍ଚତ୍ଵଂ (mañcatvaṃ)state of being a cot
- ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରେଶ୍ଵରଭୃତଃ (druhiṇaharirudreśvarabhṛtaḥ)Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Īśvara (druhiṇa:Brahmā | hari:Viṣṇu | rudra:Rudra | īśvara:Īśvara | bhṛtaḥ:having assumed)
- ଶିଵଃ (śivaḥ)Śiva
- ସ୍ଵଚ୍ଛଚ୍ଛାଯାଘଟିତକପଟପ୍ରଚ୍ଛଦପଟଃ (svacchacchāyāghaṭitakapaṭapracchadapaṭaḥ)formed into a bedsheet (svaccha:clear | chāyā:reflection | ghaṭita:formed | kapaṭa:deceptive | pracchada:cover | paṭaḥ:cloth)
- ତ୍ଵଦୀଯାନାଂ (tvadīyānāṃ)of yours
- ଭାସାଂ (bhāsāṃ)of lights
- ପ୍ରତିଫଲନରାଗାରୁଣତଯା (pratiphalanarāgāruṇatayā)by reflection's redness (pratiphalana:reflection | rāga:redness | aruṇatayā:by redness)
- ଶରୀରୀ (śarīrī)embodied
- ଶୃଙ୍ଗାରଃ (śṛṅgāraḥ)erotic sentiment
- ରସ (rasa)essence
- ଇଵ (iva)like
- ଦୃଶାଂ (dṛśāṃ)of eyes
- ଦୋଗ୍ଧି (dogdhi)causes
- କୁତୁକମ୍ (kutukam)amazement
ଶିରୀଷାଭା ଚିତ୍ତେ ଦୃଷଦୁପଲଶୋଭା କୁଚତଟେ ।
ଭୃଶଂ ତନ୍ଵୀ ମଧ୍ଯେ ପୃଥୁ-ରୁରସିଜାରୋହ ଵିଷଯେ
ଜଗତ୍ତ୍ରତୁଂ ଶମ୍ଭୋ-ର୍ଜଯତି କରୁଣା କାଚିଦରୁଣା ॥ 93 ॥
- ଅରାଲା (arālā)curly
- କେଶେଷୁ (keśeṣu)in the hair
- ପ୍ରକୃତିସରଲା (prakṛtisaralā)naturally artless (prakṛti:nature | saralā:artless)
- ମନ୍ଦହସିତେ (mandahasite)gentle smile (manda:gentle | hasite:smile)
- ଶିରୀଷାଭା (śirīṣābhā)like Śirīṣa flower (śirīṣa:Śirīṣa flower | ābhā:like)
- ଚିତ୍ତେ (citte)in the heart
- ଦୃଷଦୁପଲଶୋଭା (dṛṣadupalaśobhā)hard like a stone (dṛṣad:stone | upala:stone | śobhā:beauty)
- କୁଚତଟେ (kucataṭe)on the breast
- ଭୃଶଂ (bhṛśam)extremely
- ତନ୍ଵୀ (tanvī)slender
- ମଧ୍ଯେ (madhye)in the middle
- ପୃଥୁରୁରସିଜାରୋହଵିଷଯେ (pṛthururasijārohaviṣaye)generous hips and breasts (pṛthu:generous | uras:breast | ja:born | āroha:hips | viṣaye:in the area)
- ଜଗତ୍ତ୍ରାତୁଂ (jagattrātuṃ)to protect the world (jagat:world | trātuṃ:to protect)
- ଶମ୍ଭୋଃ (śambhoḥ)of Śambhu
- ଜଯତି (jayati)victorious
- କରୁଣା (karuṇā)compassion
- କାଚିଦରୁଣା (kācidaruṇā)some glory Aruṇā (kācit:some | aruṇā:Aruṇā)
କଲାଭିଃ କର୍ପୂରୈ-ର୍ମରକତକରଣ୍ଡଂ ନିବିଡିତମ୍ ।
ଅତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭୋଗେନ ପ୍ରତିଦିନମିଦଂ ରିକ୍ତକୁହରଂ
ଵିଧି-ର୍ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ନିବିଡଯତି ନୂନଂ ତଵ କୃତେ ॥ 94 ॥
- କଲଙ୍କଃ (kalaṅkaḥ)mark
- କସ୍ତୂରୀ (kastūrī)musk
- ରଜନିକରବିମ୍ବଂ (rajanikarabimbaṃ)moon disc (rajanikara:moon | bimbaṃ:disc)
- ଜଲମଯଂ (jalamayaṃ)watery
- କଲାଭିଃ (kalābhiḥ)with digits
- କର୍ପୂରୈଃ (karpūraiḥ)with camphor
- ମରକତକରଣ୍ଡଂ (marakatakaraṇḍaṃ)emerald receptacle (marakata:emerald | karaṇḍaṃ:receptacle)
- ନିବିଡିତମ୍ (nibiḍitam)filled
- ଅତଃ (ataḥ)therefore
- ତ୍ଵଦ୍ଭୋଗେନ (tvadbhogena)by your enjoyment (tvad:your | bhogena:by enjoyment)
- ପ୍ରତିଦିନମ୍ (pratidinam)every day
- ଇଦଂ (idaṃ)this
- ରିକ୍ତକୁହରଂ (riktakuharaṃ)empty cavity (rikta:empty | kuharaṃ:cavity)
- ଵିଧିଃ (vidhiḥ)Brahmā
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- ଭୂଯଃ (bhūyaḥ)again
- ନିବିଡଯତି (nibiḍayati)fills
- ନୂନଂ (nūnaṃ)indeed
- ତଵ (tava)for you
- କୃତେ (kṛte)for the sake
ସପର୍ଯା-ମର୍ଯାଦା ତରଲକରଣାନା-ମସୁଲଭା ।
ତଥା ହ୍ଯେତେ ନୀତାଃ ଶତମଖମୁଖାଃ ସିଦ୍ଧିମତୁଲାଂ
ତଵ ଦ୍ଵାରୋପାନ୍ତଃ ସ୍ଥିତିଭି-ରଣିମାଦ୍ଯାଭି-ରମରାଃ ॥ 95 ॥
- ପୁରାରାତେଃ (purārāteḥ)of the Destroyer of Cities (pura:city | ārāteḥ:of the enemy)
- ଅନ୍ତଃପୁରମ୍ (antaḥpuram)inner apartment (antaḥ:inner | puram:apartment)
- ଅସି (asi)you are
- ତତଃ (tataḥ)therefore
- ତ୍ଵତ୍ (tvat)your
- ଚରଣଯୋଃ (caraṇayoḥ)of the feet
- ସପର୍ଯା (saparyā)worship
- ମର୍ଯାଦା (maryādā)limit
- ତରଲକରଣାନାମ୍ (taralakaraṇānām)of the unsteady-minded (tarala:unsteady | karaṇānām:of the minds)
- ଅସୁଲଭା (asulabhā)not easily attainable
- ତଥା (tathā)thus
- ହି (hi)indeed
- ଏତେ (ete)these
- ନୀତାଃ (nītāḥ)led
- ଶତମଖମୁଖାଃ (śatamakhamukhāḥ)headed by Indra (śatamakha:Indra | mukhāḥ:headed by)
- ସିଦ୍ଧିମ୍ (siddhim)perfection
- ଅତୁଲାମ୍ (atulām)unparalleled
- ତଵ (tava)your
- ଦ୍ଵାର (dvāra)door
- ଉପାନ୍ତସ୍ଥିତିଭିଃ (upāntasthitibhiḥ)by those stationed nearby (upānta:nearby | sthitibhiḥ:by those stationed)
- ଅଣିମାଦ୍ଯାଭିଃ (aṇimādyābhiḥ)by Anima and others (aṇimā:Anima | ādyābhiḥ:and others)
- ଅମରାଃ (amarāḥ)immortals
ଶ୍ରିଯୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କୋ ଵା ନ ଭଵତି ପତିଃ କୈରପି ଧନୈଃ ।
ମହାଦେଵଂ ହିତ୍ଵା ତଵ ସତି ସତୀନା-ମଚରମେ
କୁଚଭ୍ଯା-ମାସଙ୍ଗଃ କୁରଵକ-ତରୋ-ରପ୍ଯସୁଲଭଃ ॥ 96 ॥
- କଲତ୍ରଂ (kalatraṃ)consort
- ଵୈଧାତ୍ରଂ (vaidhātraṃ)of Brahmā
- କତିକତି (katikati)how numerous
- ଭଜନ୍ତେ (bhajante)attain
- ନ (na)not
- କଵଯଃ (kavayaḥ)poets
- ଶ୍ରିଯୋ (śriyo)of Śrī
- ଦେଵ୍ଯାଃ (devyāḥ)of the goddess
- କୋ (ko)who
- ଵା (vā)or
- ନ (na)not
- ଭଵତି (bhavati)becomes
- ପତିଃ (patiḥ)lord
- କୈରପି (kairapi)by some
- ଧନୈଃ (dhanaiḥ)with wealth
- ମହାଦେଵଂ (mahādevaṃ)Śiva the Great God
- ହିତ୍ଵା (hitvā)besides
- ତଵ (tava)your
- ସତି (sati)O Chaste One
- ସତୀନାମଚରମେ (satīnām acarame)foremost of Chaste Ones (satīnām:of Chaste Ones | acarame:foremost)
- କୁଚାଭ୍ଯାମ୍ (kucābhyām)with breasts
- ଆସଙ୍ଗଃ (āsaṅgaḥ)embrace
- କୁରଵକତରୋଃ (kuravakataroḥ)of the Kuravaka tree
- ଅପି (api)even
- ଅସୁଲଭଃ (asulabhaḥ)not easily attained
ହରେଃ ପତ୍ନୀଂ ପଦ୍ମାଂ ହରସହଚରୀ-ମଦ୍ରିତନଯାମ୍ ।
ତୁରୀଯା କାପି ତ୍ଵଂ ଦୁରଧିଗମ-ନିସ୍ସୀମ-ମହିମା
ମହାମାଯା ଵିଶ୍ଵଂ ଭ୍ରମଯସି ପରବ୍ରହ୍ମମହିଷି ॥ 97 ॥
- ଗିରାମ୍ (girām)of words
- ଆହୁଃ (āhuḥ)they say
- ଦେଵୀଂ (devīm)goddess
- ଦ୍ରୁହିଣଗୃହିଣୀମ୍ (druhiṇagṛhiṇīm)consort of Brahmā (druhiṇa:Brahmā | gṛhiṇīm:consort)
- ଆଗମଵିଦଃ (āgamavidaḥ)knowers of scriptures (āgama:scriptures | vidaḥ:knowers)
- ହରେଃ (hareḥ)of Hari (Viṣṇu)
- ପତ୍ନୀମ୍ (patnīm)consort
- ପଦ୍ମାମ୍ (padmām)lotus-born
- ହରସହଚାରୀମ୍ (harasahacarīm)consort of Hara (Śiva) (hara:Hara (Śiva) | sahacarīm:consort)
- ଅଦ୍ରିତନଯାମ୍ (adritanayām)daughter of the mountain (adri:mountain | tanayām:daughter)
- ତୁରୀଯା (turīyā)the fourth
- କା (kā)who
- ଅପି (api)even
- ତ୍ଵଂ (tvaṃ)you
- ଦୁରଧିଗମନିଃସୀମମହିମା (duradhigamaniḥsīmamahimā)inconceivable and limitless majesty (duradhigama:inconceivable | niḥsīma:limitless | mahimā:majesty)
- ମହାମାଯା (mahāmāyā)great illusion (mahā:great | māyā:illusion)
- ଵିଶ୍ଵମ୍ (viśvam)world
- ଭ୍ରମଯସି (bhramayasi)you revolve
- ପରବ୍ରହ୍ମମହିଷି (parabrahmamahiṣi)consort of Parabrahman (parabrahma:Parabrahman | mahiṣi:consort)
ପିବେଯଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ତଵ ଚରଣ-ନିର୍ଣେଜନଜଲମ୍ ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ମୂକାନାମପି ଚ କଵିତା0କାରଣତଯା
କଦା ଧତ୍ତେ ଵାଣୀମୁଖକମଲ-ତାମ୍ବୂଲ-ରସତାମ୍ ॥ 98 ॥
- କଦା (kadā)when
- କାଲେ (kāle)at the time
- ମାତଃ (mātaḥ)O Mother
- କଥଯ (kathaya)tell
- କଲିତ (kalita)imbibed
- ଆଲକ୍ତକରସଂ (ālaktakarasaṃ)lac-painted water (ālaktaka:lac | rasaṃ:water)
- ପିବେଯଂ (pibeyaṃ)I shall drink
- ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ (vidyārthī)seeker of wisdom
- ତଵ (tava)your
- ଚରଣନିର୍ଣେଜନଜଲମ୍ (caraṇanirṇejanajalam)water washing your feet (caraṇa:feet | nirṇejana:washing | jalam:water)
- ପ୍ରକୃତ୍ଯା (prakṛtyā)by nature
- ମୂକାନାମ୍ (mūkānām)of the dumb
- ଅପି (api)even
- ଚ (ca)and
- କଵିତା (kavitā)poetry
- କାରଣତଯା (kāraṇatayā)as the cause
- କଦା (kadā)when
- ଧତ୍ତେ (dhatte)assumes
- ଵାଣୀମୁଖକମଲତାମ୍ବୂଲରସତାମ୍ (vāṇīmukhakamalatāmbūlarasatām)betel juice of Vāṇī's mouth (vāṇī:Vāṇī | mukha:mouth | kamala:lotus | tāmbūla:betel | rasa:juice)
ରତେଃ ପତିଵ୍ରତ୍ଯଂ ଶିଥିଲପତି ରମ୍ଯେଣ ଵପୁଷା ।
ଚିରଂ ଜୀଵନ୍ନେଵ କ୍ଷପିତ-ପଶୁପାଶ-ଵ୍ଯତିକରଃ
ପରାନନ୍ଦାଭିଖ୍ଯଂ ରସଯତି ରସଂ ତ୍ଵଦ୍ଭଜନଵାନ୍ ॥ 99 ॥
- ସରସ୍ଵତ୍ଯା (sarasvatyā)with Sarasvatī
- ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା (lakṣmyā)with Lakṣmī
- ଵିଧିହରିସପତ୍ନଃ (vidhiharisa-patnaḥ)rival of Brahmā and Viṣṇu (vidhi:Brahmā | hari:Viṣṇu | sapatnaḥ:rival)
- ଵିହରତେ (viharate)sports
- ରତେଃ (rateḥ)of Rati
- ପାତିଵ୍ରତ୍ଯଂ (pātivratyaṃ)chastity
- ଶିଥିଲଯତି (śithilayati)loosens
- ରମ୍ଯେଣ (ramyeṇa)by charming
- ଵପୁଷା (vapuṣā)by body
- ଚିରଂ (ciraṃ)long
- ଜୀଵନ୍ନେଵ (jīvanneva)even while living
- କ୍ଷପିତପଶୁପାଶଵ୍ଯତିକରଃ (kṣapitapaśupāśavyatikaraḥ)with bondage destroyed (kṣapita:destroyed | paśu:soul | pāśa:bondage | vyatikaraḥ:state)
- ପରାନନ୍ଦାଭିଖ୍ଯମ୍ (parānandābhikhyam)called supreme bliss (para:supreme | ānanda:bliss | abhikhyam:called)
- ରସଯତି (rasayati)enjoys
- ରସଂ (rasaṃ)essence
- ତ୍ଵଦ୍ଭଜନଵାନ୍ (tvadbhajanavān)devotee of Thine (tvad:Thine | bhajana:devotion | vān:having)
ସୁଧାସୂତେ-ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲ-ଜଲଲଵୈ-ରଘ୍ଯରଚନା ।
ସ୍ଵକୀଯୈରମ୍ଭୋଭିଃ ସଲିଲ-ନିଧି-ସୌହିତ୍ଯକରଣଂ
ତ୍ଵଦୀଯାଭି-ର୍ଵାଗ୍ଭି-ସ୍ତଵ ଜନନି ଵାଚାଂ ସ୍ତୁତିରିଯମ୍ ॥ 100 ॥
- ପ୍ରଦୀପଜ୍ଵାଲାଭିଃ (pradīpajvālābhiḥ)with lamp flames (pradīpa:lamp | jvālābhiḥ:with flames)
- ଦିଵସକର (divasakara)sun (divasa:day | kara:maker)
- ନୀରାଜନଵିଧିଃ (nīrājanavidhiḥ)light waving ceremony (nīrājana:light waving | vidhiḥ:ceremony)
- ସୁଧାସୂତେଃ (sudhāsūteḥ)of the moon (sudhā:nectar | sūteḥ:of the progenitor)
- ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲ (candropala)moon-stone (candra:moon | upala:stone)
- ଜଲଲଵୈଃ (jalalavaiḥ)with drops of water (jala:water | lavaiḥ:with drops)
- ଅର୍ଘ୍ଯରଚନା (arghyaracanā)offering creation (arghya:offering | racanā:creation)
- ସ୍ଵକୀଯୈଃ (svakīyaiḥ)with one's own
- ଅମ୍ଭୋଭିଃ (ambhobhiḥ)with waters
- ସଲିଲନିଧି (salilanidhi)ocean (salila:water | nidhi:treasure)
- ସୌହିତ୍ଯକରଣଂ (sauhityakaraṇaṃ)making satisfaction (sauhitya:satisfaction | karaṇaṃ:making)
- ତ୍ଵଦୀଯାଭିଃ (tvadīyābhiḥ)with your
- ଵାଗ୍ଭିଃ (vāgbhiḥ)words
- ତଵ (tava)your
- ଜନନି (janani)O Mother
- ଵାଚାଂ (vācāṃ)of words
- ସ୍ତୁତିଃ (stutiḥ)praise
- ଇଯମ୍ (iyam)this
ଶ୍ରୀଗୋଵିନ୍ଦଭଗଵତ୍ପୂଜ୍ଯପାଦଶିଷ୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣା ॥
- ପ୍ରଦୀପଜ୍ଵାଲାଭିଃ (pradīpajvālābhiḥ)with lamp flames (pradīpa:lamp | jvālābhiḥ:with flames)
- ଦିଵସକର (divasakara)sun (divasa:day | kara:maker)
- ନୀରାଜନଵିଧିଃ (nīrājanavidhiḥ)light waving ceremony (nīrājana:light waving | vidhiḥ:ceremony)
- ସୁଧାସୂତେଃ (sudhāsūteḥ)of the moon (sudhā:nectar | sūteḥ:of the progenitor)
- ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲ (candropala)moon-stone (candra:moon | upala:stone)
- ଜଲଲଵୈଃ (jalalavaiḥ)with drops of water (jala:water | lavaiḥ:with drops)
- ଅର୍ଘ୍ଯରଚନା (arghyaracanā)offering creation (arghya:offering | racanā:creation)
- ସ୍ଵକୀଯୈଃ (svakīyaiḥ)with one's own
- ଅମ୍ଭୋଭିଃ (ambhobhiḥ)with waters
- ସଲିଲନିଧି (salilanidhi)ocean (salila:water | nidhi:treasure)
- ସୌହିତ୍ଯକରଣଂ (sauhityakaraṇaṃ)making satisfaction (sauhitya:satisfaction | karaṇaṃ:making)
- ତ୍ଵଦୀଯାଭିଃ (tvadīyābhiḥ)with your
- ଵାଗ୍ଭିଃ (vāgbhiḥ)words
- ତଵ (tava)your
- ଜନନି (janani)O Mother
- ଵାଚାଂ (vācāṃ)of words
- ସ୍ତୁତିଃ (stutiḥ)praise
- ଇଯମ୍ (iyam)this
- ଓଁ (oṃ)the sacred syllable
- ତତ୍ (tat)That, the supreme
- ସତ୍ (sat)the Real, being – the threefold designation of Brahman
