ગીતગોવિન્દં પ્રથમઃ સર્ગઃ - સામોદ દામોદરઃ

॥ અષ્ટપદી ॥
॥ શ્રી ગોપાલક ધ્યાનમ્ ॥
યદ્ગોપીવદનેન્દુમણ્ડનમભૂત્કસ્તૂરિકાપત્રકં યલ્લક્ષ્મીકુચશાતકુમ્ભ કલશે વ્યાગોચમિન્દીવરમ્ ।
યન્નિર્વાણવિધાનસાધનવિધૌ સિદ્ધાઞ્જનં યોગિનાં તન્નશ્યામલમાવિરસ્તુ હૃદયે કૃષ્ણાભિધાનં મહઃ ॥ 1 ॥

॥ શ્રી જયદેવ ધ્યાનમ્ ॥
રાધામનોરમરમાવરરાસલીલ-ગાનામૃતૈકભણિતં કવિરાજરાજમ્ ।
શ્રીમાધવાર્ચ્ચનવિધવનુરાગસદ્મ-પદ્માવતીપ્રિયતમં પ્રણતોસ્મિ નિત્યમ્ ॥ 2 ॥

શ્રીગોપલવિલાસિની વલયસદ્રત્નાદિમુગ્ધાકૃતિ શ્રીરાધાપતિપાદપદ્મભજનાનન્દાબ્ધિમગ્નોઽનિશમ્ ॥
લોકે સત્કવિરાજરાજ ઇતિ યઃ ખ્યાતો દયામ્ભોનિધિઃ તં વન્દે જયદેવસદ્ગુરુમહં પદ્માવતીવલ્લભમ્ ॥ 3 ॥
॥ પ્રથમઃ સર્ગઃ ॥
॥ સામોદદામોદરઃ ॥
મેઘૈર્મેદુરમમ્બરં વનભુવઃ શ્યામાસ્તમાલદ્રુમૈ-ર્નક્તં ભીરુરયં ત્વમેવ તદિમં રાધે ગૃહં પ્રાપય ।
ઇત્થં નન્દનિદેશિતશ્ચલિતયોઃ પ્રત્યધ્વકુઞ્જદ્રુમં રાધામાધવયોર્જયન્તિ યમુનાકૂલે રહઃકેલયઃ ॥ 1 ॥
વાગ્દેવતાચરિતચિત્રિતચિત્તસદ્મા પદ્માવતીચરણચારણચક્રવર્તી ।
શ્રીવાસુદેવરતિકેલિકથાસમેતં એતં કરોતિ જયદેવકવિઃ પ્રબન્ધમ્ ॥ 2 ॥
યદિ હરિસ્મરણે સરસં મનો યદિ વિલાસકલાસુ કુતૂહલમ્ ।
મધુરકોમલકાન્તપદાવલીં શૃણુ તદા જયદેવસરસ્વતીમ્ ॥ 3 ॥
વાચઃ પલ્લવયત્યુમાપતિધરઃ સન્દર્ભશુદ્ધિં ગિરાં જાનીતે જયદેવ એવ શરણઃ શ્લાઘ્યો દુરૂહદ્રુતે ।
શૃઙ્ગારોત્તરસત્પ્રમેયરચનૈરાચાર્યગોવર્ધન-સ્પર્ધી કોઽપિ ન વિશ્રુતઃ શ્રુતિધરો ધોયી કવિક્ષ્માપતિઃ ॥ 4 ॥
॥ ગીતં 1 ॥
પ્રલયપયોધિજલે ધૃતવાનસિ વેદમ્ ।
વિહિતવહિત્રચરિત્રમખેદમ્ ॥
કેશવ ધૃતમીનશરીર જય જગદીશ હરે ॥ 1 ॥
ક્ષિતિરતિવિપુલતરે તવ તિષ્ઠતિ પૃષ્ઠે ।
ધરણિધરણકિણચક્રગરિષ્ઠે ॥
કેશવ ધૃતકચ્છપરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 2 ॥
વસતિ દશનશિખરે ધરણી તવ લગ્ના ।
શશિનિ કલઙ્કકલેવ નિમગ્ના ॥
કેશવ ધૃતસૂકરરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 3 ॥
તવ કરકમલવરે નખમદ્ભુતશૃઙ્ગમ્ ।
દલિતહિરણ્યકશિપુતનુભૃઙ્ગમ્ ॥
કેશવ ધૃતનરહરિરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 4 ॥
છલયસિ વિક્રમણે બલિમદ્ભુતવામન ।
પદનખનીરજનિતજનપાવન ॥
કેશવ ધૃતવામનરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 5 ॥
ક્ષત્રિયરુધિરમયે જગદપગતપાપમ્ ।
સ્નપયસિ પયસિ શમિતભવતાપમ્ ॥
કેશવ ધૃતભૃઘુપતિરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 6 ॥
વિતરસિ દિક્ષુ રણે દિક્પતિકમનીયમ્ ।
દશમુખમૌલિબલિં રમણીયમ્ ॥
કેશવ ધૃતરામશરીર જય જગદીશ હરે ॥ 7 ॥
વહસિ વપુષિ વિશદે વસનં જલદાભમ્ ।
હલહતિભીતિમિલિતયમુનાભમ્ ॥
કેશવ ધૃતહલધરરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 8 ॥
નિન્દસિ યજ્ઞવિધેરહહ શ્રુતિજાતમ્ ।
સદયહૃદયદર્શિતપશુઘાતમ્ ॥
કેશવ ધૃતબુદ્ધશરીર જય જગદીશ હરે ॥ 9 ॥
મ્લેચ્છનિવહનિધને કલયસિ કરવાલમ્ ।
ધૂમકેતુમિવ કિમપિ કરાલમ્ ॥
કેશવ ધૃતકલ્કિશરીર જય જગદીશ હરે ॥ 10 ॥
શ્રીજયદેવકવેરિદમુદિતમુદારમ્ ।
શૃણુ સુખદં શુભદં ભવસારમ્ ॥
કેશવ ધૃતદશવિધરૂપ જય જગદીશ હરે ॥ 11 ॥
વેદાનુદ્ધરતે જગન્નિવહતે ભૂગોલમુદ્બિભ્રતે દૈત્યં દારયતે બલિં છલયતે ક્ષત્રક્ષયં કુર્વતે ।
પૌલસ્ત્યં જયતે હલં કલયતે કારુણ્યમાતન્વતે મ્લેચ્છાન્મૂર્ચ્છયતે દશાકૃતિકૃતે કૃષ્ણાય તુભ્યં નમઃ ॥ 5 ॥
॥ ગીતં 2 ॥
શ્રિતકમલાકુચમણ્ડલ! ધૃતકુણ્ડલ! ।
કલિતલલિતવનમાલ! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 1 ॥
દિનમણીમણ્ડલમણ્ડન! ભવખણ્ડન! ।
મુનિજનમાનસહંસ! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 2 ॥
કાલિયવિષધરગઞ્જન! જનરઞ્જન! ।
યદુકુલનલિનદિનેશ! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 3 ॥
મધુમુરનરકવિનાશન! ગરુડાસન! ।
સુરકુલકેલિનિદાન! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 4 ॥
અમલકમલદલલોચન! ભવમોચન્! ।
ત્રિભુવનભવનનિધાન! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 5 ॥
જનકસુતાકૃતભૂષણ! જિતદૂષણ! ।
સમરશમિતદશકણ્ઠ! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 6 ॥
અભિનવજલધરસુન્દર! ધૃતમન્દર! ।
શ્રીમુખચન્દ્રચકોર! જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવકવેરિદં કુરુતે મુદમ્ ।
મઙ્ગલમુજ્જ્વલગીતં; જય, જય, દેવ! હરે! ॥ 8 ॥
પદ્માપયોધરતટીપરિરમ્ભલગ્ન-કાશ્મીરમુદ્રિતમુરો મધુસૂદનસ્ય ।
વ્યક્તાનુરાગમિવ ખેલદનઙ્ગખેદ-સ્વેદામ્બુપૂરમનુપૂરયતુ પ્રિયં વઃ ॥ 6 ॥
વસન્તે વાસન્તીકુસુમસુકુમારૈરવયવૈ-ર્ભ્રમન્તીં કાન્તારે બહુવિહિતકૃષ્ણાનુસરણામ્ ।
અમન્દં કન્દર્પજ્વરજનિતચિન્તાકુલતયા વલદ્બાધાં રાધાં સરસમિદમુચે સહચરી ॥ 7 ॥
॥ ગીતં 3 ॥
લલિતલવઙ્ગલતાપરિશીલનકોમલમલયસમીરે ।
મધુકરનિકરકરમ્બિતકોકિલકૂજિતકુઞ્જકુટીરે ॥
વિહરતિ હરિરિહ સરસવસન્તે નૃત્યતિ યુવતિજનેન સમં સખિ વિરહિજનસ્ય દુરન્તે ॥ 1 ॥
ઉન્મદમદનમનોરથપથિકવધૂજનજનિતવિલાપે ।
અલિકુલસઙ્કુલકુસુમસમૂહનિરાકુલબકુલકલાપે ॥ 2 ॥
મૃગમદસૌરભરભસવશંવદનવદલમાલતમાલે ।
યુવજનહૃદયવિદારણમનસિજનખરુચિકિંશુકજાલે ॥ 3 ॥
મદનમહીપતિકનકદણ્ડરુચિકેશરકુસુમવિકાસે ।
મિલિતશિલીમુખપાટલિપટલકૃતસ્મરતૂણવિલાસે ॥ 4 ॥
વિગલિતલજ્જિતજગદવલોકનતરુણકરુણકૃતહાસે ।
વિરહિનિકૃન્તનકુન્તમુખાકૃતિકેતકદન્તુરિતાશે ॥ 5 ॥
માધવિકાપરિમલલલિતે નવમાલિકજાતિસુગન્ધૌ ।
મુનિમનસામપિ મોહનકારિણિ તરુણાકારણબન્ધૌ ॥ 6 ॥
સ્ફુરદતિમુક્તલતાપરિરમ્ભણમુકુલિતપુલકિતચૂતે ।
બૃન્દાવનવિપિને પરિસરપરિગતયમુનાજલપૂતે ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવભણિતમિદમુદયતિ હરિચરણસ્મૃતિસારમ્ ।
સરસવસન્તસમયવનવર્ણનમનુગતમદનવિકારમ્ ॥ 8 ॥
દરવિદલિતમલ્લીવલ્લિચઞ્ચત્પરાગ-પ્રકટિતપટવાસૈર્વાસયન્ કાનનાનિ ।
ઇહ હિ દહતિ ચેતઃ કેતકીગન્ધબન્ધુઃ પ્રસરદસમબાણપ્રાણવદ્ગન્ધવાહઃ ॥ 8 ॥
ઉન્મીલન્મધુગન્ધલુબ્ધમધુપવ્યાધૂતચૂતાઙ્કુર-ક્રીડત્કોકિલકાકલીકલકલૈરુદ્ગીર્ણકર્ણજ્વરાઃ ।
નીયન્તે પથિકૈઃ કથઙ્કથમપિ ધ્યાનાવધાનક્ષણ-પ્રાપ્તપ્રાણસમાસમાગમરસોલ્લાસૈરમી વાસરાઃ ॥ 9 ॥
અનેકનારીપરિરમ્ભસમ્ભ્રમ-સ્ફુરન્મનોહારિવિલાસલાલસમ્ ।
મુરારિમારાદુપદર્શયન્ત્યસૌ સખી સમક્ષં પુનરાહ રાધિકામ્ ॥ 10 ॥
॥ ગીતં 4 ॥
ચન્દનચર્ચિતનીલકલેબરપીતવસનવનમાલી ।
કેલિચલન્મણિકુણ્ડલમણ્ડિતગણ્ડયુગસ્મિતશાલી ॥
હરિરિહમુગ્ધવધૂનિકરે વિલાસિનિ વિલસતિ કેલિપરે ॥ 1 ॥
પીનપયોધરભારભરેણ હરિં પરિરમ્ય સરાગમ્ ।
ગોપવધૂરનુગાયતિ કાચિદુદઞ્ચિતપઞ્ચમરાગમ્ ॥ 2 ॥
કાપિ વિલાસવિલોલવિલોચનખેલનજનિતમનોજમ્ ।
ધ્યાયતિ મુગ્ધવધૂરધિકં મધુસૂદનવદનસરોજમ્ ॥ 3 ॥
કાપિ કપોલતલે મિલિતા લપિતું કિમપિ શ્રુતિમૂલે ।
ચારુ ચુચુમ્બ નિતમ્બવતી દયિતં પુલકૈરનુકૂલે ॥ 4 ॥
કેલિકલાકુતુકેન ચ કાચિદમું યમુનાજલકૂલે ।
મઞ્જુલવઞ્જુલકુઞ્જગતં વિચકર્ષ કરેણ દુકૂલે ॥ 5 ॥
કરતલતાલતરલવલયાવલિકલિતકલસ્વનવંશે ।
રાસરસે સહનૃત્યપરા હરિણા યુવતિઃ પ્રશશંસે ॥ 6 ॥
શ્લિષ્યતિ કામપિ ચુમ્બતિ કામપિ કામપિ રમયતિ રામામ્ ।
પશ્યતિ સસ્મિતચારુપરામપરામનુગચ્છતિ વામામ્ ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવકવેરિદમદ્ભુતકેશવકેલિરહસ્યમ્ ।
વૃન્દાવનવિપિને લલિતં વિતનોતુ શુભાનિ યશસ્યમ્ ॥ 8 ॥
વિશ્વેષામનુરઞ્જનેન જનયન્નાનન્દમિન્દીવર-શ્રેણીશ્યામલકોમલૈરુપનયન્નઙ્ગૈરનઙ્ગોત્સવમ્ ।
સ્વચ્છન્દં વ્રજસુન્દરીભિરભિતઃ પ્રત્યઙ્ગમાલિઙ્કિતઃ શૃઙ્ગારઃ સખિ મૂર્તિમાનિવ મધૌ મુગ્ધો હરિઃ ક્રીડતિ ॥ 11 ॥
અદ્યોત્સઙ્ગવસદ્ભુજઙ્ગકવલક્લેશાદિવેશાચલં પ્રાલેયપ્લવનેચ્છયાનુસરતિ શ્રીખણ્ડશૈલાનિલઃ ।
કિં ચ સ્નિગ્ધરસાલમૌલિમુકુલાન્યાલોક્ય હર્ષોદયા-દુન્મીલન્તિ કુહૂઃ કુહૂરિતિ કલોત્તાલાઃ પિકાનાં ગિરઃ ॥ 12 ॥
રાસોલ્લાસભરેણવિભ્રમભૃતામાભીરવામભ્રુવા-મભ્યર્ણં પરિરમ્યનિર્ભરમુરઃ પ્રેમાન્ધયા રાધયા ।
સાધુ ત્વદ્વદનં સુધામયમિતિ વ્યાહૃત્ય ગીતસ્તુતિ-વ્યાજાદુદ્ભટચુમ્બિતસ્મિતમનોહરી હરિઃ પાતુ વઃ ॥ 13 ॥