॥ గీతగోవిన్దమ్ ॥
॥ అష్టపదీ ॥
॥ శ్రీ గోపాలక ధ్యానమ్ ॥
యద్గోపీవదనేన్దుమణ్డనమభూత్కస్తూరికాపత్రకం యల్లక్ష్మీకుచశాతకుమ్భ కలశే వ్యాగోచమిన్దీవరమ్ ।
యన్నిర్వాణవిధానసాధనవిధౌ సిద్ధాఞ్జనం యోగినాం తన్నశ్యామలమావిరస్తు హృదయే కృష్ణాభిధానం మహః ॥ 1 ॥
॥ శ్రీ గోపాలక ధ్యానమ్ ॥
యద్గోపీవదనేన్దుమణ్డనమభూత్కస్తూరికాపత్రకం యల్లక్ష్మీకుచశాతకుమ్భ కలశే వ్యాగోచమిన్దీవరమ్ ।
యన్నిర్వాణవిధానసాధనవిధౌ సిద్ధాఞ్జనం యోగినాం తన్నశ్యామలమావిరస్తు హృదయే కృష్ణాభిధానం మహః ॥ 1 ॥
॥ శ్రీ జయదేవ ధ్యానమ్ ॥
రాధామనోరమరమావరరాసలీల-గానామృతైకభణితం కవిరాజరాజమ్ ।
శ్రీమాధవార్చ్చనవిధవనురాగసద్మ-పద్మావతీప్రియతమం ప్రణతోస్మి నిత్యమ్ ॥ 2 ॥
రాధామనోరమరమావరరాసలీల-గానామృతైకభణితం కవిరాజరాజమ్ ।
శ్రీమాధవార్చ్చనవిధవనురాగసద్మ-పద్మావతీప్రియతమం ప్రణతోస్మి నిత్యమ్ ॥ 2 ॥
శ్రీగోపలవిలాసినీ వలయసద్రత్నాదిముగ్ధాకృతి శ్రీరాధాపతిపాదపద్మభజనానన్దాబ్ధిమగ్నోఽనిశమ్ ॥
లోకే సత్కవిరాజరాజ ఇతి యః ఖ్యాతో దయామ్భోనిధిః తం వన్దే జయదేవసద్గురుమహం పద్మావతీవల్లభమ్ ॥ 3 ॥
లోకే సత్కవిరాజరాజ ఇతి యః ఖ్యాతో దయామ్భోనిధిః తం వన్దే జయదేవసద్గురుమహం పద్మావతీవల్లభమ్ ॥ 3 ॥
॥ ప్రథమః సర్గః ॥
॥ సామోదదామోదరః ॥
మేఘైర్మేదురమమ్బరం వనభువః శ్యామాస్తమాలద్రుమై-ర్నక్తం భీరురయం త్వమేవ తదిమం రాధే గృహం ప్రాపయ ।
ఇత్థం నన్దనిదేశితశ్చలితయోః ప్రత్యధ్వకుఞ్జద్రుమం రాధామాధవయోర్జయన్తి యమునాకూలే రహఃకేలయః ॥ 1 ॥
॥ సామోదదామోదరః ॥
మేఘైర్మేదురమమ్బరం వనభువః శ్యామాస్తమాలద్రుమై-ర్నక్తం భీరురయం త్వమేవ తదిమం రాధే గృహం ప్రాపయ ।
ఇత్థం నన్దనిదేశితశ్చలితయోః ప్రత్యధ్వకుఞ్జద్రుమం రాధామాధవయోర్జయన్తి యమునాకూలే రహఃకేలయః ॥ 1 ॥
వాగ్దేవతాచరితచిత్రితచిత్తసద్మా పద్మావతీచరణచారణచక్రవర్తీ ।
శ్రీవాసుదేవరతికేలికథాసమేతం ఏతం కరోతి జయదేవకవిః ప్రబన్ధమ్ ॥ 2 ॥
శ్రీవాసుదేవరతికేలికథాసమేతం ఏతం కరోతి జయదేవకవిః ప్రబన్ధమ్ ॥ 2 ॥
యది హరిస్మరణే సరసం మనో యది విలాసకలాసు కుతూహలమ్ ।
మధురకోమలకాన్తపదావలీం శృణు తదా జయదేవసరస్వతీమ్ ॥ 3 ॥
మధురకోమలకాన్తపదావలీం శృణు తదా జయదేవసరస్వతీమ్ ॥ 3 ॥
వాచః పల్లవయత్యుమాపతిధరః సన్దర్భశుద్ధిం గిరాం జానీతే జయదేవ ఏవ శరణః శ్లాఘ్యో దురూహద్రుతే ।
శృఙ్గారోత్తరసత్ప్రమేయరచనైరాచార్యగోవర్ధన-స్పర్ధీ కోఽపి న విశ్రుతః శ్రుతిధరో ధోయీ కవిక్ష్మాపతిః ॥ 4 ॥
శృఙ్గారోత్తరసత్ప్రమేయరచనైరాచార్యగోవర్ధన-స్పర్ధీ కోఽపి న విశ్రుతః శ్రుతిధరో ధోయీ కవిక్ష్మాపతిః ॥ 4 ॥
॥ గీతం 1 ॥
ప్రలయపయోధిజలే ధృతవానసి వేదమ్ ।
విహితవహిత్రచరిత్రమఖేదమ్ ॥
కేశవ ధృతమీనశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 1 ॥
విహితవహిత్రచరిత్రమఖేదమ్ ॥
కేశవ ధృతమీనశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 1 ॥
క్షితిరతివిపులతరే తవ తిష్ఠతి పృష్ఠే ।
ధరణిధరణకిణచక్రగరిష్ఠే ॥
కేశవ ధృతకచ్ఛపరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 2 ॥
ధరణిధరణకిణచక్రగరిష్ఠే ॥
కేశవ ధృతకచ్ఛపరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 2 ॥
వసతి దశనశిఖరే ధరణీ తవ లగ్నా ।
శశిని కలఙ్కకలేవ నిమగ్నా ॥
కేశవ ధృతసూకరరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 3 ॥
శశిని కలఙ్కకలేవ నిమగ్నా ॥
కేశవ ధృతసూకరరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 3 ॥
తవ కరకమలవరే నఖమద్భుతశృఙ్గమ్ ।
దలితహిరణ్యకశిపుతనుభృఙ్గమ్ ॥
కేశవ ధృతనరహరిరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 4 ॥
దలితహిరణ్యకశిపుతనుభృఙ్గమ్ ॥
కేశవ ధృతనరహరిరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 4 ॥
ఛలయసి విక్రమణే బలిమద్భుతవామన ।
పదనఖనీరజనితజనపావన ॥
కేశవ ధృతవామనరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 5 ॥
పదనఖనీరజనితజనపావన ॥
కేశవ ధృతవామనరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 5 ॥
క్షత్రియరుధిరమయే జగదపగతపాపమ్ ।
స్నపయసి పయసి శమితభవతాపమ్ ॥
కేశవ ధృతభృఘుపతిరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 6 ॥
స్నపయసి పయసి శమితభవతాపమ్ ॥
కేశవ ధృతభృఘుపతిరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 6 ॥
వితరసి దిక్షు రణే దిక్పతికమనీయమ్ ।
దశముఖమౌలిబలిం రమణీయమ్ ॥
కేశవ ధృతరామశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 7 ॥
దశముఖమౌలిబలిం రమణీయమ్ ॥
కేశవ ధృతరామశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 7 ॥
వహసి వపుషి విశదే వసనం జలదాభమ్ ।
హలహతిభీతిమిలితయమునాభమ్ ॥
కేశవ ధృతహలధరరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 8 ॥
హలహతిభీతిమిలితయమునాభమ్ ॥
కేశవ ధృతహలధరరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 8 ॥
నిన్దసి యజ్ఞవిధేరహహ శ్రుతిజాతమ్ ।
సదయహృదయదర్శితపశుఘాతమ్ ॥
కేశవ ధృతబుద్ధశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 9 ॥
సదయహృదయదర్శితపశుఘాతమ్ ॥
కేశవ ధృతబుద్ధశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 9 ॥
మ్లేచ్ఛనివహనిధనే కలయసి కరవాలమ్ ।
ధూమకేతుమివ కిమపి కరాలమ్ ॥
కేశవ ధృతకల్కిశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 10 ॥
ధూమకేతుమివ కిమపి కరాలమ్ ॥
కేశవ ధృతకల్కిశరీర జయ జగదీశ హరే ॥ 10 ॥
శ్రీజయదేవకవేరిదముదితముదారమ్ ।
శృణు సుఖదం శుభదం భవసారమ్ ॥
కేశవ ధృతదశవిధరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 11 ॥
శృణు సుఖదం శుభదం భవసారమ్ ॥
కేశవ ధృతదశవిధరూప జయ జగదీశ హరే ॥ 11 ॥
వేదానుద్ధరతే జగన్నివహతే భూగోలముద్బిభ్రతే దైత్యం దారయతే బలిం ఛలయతే క్షత్రక్షయం కుర్వతే ।
పౌలస్త్యం జయతే హలం కలయతే కారుణ్యమాతన్వతే మ్లేచ్ఛాన్మూర్చ్ఛయతే దశాకృతికృతే కృష్ణాయ తుభ్యం నమః ॥ 5 ॥
పౌలస్త్యం జయతే హలం కలయతే కారుణ్యమాతన్వతే మ్లేచ్ఛాన్మూర్చ్ఛయతే దశాకృతికృతే కృష్ణాయ తుభ్యం నమః ॥ 5 ॥
॥ గీతం 2 ॥
శ్రితకమలాకుచమణ్డల! ధృతకుణ్డల! ।
కలితలలితవనమాల! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 1 ॥
కలితలలితవనమాల! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 1 ॥
దినమణీమణ్డలమణ్డన! భవఖణ్డన! ।
మునిజనమానసహంస! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 2 ॥
మునిజనమానసహంస! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 2 ॥
కాలియవిషధరగఞ్జన! జనరఞ్జన! ।
యదుకులనలినదినేశ! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 3 ॥
యదుకులనలినదినేశ! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 3 ॥
మధుమురనరకవినాశన! గరుడాసన! ।
సురకులకేలినిదాన! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 4 ॥
సురకులకేలినిదాన! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 4 ॥
అమలకమలదలలోచన! భవమోచన్! ।
త్రిభువనభవననిధాన! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 5 ॥
త్రిభువనభవననిధాన! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 5 ॥
జనకసుతాకృతభూషణ! జితదూషణ! ।
సమరశమితదశకణ్ఠ! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 6 ॥
సమరశమితదశకణ్ఠ! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 6 ॥
అభినవజలధరసున్దర! ధృతమన్దర! ।
శ్రీముఖచన్ద్రచకోర! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 7 ॥
శ్రీముఖచన్ద్రచకోర! జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవకవేరిదం కురుతే ముదమ్ ।
మఙ్గలముజ్జ్వలగీతం; జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 8 ॥
మఙ్గలముజ్జ్వలగీతం; జయ, జయ, దేవ! హరే! ॥ 8 ॥
పద్మాపయోధరతటీపరిరమ్భలగ్న-కాశ్మీరముద్రితమురో మధుసూదనస్య ।
వ్యక్తానురాగమివ ఖేలదనఙ్గఖేద-స్వేదామ్బుపూరమనుపూరయతు ప్రియం వః ॥ 6 ॥
వ్యక్తానురాగమివ ఖేలదనఙ్గఖేద-స్వేదామ్బుపూరమనుపూరయతు ప్రియం వః ॥ 6 ॥
వసన్తే వాసన్తీకుసుమసుకుమారైరవయవై-ర్భ్రమన్తీం కాన్తారే బహువిహితకృష్ణానుసరణామ్ ।
అమన్దం కన్దర్పజ్వరజనితచిన్తాకులతయా వలద్బాధాం రాధాం సరసమిదముచే సహచరీ ॥ 7 ॥
అమన్దం కన్దర్పజ్వరజనితచిన్తాకులతయా వలద్బాధాం రాధాం సరసమిదముచే సహచరీ ॥ 7 ॥
॥ గీతం 3 ॥
లలితలవఙ్గలతాపరిశీలనకోమలమలయసమీరే ।
మధుకరనికరకరమ్బితకోకిలకూజితకుఞ్జకుటీరే ॥
విహరతి హరిరిహ సరసవసన్తే నృత్యతి యువతిజనేన సమం సఖి విరహిజనస్య దురన్తే ॥ 1 ॥
మధుకరనికరకరమ్బితకోకిలకూజితకుఞ్జకుటీరే ॥
విహరతి హరిరిహ సరసవసన్తే నృత్యతి యువతిజనేన సమం సఖి విరహిజనస్య దురన్తే ॥ 1 ॥
ఉన్మదమదనమనోరథపథికవధూజనజనితవిలాపే ।
అలికులసఙ్కులకుసుమసమూహనిరాకులబకులకలాపే ॥ 2 ॥
అలికులసఙ్కులకుసుమసమూహనిరాకులబకులకలాపే ॥ 2 ॥
మృగమదసౌరభరభసవశంవదనవదలమాలతమాలే ।
యువజనహృదయవిదారణమనసిజనఖరుచికింశుకజాలే ॥ 3 ॥
యువజనహృదయవిదారణమనసిజనఖరుచికింశుకజాలే ॥ 3 ॥
మదనమహీపతికనకదణ్డరుచికేశరకుసుమవికాసే ।
మిలితశిలీముఖపాటలిపటలకృతస్మరతూణవిలాసే ॥ 4 ॥
మిలితశిలీముఖపాటలిపటలకృతస్మరతూణవిలాసే ॥ 4 ॥
విగలితలజ్జితజగదవలోకనతరుణకరుణకృతహాసే ।
విరహినికృన్తనకున్తముఖాకృతికేతకదన్తురితాశే ॥ 5 ॥
విరహినికృన్తనకున్తముఖాకృతికేతకదన్తురితాశే ॥ 5 ॥
మాధవికాపరిమలలలితే నవమాలికజాతిసుగన్ధౌ ।
మునిమనసామపి మోహనకారిణి తరుణాకారణబన్ధౌ ॥ 6 ॥
మునిమనసామపి మోహనకారిణి తరుణాకారణబన్ధౌ ॥ 6 ॥
స్ఫురదతిముక్తలతాపరిరమ్భణముకులితపులకితచూతే ।
బృన్దావనవిపినే పరిసరపరిగతయమునాజలపూతే ॥ 7 ॥
బృన్దావనవిపినే పరిసరపరిగతయమునాజలపూతే ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితమిదముదయతి హరిచరణస్మృతిసారమ్ ।
సరసవసన్తసమయవనవర్ణనమనుగతమదనవికారమ్ ॥ 8 ॥
సరసవసన్తసమయవనవర్ణనమనుగతమదనవికారమ్ ॥ 8 ॥
దరవిదలితమల్లీవల్లిచఞ్చత్పరాగ-ప్రకటితపటవాసైర్వాసయన్ కాననాని ।
ఇహ హి దహతి చేతః కేతకీగన్ధబన్ధుః ప్రసరదసమబాణప్రాణవద్గన్ధవాహః ॥ 8 ॥
ఇహ హి దహతి చేతః కేతకీగన్ధబన్ధుః ప్రసరదసమబాణప్రాణవద్గన్ధవాహః ॥ 8 ॥
ఉన్మీలన్మధుగన్ధలుబ్ధమధుపవ్యాధూతచూతాఙ్కుర-క్రీడత్కోకిలకాకలీకలకలైరుద్గీర్ణకర్ణజ్వరాః ।
నీయన్తే పథికైః కథఙ్కథమపి ధ్యానావధానక్షణ-ప్రాప్తప్రాణసమాసమాగమరసోల్లాసైరమీ వాసరాః ॥ 9 ॥
నీయన్తే పథికైః కథఙ్కథమపి ధ్యానావధానక్షణ-ప్రాప్తప్రాణసమాసమాగమరసోల్లాసైరమీ వాసరాః ॥ 9 ॥
అనేకనారీపరిరమ్భసమ్భ్రమ-స్ఫురన్మనోహారివిలాసలాలసమ్ ।
మురారిమారాదుపదర్శయన్త్యసౌ సఖీ సమక్షం పునరాహ రాధికామ్ ॥ 10 ॥
మురారిమారాదుపదర్శయన్త్యసౌ సఖీ సమక్షం పునరాహ రాధికామ్ ॥ 10 ॥
॥ గీతం 4 ॥
చన్దనచర్చితనీలకలేబరపీతవసనవనమాలీ ।
కేలిచలన్మణికుణ్డలమణ్డితగణ్డయుగస్మితశాలీ ॥
హరిరిహముగ్ధవధూనికరే విలాసిని విలసతి కేలిపరే ॥ 1 ॥
కేలిచలన్మణికుణ్డలమణ్డితగణ్డయుగస్మితశాలీ ॥
హరిరిహముగ్ధవధూనికరే విలాసిని విలసతి కేలిపరే ॥ 1 ॥
పీనపయోధరభారభరేణ హరిం పరిరమ్య సరాగమ్ ।
గోపవధూరనుగాయతి కాచిదుదఞ్చితపఞ్చమరాగమ్ ॥ 2 ॥
గోపవధూరనుగాయతి కాచిదుదఞ్చితపఞ్చమరాగమ్ ॥ 2 ॥
కాపి విలాసవిలోలవిలోచనఖేలనజనితమనోజమ్ ।
ధ్యాయతి ముగ్ధవధూరధికం మధుసూదనవదనసరోజమ్ ॥ 3 ॥
ధ్యాయతి ముగ్ధవధూరధికం మధుసూదనవదనసరోజమ్ ॥ 3 ॥
కాపి కపోలతలే మిలితా లపితుం కిమపి శ్రుతిమూలే ।
చారు చుచుమ్బ నితమ్బవతీ దయితం పులకైరనుకూలే ॥ 4 ॥
చారు చుచుమ్బ నితమ్బవతీ దయితం పులకైరనుకూలే ॥ 4 ॥
కేలికలాకుతుకేన చ కాచిదముం యమునాజలకూలే ।
మఞ్జులవఞ్జులకుఞ్జగతం విచకర్ష కరేణ దుకూలే ॥ 5 ॥
మఞ్జులవఞ్జులకుఞ్జగతం విచకర్ష కరేణ దుకూలే ॥ 5 ॥
కరతలతాలతరలవలయావలికలితకలస్వనవంశే ।
రాసరసే సహనృత్యపరా హరిణా యువతిః ప్రశశంసే ॥ 6 ॥
రాసరసే సహనృత్యపరా హరిణా యువతిః ప్రశశంసే ॥ 6 ॥
శ్లిష్యతి కామపి చుమ్బతి కామపి కామపి రమయతి రామామ్ ।
పశ్యతి సస్మితచారుపరామపరామనుగచ్ఛతి వామామ్ ॥ 7 ॥
పశ్యతి సస్మితచారుపరామపరామనుగచ్ఛతి వామామ్ ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవకవేరిదమద్భుతకేశవకేలిరహస్యమ్ ।
వృన్దావనవిపినే లలితం వితనోతు శుభాని యశస్యమ్ ॥ 8 ॥
వృన్దావనవిపినే లలితం వితనోతు శుభాని యశస్యమ్ ॥ 8 ॥
విశ్వేషామనురఞ్జనేన జనయన్నానన్దమిన్దీవర-శ్రేణీశ్యామలకోమలైరుపనయన్నఙ్గైరనఙ్గోత్సవమ్ ।
స్వచ్ఛన్దం వ్రజసున్దరీభిరభితః ప్రత్యఙ్గమాలిఙ్కితః శృఙ్గారః సఖి మూర్తిమానివ మధౌ ముగ్ధో హరిః క్రీడతి ॥ 11
స్వచ్ఛన్దం వ్రజసున్దరీభిరభితః ప్రత్యఙ్గమాలిఙ్కితః శృఙ్గారః సఖి మూర్తిమానివ మధౌ ముగ్ధో హరిః క్రీడతి ॥ 11
॥
అద్యోత్సఙ్గవసద్భుజఙ్గకవలక్లేశాదివేశాచలం ప్రాలేయప్లవనేచ్ఛయానుసరతి శ్రీఖణ్డశైలానిలః ।
కిం చ స్నిగ్ధరసాలమౌలిముకులాన్యాలోక్య హర్షోదయా-దున్మీలన్తి కుహూః కుహూరితి కలోత్తాలాః పికానాం గిరః ॥
అద్యోత్సఙ్గవసద్భుజఙ్గకవలక్లేశాదివేశాచలం ప్రాలేయప్లవనేచ్ఛయానుసరతి శ్రీఖణ్డశైలానిలః ।
కిం చ స్నిగ్ధరసాలమౌలిముకులాన్యాలోక్య హర్షోదయా-దున్మీలన్తి కుహూః కుహూరితి కలోత్తాలాః పికానాం గిరః ॥
12 ॥
రాసోల్లాసభరేణవిభ్రమభృతామాభీరవామభ్రువా-మభ్యర్ణం పరిరమ్యనిర్భరమురః ప్రేమాన్ధయా రాధయా ।
సాధు త్వద్వదనం సుధామయమితి వ్యాహృత్య గీతస్తుతి-వ్యాజాదుద్భటచుమ్బితస్మితమనోహరీ హరిః పాతు వః ॥ 13 ॥
రాసోల్లాసభరేణవిభ్రమభృతామాభీరవామభ్రువా-మభ్యర్ణం పరిరమ్యనిర్భరమురః ప్రేమాన్ధయా రాధయా ।
సాధు త్వద్వదనం సుధామయమితి వ్యాహృత్య గీతస్తుతి-వ్యాజాదుద్భటచుమ్బితస్మితమనోహరీ హరిః పాతు వః ॥ 13 ॥
॥ ఇతి శ్రీగీతగోవిన్దే సామోదదామోదరో నామ ప్రథమః సర్గః ॥