ഗദീ ശംഖീ ചക്രീ വിമലവനമാലീ സ്ഥിരരുചിഃ ശരണ്യോ ലോകേശോ മമ ഭവതു കൃഷ്ണോഽക്ഷിവിഷയഃ ।। 1।।
- ശ്രിയാ (śriyā)by Shri
- ആശ്ലിഷ്ടഃ (āśliṣṭaḥ)held close
- വിഷ്ണുഃ (viṣṇuḥ)Vishnu
- സ്ഥിരചരവപുഃ (sthiracaravapuḥ)whose body is all that stands still and all that moves
- വേദവിഷയഃ (vedaviṣayaḥ)of whom the Veda speaks
- ധിയാമ് (dhiyām)of the thoughts of all
- സാക്ഷീ (sākṣī)the witness
- ശുദ്ധഃ (śuddhaḥ)clean
- ഹരിഃ (hariḥ)Hari
- അസുരഹന്താ (asurahantā)who makes an end of the asuras
- അബ്ജനയനഃ (abjanayanaḥ)whose eyes are lotuses
- ഗദീ (gadī)carrying the mace
- ശംഖീ (śaṃkhī)carrying the conch
- ചക്രീ (cakrī)carrying the discus
- വിമലവനമാലീ (vimalavanamālī)wearing a fresh garland of wild flowers
- സ്ഥിരരുചിഃ (sthiraruciḥ)whose light never dims
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
- ലോകേശഃ (lokeśaḥ)lord of the worlds
- മമ (mama)my
- ഭവതു (bhavatu)may he become
- കൃഷ്ണഃ (kṛṣṇaḥ)Krishna
- അക്ഷിവിഷയഃ (akṣiviṣayaḥ)what my eyes see
anvaya ശ്രിയാ ആശ്ലിഷ്ടഃ വിഷ്ണുഃ സ്ഥിരചരവപുഃ വേദവിഷയഃ ധിയാമ് സാക്ഷീ ശുദ്ധഃ അസുരഹന്താ അബ്ജനയനഃ ഹരിഃ ഗദീ ശംഖീ ചക്രീ വിമലവനമാലീ സ്ഥിരരുചിഃ ശരണ്യഃ ലോകേശഃ കൃഷ്ണഃ മമ അക്ഷിവിഷയഃ ഭവതു
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
അക്ഷിവിഷയഃ what the eyes see — Viṣaya is what a sense takes in. The prayer is not for knowledge of him but for sight of him, and this is what the whole hymn asks for.
ധിയാമ് സാക്ഷീ the witness of all thoughts — Sākṣī is the one who was there and saw. He sits in every mind as the one who watches it.
സ്ഥിരചരവപുഃ whose body is the still and the moving — Sthira is what stays put, cara what walks about. The pair covers everything there is.
note The fourth pāda of this verse is the refrain of the whole hymn. In verses 2 to 8 the printed text shortens it to ശരണ്യോ. and the reciter supplies the rest: ശരണ്യോ ലോകേശോ മമ ഭവതു കൃഷ്ണോഽക്ഷിവിഷയഃ. The copy of this hymn we started from wrote every visarga as a plain colon and carried six spelling slips, among them സ്ഥിരരൂചിഃ for സ്ഥിരരുചിഃ. They were corrected against printed editions on 18 September 2026, and every pāda now scans as Śikhariṇī. Some editions read സ്ഥിരചരഗുരുഃ, the teacher of the still and the moving, where this text reads സ്ഥിരചരവപുഃ.
ലയേ സര്വം സ്വസ്മിന് ഹരതി കലയാ യസ്തു സ വിഭുഃ । ശരണ്യോ. ।।2।।
- യതഃ (yataḥ)from whom
- സര്വമ് (sarvam)all
- ജാതമ് (jātam)came to be
- വിയദനിലമുഖ്യമ് (viyadanilamukhyam)sky and air first of all
- ജഗത് (jagat)the world
- ഇദമ് (idam)this
- സ്ഥിതൌ (sthitau)while it stands
- നിഃശേഷമ് (niḥśeṣam)leaving none of it out
- യഃ (yaḥ)who
- അവതി (avati)keeps alive
- നിജസുഖാംശേന (nijasukhāṃśena)with a portion of his own happiness
- മധുഹാ (madhuhā)the killer of Madhu
- ലയേ (laye)when it folds up
- സര്വമ് (sarvam)all of it
- സ്വസ്മിന് (svasmin)into himself
- ഹരതി (harati)draws
- കലയാ (kalayā)with a fraction of his power
- യഃ (yaḥ)who
- തു (tu)indeed
- സഃ (saḥ)he
- വിഭുഃ (vibhuḥ)the one who holds it all
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya യതഃ ഇദമ് സര്വമ് ജഗത് വിയദനിലമുഖ്യമ് ജാതമ് യഃ മധുഹാ സ്ഥിതൌ നിജസുഖാംശേന നിഃശേഷമ് അവതി യഃ തു ലയേ കലയാ സര്വമ് സ്വസ്മിന് ഹരതി സഃ വിഭുഃ ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
സ്ഥിതൌ ലയേ in the standing, in the folding up — The three works of God, making, keeping and taking back, are laid out across the verse in that order.
കലയാ with a fraction — Kalā is a small part of something. Even the taking back of the world costs him only a fraction.
മധുഹാ the killer of Madhu — Madhu was an asura killed by Vishnu, which is where the name Madhusudana comes from.
note The printed fourth pāda is the shortened refrain ശരണ്യോ., standing for ശരണ്യോ ലോകേശോ മമ ഭവതു കൃഷ്ണോഽക്ഷിവിഷയഃ.
യമീഡ്യം പശ്യന്തി പ്രവരമതയോ മായിനമസൌ । ശരണ്യോ. ।।3।।
- അസൂന് (asūn)the breaths
- ആയമ്യ (āyamya)having held in
- ആദൌ (ādau)first
- യമനിയമമുഖ്യൈഃ (yamaniyamamukhyaiḥ)by yama, niyama and the rest
- സുകരണൈഃ (sukaraṇaiḥ)by good means
- നിരുധ്യ (nirudhya)having checked
- ഇദമ് (idam)this
- ചിത്തമ് (cittam)mind
- ഹൃദി (hṛdi)in the heart
- വിമലമ് (vimalam)made clean
- ആനീയ (ānīya)having brought
- സകലമ് (sakalam)the whole of it
- യമ് (yam)whom
- ഈഡ്യമ് (īḍyam)worthy of praise
- പശ്യന്തി (paśyanti)they see
- പ്രവരമതയഃ (pravaramatayaḥ)those of the best minds
- മായിനമ് (māyinam)the one who wields maya
- അസൌ (asau)he
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya പ്രവരമതയഃ ആദൌ അസൂന് ആയമ്യ യമനിയമമുഖ്യൈഃ സുകരണൈഃ ഇദമ് ചിത്തമ് നിരുധ്യ സകലമ് വിമലമ് ഹൃദി ആനീയ യമ് ഈഡ്യമ് മായിനമ് പശ്യന്തി അസൌ ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
യമനിയമ yama and niyama — The first two of the eight steps of yoga: what to hold back from, and what to keep up. The verse names them as the beginning of the road to seeing him.
മായിനമ് the one who wields maya — Māyin is the holder of maya, the power by which the world is spread out. The word is used of a conjurer as well, one who makes what is seen.
note Three words in this verse were corrected: നിര്യേരുധ്യേദം to നിരുധ്യേദം, which is നിരുധ്യ and ഇദമ് joined, ഹ്രദി to ഹൃദി, and യമീഡയം to യമീഡ്യമ്. Some editions read വിലയമാനീയ, brought to rest, where this text reads വിമലമാനീയ, brought clean; the gloss follows the text as it stands. The fourth pāda is the shortened refrain.
നിയന്താരം ധ്യേയം മുനിസുരനൃണാം മോക്ഷദമസൌ । ശരണ്യോ. ।।4।।
- പൃഥിവ്യാമ് (pṛthivyām)in the earth
- തിഷ്ഠന് (tiṣṭhan)standing
- യഃ (yaḥ)who
- യമയതി (yamayati)holds in check
- മഹീമ് (mahīm)the earth
- വേദ (veda)knows
- ന (na)not
- ധരാ (dharā)the earth
- യമ് (yam)whom
- ഇതി (iti)in these words
- ആദൌ (ādau)at the beginning
- വേദഃ (vedaḥ)the Veda
- വദതി (vadati)speaks
- ജഗതാമ് (jagatām)of the worlds
- ഈശമ് (īśam)the lord
- അമലമ് (amalam)spotless
- നിയന്താരമ് (niyantāram)the one who holds all in check
- ധ്യേയമ് (dhyeyam)to be meditated on
- മുനിസുരനൃണാമ് (munisuranṛṇām)by sages, gods and men
- മോക്ഷദമ് (mokṣadam)the giver of release
- അസൌ (asau)he
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya യഃ പൃഥിവ്യാമ് തിഷ്ഠന് മഹീമ് യമയതി ധരാ യമ് ന വേദ ഇതി ആദൌ വേദഃ വദതി ജഗതാമ് ഈശമ് അമലമ് നിയന്താരമ് മുനിസുരനൃണാമ് ധ്യേയമ് മോക്ഷദമ് അസൌ ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
പൃഥിവ്യാം തിഷ്ഠന് standing in the earth — The words come from the Antaryamin passage of the Brihadaranyaka Upanishad, where the one who is inside the earth is described in just this way, unknown to what he is inside.
നിയന്താരമ് the one who holds all in check — A niyantā is a driver, the one with the reins. The verse uses the verb of the same root twice before it names him.
note The text read പ്രഥിവ്യാം, corrected to പൃഥിവ്യാം. The fourth pāda is the shortened refrain.
കവിത്വാദേര്ഗര്വം പരിഹരതി യോഽസൌ വിജയിനഃ । ശരണ്യോ. ।।5।।
- മഹേന്ദ്രാദിഃ (mahendrādiḥ)Mahendra and the rest
- ദേവഃ (devaḥ)the god
- ജയതി (jayati)wins
- ദിതിജാന് (ditijān)over the sons of Diti
- അസ്യ (asya)his
- ബലതഃ (balataḥ)by the strength
- ന (na)not
- കസ്യ (kasya)of anyone
- സ്വാതന്ത്ര്യമ് (svātantryam)being one's own master
- ക്വചിത് (kvacit)anywhere
- അപി (api)even
- കൃതൌ (kṛtau)in what is done
- യത്കൃതിമ് (yatkṛtim)his doing
- ഋതേ (ṛte)apart from
- കവിത്വാദേഃ (kavitvādeḥ)in poetry and the rest
- ഗര്വമ് (garvam)the pride
- പരിഹരതി (pariharati)takes away
- യഃ (yaḥ)who
- അസൌ (asau)he
- വിജയിനഃ (vijayinaḥ)of the winner
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya മഹേന്ദ്രാദിഃ ദേവഃ അസ്യ ബലതഃ ദിതിജാന് ജയതി യത്കൃതിമ് ഋതേ കസ്യ അപി കൃതൌ ക്വചിത് സ്വാതന്ത്ര്യമ് ന യഃ അസൌ വിജയിനഃ കവിത്വാദേഃ ഗര്വമ് പരിഹരതി ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
ദിതിജാന് the sons of Diti — Diti's children are the daityas, who stand against the gods. Their half-brothers, the sons of Aditi, are the gods themselves.
സ്വാതന്ത്ര്യമ് being one's own master — Svātantrya is doing a thing on one's own account. The verse takes it away from everyone except him.
കവിത്വാദേഃ ഗര്വമ് the pride taken in poetry and the rest — A poet writing a hymn names his own kind of pride first. The line is a check on the one saying it.
note The printed fourth pāda is the shortened refrain.
വിനാ യസ്യ സ്മൃത്യാ കൃമിശതജനിം യാതി സ വിഭുഃ । ശരണ്യോ. ।।6।।
- വിനാ (vinā)without
- യസ്യ (yasya)his
- ധ്യാനമ് (dhyānam)meditation
- വ്രജതി (vrajati)goes down to
- പശുതാമ് (paśutām)the state of an animal
- സൂകരമുഖാമ് (sūkaramukhām)with a boar's face
- വിനാ (vinā)without
- യസ്യ (yasya)his
- ജ്ഞാനമ് (jñānam)knowledge
- ജനിമൃതിഭയമ് (janimṛtibhayam)the fear of birth and death
- യാതി (yāti)comes to
- ജനതാ (janatā)people
- വിനാ (vinā)without
- യസ്യ (yasya)his
- സ്മൃത്യാ (smṛtyā)by remembering
- കൃമിശതജനിമ് (kṛmiśatajanim)a hundred births as a worm
- യാതി (yāti)comes to
- സഃ (saḥ)he
- വിഭുഃ (vibhuḥ)the one who holds it all
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya യസ്യ ധ്യാനമ് വിനാ പശുതാമ് സൂകരമുഖാമ് വ്രജതി യസ്യ ജ്ഞാനമ് വിനാ ജനതാ ജനിമൃതിഭയമ് യാതി യസ്യ സ്മൃത്യാ വിനാ കൃമിശതജനിമ് യാതി സഃ വിഭുഃ ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
വിനാ without — The word opens each of the three lines and gives the verse its shape: without meditating, without knowing, without remembering.
കൃമിശതജനിമ് a hundred births as a worm — The text read क्रमि, corrected to कृमि, a worm. The smallest birth there is gets set against the sight of God the verse asks for.
note The three lines are a warning rather than a description, which makes this verse the hardest in the hymn. The fourth pāda is the shortened refrain.
സ്വയമ്ഭൂര്ഭൂതാനാം ജനക ഉചിതാചാരസുഖദഃ । ശരണ്യോ. ।।7।।
- നരാതംകോത്തംകഃ (narātaṃkottaṃkaḥ)who roots out the fears that afflict people
- ശരണശരണഃ (śaraṇaśaraṇaḥ)the refuge of all who look for refuge
- ഭ്രാന്തിഹരണഃ (bhrāntiharaṇaḥ)who takes away the whirl of confusion
- ഘനശ്യാമഃ (ghanaśyāmaḥ)dark as a rain cloud
- കാമഃ (kāmaḥ)the one who is wanted
- വ്രജശിശുവയസ്യഃ (vrajaśiśuvayasyaḥ)playmate of the children of Vraja
- അര്ജുനസഖഃ (arjunasakhaḥ)friend of Arjuna
- സ്വയമ്ഭൂഃ (svayambhūḥ)self-existent
- ഭൂതാനാമ് (bhūtānām)of all beings
- ജനകഃ (janakaḥ)the father
- ഉചിതാചാരസുഖദഃ (ucitācārasukhadaḥ)who gives joy to those whose conduct is right
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya ശരണശരണഃ ഭ്രാന്തിഹരണഃ ഘനശ്യാമഃ കാമഃ വ്രജശിശുവയസ്യഃ അര്ജുനസഖഃ സ്വയമ്ഭൂഃ ഭൂതാനാമ് ജനകഃ ഉചിതാചാരസുഖദഃ നരാതംകോത്തംകഃ ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
നരാതംകോത്തംകഃ who roots out the fears that afflict people — Narātaṅka is the fear or the pain that people suffer. Uttaṅka is a rare word, and published translations of this hymn read the compound as the uprooting of that pain, which is the sense given here.
വ്രജശിശുവയസ്യഃ playmate of the children of Vraja — Vayasya is someone of the same age, a companion in play. After six verses on the maker of the world, this is the first mention of the cowherd boy.
ഘനശ്യാമഃ dark as a rain cloud — Ghana is a heavy cloud. The colour is his own, and the name Krishna means dark.
note The verse turns from God as the cause of the world to Krishna in Vraja, playmate and friend. Some editions read ഘനശ്യാമോ വാമോ, dark and lovely, where this text reads ഘനശ്യാമഃ കാമോ. The fourth pāda is the shortened refrain.
സതാം ധാതാ സ്വച്ഛോ നിഗമഗണഗീതോ വ്രജപതിഃ । ശരണ്യോ ।।8।।
- യദാ (yadā)when
- ധര്മഗ്ലാനിഃ (dharmaglāniḥ)the weakening of dharma
- ഭവതി (bhavati)comes about
- ജഗതാമ് (jagatām)of the worlds
- ക്ഷോഭകരണീ (kṣobhakaraṇī)which sets them shaking
- തദാ (tadā)then
- ലോകസ്വാമീ (lokasvāmī)the lord of the world
- പ്രകടിതവപുഃ (prakaṭitavapuḥ)showing himself in a body
- സേതുധൃക് (setudhṛk)who holds the dam in place
- അജഃ (ajaḥ)unborn
- സതാമ് (satām)of the good
- ധാതാ (dhātā)the carrier
- സ്വച്ഛഃ (svacchaḥ)clear through and through
- നിഗമഗണഗീതഃ (nigamagaṇagītaḥ)sung by the books of the Veda
- വ്രജപതിഃ (vrajapatiḥ)lord of Vraja
- ശരണ്യഃ (śaraṇyaḥ)the refuge
anvaya യദാ ജഗതാമ് ക്ഷോഭകരണീ ധര്മഗ്ലാനിഃ ഭവതി തദാ അജഃ ലോകസ്വാമീ സേതുധൃക് പ്രകടിതവപുഃ സതാമ് ധാതാ സ്വച്ഛഃ നിഗമഗണഗീതഃ വ്രജപതിഃ ശരണ്യഃ
chandas Śikhariṇī, 17 syllables in each of 4 pādas
ധര്മഗ്ലാനിഃ the weakening of dharma — The same words Krishna uses of himself in the Gita, yadā yadā hi dharmasya glānir bhavati. The verse is written to be heard against that line.
സേതുധൃക് who holds the dam in place — A setu is a dam or a causeway, and dharma is spoken of as one: what keeps the water where it belongs. He is the one who holds it.
അജഃ unborn — Set beside prakaṭitavapuḥ, showing himself in a body, in the same line. The one who is never born is the one who takes birth.
note The eighth verse completes the set of eight. The printed fourth pāda is the shortened refrain.
യതിവരനികടേ ശ്രീയുക്ത ആവിര്ബഭൂവ സ്വഗുണവൃത ഉദാരഃ ശംഖചക്രാബ്ജഹസ്തഃ ।।9।।
- ഇതി (iti)so
- ഹരിഃ (hariḥ)Hari
- അഖിലാത്മാ (akhilātmā)the self of all
- ആരാധിതഃ (ārādhitaḥ)was worshipped
- ശംകരേണ (śaṃkareṇa)by Shankara
- ശ്രുതിവിശദഗുണഃ (śrutiviśadaguṇaḥ)whose qualities the Veda sets out plainly
- അസൌ (asau)he
- മാതൃമോക്ഷാര്ഥമ് (mātṛmokṣārtham)for his mother's release
- ആദ്യഃ (ādyaḥ)the first of all
- യതിവരനികടേ (yativaranikaṭe)beside that best of ascetics
- ശ്രീയുക്തഃ (śrīyuktaḥ)with Shri beside him
- ആവിര്ബഭൂവ (āvirbabhūva)appeared
- സ്വഗുണവൃതഃ (svaguṇavṛtaḥ)held about by his own qualities
- ഉദാരഃ (udāraḥ)open-handed
- ശംഖചക്രാബ്ജഹസ്തഃ (śaṃkhacakrābjahastaḥ)with conch, discus and lotus in his hands
anvaya ഇതി അഖിലാത്മാ ശ്രുതിവിശദഗുണഃ ആദ്യഃ അസൌ ഹരിഃ മാതൃമോക്ഷാര്ഥമ് ശംകരേണ ആരാധിതഃ യതിവരനികടേ ശ്രീയുക്തഃ സ്വഗുണവൃതഃ ഉദാരഃ ശംഖചക്രാബ്ജഹസ്തഃ ആവിര്ബഭൂവ
chandas Mālinī, 15 syllables in each of 4 pādas
മാതൃമോക്ഷാര്ഥമ് for his mother's release — Shankara is said to have sung this hymn at his mother's deathbed, having promised her that she would see Vishnu at the end. This verse is the record of that.
യതിവരനികടേ beside the best of ascetics — The yati is Shankara himself, and the verse speaks of him in the third person, as a pupil's closing verse would.
note A ninth verse standing outside the eight, in a different metre, telling the occasion of the hymn rather than praising Krishna. It is why the work is given to Shankaracharya.