কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে ষষ্ঠঃ প্ৰপাঠকঃ - পিতৃমেধমন্ত্ৰাঃ
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1
পৰেযুৱাগ্ংস-ম্প্ৰৱতো মহীৰনু বহুভ্যঃ পন্থামনপস্পশানম্ । ৱৈৱস্ৱতগ্ং সঙ্গমন-ঞ্জনানাম্ ঁযমগ্ং ৰাজানগ্ং হৱিষা দুৱস্যত ॥ ইদ-ন্ত্ৱা ৱস্ত্ৰ-ম্প্ৰথম-ন্ন্ৱাগন্নপৈতদূহ যদিহাবিভঃ পুৰা ।
ইষ্টাপূৰ্তমনু সম্পশ্য দক্ষিণাম্ ঁযথা তে দত্ত-ম্বহুধা ৱি বন্ধুষু ॥
ইমৌ যুনজ্মি তে ৱহ্নী অসুনীথায ৱোঢৱে ।
যাভ্যাম্ ঁযমস্য সাদনগ্ং সুকৃতা-ঞ্চাপি গচ্ছতাত্ ॥ পূষা ত্ৱেতশ্চ্যাৱযতু প্ৰৱিদ্ৱা-ননষ্টপশু-ৰ্ভুৱনস্য গোপাঃ ।
স ত্ৱৈতেভ্যঃ পৰিদদা-ত্পিতৃভ্যো-ঽগ্নিৰ্দেৱেভ্যঃ সুৱিদত্ৰেভ্যঃ ॥ পূষেমা আশা অনুৱেদ সৰ্ৱা-স্সো অস্মাগ্ং অভযতমেন নেষত্ ।
স্ৱস্তিদা অঘৃণি-স্সৰ্ৱৱীৰো-ঽপ্ৰযুচ্ছন্পুৰ এতু প্ৰৱিদ্ৱান্ ॥ 1 ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1
পৰেযুৱাগ্ংস-ম্প্ৰৱতো মহীৰনু বহুভ্যঃ পন্থামনপস্পশানম্ । ৱৈৱস্ৱতগ্ং সঙ্গমন-ঞ্জনানাম্ ঁযমগ্ং ৰাজানগ্ং হৱিষা দুৱস্যত ॥ ইদ-ন্ত্ৱা ৱস্ত্ৰ-ম্প্ৰথম-ন্ন্ৱাগন্নপৈতদূহ যদিহাবিভঃ পুৰা ।
ইষ্টাপূৰ্তমনু সম্পশ্য দক্ষিণাম্ ঁযথা তে দত্ত-ম্বহুধা ৱি বন্ধুষু ॥
ইমৌ যুনজ্মি তে ৱহ্নী অসুনীথায ৱোঢৱে ।
যাভ্যাম্ ঁযমস্য সাদনগ্ং সুকৃতা-ঞ্চাপি গচ্ছতাত্ ॥ পূষা ত্ৱেতশ্চ্যাৱযতু প্ৰৱিদ্ৱা-ননষ্টপশু-ৰ্ভুৱনস্য গোপাঃ ।
স ত্ৱৈতেভ্যঃ পৰিদদা-ত্পিতৃভ্যো-ঽগ্নিৰ্দেৱেভ্যঃ সুৱিদত্ৰেভ্যঃ ॥ পূষেমা আশা অনুৱেদ সৰ্ৱা-স্সো অস্মাগ্ং অভযতমেন নেষত্ ।
স্ৱস্তিদা অঘৃণি-স্সৰ্ৱৱীৰো-ঽপ্ৰযুচ্ছন্পুৰ এতু প্ৰৱিদ্ৱান্ ॥ 1 ॥
আযু-ৰ্ৱিশ্ৱাযুঃ পৰিপাসতি ত্ৱা পূষা ত্ৱা পাতু প্ৰপথে পুৰস্তাত্ । যত্ৰাসতে সুকৃতো যত্ৰ তে যযুস্তত্ৰ ত্ৱা দেৱ-স্সৱিতা দধাতু ॥
ভুৱনস্য পত ইদগ্ং হৱিঃ ॥ অগ্নযে ৰযিমতে স্ৱাহা ॥ পুৰুষস্য সযাৱৰ্যপেদঘানি মৃজ্মহে ।
যথা নো অত্ৰ নাপৰঃ পুৰা জৰস আযতি ॥
পুৰুষস্য সযাৱৰি ৱি তে প্ৰাণমসি স্ৰসম্ ।
শৰীৰেণ মহীমিহি স্ৱধযেহি পিতৄনুপ প্ৰজযা-ঽস্মানিহাৱহ ॥ মৈৱ-ম্মাগ্স্তা প্ৰিযে-ঽহ-ন্দেৱী সতী পিতৃলোকম্ ঁযদৈষি ।
ৱিশ্ৱৱাৰা নভসা সংৱ্যঁযন্ত্যুভৌ নো লোকৌ
পযসা-ঽভ্যাৱৱৃথ্স্ৱ ॥ 2 ॥
ভুৱনস্য পত ইদগ্ং হৱিঃ ॥ অগ্নযে ৰযিমতে স্ৱাহা ॥ পুৰুষস্য সযাৱৰ্যপেদঘানি মৃজ্মহে ।
যথা নো অত্ৰ নাপৰঃ পুৰা জৰস আযতি ॥
পুৰুষস্য সযাৱৰি ৱি তে প্ৰাণমসি স্ৰসম্ ।
শৰীৰেণ মহীমিহি স্ৱধযেহি পিতৄনুপ প্ৰজযা-ঽস্মানিহাৱহ ॥ মৈৱ-ম্মাগ্স্তা প্ৰিযে-ঽহ-ন্দেৱী সতী পিতৃলোকম্ ঁযদৈষি ।
ৱিশ্ৱৱাৰা নভসা সংৱ্যঁযন্ত্যুভৌ নো লোকৌ
পযসা-ঽভ্যাৱৱৃথ্স্ৱ ॥ 2 ॥
ইয-ন্নাৰী পতিলোকম্ ঁৱৃণানা নিপদ্যত উপ ত্ৱা মৰ্ত্য প্ৰেতম্ । ৱিশ্ৱ-ম্পুৰাণমনু পালযন্তী তস্যৈ প্ৰজা-ন্দ্ৰৱিণ-ঞ্চেহ ধেহি ॥ উদীৰ্ষ্ৱ নাৰ্যভি জীৱলোকমিতাসুমেতমুপশেষ এহি ।
হস্তগ্ৰাভস্য দিধিষোস্ত্ৱমেত-ত্পত্যুৰ্জনিত্ৱমভি সম্বভূৱ ॥
সুৱৰ্ণগ্ং হস্তাদাদদানা মৃতস্য শ্ৰিযৈ ব্ৰহ্মণে তেজসে বলায । অত্ৰৈৱ ত্ৱমিহ ৱযগ্ং সুশেৱা ৱিশ্ৱা-স্স্পৃধো অভিমাতীৰ্জযেম ॥
ধনুৰ্ হস্তাদাদদানা মৃতস্য শ্ৰিযৈ ক্ষত্ৰাযৌজসে বলায । অত্ৰৈৱ ত্ৱমিহ ৱযগ্ং সুশেৱা ৱিশ্ৱা-স্স্পৃধো অভিমাতীৰ্জযেম ।
মণিগ্ং হস্তাদাদদানা মৃতস্য শ্ৰিযৈ ৱিশে পুষ্ট্যৈ বলায । অত্ৰৈৱ ত্ৱমিহ ৱযগ্ং সুশেৱা ৱিশ্ৱা-স্স্পৃধো অভিমাতীৰ্জযেম ॥ 3 ॥
হস্তগ্ৰাভস্য দিধিষোস্ত্ৱমেত-ত্পত্যুৰ্জনিত্ৱমভি সম্বভূৱ ॥
সুৱৰ্ণগ্ং হস্তাদাদদানা মৃতস্য শ্ৰিযৈ ব্ৰহ্মণে তেজসে বলায । অত্ৰৈৱ ত্ৱমিহ ৱযগ্ং সুশেৱা ৱিশ্ৱা-স্স্পৃধো অভিমাতীৰ্জযেম ॥
ধনুৰ্ হস্তাদাদদানা মৃতস্য শ্ৰিযৈ ক্ষত্ৰাযৌজসে বলায । অত্ৰৈৱ ত্ৱমিহ ৱযগ্ং সুশেৱা ৱিশ্ৱা-স্স্পৃধো অভিমাতীৰ্জযেম ।
মণিগ্ং হস্তাদাদদানা মৃতস্য শ্ৰিযৈ ৱিশে পুষ্ট্যৈ বলায । অত্ৰৈৱ ত্ৱমিহ ৱযগ্ং সুশেৱা ৱিশ্ৱা-স্স্পৃধো অভিমাতীৰ্জযেম ॥ 3 ॥
ইমমগ্নে চমস-ম্মা ৱিজীহ্ৱৰঃ প্ৰিযো দেৱানামুত সোম্যানাম্ । এষ যশ্চমসো দেৱপানস্তস্মি-ন্দেৱা অমৃতা মাদযন্তাম্ ॥
অগ্নেৰ্ৱৰ্ম পৰি গোভিৰ্ৱ্যযস্ৱ সম্প্ৰোৰ্ণুষ্ৱ মেদসা পীৱসা চ । নেত্ত্ৱা ধৃষ্ণুৰ্-হৰসা জৰ্হৃষাণো দধ-দ্ৱিধক্ষ্যন্-পৰ্যঙ্খযাতৈ ॥
মৈনমগ্নে ৱিদহো মা-ঽভিশোচো মা-ঽস্য ত্ৱচ-ঞ্চিক্ষিপো মা শৰীৰম্ । যদা শৃত-ঙ্কৰৱো জাতৱেদো-ঽথেমেন-ম্প্ৰহিণুতা-ত্পিতৃভ্যঃ ॥
শৃতম্ ঁযদা কৰসি জাতৱেদো-ঽথেমেন-ম্পৰিদত্তা-ত্পিতৃভ্যঃ । যদা গচ্ছাত্যসুনীতিমেতামথা দেৱানাম্ ঁৱশনীৰ্ভৱাতি ॥ সূৰ্য-ন্তে চক্ষু-ৰ্গচ্ছতু ৱাতমাত্মা দ্যা-ঞ্চ গচ্ছ পৃথিৱী-ঞ্চ ধৰ্মণা ।
অপো ৱা গচ্ছ যদি তত্ৰ তে হিতমোষধীষু প্ৰতিতিষ্ঠা শৰীৰৈঃ ॥ অজো ভাগস্তপসা ত-ন্তপস্ৱ ত-ন্তে শোচিস্তপতু ত-ন্তে অৰ্চিঃ ।
যাস্তে শিৱাস্তনুৱো জাতৱেদস্তাভি-ৰ্ৱহেমগ্ং সুকৃতাম্ ঁযত্ৰ লোকাঃ ॥ অযম্ ঁৱৈ ত্ৱমস্মাদধি ত্ৱমেতদযম্ ঁৱৈ তদস্য যোনিৰসি । ৱৈশ্ৱানৰঃ পুত্ৰঃ পিত্ৰে লোককৃ-জ্জাতৱেদো ৱহেমগ্ং সুকৃতাম্ ঁযত্ৰ লোকাঃ ॥ 4 ॥
অগ্নেৰ্ৱৰ্ম পৰি গোভিৰ্ৱ্যযস্ৱ সম্প্ৰোৰ্ণুষ্ৱ মেদসা পীৱসা চ । নেত্ত্ৱা ধৃষ্ণুৰ্-হৰসা জৰ্হৃষাণো দধ-দ্ৱিধক্ষ্যন্-পৰ্যঙ্খযাতৈ ॥
মৈনমগ্নে ৱিদহো মা-ঽভিশোচো মা-ঽস্য ত্ৱচ-ঞ্চিক্ষিপো মা শৰীৰম্ । যদা শৃত-ঙ্কৰৱো জাতৱেদো-ঽথেমেন-ম্প্ৰহিণুতা-ত্পিতৃভ্যঃ ॥
শৃতম্ ঁযদা কৰসি জাতৱেদো-ঽথেমেন-ম্পৰিদত্তা-ত্পিতৃভ্যঃ । যদা গচ্ছাত্যসুনীতিমেতামথা দেৱানাম্ ঁৱশনীৰ্ভৱাতি ॥ সূৰ্য-ন্তে চক্ষু-ৰ্গচ্ছতু ৱাতমাত্মা দ্যা-ঞ্চ গচ্ছ পৃথিৱী-ঞ্চ ধৰ্মণা ।
অপো ৱা গচ্ছ যদি তত্ৰ তে হিতমোষধীষু প্ৰতিতিষ্ঠা শৰীৰৈঃ ॥ অজো ভাগস্তপসা ত-ন্তপস্ৱ ত-ন্তে শোচিস্তপতু ত-ন্তে অৰ্চিঃ ।
যাস্তে শিৱাস্তনুৱো জাতৱেদস্তাভি-ৰ্ৱহেমগ্ং সুকৃতাম্ ঁযত্ৰ লোকাঃ ॥ অযম্ ঁৱৈ ত্ৱমস্মাদধি ত্ৱমেতদযম্ ঁৱৈ তদস্য যোনিৰসি । ৱৈশ্ৱানৰঃ পুত্ৰঃ পিত্ৰে লোককৃ-জ্জাতৱেদো ৱহেমগ্ং সুকৃতাম্ ঁযত্ৰ লোকাঃ ॥ 4 ॥
(ৱিদ্ৱা-নভ্যাৱৱৃথ্স্ৱা - ভিমাতীৰ্জযেম - শৰীৰৈশ্চত্ৱাৰি চ ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2
য এতস্য পথো গোপ্তাৰস্তেভ্য-স্স্ৱাহা য এতস্য পথো ৰক্ষিতাৰস্তেভ্য-স্স্ৱাহা য এতস্য পথো-ঽভিৰক্ষিতাৰস্তেভ্য-স্স্ৱাহা-ঽঽখ্যাত্ৰে স্ৱাহা-ঽপাখ্যাত্ৰে স্ৱাহা-ঽভিলালপতে স্ৱাহা-ঽপলালপতে স্ৱাহা-ঽগ্নযে কৰ্মকৃতে স্ৱাহা যমত্ৰ নাধীমস্তস্মৈ স্ৱাহা ॥
যস্ত ইদ্ধ্ম-ঞ্জভৰ-থ্সিষ্ৱিদানো মূৰ্ধানম্ ঁৱা ততপতে ত্ৱাযা । দিৱো ৱিশ্ৱস্মা-থ্সীমঘাযত উৰুষ্যঃ ॥ অস্মাত্ত্ৱমধি জাতো-ঽসি ত্ৱদয-ঞ্জাযতা-ম্পুনঃ । অগ্নযে ৱৈশ্ৱানৰায সুৱৰ্গায লোকায স্ৱাহা ॥ 5 ॥
অনুৱাকং 2
য এতস্য পথো গোপ্তাৰস্তেভ্য-স্স্ৱাহা য এতস্য পথো ৰক্ষিতাৰস্তেভ্য-স্স্ৱাহা য এতস্য পথো-ঽভিৰক্ষিতাৰস্তেভ্য-স্স্ৱাহা-ঽঽখ্যাত্ৰে স্ৱাহা-ঽপাখ্যাত্ৰে স্ৱাহা-ঽভিলালপতে স্ৱাহা-ঽপলালপতে স্ৱাহা-ঽগ্নযে কৰ্মকৃতে স্ৱাহা যমত্ৰ নাধীমস্তস্মৈ স্ৱাহা ॥
যস্ত ইদ্ধ্ম-ঞ্জভৰ-থ্সিষ্ৱিদানো মূৰ্ধানম্ ঁৱা ততপতে ত্ৱাযা । দিৱো ৱিশ্ৱস্মা-থ্সীমঘাযত উৰুষ্যঃ ॥ অস্মাত্ত্ৱমধি জাতো-ঽসি ত্ৱদয-ঞ্জাযতা-ম্পুনঃ । অগ্নযে ৱৈশ্ৱানৰায সুৱৰ্গায লোকায স্ৱাহা ॥ 5 ॥
(য এতস্য ত্ৱ-ত্পঞ্চ ) (অ. 2)
অনুৱাকং 3
প্ৰ কেতুনা বৃহতা ভাত্যগ্নিৰাৱি-ৰ্ৱিশ্ৱানি ৱৃষভো ৰোৰৱীতি । দিৱশ্চিদন্তাদুপ মামুদানডপামুপস্থে মহিষো ৱৱৰ্ধ ॥
ইদন্ত এক-ম্পৰ ঊত এক-ন্তৃতীযেন জ্যোতিষা সংৱিঁশস্ৱ । সংৱেঁশনস্তনুৱৈ চাৰুৰেধি প্ৰিযো দেৱানা-ম্পৰমে সধস্থে ॥
নাকে সুপৰ্ণমুপ য-ত্পতন্তগ্ং হৃদা ৱেনন্তো অভ্যচক্ষত ত্ৱা । হিৰণ্যপক্ষম্ ঁৱৰুণস্য দূতম্ ঁযমস্য যোনৌ শকুন-ম্ভুৰণ্যুম্ ॥
অতিদ্ৰৱ সাৰমেযৌ শ্ৱানৌ চতুৰক্ষৌ শবলৌ সাধুনা পথা । অথা পিতৄন্-থ্সুৱিদত্ৰাগ্ং অপীহি যমেন যে সধমাদ-ম্মদন্তি ॥
যৌ তে শ্ৱানৌ যম ৰক্ষিতাৰৌ চতুৰক্ষৌ পথিৰক্ষী নৃচক্ষসা ।
তাভ্যাগ্ং ৰাজ-ন্পৰি দেহ্যেনগ্গ্ স্ৱস্তি চাস্মা অনমীৱ-ঞ্চ ধেহি ॥ 6 ॥
অনুৱাকং 3
প্ৰ কেতুনা বৃহতা ভাত্যগ্নিৰাৱি-ৰ্ৱিশ্ৱানি ৱৃষভো ৰোৰৱীতি । দিৱশ্চিদন্তাদুপ মামুদানডপামুপস্থে মহিষো ৱৱৰ্ধ ॥
ইদন্ত এক-ম্পৰ ঊত এক-ন্তৃতীযেন জ্যোতিষা সংৱিঁশস্ৱ । সংৱেঁশনস্তনুৱৈ চাৰুৰেধি প্ৰিযো দেৱানা-ম্পৰমে সধস্থে ॥
নাকে সুপৰ্ণমুপ য-ত্পতন্তগ্ং হৃদা ৱেনন্তো অভ্যচক্ষত ত্ৱা । হিৰণ্যপক্ষম্ ঁৱৰুণস্য দূতম্ ঁযমস্য যোনৌ শকুন-ম্ভুৰণ্যুম্ ॥
অতিদ্ৰৱ সাৰমেযৌ শ্ৱানৌ চতুৰক্ষৌ শবলৌ সাধুনা পথা । অথা পিতৄন্-থ্সুৱিদত্ৰাগ্ং অপীহি যমেন যে সধমাদ-ম্মদন্তি ॥
যৌ তে শ্ৱানৌ যম ৰক্ষিতাৰৌ চতুৰক্ষৌ পথিৰক্ষী নৃচক্ষসা ।
তাভ্যাগ্ং ৰাজ-ন্পৰি দেহ্যেনগ্গ্ স্ৱস্তি চাস্মা অনমীৱ-ঞ্চ ধেহি ॥ 6 ॥
উৰুণসা-ৱসুতৃপা-ৱুলুম্বলৌ যমস্য দূতৌ চৰতো ৱশাগ্ং অনু । তাৱস্মভ্য-ন্দৃশযে সূৰ্যায পুনৰ্দ-ত্তাৱসুমদ্যেহ ভদ্ৰম্ ॥
সোম একেভ্যঃ পৱতে ঘৃতমেক উপাসতে ।
যেভ্যো মধু প্ৰধাৱতি তাগ্-শ্চিদেৱাপিগচ্ছতাত্ ॥
যে যুদ্ধ্যন্তে প্ৰধনেষু শূৰাসো যে তনুত্যজঃ । যে ৱা সহস্ৰদক্ষিণাস্তাগ্ শ্চিদেৱাপিগচ্ছতাত্ ॥
তপসা যে অনাধৃষ্যা-স্তপসা যে সুৱৰ্গতাঃ ।
তপো যে চক্ৰিৰে মহ-ত্তাগ্-শ্চিদেৱাপিগচ্ছতাত্ ॥
অশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ংৰভদ্ধ্ৱ-মুত্তিষ্ঠত প্ৰতৰতা সখাযঃ । অত্ৰা জহাম যে অসন্নশেৱা-শ্শিৱান্. ৱযমভি ৱাজানুত্তৰেম ॥ 7 ॥
সোম একেভ্যঃ পৱতে ঘৃতমেক উপাসতে ।
যেভ্যো মধু প্ৰধাৱতি তাগ্-শ্চিদেৱাপিগচ্ছতাত্ ॥
যে যুদ্ধ্যন্তে প্ৰধনেষু শূৰাসো যে তনুত্যজঃ । যে ৱা সহস্ৰদক্ষিণাস্তাগ্ শ্চিদেৱাপিগচ্ছতাত্ ॥
তপসা যে অনাধৃষ্যা-স্তপসা যে সুৱৰ্গতাঃ ।
তপো যে চক্ৰিৰে মহ-ত্তাগ্-শ্চিদেৱাপিগচ্ছতাত্ ॥
অশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ংৰভদ্ধ্ৱ-মুত্তিষ্ঠত প্ৰতৰতা সখাযঃ । অত্ৰা জহাম যে অসন্নশেৱা-শ্শিৱান্. ৱযমভি ৱাজানুত্তৰেম ॥ 7 ॥
যদ্ৱৈ দেৱস্য সৱিতুঃ পৱিত্ৰগ্ং সহস্ৰধাৰম্ ঁৱিততমন্তৰিক্ষে । যেনাপুনাদিন্দ্ৰমনাৰ্ত-মাৰ্ত্যৈ তেনাহ-ম্মাগ্ং সৰ্ৱতনু-ম্পুনামি ॥
যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥
উদ্ৱয-ন্তমসস্পৰি পশ্যন্তো জ্যোতিৰুত্তৰম্ ।
দেৱ-ন্দেৱত্ৰা সূৰ্যমগন্ম জ্যোতিৰুত্তমম্ ॥
ধাতা পুনাতু সৱিতা পুনাতু । অগ্নেস্তেজসা সূৰ্যস্য ৱৰ্চসা ॥ 8 ॥
যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥
উদ্ৱয-ন্তমসস্পৰি পশ্যন্তো জ্যোতিৰুত্তৰম্ ।
দেৱ-ন্দেৱত্ৰা সূৰ্যমগন্ম জ্যোতিৰুত্তমম্ ॥
ধাতা পুনাতু সৱিতা পুনাতু । অগ্নেস্তেজসা সূৰ্যস্য ৱৰ্চসা ॥ 8 ॥
(ধে - হ্যুত্তৰে - মাষ্টৌ চ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4
য-ন্তে অগ্নিমমন্থাম ৱৃষভাযেৱ পক্তৱে ।
ইম-ন্তগ্ং শমযামসি ক্ষীৰেণ চোদকেন চ ॥
যন্ত্ৱমগ্নে সমদহস্ত্ৱমু নিৰ্ৱাপযা পুনঃ ।
ক্যাম্বূৰত্ৰ জাযতা-ম্পাকদূৰ্ৱা ৱ্যল্কশা ॥
শীতিকে শীতিকাৱতি হ্লাদুকে হ্লাদুকাৱতি ।
মণ্ডূক্যা সুসঙ্গমযেমগ্গ্ স্ৱগ্নিগ্ং শময ॥ শ-ন্তে ধন্ৱন্যা আপ-শ্শমু তে সন্ত্ৱনূক্যাঃ । শ-ন্তে সমুদ্ৰিযা আপ-শ্শমু তে সন্তু ৱৰ্ষ্যাঃ ॥
শ-ন্তে স্ৰৱন্তী-স্তনুৱে শমু তে সন্তু কূপ্যাঃ ।
শ-ন্তে নীহাৰো ৱৰ্ষতু শমু পৃষ্ৱা-ঽৱশীযতাম্ ॥ 9 ॥
অনুৱাকং 4
য-ন্তে অগ্নিমমন্থাম ৱৃষভাযেৱ পক্তৱে ।
ইম-ন্তগ্ং শমযামসি ক্ষীৰেণ চোদকেন চ ॥
যন্ত্ৱমগ্নে সমদহস্ত্ৱমু নিৰ্ৱাপযা পুনঃ ।
ক্যাম্বূৰত্ৰ জাযতা-ম্পাকদূৰ্ৱা ৱ্যল্কশা ॥
শীতিকে শীতিকাৱতি হ্লাদুকে হ্লাদুকাৱতি ।
মণ্ডূক্যা সুসঙ্গমযেমগ্গ্ স্ৱগ্নিগ্ং শময ॥ শ-ন্তে ধন্ৱন্যা আপ-শ্শমু তে সন্ত্ৱনূক্যাঃ । শ-ন্তে সমুদ্ৰিযা আপ-শ্শমু তে সন্তু ৱৰ্ষ্যাঃ ॥
শ-ন্তে স্ৰৱন্তী-স্তনুৱে শমু তে সন্তু কূপ্যাঃ ।
শ-ন্তে নীহাৰো ৱৰ্ষতু শমু পৃষ্ৱা-ঽৱশীযতাম্ ॥ 9 ॥
অৱ সৃজ পুনৰগ্নে পিতৃভ্যো যস্ত আহুতশ্চৰতি স্ৱধাভিঃ । আযুৰ্ৱসান উপ যাতু শেষগ্ং সঙ্গচ্ছতা-ন্তনুৱা জাতৱেদঃ ॥
সঙ্গচ্ছস্ৱ পিতৃভি-স্সগ্গ্ স্ৱধাভি-স্সমিষ্টাপূৰ্তেন পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ।
যত্ৰ ভূম্যৈ ৱৃণসে তত্ৰ গচ্ছ তত্ৰ ত্ৱা দেৱ-স্সৱিতা দধাতু ॥ যত্তে কৃষ্ণ-শ্শকুন আতুতোদ পিপীল-স্সৰ্প উত ৱা শ্ৱাপদঃ ।
অগ্নিষ্ট-দ্ৱিশ্ৱাদনৃণ-ঙ্কৃণোতু সোমশ্চ যো ব্ৰাহ্মণমাৱিৱেশ ॥ উত্তিষ্ঠাত-স্তনুৱগ্ং সম্ভৰস্ৱ মেহ গাত্ৰমৱহা মা শৰীৰম্ ।
যত্ৰ ভূম্যৈ ৱৃণসে তত্ৰ গচ্ছ তত্ৰ ত্ৱা দেৱ-স্সৱিতা দধাতু ॥ ইদ-ন্ত এক-ম্পৰ ঊত এক-ন্তৃতীযেন জ্যোতিষা সংৱিঁশস্ৱ ।
সংৱেঁশন-স্তনুৱৈ চাৰুৰেধি প্ৰিযো দেৱানা-ম্পৰমে সধস্থে ॥ উত্তিষ্ঠ প্ৰেহি প্ৰদ্ৰৱৌকঃ কৃণুষ্ৱ পৰমে ৱ্যোমন্ন্ । যমেন ত্ৱম্ ঁযম্যা সংৱিঁদানোত্-তম-ন্নাকমধি ৰোহেমম্ ॥
অশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ং ৰভদ্ধ্ৱ মুত্তিষ্ঠত প্ৰতৰতা সখাযঃ । অত্ৰা জহাম যে অসন্নশেৱা-শ্শিৱান্ ৱযমভি ৱাজানুত্তৰেম ॥ যদ্ৱৈ দেৱস্য সৱিতুঃ পৱিত্ৰগ্ং সহস্ৰধাৰম্ ঁৱিততমন্তৰিক্ষে । যেনাপুনাদিন্দ্ৰমনাৰ্ত-মাৰ্ত্যৈ তেনাহ-ম্মাগ্ং সৰ্ৱতনু-ম্পুনামি ॥ যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥ যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥ ধাতা পুনাতু সৱিতা পুনাতু । অগ্নেস্তেজসা সূৰ্যস্য ৱৰ্চসা ॥
অস্মাত্ত্ৱমধি জাতো-ঽস্যয-ন্ত্ৱদধিজাযতাম্ ।
অগ্নযে ৱৈশ্ৱানৰায সুৱৰ্গায লোকায স্ৱাহা ॥ 10 ॥
সঙ্গচ্ছস্ৱ পিতৃভি-স্সগ্গ্ স্ৱধাভি-স্সমিষ্টাপূৰ্তেন পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ।
যত্ৰ ভূম্যৈ ৱৃণসে তত্ৰ গচ্ছ তত্ৰ ত্ৱা দেৱ-স্সৱিতা দধাতু ॥ যত্তে কৃষ্ণ-শ্শকুন আতুতোদ পিপীল-স্সৰ্প উত ৱা শ্ৱাপদঃ ।
অগ্নিষ্ট-দ্ৱিশ্ৱাদনৃণ-ঙ্কৃণোতু সোমশ্চ যো ব্ৰাহ্মণমাৱিৱেশ ॥ উত্তিষ্ঠাত-স্তনুৱগ্ং সম্ভৰস্ৱ মেহ গাত্ৰমৱহা মা শৰীৰম্ ।
যত্ৰ ভূম্যৈ ৱৃণসে তত্ৰ গচ্ছ তত্ৰ ত্ৱা দেৱ-স্সৱিতা দধাতু ॥ ইদ-ন্ত এক-ম্পৰ ঊত এক-ন্তৃতীযেন জ্যোতিষা সংৱিঁশস্ৱ ।
সংৱেঁশন-স্তনুৱৈ চাৰুৰেধি প্ৰিযো দেৱানা-ম্পৰমে সধস্থে ॥ উত্তিষ্ঠ প্ৰেহি প্ৰদ্ৰৱৌকঃ কৃণুষ্ৱ পৰমে ৱ্যোমন্ন্ । যমেন ত্ৱম্ ঁযম্যা সংৱিঁদানোত্-তম-ন্নাকমধি ৰোহেমম্ ॥
অশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ং ৰভদ্ধ্ৱ মুত্তিষ্ঠত প্ৰতৰতা সখাযঃ । অত্ৰা জহাম যে অসন্নশেৱা-শ্শিৱান্ ৱযমভি ৱাজানুত্তৰেম ॥ যদ্ৱৈ দেৱস্য সৱিতুঃ পৱিত্ৰগ্ং সহস্ৰধাৰম্ ঁৱিততমন্তৰিক্ষে । যেনাপুনাদিন্দ্ৰমনাৰ্ত-মাৰ্ত্যৈ তেনাহ-ম্মাগ্ং সৰ্ৱতনু-ম্পুনামি ॥ যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥ যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥ ধাতা পুনাতু সৱিতা পুনাতু । অগ্নেস্তেজসা সূৰ্যস্য ৱৰ্চসা ॥
অস্মাত্ত্ৱমধি জাতো-ঽস্যয-ন্ত্ৱদধিজাযতাম্ ।
অগ্নযে ৱৈশ্ৱানৰায সুৱৰ্গায লোকায স্ৱাহা ॥ 10 ॥
(অৱশীযতাগ্ং - সধস্থে পঞ্চ চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5
আযাতু দেৱ-স্সুমনাভি-ৰূতিভি-ৰ্যমো হৱেহ প্ৰযতাভিৰক্তা । আসীদতাগ্ং সুপ্ৰযতেহ বৰ্হিষ্যূৰ্জায জাত্যৈ মম শত্ৰুহত্যৈ ॥
যমে ইৱ যতমানে যদৈত-ম্প্ৰৱাম্ভৰ-ন্মানুষা দেৱযন্তঃ । আসীদতগ্গ্ স্ৱমু লোকম্ ঁৱিদানে স্ৱাসস্থে ভৱতমিন্দৱে নঃ ॥
যমায সোমগ্ং সুনুত যমায জুহুতা হৱিঃ ।
যমগ্ং হ যজ্ঞো গচ্ছত্যগ্নিদূতো অৰঙ্কৃতঃ ॥
যমায ঘৃতৱদ্ধৱিৰ্জুহোত প্ৰ চ তিষ্ঠত ।
স নো দেৱেষ্ৱাযম-দ্দীৰ্ঘমাযুঃ প্ৰ জীৱসে ॥
যমায মধুমত্তমগ্ং ৰাজ্ঞে হৱ্য-ঞ্জুহোতন । ইদ-ন্নম ঋষিভ্যঃ পূৰ্ৱজেভ্যঃ পূৰ্ৱেভ্যঃ পথিকৃদ্ভ্যঃ ॥ 11 ॥
অনুৱাকং 5
আযাতু দেৱ-স্সুমনাভি-ৰূতিভি-ৰ্যমো হৱেহ প্ৰযতাভিৰক্তা । আসীদতাগ্ং সুপ্ৰযতেহ বৰ্হিষ্যূৰ্জায জাত্যৈ মম শত্ৰুহত্যৈ ॥
যমে ইৱ যতমানে যদৈত-ম্প্ৰৱাম্ভৰ-ন্মানুষা দেৱযন্তঃ । আসীদতগ্গ্ স্ৱমু লোকম্ ঁৱিদানে স্ৱাসস্থে ভৱতমিন্দৱে নঃ ॥
যমায সোমগ্ং সুনুত যমায জুহুতা হৱিঃ ।
যমগ্ং হ যজ্ঞো গচ্ছত্যগ্নিদূতো অৰঙ্কৃতঃ ॥
যমায ঘৃতৱদ্ধৱিৰ্জুহোত প্ৰ চ তিষ্ঠত ।
স নো দেৱেষ্ৱাযম-দ্দীৰ্ঘমাযুঃ প্ৰ জীৱসে ॥
যমায মধুমত্তমগ্ং ৰাজ্ঞে হৱ্য-ঞ্জুহোতন । ইদ-ন্নম ঋষিভ্যঃ পূৰ্ৱজেভ্যঃ পূৰ্ৱেভ্যঃ পথিকৃদ্ভ্যঃ ॥ 11 ॥
যো-ঽস্য কৌষ্ঠ্য জগতঃ পাৰ্থিৱস্যৈক ইদ্ৱশী ।
যম-ম্ভঙ্গ্যশ্ৰৱো গায যো ৰাজা-ঽনপৰোদ্ধ্যঃ ॥ যম-ঙ্গায ভঙ্গ্যশ্ৰৱো যো ৰাজা-ঽনপৰোদ্ধ্যঃ । যেনাপো নদ্যো ধন্ৱানি যেন দ্যৌঃ পৃথিৱী দৃঢা ॥ হিৰণ্যকক্ষ্যান্-থ্সুধুৰান্. হিৰণ্যাক্ষা-নযশ্শফান্ । অশ্ৱা-ননশ্যতো দানম্ ঁযমো ৰাজা-ঽভিতিষ্ঠতি ॥ যমো দাধাৰ পৃথিৱীং-যঁমো ৱিশ্ৱমিদ-ঞ্জগত্ । যমায সৰ্ৱমিত্ৰস্থে য-ত্প্ৰাণ-দ্ৱাযুৰক্ষিতম্ ॥ যথা পঞ্চ যথা ষড্ যথা পঞ্চ দশৰ্ষযঃ । যমম্ ঁযো ৱিদ্যাথ্স ব্ৰূযাদ্যথৈক ঋষিৰ্ৱিজানতে ॥ 12 ॥
যম-ম্ভঙ্গ্যশ্ৰৱো গায যো ৰাজা-ঽনপৰোদ্ধ্যঃ ॥ যম-ঙ্গায ভঙ্গ্যশ্ৰৱো যো ৰাজা-ঽনপৰোদ্ধ্যঃ । যেনাপো নদ্যো ধন্ৱানি যেন দ্যৌঃ পৃথিৱী দৃঢা ॥ হিৰণ্যকক্ষ্যান্-থ্সুধুৰান্. হিৰণ্যাক্ষা-নযশ্শফান্ । অশ্ৱা-ননশ্যতো দানম্ ঁযমো ৰাজা-ঽভিতিষ্ঠতি ॥ যমো দাধাৰ পৃথিৱীং-যঁমো ৱিশ্ৱমিদ-ঞ্জগত্ । যমায সৰ্ৱমিত্ৰস্থে য-ত্প্ৰাণ-দ্ৱাযুৰক্ষিতম্ ॥ যথা পঞ্চ যথা ষড্ যথা পঞ্চ দশৰ্ষযঃ । যমম্ ঁযো ৱিদ্যাথ্স ব্ৰূযাদ্যথৈক ঋষিৰ্ৱিজানতে ॥ 12 ॥
ত্ৰিকদ্ৰুকেভিঃ পততি ষডুৰ্ৱী-ৰেকমি-দ্বৃহত্ ।
গাযত্ৰী ত্ৰিষ্টুপ্ছন্দাগ্ংসি সৰ্ৱা তা যম আহিতা ॥
অহৰহৰ্নযমানো গামশ্ৱ-ম্পুৰুষ-ঞ্জগত্ ।
ৱৈৱস্ৱতো ন তৃপ্যতি পঞ্চভিৰ্মানৱৈৰ্যমঃ ॥
ৱৈৱস্ৱতে ৱিৱিচ্যন্তে যমে ৰাজনি তে জনাঃ ।
যে চেহ সত্যেনেচ্ছন্তে য উ চানৃতৱাদিনঃ ॥
তে ৰাজন্নিহ ৱিৱিচ্যন্তে-ঽথা যন্তি ত্ৱামুপ ।
দেৱাগ্শ্চ যে নমস্যন্তি ব্ৰাহ্মণাগ্শ্চাপচিত্যতি ॥
যস্মিন্ ৱৃক্ষে সুপলাশে দেৱৈ-স্সপিম্বতে যমঃ ।
অত্ৰা নো ৱিশ্পতিঃ পিতা পুৰাণা অনুৱেনতি ॥ 13 ॥
গাযত্ৰী ত্ৰিষ্টুপ্ছন্দাগ্ংসি সৰ্ৱা তা যম আহিতা ॥
অহৰহৰ্নযমানো গামশ্ৱ-ম্পুৰুষ-ঞ্জগত্ ।
ৱৈৱস্ৱতো ন তৃপ্যতি পঞ্চভিৰ্মানৱৈৰ্যমঃ ॥
ৱৈৱস্ৱতে ৱিৱিচ্যন্তে যমে ৰাজনি তে জনাঃ ।
যে চেহ সত্যেনেচ্ছন্তে য উ চানৃতৱাদিনঃ ॥
তে ৰাজন্নিহ ৱিৱিচ্যন্তে-ঽথা যন্তি ত্ৱামুপ ।
দেৱাগ্শ্চ যে নমস্যন্তি ব্ৰাহ্মণাগ্শ্চাপচিত্যতি ॥
যস্মিন্ ৱৃক্ষে সুপলাশে দেৱৈ-স্সপিম্বতে যমঃ ।
অত্ৰা নো ৱিশ্পতিঃ পিতা পুৰাণা অনুৱেনতি ॥ 13 ॥
(পথিকৃদ্ভ্যো - ৱিজানতে - ঽনুৱেনতি) (অ. 5)
অনুৱাকং 6
ৱৈশ্ৱানৰে হৱিৰিদ-ঞ্জুহোমি সাহস্ৰ-মুথ্সগ্ং শতধাৰমেতম্ । তস্মিন্নেষ পিতৰ-ম্পিতামহ-ম্প্ৰপিতামহ-ম্বিভৰ-ত্পিন্ৱমানে ॥
দ্ৰফ্সশ্চস্কন্দ পৃথিৱীমনু দ্যামিমঞ্চ যোনিমনু যশ্চ পূৰ্ৱঃ ।
তৃতীযম্ ঁযোনিমনু সঞ্চৰন্ত-ন্দ্ৰফ্স-ঞ্জুহোম্যনু সপ্ত হোত্ৰাঃ ॥
ইমগ্ং সমুদ্ৰগ্ং শতধাৰমুথ্সম্ ঁৱ্যচ্যমান-ম্ভুৱনস্য মদ্ধ্যে ।
ঘৃত-ন্দুহানামদিতি-ঞ্জনাযাগ্নে মা হিগ্ংসীঃ পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥ অপেত ৱীত ৱি চ সৰ্পতাতো যে-ঽত্ৰ স্থ পুৰাণা যে চ নূতনাঃ ।
অহোভিৰদ্ভি-ৰক্তুভি-ৰ্ৱ্যক্তম্ ঁযমো দদা-ত্ৱৱসানমস্মৈ ॥ সৱিতৈতানি শৰীৰাণি পৃথিৱ্যৈ মাতুৰুপস্থ আদধে ।
তেভি-ৰ্যুজ্যন্তা-মঘ্নিযাঃ ॥ 14 ॥
অনুৱাকং 6
ৱৈশ্ৱানৰে হৱিৰিদ-ঞ্জুহোমি সাহস্ৰ-মুথ্সগ্ং শতধাৰমেতম্ । তস্মিন্নেষ পিতৰ-ম্পিতামহ-ম্প্ৰপিতামহ-ম্বিভৰ-ত্পিন্ৱমানে ॥
দ্ৰফ্সশ্চস্কন্দ পৃথিৱীমনু দ্যামিমঞ্চ যোনিমনু যশ্চ পূৰ্ৱঃ ।
তৃতীযম্ ঁযোনিমনু সঞ্চৰন্ত-ন্দ্ৰফ্স-ঞ্জুহোম্যনু সপ্ত হোত্ৰাঃ ॥
ইমগ্ং সমুদ্ৰগ্ং শতধাৰমুথ্সম্ ঁৱ্যচ্যমান-ম্ভুৱনস্য মদ্ধ্যে ।
ঘৃত-ন্দুহানামদিতি-ঞ্জনাযাগ্নে মা হিগ্ংসীঃ পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥ অপেত ৱীত ৱি চ সৰ্পতাতো যে-ঽত্ৰ স্থ পুৰাণা যে চ নূতনাঃ ।
অহোভিৰদ্ভি-ৰক্তুভি-ৰ্ৱ্যক্তম্ ঁযমো দদা-ত্ৱৱসানমস্মৈ ॥ সৱিতৈতানি শৰীৰাণি পৃথিৱ্যৈ মাতুৰুপস্থ আদধে ।
তেভি-ৰ্যুজ্যন্তা-মঘ্নিযাঃ ॥ 14 ॥
শুনম্ ঁৱাহা-শ্শুন-ন্নাৰা-শ্শুন-ঙ্কৃষতু লাঙ্গলম্ ।
শুনম্ ঁৱৰত্ৰা বদ্ধ্যন্তাগ্ং শুন-মষ্ট্ৰা-মুদিঙ্গয শুনাসীৰা শুনমস্মাসু ধত্তম্ ॥
শুনাসীৰাৱিমাম্ ঁৱাচম্ ঁয-দ্দিৱি চক্ৰথুঃ পযঃ । তেনেমা-মুপসিঞ্চতম্ ॥
সীতে ৱন্দামহে ত্ৱা-ঽৰ্ৱাচী সুভগে ভৱ ।
যথা ন-স্সুভগা সসি যথা ন-স্সুফলা সসি ॥
সৱিতৈতানি শৰীৰাণি পৃথিৱ্যৈ মাতুৰুপস্থ আদধে । তেভিৰদিতে শ-ম্ভৱ ॥
ৱিমুচ্যদ্ধ্ৱ-মঘ্নিযা দেৱযানা অতাৰিষ্ম তমসস্পাৰমস্য ।
জ্যোতিৰাপাম সুৱৰগন্ম ॥ 15 ॥
শুনম্ ঁৱৰত্ৰা বদ্ধ্যন্তাগ্ং শুন-মষ্ট্ৰা-মুদিঙ্গয শুনাসীৰা শুনমস্মাসু ধত্তম্ ॥
শুনাসীৰাৱিমাম্ ঁৱাচম্ ঁয-দ্দিৱি চক্ৰথুঃ পযঃ । তেনেমা-মুপসিঞ্চতম্ ॥
সীতে ৱন্দামহে ত্ৱা-ঽৰ্ৱাচী সুভগে ভৱ ।
যথা ন-স্সুভগা সসি যথা ন-স্সুফলা সসি ॥
সৱিতৈতানি শৰীৰাণি পৃথিৱ্যৈ মাতুৰুপস্থ আদধে । তেভিৰদিতে শ-ম্ভৱ ॥
ৱিমুচ্যদ্ধ্ৱ-মঘ্নিযা দেৱযানা অতাৰিষ্ম তমসস্পাৰমস্য ।
জ্যোতিৰাপাম সুৱৰগন্ম ॥ 15 ॥
প্ৰ ৱাতা ৱান্তি পতযন্তি ৱিদ্যুত উদোষধীৰ্জিহতে পিন্ৱতে সুৱঃ । ইৰা ৱিশ্ৱস্মৈ ভুৱনায জাযতে য-ত্পৰ্জন্যঃ পৃথিৱীগ্ং ৰেতসা-ঽৱতি ॥
যথা যমায হাৰ্ম্য-মৱপ-ন্পঞ্চমানৱাঃ ।
এৱম্ ঁৱপামি হাৰ্ম্যম্ ঁযথা-ঽসাম জীৱলোকে ভূৰযঃ ॥ চিতঃ স্থ পৰিচিত ঊৰ্ধ্ৱচিতঃ শ্ৰযদ্ধ্ৱ-ম্পিতৰো দেৱতা ।
প্ৰজাপতিৰ্ৱ-স্সাদযতু তযা দেৱতযা ॥
আ প্যাযস্ৱ সমেতু তে ৱিশ্ৱতঃ সোম ৱৃষ্ণিযম্ । ভৱা ৱাজস্য সঙ্গথে ॥ স-ন্তে পযাগ্ংসি সমু যন্তু ৱাজা-স্সং-ৱৃঁষ্ণিযা-ন্যভিমাতিষাহঃ । আপ্যাযমানো অমৃতায সোম দিৱি শ্ৰৱাগ্স্যুত্তমানি ধিষ্ৱ ॥ 16 ॥
যথা যমায হাৰ্ম্য-মৱপ-ন্পঞ্চমানৱাঃ ।
এৱম্ ঁৱপামি হাৰ্ম্যম্ ঁযথা-ঽসাম জীৱলোকে ভূৰযঃ ॥ চিতঃ স্থ পৰিচিত ঊৰ্ধ্ৱচিতঃ শ্ৰযদ্ধ্ৱ-ম্পিতৰো দেৱতা ।
প্ৰজাপতিৰ্ৱ-স্সাদযতু তযা দেৱতযা ॥
আ প্যাযস্ৱ সমেতু তে ৱিশ্ৱতঃ সোম ৱৃষ্ণিযম্ । ভৱা ৱাজস্য সঙ্গথে ॥ স-ন্তে পযাগ্ংসি সমু যন্তু ৱাজা-স্সং-ৱৃঁষ্ণিযা-ন্যভিমাতিষাহঃ । আপ্যাযমানো অমৃতায সোম দিৱি শ্ৰৱাগ্স্যুত্তমানি ধিষ্ৱ ॥ 16 ॥
(অঘ্নিযা - অগন্ম - +সপ্ত চ) (অ. 6)
অনুৱাকং 7
উত্তে তভ্নোমি পৃথিৱী-ন্ত্ৱত্পৰীমম্ ঁলোক-ন্নিদধন্মো অহগ্ং ৰিষম্ । এতাগ্ স্থূণা-ম্পিতৰো ধাৰযন্তু তে-ঽত্ৰা যম-স্সাদনাত্তে মিনোতু ॥
উপসৰ্প মাতৰ-ম্ভূমিমেতা-মুৰুৱ্যচস-ম্পৃথিৱীগ্ং সুশেৱাম্ । ঊৰ্ণম্ৰদা যুৱতি-ৰ্দক্ষিণাৱত্যেষা ত্ৱা পাতু নিৰ্-ঋত্যা উপস্থে ॥
উচ্ছ্মঞ্চস্ৱ পৃথিৱি মা ৱিবাধিথা-স্সূপাযনা-ঽস্মৈ ভৱ সূপৱঞ্চনা । মাতা পুত্ৰম্ ঁযথা সিচা-ঽভ্যেন-ম্ভূমি ৱৃণু ॥ উচ্ছ্মঞ্চমানা পৃথিৱী হি তিষ্ঠসি সহস্ৰম্মিত উপ হি শ্ৰযন্তাম্ ।
তে গৃহাসো মধুশ্চুতো ৱিশ্ৱাহাস্মৈ শৰণা-স্সন্ত্ৱত্ৰ ॥ এণীৰ্ধানা হৰিণীৰৰ্জুনী-স্সন্তু ধেনৱঃ । তিলৱথ্সা ঊৰ্জমস্মৈ দুহানা ৱিশ্ৱাহা সন্ত্ৱনপস্ফুৰন্তীঃ ॥ 17 ॥
অনুৱাকং 7
উত্তে তভ্নোমি পৃথিৱী-ন্ত্ৱত্পৰীমম্ ঁলোক-ন্নিদধন্মো অহগ্ং ৰিষম্ । এতাগ্ স্থূণা-ম্পিতৰো ধাৰযন্তু তে-ঽত্ৰা যম-স্সাদনাত্তে মিনোতু ॥
উপসৰ্প মাতৰ-ম্ভূমিমেতা-মুৰুৱ্যচস-ম্পৃথিৱীগ্ং সুশেৱাম্ । ঊৰ্ণম্ৰদা যুৱতি-ৰ্দক্ষিণাৱত্যেষা ত্ৱা পাতু নিৰ্-ঋত্যা উপস্থে ॥
উচ্ছ্মঞ্চস্ৱ পৃথিৱি মা ৱিবাধিথা-স্সূপাযনা-ঽস্মৈ ভৱ সূপৱঞ্চনা । মাতা পুত্ৰম্ ঁযথা সিচা-ঽভ্যেন-ম্ভূমি ৱৃণু ॥ উচ্ছ্মঞ্চমানা পৃথিৱী হি তিষ্ঠসি সহস্ৰম্মিত উপ হি শ্ৰযন্তাম্ ।
তে গৃহাসো মধুশ্চুতো ৱিশ্ৱাহাস্মৈ শৰণা-স্সন্ত্ৱত্ৰ ॥ এণীৰ্ধানা হৰিণীৰৰ্জুনী-স্সন্তু ধেনৱঃ । তিলৱথ্সা ঊৰ্জমস্মৈ দুহানা ৱিশ্ৱাহা সন্ত্ৱনপস্ফুৰন্তীঃ ॥ 17 ॥
এষা তে যমসাদনে স্ৱধা নিধীযতে গৃহে । অক্ষিতিৰ্নাম তে অসৌ ॥ ইদ-ম্পিতৃভ্যঃ প্ৰভৰেম বৰ্হি-ৰ্দেৱেভ্যো জীৱন্ত উত্তৰ-ম্ভৰেম ।
তত্ত্ৱমাৰোহাসো মেঘ্যো ভৱম্ ঁযমেন ত্ৱম্ ঁযম্যা সংৱিঁদানঃ ॥ মা ত্ৱা ৱৃক্ষৌ সম্বাধিষ্টা-ম্মা মাতা পৃথিৱি ত্ৱম্ ।
পিতৄন্. হি যত্ৰ গচ্ছাস্যেধাসম্ ঁযমৰাজ্যে ॥
মা ত্ৱা ৱৃক্ষৌ সম্বাধেথা-ম্মা মাতা পৃথিৱী মহী । ৱৈৱস্ৱতগ্ং হি গচ্ছাসি যমৰাজ্যে ৱিৰাজসি ॥
নল-ম্প্লৱমাৰোহৈত-ন্নলেন পথো-ঽন্ৱিহি ।
স ত্ৱ-ন্নলপ্লৱো ভূত্ৱা সন্তৰ প্ৰতৰোত্তৰ ॥ 18 ॥
তত্ত্ৱমাৰোহাসো মেঘ্যো ভৱম্ ঁযমেন ত্ৱম্ ঁযম্যা সংৱিঁদানঃ ॥ মা ত্ৱা ৱৃক্ষৌ সম্বাধিষ্টা-ম্মা মাতা পৃথিৱি ত্ৱম্ ।
পিতৄন্. হি যত্ৰ গচ্ছাস্যেধাসম্ ঁযমৰাজ্যে ॥
মা ত্ৱা ৱৃক্ষৌ সম্বাধেথা-ম্মা মাতা পৃথিৱী মহী । ৱৈৱস্ৱতগ্ং হি গচ্ছাসি যমৰাজ্যে ৱিৰাজসি ॥
নল-ম্প্লৱমাৰোহৈত-ন্নলেন পথো-ঽন্ৱিহি ।
স ত্ৱ-ন্নলপ্লৱো ভূত্ৱা সন্তৰ প্ৰতৰোত্তৰ ॥ 18 ॥
সৱিতৈতানি শৰীৰাণি পৃথিৱ্যৈ মাতুৰুপস্থ আদধে । তেভ্যঃ পৃথিৱি শ-ম্ভৱ ॥
ষড্ঢোতা সূৰ্য-ন্তে চক্ষু-ৰ্গচ্ছতু ৱাতমাত্মা দ্যা-ঞ্চ গচ্ছ পৃথিৱী-ঞ্চ ধৰ্মণা ।
অপো ৱা গচ্ছ যদি তত্ৰ তে হিতমোষধীষু প্ৰতিতিষ্ঠা শৰীৰৈঃ ॥ পৰ-ম্মৃত্যো অনু পৰেহি পন্থাম্ ঁযস্তে স্ৱ ইতৰো দেৱযানাত্ ।
চক্ষুষ্মতে শৃণ্ৱতে তে ব্ৰৱীমি মা নঃ প্ৰজাগ্ং ৰীৰিষো মোত ৱীৰান্ ॥
শম্ ঁৱাত-শ্শগ্ং হি তে ঘৃণি-শ্শমু তে সন্ত্ৱোষধীঃ । কল্পন্তা-ম্মে দিশঃ শগ্মাঃ ॥
পৃথিৱ্যাস্ত্ৱা লোকে সাদযাম্যমুষ্য শৰ্মাসি পিতৰো দেৱতা । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥ অন্তৰিক্ষস্য ত্ৱা দিৱস্ত্ৱা দিশা-ন্ত্ৱা নাকস্য ত্ৱা পৃষ্ঠে ব্ৰদ্ধ্নস্য ত্ৱা ৱিষ্টপে সাদযাম্যমুষ্য শৰ্মাসি পিতৰো দেৱতা ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥ 19 ॥
ষড্ঢোতা সূৰ্য-ন্তে চক্ষু-ৰ্গচ্ছতু ৱাতমাত্মা দ্যা-ঞ্চ গচ্ছ পৃথিৱী-ঞ্চ ধৰ্মণা ।
অপো ৱা গচ্ছ যদি তত্ৰ তে হিতমোষধীষু প্ৰতিতিষ্ঠা শৰীৰৈঃ ॥ পৰ-ম্মৃত্যো অনু পৰেহি পন্থাম্ ঁযস্তে স্ৱ ইতৰো দেৱযানাত্ ।
চক্ষুষ্মতে শৃণ্ৱতে তে ব্ৰৱীমি মা নঃ প্ৰজাগ্ং ৰীৰিষো মোত ৱীৰান্ ॥
শম্ ঁৱাত-শ্শগ্ং হি তে ঘৃণি-শ্শমু তে সন্ত্ৱোষধীঃ । কল্পন্তা-ম্মে দিশঃ শগ্মাঃ ॥
পৃথিৱ্যাস্ত্ৱা লোকে সাদযাম্যমুষ্য শৰ্মাসি পিতৰো দেৱতা । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥ অন্তৰিক্ষস্য ত্ৱা দিৱস্ত্ৱা দিশা-ন্ত্ৱা নাকস্য ত্ৱা পৃষ্ঠে ব্ৰদ্ধ্নস্য ত্ৱা ৱিষ্টপে সাদযাম্যমুষ্য শৰ্মাসি পিতৰো দেৱতা ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥ 19 ॥
(অনপস্ফুৰন্তী - ৰুত্তৰ - দেৱতযা দ্ৱে চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8
অপূপৱা-ন্ঘৃতৱাগ্শ্চৰুৰেহ সীদতূত্তভ্নুৱ-ন্পৃথিৱী-ন্দ্যামুতোপৰি । যোনিকৃতঃ পথিকৃতঃ সপৰ্যত যে দেৱানা-ঙ্ঘৃতভাগা ইহ স্থ ।
এষা তে যমসাদনে স্ৱধা নিধীযতে গৃহে-ঽসৌ ।
দশাক্ষৰা তাগ্ং ৰক্ষস্ৱ তা-ঙ্গোপাযস্ৱ তা-ন্তে পৰি দদামি তস্যা-ন্ত্ৱা মা দভ-ন্পিতৰো দেৱতা ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥
অপূপৱা-ঞ্ছৃতৱান্-ক্ষীৰৱান্-দধিৱা-ন্মধুমাগ্-শ্চৰুৰেহ সীদতূত্তভ্নুৱন্-পৃথিৱী-ন্দ্যামুতোপৰি । যোনিকৃতঃ পথিকৃতঃ সপৰ্যত যে দেৱানাগ্ং শৃতভাগাঃ, ক্ষীৰভাগা দধিভাগা মধুভাগা ইহ স্থ । এষা তে যমসাদনে স্ৱধা নিধীযতে গৃহে-ঽসৌ । শতাক্ষৰা সহস্ৰাক্ষৰা-ঽযুতাক্ষৰা-ঽচ্যুতাক্ষৰা তাগ্ং ৰক্ষস্ৱ তা-ঙ্গোপাযস্ৱ তা-ন্তে পৰিদদামি তস্যা-ন্ত্ৱা মা দভ-ন্পিতৰো দেৱতা । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥ 20 ॥
অনুৱাকং 8
অপূপৱা-ন্ঘৃতৱাগ্শ্চৰুৰেহ সীদতূত্তভ্নুৱ-ন্পৃথিৱী-ন্দ্যামুতোপৰি । যোনিকৃতঃ পথিকৃতঃ সপৰ্যত যে দেৱানা-ঙ্ঘৃতভাগা ইহ স্থ ।
এষা তে যমসাদনে স্ৱধা নিধীযতে গৃহে-ঽসৌ ।
দশাক্ষৰা তাগ্ং ৰক্ষস্ৱ তা-ঙ্গোপাযস্ৱ তা-ন্তে পৰি দদামি তস্যা-ন্ত্ৱা মা দভ-ন্পিতৰো দেৱতা ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥
অপূপৱা-ঞ্ছৃতৱান্-ক্ষীৰৱান্-দধিৱা-ন্মধুমাগ্-শ্চৰুৰেহ সীদতূত্তভ্নুৱন্-পৃথিৱী-ন্দ্যামুতোপৰি । যোনিকৃতঃ পথিকৃতঃ সপৰ্যত যে দেৱানাগ্ং শৃতভাগাঃ, ক্ষীৰভাগা দধিভাগা মধুভাগা ইহ স্থ । এষা তে যমসাদনে স্ৱধা নিধীযতে গৃহে-ঽসৌ । শতাক্ষৰা সহস্ৰাক্ষৰা-ঽযুতাক্ষৰা-ঽচ্যুতাক্ষৰা তাগ্ং ৰক্ষস্ৱ তা-ঙ্গোপাযস্ৱ তা-ন্তে পৰিদদামি তস্যা-ন্ত্ৱা মা দভ-ন্পিতৰো দেৱতা । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু তযা দেৱতযা ॥ 20 ॥
(অপূপৱানসৌ দশ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9
এতাস্তে স্ৱধা অমৃতাঃ কৰোমি যাস্তে ধানাঃ পৰিকিৰাম্যত্ৰ । তাস্তে যমঃ পিতৃভিঃ সংৱিঁদানো-ঽত্ৰ ধেনূঃ কামদুঘাঃ কৰোতু ॥
ত্ৱামৰ্জুনৌষধীনা-ম্পযো ব্ৰহ্মাণ ইদ্ৱিদুঃ ।
তাসা-ন্ত্ৱা মদ্ধ্যাদাদদে চৰুভ্যো অপিধাতৱে ॥
দূৰ্ৱাণাগ্ স্তম্বমাহৰৈতা-ম্প্ৰিযতমা-ম্মম । ইমা-ন্দিশ-ম্মনুষ্যাণা-ম্ভূযিষ্ঠা-ঽনু ৱি ৰোহতু ॥ কাশানাগ্ স্তম্বমাহৰ ৰক্ষসামপহত্যৈ ।
য এতস্যৈ দিশঃ পৰাভৱন্নঘাযৱো যথা তে নাভৱা-ন্পুনঃ ॥ দৰ্ভাণাগ্ স্তম্বমাহৰ পিতৃণামোষধী-ম্প্ৰিযাম্ । অন্ৱস্যৈ মূল-ঞ্জীৱাদনু কাণ্ডমথো ফলম্ ॥ 21 ॥
অনুৱাকং 9
এতাস্তে স্ৱধা অমৃতাঃ কৰোমি যাস্তে ধানাঃ পৰিকিৰাম্যত্ৰ । তাস্তে যমঃ পিতৃভিঃ সংৱিঁদানো-ঽত্ৰ ধেনূঃ কামদুঘাঃ কৰোতু ॥
ত্ৱামৰ্জুনৌষধীনা-ম্পযো ব্ৰহ্মাণ ইদ্ৱিদুঃ ।
তাসা-ন্ত্ৱা মদ্ধ্যাদাদদে চৰুভ্যো অপিধাতৱে ॥
দূৰ্ৱাণাগ্ স্তম্বমাহৰৈতা-ম্প্ৰিযতমা-ম্মম । ইমা-ন্দিশ-ম্মনুষ্যাণা-ম্ভূযিষ্ঠা-ঽনু ৱি ৰোহতু ॥ কাশানাগ্ স্তম্বমাহৰ ৰক্ষসামপহত্যৈ ।
য এতস্যৈ দিশঃ পৰাভৱন্নঘাযৱো যথা তে নাভৱা-ন্পুনঃ ॥ দৰ্ভাণাগ্ স্তম্বমাহৰ পিতৃণামোষধী-ম্প্ৰিযাম্ । অন্ৱস্যৈ মূল-ঞ্জীৱাদনু কাণ্ডমথো ফলম্ ॥ 21 ॥
লোক-ম্পৃণ ছিদ্ৰ-ম্পৃণাথো সীদ শিৱা ত্ৱম্ । ইন্দ্ৰাগ্নী ত্ৱা বৃহস্পতিৰস্মিন্ যোনাৱসীষদন্ন্ ॥ তা অস্য সূদদোহস-স্সোমগ্গ্ শ্ৰীণন্তি পৃশ্নযঃ । জন্ম-ন্দেৱানাং-ৱিঁশস্ত্ৰিষ্ৱা ৰোচনে দিৱঃ ॥
শম্ ঁৱাত-শ্শগ্ংহি তে ঘৃণি-শ্শমু তে সন্ত্ৱোষধীঃ । কল্পন্তা-ন্তে দিশ-স্সৰ্ৱাঃ ॥ ইদমেৱ মেতো-ঽপৰামাৰ্তিমাৰাম কাঞ্চন ।
তথা তদশ্ৱিভ্যা-ঙ্কৃত-ম্মিত্ৰেণ ৱৰুণেন চ ॥
ৱৰণো ৱাৰযাদিদ-ন্দেৱো ৱনস্পতিঃ ।
আৰ্ত্যৈ নিৰ্-ঋত্যৈ দ্ৱেষাচ্চ ৱনস্পতিঃ ॥
ৱিধৃতিৰসি ৱিধাৰযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি শমি শমযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি যৱ যৱযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি ॥
পৃথিৱী-ঙ্গচ্ছান্তৰিক্ষ-ঙ্গচ্ছ দিৱ-ঙ্গচ্ছ দিশো গচ্ছ সুৱৰ্গচ্ছ সুৱৰ্গচ্ছ দিশো গচ্ছ দিৱ-ঙ্গচ্ছান্তৰিক্ষ-ঙ্গচ্ছ পৃথিৱী-ঙ্গচ্ছাপো ৱা গচ্ছ যদি তত্ৰ তে হিতমোষধীষু প্ৰতিতিষ্ঠা শৰীৰৈঃ ॥ লোক-ম্পৃণ ছিদ্ৰ-ম্পৃণাথো সীদ শিৱা ত্ৱম্ । ইন্দ্ৰাগ্নী ত্ৱা বৃহস্পতিৰস্মিন্ যোনাৱসীষদন্ন্ ॥ তা অস্য সূদদোহস-স্সোমগ্গ্ শ্ৰীণন্তি পৃশ্নযঃ । জন্ম-ন্দেৱানাং-ৱিঁশস্ত্ৰিষ্ৱা ৰোচনে দিৱঃ ॥
অশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ং ৰভদ্ধ্ৱ মুত্তিষ্ঠত প্ৰতৰতা সখাযঃ । অত্ৰা জহাম যে অসন্নশেৱা-শ্শিৱান্ ৱযমভি ৱাজানুত্তৰেম ॥ যদ্ৱৈ দেৱস্য সৱিতুঃ পৱিত্ৰগ্ং সহস্ৰধাৰম্ ঁৱিততমন্তৰিক্ষে । যেনাপুনাদিন্দ্ৰমনাৰ্ত-মাৰ্ত্যৈ তেনাহ-ম্মাগ্ং সৰ্ৱতনু-ম্পুনামি ॥
ধাতা যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥( ) ॥ 22 ॥
শম্ ঁৱাত-শ্শগ্ংহি তে ঘৃণি-শ্শমু তে সন্ত্ৱোষধীঃ । কল্পন্তা-ন্তে দিশ-স্সৰ্ৱাঃ ॥ ইদমেৱ মেতো-ঽপৰামাৰ্তিমাৰাম কাঞ্চন ।
তথা তদশ্ৱিভ্যা-ঙ্কৃত-ম্মিত্ৰেণ ৱৰুণেন চ ॥
ৱৰণো ৱাৰযাদিদ-ন্দেৱো ৱনস্পতিঃ ।
আৰ্ত্যৈ নিৰ্-ঋত্যৈ দ্ৱেষাচ্চ ৱনস্পতিঃ ॥
ৱিধৃতিৰসি ৱিধাৰযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি শমি শমযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি যৱ যৱযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি ॥
পৃথিৱী-ঙ্গচ্ছান্তৰিক্ষ-ঙ্গচ্ছ দিৱ-ঙ্গচ্ছ দিশো গচ্ছ সুৱৰ্গচ্ছ সুৱৰ্গচ্ছ দিশো গচ্ছ দিৱ-ঙ্গচ্ছান্তৰিক্ষ-ঙ্গচ্ছ পৃথিৱী-ঙ্গচ্ছাপো ৱা গচ্ছ যদি তত্ৰ তে হিতমোষধীষু প্ৰতিতিষ্ঠা শৰীৰৈঃ ॥ লোক-ম্পৃণ ছিদ্ৰ-ম্পৃণাথো সীদ শিৱা ত্ৱম্ । ইন্দ্ৰাগ্নী ত্ৱা বৃহস্পতিৰস্মিন্ যোনাৱসীষদন্ন্ ॥ তা অস্য সূদদোহস-স্সোমগ্গ্ শ্ৰীণন্তি পৃশ্নযঃ । জন্ম-ন্দেৱানাং-ৱিঁশস্ত্ৰিষ্ৱা ৰোচনে দিৱঃ ॥
অশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ং ৰভদ্ধ্ৱ মুত্তিষ্ঠত প্ৰতৰতা সখাযঃ । অত্ৰা জহাম যে অসন্নশেৱা-শ্শিৱান্ ৱযমভি ৱাজানুত্তৰেম ॥ যদ্ৱৈ দেৱস্য সৱিতুঃ পৱিত্ৰগ্ং সহস্ৰধাৰম্ ঁৱিততমন্তৰিক্ষে । যেনাপুনাদিন্দ্ৰমনাৰ্ত-মাৰ্ত্যৈ তেনাহ-ম্মাগ্ং সৰ্ৱতনু-ম্পুনামি ॥
ধাতা যা ৰাষ্ট্ৰা-ত্পন্নাদপ যন্তি শাখা অভিমৃতা নৃপতিমিচ্ছমানাঃ । ধাতুস্তা-স্সৰ্ৱাঃ পৱনেন পূতাঃ প্ৰজযা-ঽস্মান্-ৰয্যা ৱৰ্চসা সগ্ংসৃজাথ ॥( ) ॥ 22 ॥
(অথো ফলম্ - ধাতা পুনাতু) (অ. 9)
অনুৱাকং 10
আৰোহতাযু-ৰ্জৰস-ঙ্গৃণানা অনুপূৰ্ৱম্ ঁযতমানা যতিষ্ট । ইহ ত্ৱষ্টা সুজনিমা সুৰত্নো দীৰ্ঘমাযুঃ কৰতু জীৱসে ৱঃ ॥
যথা-ঽহান্যনুপূৰ্ৱ-ম্ভৱন্তি যথৰ্তৱ ঋতুভি-ৰ্যন্তি ক্লৃপ্তাঃ । যথা ন পূৰ্ৱমপৰো জহাত্যেৱা ধাতৰাযূগ্ংষি কল্পযৈষাম্ ॥
ন হি তে অগ্নে তনুৱৈ ক্ৰূৰ-ঞ্চকাৰ মৰ্ত্যঃ ।
কপি-ৰ্বভস্তি তেজন-ম্পুনৰ্জৰাযু গৌৰিৱ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘমগ্নে শুশুদ্ধ্যা ৰযিম্ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘ-ম্মৃত্যৱে স্ৱাহা ॥
অনড্ৱাহ-মন্ৱাৰভামহে স্ৱস্তযে ।
স ন ইন্দ্ৰ ইৱ দেৱেভ্যো ৱহ্নিঃ সপাংৰণো ভৱ ॥ 23 ॥
অনুৱাকং 10
আৰোহতাযু-ৰ্জৰস-ঙ্গৃণানা অনুপূৰ্ৱম্ ঁযতমানা যতিষ্ট । ইহ ত্ৱষ্টা সুজনিমা সুৰত্নো দীৰ্ঘমাযুঃ কৰতু জীৱসে ৱঃ ॥
যথা-ঽহান্যনুপূৰ্ৱ-ম্ভৱন্তি যথৰ্তৱ ঋতুভি-ৰ্যন্তি ক্লৃপ্তাঃ । যথা ন পূৰ্ৱমপৰো জহাত্যেৱা ধাতৰাযূগ্ংষি কল্পযৈষাম্ ॥
ন হি তে অগ্নে তনুৱৈ ক্ৰূৰ-ঞ্চকাৰ মৰ্ত্যঃ ।
কপি-ৰ্বভস্তি তেজন-ম্পুনৰ্জৰাযু গৌৰিৱ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘমগ্নে শুশুদ্ধ্যা ৰযিম্ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘ-ম্মৃত্যৱে স্ৱাহা ॥
অনড্ৱাহ-মন্ৱাৰভামহে স্ৱস্তযে ।
স ন ইন্দ্ৰ ইৱ দেৱেভ্যো ৱহ্নিঃ সপাংৰণো ভৱ ॥ 23 ॥
ইমে জীৱা ৱিমৃতৈৰাৱৱ-ৰ্তিন্নভূ-দ্ভদ্ৰা দেৱহূতি-ন্নো অদ্য । প্ৰাঞ্জো-ঽগামা নৃতযে হসায দ্ৰাঘীয আযুঃ প্ৰতৰা-ন্দধানাঃ ॥
মৃত্যোঃ পদম্ ঁযোপযন্তো যদৈম দ্ৰাঘীয আযুঃ প্ৰতৰা-ন্দধানাঃ । আপ্যাযমানাঃ প্ৰজযা ধনেন শুদ্ধাঃ পূতা ভৱথ যজ্ঞিযাসঃ ॥
ইম-ঞ্জীৱেভ্যঃ পৰিধি-ন্দধামি মা নো নু গাদপৰো অৰ্ধমেতম্ ।
শত-ঞ্জীৱন্তু শৰদঃ পুৰূচীস্তিৰো মৃত্যু-ন্দদ্মহে পৰ্ৱতেন ॥ ইমা নাৰীৰৱিধৱা-স্সুপত্নীৰাঞ্জনেন সৰ্পিষা সম্মৃশন্তাম্ ।
অনশ্ৰৱো অনমীৱা-স্সুশেৱা আৰোহন্তু জনযো যোনিমগ্ৰে ॥ যদাঞ্জন-ন্ত্ৰৈককুদ-ঞ্জাতগ্ং হিমৱতস্পৰি ।
তেনামৃতস্য মূলেনাৰাতী-ৰ্জম্ভযামসি ॥
যথা ত্ৱ-মুদ্ভিন-থ্স্যোষধে পৃথিৱ্যা অধি ।
এৱমিম উদ্ভিন্দন্তু কীৰ্ত্যা যশসা ব্ৰহ্মৱৰ্চসেন ॥ অজো-ঽস্যজাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি যৱো-ঽসি যৱযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি ॥ 24 ॥
মৃত্যোঃ পদম্ ঁযোপযন্তো যদৈম দ্ৰাঘীয আযুঃ প্ৰতৰা-ন্দধানাঃ । আপ্যাযমানাঃ প্ৰজযা ধনেন শুদ্ধাঃ পূতা ভৱথ যজ্ঞিযাসঃ ॥
ইম-ঞ্জীৱেভ্যঃ পৰিধি-ন্দধামি মা নো নু গাদপৰো অৰ্ধমেতম্ ।
শত-ঞ্জীৱন্তু শৰদঃ পুৰূচীস্তিৰো মৃত্যু-ন্দদ্মহে পৰ্ৱতেন ॥ ইমা নাৰীৰৱিধৱা-স্সুপত্নীৰাঞ্জনেন সৰ্পিষা সম্মৃশন্তাম্ ।
অনশ্ৰৱো অনমীৱা-স্সুশেৱা আৰোহন্তু জনযো যোনিমগ্ৰে ॥ যদাঞ্জন-ন্ত্ৰৈককুদ-ঞ্জাতগ্ং হিমৱতস্পৰি ।
তেনামৃতস্য মূলেনাৰাতী-ৰ্জম্ভযামসি ॥
যথা ত্ৱ-মুদ্ভিন-থ্স্যোষধে পৃথিৱ্যা অধি ।
এৱমিম উদ্ভিন্দন্তু কীৰ্ত্যা যশসা ব্ৰহ্মৱৰ্চসেন ॥ অজো-ঽস্যজাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি যৱো-ঽসি যৱযাস্মদঘা দ্ৱেষাগ্ংসি ॥ 24 ॥
(ভৱ - জম্ভযামসি ত্ৰীণি চ) (অ. 10)
অনুৱাকং 11
অপ ন-শ্শোশুচদঘমগ্নে শুশুদ্ধ্যা ৰযিম্ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ সুক্ষেত্ৰিযা সুগাতুযা ৱসূযা চ যজামহে । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥
প্ৰ য-দ্ভন্দিষ্ঠ এষা-ম্প্ৰাস্মাকাসশ্চ সূৰযঃ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ প্ৰযদগ্নে-স্সহস্ৱতো ৱিশ্ৱতো যন্তি সূৰযঃ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥
প্ৰযত্তে অগ্নে সূৰযো জাযেমহি প্ৰ তে ৱযম্ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ 25 ॥
অনুৱাকং 11
অপ ন-শ্শোশুচদঘমগ্নে শুশুদ্ধ্যা ৰযিম্ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ সুক্ষেত্ৰিযা সুগাতুযা ৱসূযা চ যজামহে । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥
প্ৰ য-দ্ভন্দিষ্ঠ এষা-ম্প্ৰাস্মাকাসশ্চ সূৰযঃ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ প্ৰযদগ্নে-স্সহস্ৱতো ৱিশ্ৱতো যন্তি সূৰযঃ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥
প্ৰযত্তে অগ্নে সূৰযো জাযেমহি প্ৰ তে ৱযম্ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ 25 ॥
ত্ৱগ্ং হি ৱিশ্ৱতোমুখ ৱিশ্ৱতঃ পৰিভূৰসি । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ দ্ৱিষো নো ৱিশ্ৱতোমুখাতি নাৱেৱ পাৰয । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ স ন-স্সিন্ধুমিৱ নাৱযা-ঽতি পৰ্ষা স্ৱস্তযে । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ আপঃ প্ৰৱণাদিৱ যতী-ৰপাস্ম-থ্স্যন্দতামঘম্ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ উদ্ৱনা-দুদকানীৱাপাস্ম-থ্স্যন্দতামঘম্ ।
অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ আনন্দায প্ৰমোদায পুনৰাগাগ্ স্ৱান্গৃহান্ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ ন ৱৈ তত্ৰ প্ৰমীযতে গৌৰশ্ৱঃ পুৰুষঃ পশুঃ ।
যত্ৰেদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ৰিযতে পৰিধিৰ্জীৱনায কমপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ 26 ॥
অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ আনন্দায প্ৰমোদায পুনৰাগাগ্ স্ৱান্গৃহান্ । অপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ ন ৱৈ তত্ৰ প্ৰমীযতে গৌৰশ্ৱঃ পুৰুষঃ পশুঃ ।
যত্ৰেদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ৰিযতে পৰিধিৰ্জীৱনায কমপ ন-শ্শোশুচদঘম্ ॥ 26 ॥
(অঘ - মঘ-ঞ্চত্ৱাৰি চ) (অ. 11)
অনুৱাকং 12
অপশ্যাম যুৱতি-মাচৰন্তী-ম্মৃতায জীৱা-ম্পৰিণীযমানাম্ । অন্ধেন যা তমসা প্ৰাৱৃতা-ঽসি প্ৰাচীমৱাচী-মৱয-ন্নৰিষ্ট্যৈ ॥
মযৈতা-ম্মাগ্স্তা-ম্ভ্ৰিযমাণা দেৱী সতী পিতৃলোকম্ ঁযদৈষি । ৱিশ্ৱৱাৰা নভসা সংৱ্যঁযন্ত্যুভৌ নো লোকৌ পযসা-ঽঽৱৃণীহি ॥
ৰযিষ্ঠামগ্নি-ম্মধুমন্তমূৰ্মিণমূৰ্জঃ সন্ত-ন্ত্ৱা পযসোপ সগ্ংসদেম ।
সগ্ং ৰয্যা সমু ৱৰ্চসা সচস্ৱা ন-স্স্ৱস্তযে ॥
যে জীৱা যে চ মৃতা যে জাতা যে চ জন্ত্যাঃ ।
তেভ্যো ঘৃতস্য ধাৰযিতু-ম্মধুধাৰা ৱ্যুন্দতী ॥
মাতা ৰুদ্ৰাণা-ন্দুহিতা ৱসূনাগ্ স্ৱসা-ঽঽদিত্যানাম-মৃতস্য নাভিঃ ।
প্ৰণুৱোচ-ঞ্চিকিতুষে জনায মা গামনাগামদিতিম্ ঁৱধিষ্ট ॥
পিবতূদক-ন্তৃণান্যত্তু । ওমু-থ্সৃজত ॥ 27 ॥
(ৱধিষ্ট দ্ৱে চ) (অ. 12)
(পৰেযুৱাগ্ংস-ম্প্ৰ ৱিদ্ৱা-ন্ভুৱনস্যাভ্যাৱ ৱৃথ্স্ৱা জো ভাগো-ঽযম্ ঁৱৈ চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশত্ ।
য এতস্য ত্ৱ-ত্পঞ্চ । প্ৰকেতুনেদন্তে নাকে সুপৰ্ণম্ ঁযৌ তে যে যুদ্ধ্যন্তে তপসা-ঽশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ংৰভদ্ধ্ৱমষ্টাৱিগ্ংশতিঃ । য-ন্তে যত্ত উত্তিষ্ঠাত ইদন্ত উত্তিষ্ঠ
প্ৰেহ্যশ্মন্. যদ্ৱা উদ্ৱযময-ম্পঞ্চৱিগ্ংশতিঃ । আযাতু ত্ৰিগ্ংশত্ । ৱৈশ্ৱানৰে তস্মি-ন্দ্ৰফ্স ইমমপেতাহোভি-ৰ্যুজ্যন্তামঘ্নিযা অদিতে পাৰম্ ঁৱ আ প্যাযস্ৱ সপ্তৱিগ্ংশতিঃ । উত্তে গৃহে-ঽখাষিতিস্তেভ্যঃ পৃথিৱ্যা অন্তৰিক্ষস্য দ্ৱাত্ৰিগ্ংশত্ । অপূপৱানসৌ দশ শত দশ । এতাস্তে তে দিশ-স্সৰ্ৱা ইদমশ্মন্ ৱিগ্ংশতিঃ । ওৰোহত তনুৱৈ ক্ৰূৰ-ঞ্চকাৰ পুনৰ্মৃত্যৱে মা নো নু গা-দ্দদ্মহ ইমা নাৰীঃ পৰি ত্ৰযোৱিগ্ংশতিঃ ।
অপ ন-স্সুক্ষেত্ৰিযা প্ৰ যদ্ভ-ন্দিষ্ঠঃ প্ৰ যদগ্নেঃ প্ৰ যত্তে অগ্নে ত্ৱগ্ং হি দ্ৱিষ-স্স ন-স্সিন্ধুমাপঃ প্ৰৱণাদু-দ্ৱনাদানন্দায ন ৱৈ তত্ৰ যত্ৰেদ-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিঃ । অপশ্যামাৱৃণীহি দ্ৱাদশ দ্ৱাদশ ।)
(পৰেযুৱাগ্ংস - মাযা - ত্ৱেতাস্তে সপ্তৱিগ্ংশতিঃ )
(পৰেযুৱাগ্ংস - মোমুথ্সৃজত )
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে ষষ্ঠঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥
অনুৱাকং 12
অপশ্যাম যুৱতি-মাচৰন্তী-ম্মৃতায জীৱা-ম্পৰিণীযমানাম্ । অন্ধেন যা তমসা প্ৰাৱৃতা-ঽসি প্ৰাচীমৱাচী-মৱয-ন্নৰিষ্ট্যৈ ॥
মযৈতা-ম্মাগ্স্তা-ম্ভ্ৰিযমাণা দেৱী সতী পিতৃলোকম্ ঁযদৈষি । ৱিশ্ৱৱাৰা নভসা সংৱ্যঁযন্ত্যুভৌ নো লোকৌ পযসা-ঽঽৱৃণীহি ॥
ৰযিষ্ঠামগ্নি-ম্মধুমন্তমূৰ্মিণমূৰ্জঃ সন্ত-ন্ত্ৱা পযসোপ সগ্ংসদেম ।
সগ্ং ৰয্যা সমু ৱৰ্চসা সচস্ৱা ন-স্স্ৱস্তযে ॥
যে জীৱা যে চ মৃতা যে জাতা যে চ জন্ত্যাঃ ।
তেভ্যো ঘৃতস্য ধাৰযিতু-ম্মধুধাৰা ৱ্যুন্দতী ॥
মাতা ৰুদ্ৰাণা-ন্দুহিতা ৱসূনাগ্ স্ৱসা-ঽঽদিত্যানাম-মৃতস্য নাভিঃ ।
প্ৰণুৱোচ-ঞ্চিকিতুষে জনায মা গামনাগামদিতিম্ ঁৱধিষ্ট ॥
পিবতূদক-ন্তৃণান্যত্তু । ওমু-থ্সৃজত ॥ 27 ॥
(ৱধিষ্ট দ্ৱে চ) (অ. 12)
(পৰেযুৱাগ্ংস-ম্প্ৰ ৱিদ্ৱা-ন্ভুৱনস্যাভ্যাৱ ৱৃথ্স্ৱা জো ভাগো-ঽযম্ ঁৱৈ চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশত্ ।
য এতস্য ত্ৱ-ত্পঞ্চ । প্ৰকেতুনেদন্তে নাকে সুপৰ্ণম্ ঁযৌ তে যে যুদ্ধ্যন্তে তপসা-ঽশ্মন্ৱতী ৰেৱতী-স্সগ্ংৰভদ্ধ্ৱমষ্টাৱিগ্ংশতিঃ । য-ন্তে যত্ত উত্তিষ্ঠাত ইদন্ত উত্তিষ্ঠ
প্ৰেহ্যশ্মন্. যদ্ৱা উদ্ৱযময-ম্পঞ্চৱিগ্ংশতিঃ । আযাতু ত্ৰিগ্ংশত্ । ৱৈশ্ৱানৰে তস্মি-ন্দ্ৰফ্স ইমমপেতাহোভি-ৰ্যুজ্যন্তামঘ্নিযা অদিতে পাৰম্ ঁৱ আ প্যাযস্ৱ সপ্তৱিগ্ংশতিঃ । উত্তে গৃহে-ঽখাষিতিস্তেভ্যঃ পৃথিৱ্যা অন্তৰিক্ষস্য দ্ৱাত্ৰিগ্ংশত্ । অপূপৱানসৌ দশ শত দশ । এতাস্তে তে দিশ-স্সৰ্ৱা ইদমশ্মন্ ৱিগ্ংশতিঃ । ওৰোহত তনুৱৈ ক্ৰূৰ-ঞ্চকাৰ পুনৰ্মৃত্যৱে মা নো নু গা-দ্দদ্মহ ইমা নাৰীঃ পৰি ত্ৰযোৱিগ্ংশতিঃ ।
অপ ন-স্সুক্ষেত্ৰিযা প্ৰ যদ্ভ-ন্দিষ্ঠঃ প্ৰ যদগ্নেঃ প্ৰ যত্তে অগ্নে ত্ৱগ্ং হি দ্ৱিষ-স্স ন-স্সিন্ধুমাপঃ প্ৰৱণাদু-দ্ৱনাদানন্দায ন ৱৈ তত্ৰ যত্ৰেদ-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিঃ । অপশ্যামাৱৃণীহি দ্ৱাদশ দ্ৱাদশ ।)
(পৰেযুৱাগ্ংস - মাযা - ত্ৱেতাস্তে সপ্তৱিগ্ংশতিঃ )
(পৰেযুৱাগ্ংস - মোমুথ্সৃজত )
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে ষষ্ঠঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥