କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ପିତୃମେଧମନ୍ତ୍ରାଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଵତୋ॑ ମ॒ହୀରନୁ॑ ବ॒ହୁଭ୍ଯଃ॒ ପନ୍ଥା॑ମନପସ୍ପଶା॒ନମ୍ । ଵୈ॒ଵ॒ସ୍ଵ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ଙ୍ଗମ॑ନ॒-ଞ୍ଜନା॑ନାମ୍ ଁଯ॒ମଗ୍ଂ ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଦୁଵସ୍ଯତ ॥ ଇ॒ଦ-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଵସ୍ତ୍ର॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ନ୍ନ୍ଵାଗ॒ନ୍ନପୈ॒ତଦୂ॑ହ॒ ଯଦି॒ହାବି॑ଭଃ ପୁ॒ରା ।
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତମନୁ॒ ସମ୍ପ॑ଶ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ମ୍ ଁଯଥା॑ ତେ ଦ॒ତ୍ତ-ମ୍ବ॑ହୁ॒ଧା ଵି ବ॑ନ୍ଧୁଷୁ ॥
ଇ॒ମୌ ଯୁ॑ନଜ୍ମି ତେ ଵ॒ହ୍ନୀ ଅସୁ॑ନୀଥାଯ ଵୋ॒ଢଵେ᳚ ।
ଯାଭ୍ଯା᳚ମ୍ ଁଯ॒ମସ୍ଯ॒ ସାଦ॑ନଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତା॒-ଞ୍ଚାପି॑ ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥ ପୂ॒ଷା ତ୍ଵେ॒ତଶ୍ଚ୍ଯା॑ଵଯତୁ॒ ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵା-ନନ॑ଷ୍ଟପଶୁ॒-ର୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ ।
ସ ତ୍ଵୈ॒ତେଭ୍ଯଃ॒ ପରି॑ଦଦା-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ସୁଵି॒ଦତ୍ରେ᳚ଭ୍ଯଃ ॥ ପୂ॒ଷେମା ଆଶା॒ ଅନୁ॑ଵେଦ॒ ସର୍ଵା॒-ସ୍ସୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଭ॑ଯତମେନ ନେଷତ୍ ।
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି॒ଦା ଅଘୃ॑ଣି॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵୀ॒ରୋ-ଽପ୍ର॑ଯୁଚ୍ଛନ୍ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଵତୋ॑ ମ॒ହୀରନୁ॑ ବ॒ହୁଭ୍ଯଃ॒ ପନ୍ଥା॑ମନପସ୍ପଶା॒ନମ୍ । ଵୈ॒ଵ॒ସ୍ଵ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ଙ୍ଗମ॑ନ॒-ଞ୍ଜନା॑ନାମ୍ ଁଯ॒ମଗ୍ଂ ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଦୁଵସ୍ଯତ ॥ ଇ॒ଦ-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଵସ୍ତ୍ର॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ନ୍ନ୍ଵାଗ॒ନ୍ନପୈ॒ତଦୂ॑ହ॒ ଯଦି॒ହାବି॑ଭଃ ପୁ॒ରା ।
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତମନୁ॒ ସମ୍ପ॑ଶ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ମ୍ ଁଯଥା॑ ତେ ଦ॒ତ୍ତ-ମ୍ବ॑ହୁ॒ଧା ଵି ବ॑ନ୍ଧୁଷୁ ॥
ଇ॒ମୌ ଯୁ॑ନଜ୍ମି ତେ ଵ॒ହ୍ନୀ ଅସୁ॑ନୀଥାଯ ଵୋ॒ଢଵେ᳚ ।
ଯାଭ୍ଯା᳚ମ୍ ଁଯ॒ମସ୍ଯ॒ ସାଦ॑ନଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତା॒-ଞ୍ଚାପି॑ ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥ ପୂ॒ଷା ତ୍ଵେ॒ତଶ୍ଚ୍ଯା॑ଵଯତୁ॒ ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵା-ନନ॑ଷ୍ଟପଶୁ॒-ର୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ ।
ସ ତ୍ଵୈ॒ତେଭ୍ଯଃ॒ ପରି॑ଦଦା-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ସୁଵି॒ଦତ୍ରେ᳚ଭ୍ଯଃ ॥ ପୂ॒ଷେମା ଆଶା॒ ଅନୁ॑ଵେଦ॒ ସର୍ଵା॒-ସ୍ସୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଭ॑ଯତମେନ ନେଷତ୍ ।
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି॒ଦା ଅଘୃ॑ଣି॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵୀ॒ରୋ-ଽପ୍ର॑ଯୁଚ୍ଛନ୍ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ॥ 1 ॥
ଆଯୁ॑-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁଃ॒ ପରି॑ପାସତି ତ୍ଵା ପୂ॒ଷା ତ୍ଵା॑ ପାତୁ॒ ପ୍ରପ॑ଥେ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଯତ୍ରାସ॑ତେ ସୁ॒କୃତୋ॒ ଯତ୍ର॒ ତେ ଯ॒ଯୁସ୍ତତ୍ର॑ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ॥
ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତ ଇ॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ରଯି॒ମତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ସଯାଵ॒ର୍ଯପେଦ॒ଘାନି॑ ମୃଜ୍ମହେ ।
ଯଥା॑ ନୋ॒ ଅତ୍ର॒ ନାପ॑ରଃ ପୁ॒ରା ଜ॒ରସ॒ ଆଯ॑ତି ॥
ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ସଯାଵରି॒ ଵି ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣମ॑ସି ସ୍ରସମ୍ ।
ଶରୀ॑ରେଣ ମ॒ହୀମିହି॑ ସ୍ଵ॒ଧଯେହି॑ ପି॒ତୄନୁପ॑ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନି॒ହାଵ॑ହ ॥ ମୈଵ॑-ମ୍ମା॒ଗ୍॒ସ୍ତା ପ୍ରି॑ଯେ॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॒ଵୀ ସ॒ତୀ ପି॑ତୃଲୋ॒କମ୍ ଁଯଦୈଷି॑ ।
ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରା॒ ନଭ॑ସା॒ ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯନ୍ତ୍ଯୁ॒ଭୌ ନୋ॑ ଲୋ॒କୌ
ପଯ॑ସା॒-ଽଭ୍ଯାଵ॑ଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ 2 ॥
ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତ ଇ॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ରଯି॒ମତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ସଯାଵ॒ର୍ଯପେଦ॒ଘାନି॑ ମୃଜ୍ମହେ ।
ଯଥା॑ ନୋ॒ ଅତ୍ର॒ ନାପ॑ରଃ ପୁ॒ରା ଜ॒ରସ॒ ଆଯ॑ତି ॥
ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ସଯାଵରି॒ ଵି ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣମ॑ସି ସ୍ରସମ୍ ।
ଶରୀ॑ରେଣ ମ॒ହୀମିହି॑ ସ୍ଵ॒ଧଯେହି॑ ପି॒ତୄନୁପ॑ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନି॒ହାଵ॑ହ ॥ ମୈଵ॑-ମ୍ମା॒ଗ୍॒ସ୍ତା ପ୍ରି॑ଯେ॒-ଽହ-ନ୍ଦେ॒ଵୀ ସ॒ତୀ ପି॑ତୃଲୋ॒କମ୍ ଁଯଦୈଷି॑ ।
ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରା॒ ନଭ॑ସା॒ ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯନ୍ତ୍ଯୁ॒ଭୌ ନୋ॑ ଲୋ॒କୌ
ପଯ॑ସା॒-ଽଭ୍ଯାଵ॑ଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ 2 ॥
ଇ॒ଯ-ନ୍ନାରୀ॑ ପତିଲୋ॒କମ୍ ଁଵୃ॑ଣା॒ନା ନିପ॑ଦ୍ଯତ॒ ଉପ॑ ତ୍ଵା ମର୍ତ୍ଯ॒ ପ୍ରେତ᳚ମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁରା॒ଣମନୁ॑ ପା॒ଲଯ॑ନ୍ତୀ॒ ତସ୍ଯୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦ୍ରଵି॑ଣ-ଞ୍ଚେ॒ହ ଧେ॑ହି ॥ ଉଦୀ᳚ର୍ଷ୍ଵ ନାର୍ଯ॒ଭି ଜୀ॑ଵଲୋ॒କମି॒ତାସୁ॑ମେ॒ତମୁପ॑ଶେଷ॒ ଏହି॑ ।
ହ॒ସ୍ତ॒ଗ୍ରା॒ଭସ୍ଯ॑ ଦିଧି॒ଷୋସ୍ତ୍ଵମେ॒ତ-ତ୍ପତ୍ଯୁ॑ର୍ଜନି॒ତ୍ଵମ॒ଭି ସମ୍ବ॑ଭୂଵ ॥
ସୁ॒ଵର୍ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନା ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ତେଜ॑ସେ॒ ବଲା॑ଯ । ଅତ୍ରୈ॒ଵ ତ୍ଵମି॒ହ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ ॥
ଧନୁ॒ର୍॒ ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନା ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯୌଜ॑ସେ॒ ବଲା॑ଯ । ଅତ୍ରୈ॒ଵ ତ୍ଵମି॒ହ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ ।
ମଣି॒ଗ୍ଂ॒ ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନା ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ ଵି॒ଶେ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ବଲା॑ଯ । ଅତ୍ରୈ॒ଵ ତ୍ଵମି॒ହ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ ॥ 3 ॥
ହ॒ସ୍ତ॒ଗ୍ରା॒ଭସ୍ଯ॑ ଦିଧି॒ଷୋସ୍ତ୍ଵମେ॒ତ-ତ୍ପତ୍ଯୁ॑ର୍ଜନି॒ତ୍ଵମ॒ଭି ସମ୍ବ॑ଭୂଵ ॥
ସୁ॒ଵର୍ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନା ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ତେଜ॑ସେ॒ ବଲା॑ଯ । ଅତ୍ରୈ॒ଵ ତ୍ଵମି॒ହ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ ॥
ଧନୁ॒ର୍॒ ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନା ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯୌଜ॑ସେ॒ ବଲା॑ଯ । ଅତ୍ରୈ॒ଵ ତ୍ଵମି॒ହ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ ।
ମଣି॒ଗ୍ଂ॒ ହସ୍ତା॑ଦା॒ଦଦା॑ନା ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ ଵି॒ଶେ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ବଲା॑ଯ । ଅତ୍ରୈ॒ଵ ତ୍ଵମି॒ହ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॒-ସ୍ସ୍ପୃଧୋ॑ ଅ॒ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ ॥ 3 ॥
ଇ॒ମମ॑ଗ୍ନେ ଚମ॒ସ-ମ୍ମା ଵିଜୀ᳚ହ୍ଵରଃ ପ୍ରି॒ଯୋ ଦେ॒ଵାନା॑ମୁ॒ତ ସୋ॒ମ୍ଯାନା᳚ମ୍ । ଏ॒ଷ ଯଶ୍ଚ॑ମ॒ସୋ ଦେ॑ଵ॒ପାନ॒ସ୍ତସ୍ମି॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॒ମୃତା॑ ମାଦଯନ୍ତାମ୍ ॥
ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵର୍ମ॒ ପରି॒ ଗୋଭି॑ର୍ଵ୍ଯଯସ୍ଵ॒ ସମ୍ପ୍ରୋର୍ଣୁ॑ଷ୍ଵ॒ ମେଦ॑ସା॒ ପୀଵ॑ସା ଚ । ନେତ୍ତ୍ଵା॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁର୍-ହର॑ସା॒ ଜର୍ହୃ॑ଷାଣୋ॒ ଦଧ॑-ଦ୍ଵିଧ॒କ୍ଷ୍ଯନ୍-ପର୍ଯ॒ଙ୍ଖଯା॑ତୈ ॥
ମୈନ॑ମଗ୍ନେ॒ ଵିଦ॑ହୋ॒ ମା-ଽଭିଶୋ॑ଚୋ॒ ମା-ଽସ୍ଯ॒ ତ୍ଵଚ॑-ଞ୍ଚିକ୍ଷିପୋ॒ ମା ଶରୀ॑ରମ୍ । ଯ॒ଦା ଶୃ॒ତ-ଙ୍କ॒ରଵୋ॑ ଜାତଵେ॒ଦୋ-ଽଥେ॑ମେନ॒-ମ୍ପ୍ରହି॑ଣୁତା-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ॥
ଶୃ॒ତମ୍ ଁଯ॒ଦା କ॒ରସି॑ ଜାତଵେ॒ଦୋ-ଽଥେ॑ମେନ॒-ମ୍ପରି॑ଦତ୍ତା-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ । ଯ॒ଦା ଗଚ୍ଛା॒ତ୍ଯସୁ॑ନୀତିମେ॒ତାମଥା॑ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ ଁଵଶ॒ନୀର୍ଭ॑ଵାତି ॥ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଗଚ୍ଛତୁ॒ ଵାତ॑ମା॒ତ୍ମା ଦ୍ଯା-ଞ୍ଚ॒ ଗଚ୍ଛ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ।
ଅ॒ପୋ ଵା॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଯଦି॒ ତତ୍ର॑ ତେ ହି॒ତମୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ଅ॒ଜୋ ଭା॒ଗସ୍ତପ॑ସା॒ ତ-ନ୍ତ॑ପସ୍ଵ॒ ତ-ନ୍ତେ॑ ଶୋ॒ଚିସ୍ତ॑ପତୁ॒ ତ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ର୍ଚିଃ ।
ଯାସ୍ତେ॑ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଜାତଵେଦ॒ସ୍ତାଭି॑-ର୍ଵହେ॒ମଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତା॒ମ୍ ଁଯତ୍ର॑ ଲୋ॒କାଃ ॥ ଅ॒ଯମ୍ ଁଵୈ ତ୍ଵମ॒ସ୍ମାଦଧି॒ ତ୍ଵମେ॒ତଦ॒ଯମ୍ ଁଵୈ ତଦ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ରସି । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରଃ ପୁ॒ତ୍ରଃ ପି॒ତ୍ରେ ଲୋ॑କ॒କୃ-ଜ୍ଜା॑ତଵେଦୋ॒ ଵହେ॑ମଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତା॒ମ୍ ଁଯତ୍ର॑ ଲୋ॒କାଃ ॥ 4 ॥
ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵର୍ମ॒ ପରି॒ ଗୋଭି॑ର୍ଵ୍ଯଯସ୍ଵ॒ ସମ୍ପ୍ରୋର୍ଣୁ॑ଷ୍ଵ॒ ମେଦ॑ସା॒ ପୀଵ॑ସା ଚ । ନେତ୍ତ୍ଵା॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁର୍-ହର॑ସା॒ ଜର୍ହୃ॑ଷାଣୋ॒ ଦଧ॑-ଦ୍ଵିଧ॒କ୍ଷ୍ଯନ୍-ପର୍ଯ॒ଙ୍ଖଯା॑ତୈ ॥
ମୈନ॑ମଗ୍ନେ॒ ଵିଦ॑ହୋ॒ ମା-ଽଭିଶୋ॑ଚୋ॒ ମା-ଽସ୍ଯ॒ ତ୍ଵଚ॑-ଞ୍ଚିକ୍ଷିପୋ॒ ମା ଶରୀ॑ରମ୍ । ଯ॒ଦା ଶୃ॒ତ-ଙ୍କ॒ରଵୋ॑ ଜାତଵେ॒ଦୋ-ଽଥେ॑ମେନ॒-ମ୍ପ୍ରହି॑ଣୁତା-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ॥
ଶୃ॒ତମ୍ ଁଯ॒ଦା କ॒ରସି॑ ଜାତଵେ॒ଦୋ-ଽଥେ॑ମେନ॒-ମ୍ପରି॑ଦତ୍ତା-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ । ଯ॒ଦା ଗଚ୍ଛା॒ତ୍ଯସୁ॑ନୀତିମେ॒ତାମଥା॑ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ ଁଵଶ॒ନୀର୍ଭ॑ଵାତି ॥ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଗଚ୍ଛତୁ॒ ଵାତ॑ମା॒ତ୍ମା ଦ୍ଯା-ଞ୍ଚ॒ ଗଚ୍ଛ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ।
ଅ॒ପୋ ଵା॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଯଦି॒ ତତ୍ର॑ ତେ ହି॒ତମୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ଅ॒ଜୋ ଭା॒ଗସ୍ତପ॑ସା॒ ତ-ନ୍ତ॑ପସ୍ଵ॒ ତ-ନ୍ତେ॑ ଶୋ॒ଚିସ୍ତ॑ପତୁ॒ ତ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ର୍ଚିଃ ।
ଯାସ୍ତେ॑ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଜାତଵେଦ॒ସ୍ତାଭି॑-ର୍ଵହେ॒ମଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତା॒ମ୍ ଁଯତ୍ର॑ ଲୋ॒କାଃ ॥ ଅ॒ଯମ୍ ଁଵୈ ତ୍ଵମ॒ସ୍ମାଦଧି॒ ତ୍ଵମେ॒ତଦ॒ଯମ୍ ଁଵୈ ତଦ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ରସି । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରଃ ପୁ॒ତ୍ରଃ ପି॒ତ୍ରେ ଲୋ॑କ॒କୃ-ଜ୍ଜା॑ତଵେଦୋ॒ ଵହେ॑ମଗ୍ଂ ସୁ॒କୃତା॒ମ୍ ଁଯତ୍ର॑ ଲୋ॒କାଃ ॥ 4 ॥
(ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ॒ଭ୍ଯାଵ॑ଵୃଥ୍ସ୍ଵା॒ - ଭିମା॑ତୀର୍ଜଯେମ॒ - ଶରୀ᳚ରୈଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2
ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥୋ ଗୋ॒ପ୍ତାର॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥୋ ର॑କ୍ଷି॒ତାର॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥୋ॑-ଽଭିର॑କ୍ଷି॒ତାର॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚-ଽଽଖ୍ଯା॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା॑-ଽପାଖ୍ଯା॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା॑-ଽଭି॒ଲାଲ॑ପତେ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽପ॒ଲାଲ॑ପତେ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ॑ କର୍ମ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଯମତ୍ର॒ ନାଧୀ॒ମସ୍ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଯସ୍ତ॑ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମ-ଞ୍ଜ॒ଭର॑-ଥ୍ସିଷ୍ଵିଦା॒ନୋ ମୂ॒ର୍ଧାନ॑ମ୍ ଁଵା ତ॒ତପ॑ତେ ତ୍ଵା॒ଯା । ଦିଵୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୀମଘାଯ॒ତ ଉ॑ରୁଷ୍ଯଃ ॥ ଅ॒ସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଧି॑ ଜା॒ତୋ॑-ଽସି॒ ତ୍ଵଦ॒ଯ-ଞ୍ଜା॑ଯତା॒-ମ୍ପୁନଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 5 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2
ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥୋ ଗୋ॒ପ୍ତାର॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥୋ ର॑କ୍ଷି॒ତାର॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପ॒ଥୋ॑-ଽଭିର॑କ୍ଷି॒ତାର॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚-ଽଽଖ୍ଯା॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା॑-ଽପାଖ୍ଯା॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା॑-ଽଭି॒ଲାଲ॑ପତେ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽପ॒ଲାଲ॑ପତେ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନଯେ॑ କର୍ମ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଯମତ୍ର॒ ନାଧୀ॒ମସ୍ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଯସ୍ତ॑ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମ-ଞ୍ଜ॒ଭର॑-ଥ୍ସିଷ୍ଵିଦା॒ନୋ ମୂ॒ର୍ଧାନ॑ମ୍ ଁଵା ତ॒ତପ॑ତେ ତ୍ଵା॒ଯା । ଦିଵୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୀମଘାଯ॒ତ ଉ॑ରୁଷ୍ଯଃ ॥ ଅ॒ସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଧି॑ ଜା॒ତୋ॑-ଽସି॒ ତ୍ଵଦ॒ଯ-ଞ୍ଜା॑ଯତା॒-ମ୍ପୁନଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 5 ॥
(ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ତ୍ଵ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3
ପ୍ର କେ॒ତୁନା॑ ବୃହ॒ତା ଭା᳚ତ୍ଯ॒ଗ୍ନିରା॒ଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଵୃଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରଵୀତି । ଦି॒ଵଶ୍ଚି॒ଦନ୍ତା॒ଦୁପ॒ ମାମୁ॒ଦାନ॑ଡ॒ପାମୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ମହି॒ଷୋ ଵ॑ଵର୍ଧ ॥
ଇ॒ଦନ୍ତ॒ ଏକ॑-ମ୍ପ॒ର ଊ॑ତ॒ ଏକ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ନ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ସଂଵିଁ॑ଶସ୍ଵ । ସଂ॒ଵେଁଶ॑ନସ୍ତ॒ନୁଵୈ॒ ଚାରୁ॑ରେଧି ପ୍ରି॒ଯୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ॥
ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣମୁପ॒ ଯ-ତ୍ପତ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହୃ॒ଦା ଵେନ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯଚ॑କ୍ଷତ ତ୍ଵା । ହିର॑ଣ୍ଯପକ୍ଷ॒ମ୍ ଁଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦୂ॒ତମ୍ ଁଯ॒ମସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ॑ ଶକୁ॒ନ-ମ୍ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁମ୍ ॥
ଅତି॑ଦ୍ରଵ ସାରମେ॒ଯୌ ଶ୍ଵାନୌ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷୌ ଶ॒ବଲୌ॑ ସା॒ଧୁନା॑ ପ॒ଥା । ଅଥା॑ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସୁ॑ଵି॒ଦତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ଅପୀ॑ହି ଯ॒ମେନ॒ ଯେ ସ॑ଧ॒ମାଦ॒-ମ୍ମଦ॑ନ୍ତି ॥
ଯୌ ତେ॒ ଶ୍ଵାନୌ॑ ଯମ ରକ୍ଷି॒ତାରୌ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷୌ ପ॑ଥି॒ରକ୍ଷୀ॑ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସା ।
ତାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ରାଜ॒-ନ୍ପରି॑ ଦେହ୍ଯେନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ଚା᳚ସ୍ମା ଅନମୀ॒ଵ-ଞ୍ଚ॑ ଧେହି ॥ 6 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3
ପ୍ର କେ॒ତୁନା॑ ବୃହ॒ତା ଭା᳚ତ୍ଯ॒ଗ୍ନିରା॒ଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଵୃଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରଵୀତି । ଦି॒ଵଶ୍ଚି॒ଦନ୍ତା॒ଦୁପ॒ ମାମୁ॒ଦାନ॑ଡ॒ପାମୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ମହି॒ଷୋ ଵ॑ଵର୍ଧ ॥
ଇ॒ଦନ୍ତ॒ ଏକ॑-ମ୍ପ॒ର ଊ॑ତ॒ ଏକ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ନ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ସଂଵିଁ॑ଶସ୍ଵ । ସଂ॒ଵେଁଶ॑ନସ୍ତ॒ନୁଵୈ॒ ଚାରୁ॑ରେଧି ପ୍ରି॒ଯୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ॥
ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣମୁପ॒ ଯ-ତ୍ପତ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହୃ॒ଦା ଵେନ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯଚ॑କ୍ଷତ ତ୍ଵା । ହିର॑ଣ୍ଯପକ୍ଷ॒ମ୍ ଁଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦୂ॒ତମ୍ ଁଯ॒ମସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ॑ ଶକୁ॒ନ-ମ୍ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁମ୍ ॥
ଅତି॑ଦ୍ରଵ ସାରମେ॒ଯୌ ଶ୍ଵାନୌ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷୌ ଶ॒ବଲୌ॑ ସା॒ଧୁନା॑ ପ॒ଥା । ଅଥା॑ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସୁ॑ଵି॒ଦତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ଅପୀ॑ହି ଯ॒ମେନ॒ ଯେ ସ॑ଧ॒ମାଦ॒-ମ୍ମଦ॑ନ୍ତି ॥
ଯୌ ତେ॒ ଶ୍ଵାନୌ॑ ଯମ ରକ୍ଷି॒ତାରୌ॑ ଚତୁର॒କ୍ଷୌ ପ॑ଥି॒ରକ୍ଷୀ॑ ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସା ।
ତାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ରାଜ॒-ନ୍ପରି॑ ଦେହ୍ଯେନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ଚା᳚ସ୍ମା ଅନମୀ॒ଵ-ଞ୍ଚ॑ ଧେହି ॥ 6 ॥
ଉ॒ରୁ॒ଣ॒ସା-ଵ॑ସୁ॒ତୃପା॑-ଵୁଲୁମ୍ବ॒ଲୌ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ଦୂ॒ତୌ ଚ॑ରତୋ॒ ଵଶା॒ଗ୍ଂ॒ ଅନୁ॑ । ତାଵ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑-ନ୍ଦୃ॒ଶଯେ॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ॒ ପୁନ॑ର୍ଦ-ତ୍ତା॒ଵସୁ॑ମ॒ଦ୍ଯେହ ଭ॒ଦ୍ରମ୍ ॥
ସୋମ॒ ଏକେ᳚ଭ୍ଯଃ ପଵତେ ଘୃ॒ତମେକ॒ ଉପା॑ସତେ ।
ଯେଭ୍ଯୋ॒ ମଧୁ॑ ପ୍ର॒ଧାଵ॑ତି॒ ତାଗ୍-ଶ୍ଚି॑ଦେ॒ଵାପି॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥
ଯେ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତେ ପ୍ର॒ଧନେ॑ଷୁ॒ ଶୂରା॑ସୋ॒ ଯେ ତ॑ନୁ॒ତ୍ଯଜଃ॑ । ଯେ ଵା॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଦକ୍ଷିଣା॒ସ୍ତାଗ୍ ଶ୍ଚି॑ଦେ॒ଵାପି॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥
ତପ॑ସା॒ ଯେ ଅ॑ନାଧୃ॒ଷ୍ଯା-ସ୍ତପ॑ସା॒ ଯେ ସୁଵ॑ର୍ଗ॒ତାଃ ।
ତପୋ॒ ଯେ ଚ॑କ୍ରି॒ରେ ମ॒ହ-ତ୍ତାଗ୍-ଶ୍ଚି॑ଦେ॒ଵାପି॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥
ଅଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠତ॒ ପ୍ରତ॑ରତା ସଖାଯଃ । ଅତ୍ରା॑ ଜହାମ॒ ଯେ ଅସ॒ନ୍ନଶେ॑ଵା-ଶ୍ଶି॒ଵାନ୍. ଵ॒ଯମ॒ଭି ଵାଜା॒ନୁତ୍ତ॑ରେମ ॥ 7 ॥
ସୋମ॒ ଏକେ᳚ଭ୍ଯଃ ପଵତେ ଘୃ॒ତମେକ॒ ଉପା॑ସତେ ।
ଯେଭ୍ଯୋ॒ ମଧୁ॑ ପ୍ର॒ଧାଵ॑ତି॒ ତାଗ୍-ଶ୍ଚି॑ଦେ॒ଵାପି॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥
ଯେ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତେ ପ୍ର॒ଧନେ॑ଷୁ॒ ଶୂରା॑ସୋ॒ ଯେ ତ॑ନୁ॒ତ୍ଯଜଃ॑ । ଯେ ଵା॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଦକ୍ଷିଣା॒ସ୍ତାଗ୍ ଶ୍ଚି॑ଦେ॒ଵାପି॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥
ତପ॑ସା॒ ଯେ ଅ॑ନାଧୃ॒ଷ୍ଯା-ସ୍ତପ॑ସା॒ ଯେ ସୁଵ॑ର୍ଗ॒ତାଃ ।
ତପୋ॒ ଯେ ଚ॑କ୍ରି॒ରେ ମ॒ହ-ତ୍ତାଗ୍-ଶ୍ଚି॑ଦେ॒ଵାପି॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ॥
ଅଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠତ॒ ପ୍ରତ॑ରତା ସଖାଯଃ । ଅତ୍ରା॑ ଜହାମ॒ ଯେ ଅସ॒ନ୍ନଶେ॑ଵା-ଶ୍ଶି॒ଵାନ୍. ଵ॒ଯମ॒ଭି ଵାଜା॒ନୁତ୍ତ॑ରେମ ॥ 7 ॥
ଯଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ॒ଵିତ୍ରଗ୍ଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମ୍ ଁଵିତ॑ତମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ । ଯେନାପୁ॑ନା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ମନା᳚ର୍ତ॒-ମାର୍ତ୍ଯୈ॒ ତେନା॒ହ-ମ୍ମାଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତ॑ନୁ-ମ୍ପୁନାମି ॥
ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥
ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ ।
ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥
ଧା॒ତା ପୁ॑ନାତୁ ସଵି॒ତା ପୁ॑ନାତୁ । ଅ॒ଗ୍ନେସ୍ତେଜ॑ସା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥ 8 ॥
ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥
ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ ।
ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ॒ମଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥
ଧା॒ତା ପୁ॑ନାତୁ ସଵି॒ତା ପୁ॑ନାତୁ । ଅ॒ଗ୍ନେସ୍ତେଜ॑ସା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥ 8 ॥
(ଧେ॒ - ହ୍ଯୁତ୍ତ॑ରେ - ମା॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିମମ॑ନ୍ଥାମ ଵୃଷ॒ଭାଯେ॑ଵ॒ ପକ୍ତ॑ଵେ ।
ଇ॒ମ-ନ୍ତଗ୍ଂ ଶ॑ମଯାମସି କ୍ଷୀ॒ରେଣ॑ ଚୋଦ॒କେନ॑ ଚ ॥
ଯନ୍ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ସ॒ମଦ॑ହ॒ସ୍ତ୍ଵମୁ॒ ନିର୍ଵା॑ପଯା॒ ପୁନଃ॑ ।
କ୍ଯା॒ମ୍ବୂରତ୍ର॑ ଜାଯତା-ମ୍ପାକଦୂ॒ର୍ଵା ଵ୍ଯ॑ଲ୍କଶା ॥
ଶୀତି॑କେ॒ ଶୀତି॑କାଵତି॒ ହ୍ଲାଦୁ॑କେ॒ ହ୍ଲାଦୁ॑କାଵତି ।
ମ॒ଣ୍ଡୂ॒କ୍ଯା॑ ସୁସଙ୍ଗ॒ମଯେ॒ମଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॑ଗ୍ନିଗ୍ଂ ଶ॒ମଯ॑ ॥ ଶ-ନ୍ତେ॑ ଧନ୍ଵ॒ନ୍ଯା ଆପ॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସନ୍ତ୍ଵନୂ॒କ୍ଯାଃ᳚ । ଶ-ନ୍ତେ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରିଯା॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସନ୍ତୁ॒ ଵର୍ଷ୍ଯାଃ᳚ ॥
ଶ-ନ୍ତେ॒ ସ୍ରଵ॑ନ୍ତୀ-ସ୍ତ॒ନୁଵେ॒ ଶମୁ॑ ତେ ସନ୍ତୁ॒ କୂପ୍ଯାଃ᳚ ।
ଶ-ନ୍ତେ॑ ନୀହା॒ରୋ ଵ॑ର୍ଷତୁ॒ ଶମୁ॒ ପୃଷ୍ଵା-ଽଵ॑ଶୀଯତାମ୍ ॥ 9 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିମମ॑ନ୍ଥାମ ଵୃଷ॒ଭାଯେ॑ଵ॒ ପକ୍ତ॑ଵେ ।
ଇ॒ମ-ନ୍ତଗ୍ଂ ଶ॑ମଯାମସି କ୍ଷୀ॒ରେଣ॑ ଚୋଦ॒କେନ॑ ଚ ॥
ଯନ୍ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ସ॒ମଦ॑ହ॒ସ୍ତ୍ଵମୁ॒ ନିର୍ଵା॑ପଯା॒ ପୁନଃ॑ ।
କ୍ଯା॒ମ୍ବୂରତ୍ର॑ ଜାଯତା-ମ୍ପାକଦୂ॒ର୍ଵା ଵ୍ଯ॑ଲ୍କଶା ॥
ଶୀତି॑କେ॒ ଶୀତି॑କାଵତି॒ ହ୍ଲାଦୁ॑କେ॒ ହ୍ଲାଦୁ॑କାଵତି ।
ମ॒ଣ୍ଡୂ॒କ୍ଯା॑ ସୁସଙ୍ଗ॒ମଯେ॒ମଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॑ଗ୍ନିଗ୍ଂ ଶ॒ମଯ॑ ॥ ଶ-ନ୍ତେ॑ ଧନ୍ଵ॒ନ୍ଯା ଆପ॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସନ୍ତ୍ଵନୂ॒କ୍ଯାଃ᳚ । ଶ-ନ୍ତେ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରିଯା॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସନ୍ତୁ॒ ଵର୍ଷ୍ଯାଃ᳚ ॥
ଶ-ନ୍ତେ॒ ସ୍ରଵ॑ନ୍ତୀ-ସ୍ତ॒ନୁଵେ॒ ଶମୁ॑ ତେ ସନ୍ତୁ॒ କୂପ୍ଯାଃ᳚ ।
ଶ-ନ୍ତେ॑ ନୀହା॒ରୋ ଵ॑ର୍ଷତୁ॒ ଶମୁ॒ ପୃଷ୍ଵା-ଽଵ॑ଶୀଯତାମ୍ ॥ 9 ॥
ଅଵ॑ ସୃଜ॒ ପୁନ॑ରଗ୍ନେ ପି॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ଯସ୍ତ॒ ଆହୁ॑ତ॒ଶ୍ଚର॑ତି ସ୍ଵ॒ଧାଭିଃ॑ । ଆଯୁ॒ର୍ଵସା॑ନ॒ ଉପ॑ ଯାତୁ॒ ଶେଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତା-ନ୍ତ॒ନୁଵା॑ ଜାତଵେଦଃ ॥
ସଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛସ୍ଵ ପି॒ତୃଭି॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧାଭି॒-ସ୍ସମି॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ।
ଯତ୍ର॒ ଭୂମ୍ଯୈ॑ ଵୃ॒ଣସେ॒ ତତ୍ର॑ ଗଚ୍ଛ॒ ତତ୍ର॑ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ॥ ଯତ୍ତେ॑ କୃ॒ଷ୍ଣ-ଶ୍ଶ॑କୁ॒ନ ଆ॑ତୁ॒ତୋଦ॑ ପିପୀ॒ଲ-ସ୍ସ॒ର୍ପ ଉ॒ତ ଵା॒ ଶ୍ଵାପ॑ଦଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॑ଦନୃ॒ଣ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ॒ ସୋମ॑ଶ୍ଚ॒ ଯୋ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣମା॑ଵି॒ଵେଶ॑ ॥ ଉତ୍ତି॒ଷ୍ଠାତ॑-ସ୍ତ॒ନୁଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ୍ଭ॑ରସ୍ଵ॒ ମେହ ଗାତ୍ର॒ମଵ॑ହା॒ ମା ଶରୀ॑ରମ୍ ।
ଯତ୍ର॒ ଭୂମ୍ଯୈ॑ ଵୃ॒ଣସେ॒ ତତ୍ର॑ ଗଚ୍ଛ॒ ତତ୍ର॑ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ॥ ଇ॒ଦ-ନ୍ତ॒ ଏକ॑-ମ୍ପ॒ର ଊ॑ତ॒ ଏକ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ନ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ସଂଵିଁ॑ଶସ୍ଵ ।
ସଂ॒ଵେଁଶ॑ନ-ସ୍ତ॒ନୁଵୈ॒ ଚାରୁ॑ରେଧି ପ୍ରି॒ଯୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ॥ ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ॒ ପ୍ରେହି॒ ପ୍ରଦ୍ର॒ଵୌକଃ॑ କୃଣୁଷ୍ଵ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ଯ॒ମେନ॒ ତ୍ଵମ୍ ଁଯ॒ମ୍ଯା॑ ସଂଵିଁଦା॒ନୋତ୍-ତ॒ମ-ନ୍ନାକ॒ମଧି॑ ରୋହେ॒ମମ୍ ॥
ଅଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵ॒ ମୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠତ॒ ପ୍ରତ॑ରତା ସଖାଯଃ । ଅତ୍ରା॑ ଜହାମ॒ ଯେ ଅସ॒ନ୍ନଶେ॑ଵା-ଶ୍ଶି॒ଵାନ୍ ଵ॒ଯମ॒ଭି ଵାଜା॒ନୁତ୍ତ॑ରେମ ॥ ଯଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ॒ଵିତ୍ରଗ୍ଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମ୍ ଁଵିତ॑ତମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ । ଯେନାପୁ॑ନା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ମନା॑ର୍ତ॒-ମାର୍ତ୍ଯୈ॒ ତେନା॒ହ-ମ୍ମାଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତ॑ନୁ-ମ୍ପୁନାମି ॥ ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥ ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥ ଧା॒ତା ପୁ॑ନାତୁ ସଵି॒ତା ପୁ॑ନାତୁ । ଅ॒ଗ୍ନେସ୍ତେଜ॑ସା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥
ଅ॒ସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଧି॑ ଜା॒ତୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ଯ-ନ୍ତ୍ଵଦଧି॑ଜାଯତାମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 10 ॥
ସଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛସ୍ଵ ପି॒ତୃଭି॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧାଭି॒-ସ୍ସମି॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ।
ଯତ୍ର॒ ଭୂମ୍ଯୈ॑ ଵୃ॒ଣସେ॒ ତତ୍ର॑ ଗଚ୍ଛ॒ ତତ୍ର॑ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ॥ ଯତ୍ତେ॑ କୃ॒ଷ୍ଣ-ଶ୍ଶ॑କୁ॒ନ ଆ॑ତୁ॒ତୋଦ॑ ପିପୀ॒ଲ-ସ୍ସ॒ର୍ପ ଉ॒ତ ଵା॒ ଶ୍ଵାପ॑ଦଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॑ଦନୃ॒ଣ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ॒ ସୋମ॑ଶ୍ଚ॒ ଯୋ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣମା॑ଵି॒ଵେଶ॑ ॥ ଉତ୍ତି॒ଷ୍ଠାତ॑-ସ୍ତ॒ନୁଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ୍ଭ॑ରସ୍ଵ॒ ମେହ ଗାତ୍ର॒ମଵ॑ହା॒ ମା ଶରୀ॑ରମ୍ ।
ଯତ୍ର॒ ଭୂମ୍ଯୈ॑ ଵୃ॒ଣସେ॒ ତତ୍ର॑ ଗଚ୍ଛ॒ ତତ୍ର॑ ତ୍ଵା ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ॥ ଇ॒ଦ-ନ୍ତ॒ ଏକ॑-ମ୍ପ॒ର ଊ॑ତ॒ ଏକ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ନ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ସଂଵିଁ॑ଶସ୍ଵ ।
ସଂ॒ଵେଁଶ॑ନ-ସ୍ତ॒ନୁଵୈ॒ ଚାରୁ॑ରେଧି ପ୍ରି॒ଯୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ॥ ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ॒ ପ୍ରେହି॒ ପ୍ରଦ୍ର॒ଵୌକଃ॑ କୃଣୁଷ୍ଵ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ଯ॒ମେନ॒ ତ୍ଵମ୍ ଁଯ॒ମ୍ଯା॑ ସଂଵିଁଦା॒ନୋତ୍-ତ॒ମ-ନ୍ନାକ॒ମଧି॑ ରୋହେ॒ମମ୍ ॥
ଅଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵ॒ ମୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠତ॒ ପ୍ରତ॑ରତା ସଖାଯଃ । ଅତ୍ରା॑ ଜହାମ॒ ଯେ ଅସ॒ନ୍ନଶେ॑ଵା-ଶ୍ଶି॒ଵାନ୍ ଵ॒ଯମ॒ଭି ଵାଜା॒ନୁତ୍ତ॑ରେମ ॥ ଯଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ॒ଵିତ୍ରଗ୍ଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମ୍ ଁଵିତ॑ତମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ । ଯେନାପୁ॑ନା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ମନା॑ର୍ତ॒-ମାର୍ତ୍ଯୈ॒ ତେନା॒ହ-ମ୍ମାଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତ॑ନୁ-ମ୍ପୁନାମି ॥ ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥ ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥ ଧା॒ତା ପୁ॑ନାତୁ ସଵି॒ତା ପୁ॑ନାତୁ । ଅ॒ଗ୍ନେସ୍ତେଜ॑ସା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥
ଅ॒ସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଧି॑ ଜା॒ତୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ଯ-ନ୍ତ୍ଵଦଧି॑ଜାଯତାମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 10 ॥
(ଅଵ॑ଶୀଯତାଗ୍ଂ - ସ॒ଧସ୍ଥେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5
ଆଯା॑ତୁ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସୁ॒ମନା॑ଭି-ରୂ॒ତିଭି॑-ର୍ଯ॒ମୋ ହ॑ଵେ॒ହ ପ୍ରଯ॑ତାଭିର॒କ୍ତା । ଆସୀ॑ଦତାଗ୍ଂ ସୁପ୍ର॒ଯତେ॑ହ ବ॒ର୍॒ହିଷ୍ଯୂର୍ଜା॑ଯ ଜା॒ତ୍ଯୈ ମମ॑ ଶତ୍ରୁ॒ହତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଯ॒ମେ ଇ॑ଵ॒ ଯତ॑ମାନେ॒ ଯଦୈତ॒-ମ୍ପ୍ରଵା᳚ମ୍ଭର॒-ନ୍ମାନୁ॑ଷା ଦେଵ॒ଯନ୍ତଃ॑ । ଆସୀ॑ଦତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵମୁ॑ ଲୋ॒କମ୍ ଁଵିଦା॑ନେ ସ୍ଵାସ॒ସ୍ଥେ ଭ॑ଵତ॒ମିନ୍ଦ॑ଵେ ନଃ ॥
ଯ॒ମାଯ॒ ସୋମଗ୍ଂ॑ ସୁନୁତ ଯ॒ମାଯ॑ ଜୁହୁତା ହ॒ଵିଃ ।
ଯ॒ମଗ୍ଂ ହ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଦୂ॑ତୋ॒ ଅର॑ଙ୍କୃତଃ ॥
ଯ॒ମାଯ॑ ଘୃ॒ତଵ॑ଦ୍ଧ॒ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତ॒ ପ୍ର ଚ॑ ତିଷ୍ଠତ ।
ସ ନୋ॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵାଯ॑ମ-ଦ୍ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॒ ପ୍ର ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥
ଯ॒ମାଯ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ୍ଞେ॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତନ । ଇ॒ଦ-ନ୍ନମ॒ ଋଷି॑ଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵ॒ଜେଭ୍ଯଃ॒ ପୂର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯଃ ପଥି॒କୃଦ୍ଭ୍ଯଃ॑ ॥ 11 ॥
ଅନୁଵାକଂ 5
ଆଯା॑ତୁ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସୁ॒ମନା॑ଭି-ରୂ॒ତିଭି॑-ର୍ଯ॒ମୋ ହ॑ଵେ॒ହ ପ୍ରଯ॑ତାଭିର॒କ୍ତା । ଆସୀ॑ଦତାଗ୍ଂ ସୁପ୍ର॒ଯତେ॑ହ ବ॒ର୍॒ହିଷ୍ଯୂର୍ଜା॑ଯ ଜା॒ତ୍ଯୈ ମମ॑ ଶତ୍ରୁ॒ହତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଯ॒ମେ ଇ॑ଵ॒ ଯତ॑ମାନେ॒ ଯଦୈତ॒-ମ୍ପ୍ରଵା᳚ମ୍ଭର॒-ନ୍ମାନୁ॑ଷା ଦେଵ॒ଯନ୍ତଃ॑ । ଆସୀ॑ଦତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵମୁ॑ ଲୋ॒କମ୍ ଁଵିଦା॑ନେ ସ୍ଵାସ॒ସ୍ଥେ ଭ॑ଵତ॒ମିନ୍ଦ॑ଵେ ନଃ ॥
ଯ॒ମାଯ॒ ସୋମଗ୍ଂ॑ ସୁନୁତ ଯ॒ମାଯ॑ ଜୁହୁତା ହ॒ଵିଃ ।
ଯ॒ମଗ୍ଂ ହ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଦୂ॑ତୋ॒ ଅର॑ଙ୍କୃତଃ ॥
ଯ॒ମାଯ॑ ଘୃ॒ତଵ॑ଦ୍ଧ॒ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତ॒ ପ୍ର ଚ॑ ତିଷ୍ଠତ ।
ସ ନୋ॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵାଯ॑ମ-ଦ୍ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॒ ପ୍ର ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥
ଯ॒ମାଯ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ୍ଞେ॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତନ । ଇ॒ଦ-ନ୍ନମ॒ ଋଷି॑ଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵ॒ଜେଭ୍ଯଃ॒ ପୂର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯଃ ପଥି॒କୃଦ୍ଭ୍ଯଃ॑ ॥ 11 ॥
ଯୋ-ଽସ୍ଯ॒ କୌଷ୍ଠ୍ଯ॒ ଜଗ॑ତଃ॒ ପାର୍ଥି॑ଵ॒ସ୍ଯୈକ॑ ଇଦ୍ଵ॒ଶୀ ।
ଯ॒ମ-ମ୍ଭ॑ଙ୍ଗ୍ଯଶ୍ର॒ଵୋ ଗା॑ଯ॒ ଯୋ ରାଜା॑-ଽନପ॒ରୋଦ୍ଧ୍ଯଃ॑ ॥ ଯ॒ମ-ଙ୍ଗାଯ॑ ଭଙ୍ଗ୍ଯ॒ଶ୍ରଵୋ॒ ଯୋ ରାଜା॑-ଽନପ॒ରୋଦ୍ଧ୍ଯଃ॑ । ଯେନା॒ପୋ ନ॒ଦ୍ଯୋ॑ ଧନ୍ଵା॑ନି॒ ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଦୃ॒ଢା ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒କ॒କ୍ଷ୍ଯାନ୍-ଥ୍ସୁ॒ଧୁରାନ୍॑. ହିରଣ୍ଯା॒କ୍ଷା-ନ॑ଯଶ୍ଶ॒ଫାନ୍ । ଅଶ୍ଵା॑-ନ॒ନଶ୍ଯ॑ତୋ ଦା॒ନ॒ମ୍ ଁଯ॒ମୋ ରା॑ଜା-ଽଭି॒ତିଷ୍ଠ॑ତି ॥ ଯ॒ମୋ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॒ମୋ ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ଯ॒ମାଯ॒ ସର୍ଵ॒ମିତ୍ର॑ସ୍ଥେ॒ ଯ-ତ୍ପ୍ରା॒ଣ-ଦ୍ଵା॒ଯୁର॑କ୍ଷି॒ତମ୍ ॥ ଯଥା॒ ପଞ୍ଚ॒ ଯଥା॒ ଷଡ୍ ଯ॒ଥା ପଞ୍ଚ॑ ଦ॒ଶର୍ଷ॑ଯଃ । ଯ॒ମମ୍ ଁଯୋ ଵି॑ଦ୍ଯା॒ଥ୍ସ ବ୍ରୂ॑ଯାଦ୍ଯ॒ଥୈକ ଋଷି॑ର୍ଵିଜାନ॒ତେ ॥ 12 ॥
ଯ॒ମ-ମ୍ଭ॑ଙ୍ଗ୍ଯଶ୍ର॒ଵୋ ଗା॑ଯ॒ ଯୋ ରାଜା॑-ଽନପ॒ରୋଦ୍ଧ୍ଯଃ॑ ॥ ଯ॒ମ-ଙ୍ଗାଯ॑ ଭଙ୍ଗ୍ଯ॒ଶ୍ରଵୋ॒ ଯୋ ରାଜା॑-ଽନପ॒ରୋଦ୍ଧ୍ଯଃ॑ । ଯେନା॒ପୋ ନ॒ଦ୍ଯୋ॑ ଧନ୍ଵା॑ନି॒ ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଦୃ॒ଢା ॥ ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒କ॒କ୍ଷ୍ଯାନ୍-ଥ୍ସୁ॒ଧୁରାନ୍॑. ହିରଣ୍ଯା॒କ୍ଷା-ନ॑ଯଶ୍ଶ॒ଫାନ୍ । ଅଶ୍ଵା॑-ନ॒ନଶ୍ଯ॑ତୋ ଦା॒ନ॒ମ୍ ଁଯ॒ମୋ ରା॑ଜା-ଽଭି॒ତିଷ୍ଠ॑ତି ॥ ଯ॒ମୋ ଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॒ମୋ ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ଯ॒ମାଯ॒ ସର୍ଵ॒ମିତ୍ର॑ସ୍ଥେ॒ ଯ-ତ୍ପ୍ରା॒ଣ-ଦ୍ଵା॒ଯୁର॑କ୍ଷି॒ତମ୍ ॥ ଯଥା॒ ପଞ୍ଚ॒ ଯଥା॒ ଷଡ୍ ଯ॒ଥା ପଞ୍ଚ॑ ଦ॒ଶର୍ଷ॑ଯଃ । ଯ॒ମମ୍ ଁଯୋ ଵି॑ଦ୍ଯା॒ଥ୍ସ ବ୍ରୂ॑ଯାଦ୍ଯ॒ଥୈକ ଋଷି॑ର୍ଵିଜାନ॒ତେ ॥ 12 ॥
ତ୍ରିକ॑ଦ୍ରୁକେଭିଃ॒ ପତ॑ତି॒ ଷଡୁ॒ର୍ଵୀ-ରେକ॒ମି-ଦ୍ବୃ॒ହତ୍ ।
ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସର୍ଵା॒ ତା ଯ॒ମ ଆହି॑ତା ॥
ଅହ॑ରହ॒ର୍ନଯ॑ମାନୋ॒ ଗାମଶ୍ଵ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ ।
ଵୈଵ॑ସ୍ଵତୋ॒ ନ ତୃ॑ପ୍ଯତି॒ ପଞ୍ଚ॑ଭି॒ର୍ମାନ॑ଵୈର୍ଯ॒ମଃ ॥
ଵୈଵ॑ସ୍ଵତେ॒ ଵିଵି॑ଚ୍ଯନ୍ତେ॒ ଯମେ॒ ରାଜ॑ନି ତେ ଜ॒ନାଃ ।
ଯେ ଚେ॒ହ ସ॒ତ୍ଯେନେଚ୍ଛ॑ନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॒ ଚାନୃ॑ତଵାଦି॒ନଃ ॥
ତେ ରା॑ଜନ୍ନି॒ହ ଵିଵି॑ଚ୍ଯନ୍ତେ॒-ଽଥା ଯ॑ନ୍ତି ତ୍ଵା॒ମୁପ॑ ।
ଦେ॒ଵାଗ୍ଶ୍ଚ॒ ଯେ ନ॑ମ॒ସ୍ଯନ୍ତି॒ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାଗ୍ଶ୍ଚାପ॒ଚିତ୍ଯ॑ତି ॥
ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵୃ॒କ୍ଷେ ସୁ॑ପଲା॒ଶେ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॒ପିମ୍ବ॑ତେ ଯ॒ମଃ ।
ଅତ୍ରା॑ ନୋ ଵି॒ଶ୍ପତିଃ॑ ପି॒ତା ପୁ॑ରା॒ଣା ଅନୁ॑ଵେନତି ॥ 13 ॥
ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସର୍ଵା॒ ତା ଯ॒ମ ଆହି॑ତା ॥
ଅହ॑ରହ॒ର୍ନଯ॑ମାନୋ॒ ଗାମଶ୍ଵ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ ।
ଵୈଵ॑ସ୍ଵତୋ॒ ନ ତୃ॑ପ୍ଯତି॒ ପଞ୍ଚ॑ଭି॒ର୍ମାନ॑ଵୈର୍ଯ॒ମଃ ॥
ଵୈଵ॑ସ୍ଵତେ॒ ଵିଵି॑ଚ୍ଯନ୍ତେ॒ ଯମେ॒ ରାଜ॑ନି ତେ ଜ॒ନାଃ ।
ଯେ ଚେ॒ହ ସ॒ତ୍ଯେନେଚ୍ଛ॑ନ୍ତେ॒ ଯ ଉ॒ ଚାନୃ॑ତଵାଦି॒ନଃ ॥
ତେ ରା॑ଜନ୍ନି॒ହ ଵିଵି॑ଚ୍ଯନ୍ତେ॒-ଽଥା ଯ॑ନ୍ତି ତ୍ଵା॒ମୁପ॑ ।
ଦେ॒ଵାଗ୍ଶ୍ଚ॒ ଯେ ନ॑ମ॒ସ୍ଯନ୍ତି॒ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାଗ୍ଶ୍ଚାପ॒ଚିତ୍ଯ॑ତି ॥
ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵୃ॒କ୍ଷେ ସୁ॑ପଲା॒ଶେ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॒ପିମ୍ବ॑ତେ ଯ॒ମଃ ।
ଅତ୍ରା॑ ନୋ ଵି॒ଶ୍ପତିଃ॑ ପି॒ତା ପୁ॑ରା॒ଣା ଅନୁ॑ଵେନତି ॥ 13 ॥
(ପ॒ଥି॒କୃଦ୍ଭ୍ଯୋ॑ - ଵିଜାନ॒ତେ - ଽନୁ॑ଵେନତି) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରେ ହ॒ଵିରି॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋମି ସାହ॒ସ୍ର-ମୁଥ୍ସଗ୍ଂ॑ ଶ॒ତଧା॑ରମେ॒ତମ୍ । ତସ୍ମି॑ନ୍ନେ॒ଷ ପି॒ତର॑-ମ୍ପିତାମ॒ହ-ମ୍ପ୍ରପି॑ତାମହ-ମ୍ବିଭର॒-ତ୍ପିନ୍ଵ॑ମାନେ ॥
ଦ୍ର॒ଫ୍ସଶ୍ଚ॑ସ୍କନ୍ଦ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଦ୍ଯାମି॒ମଞ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମନୁ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ପୂର୍ଵଃ॑ ।
ତୃ॒ତୀଯ॒ମ୍ ଁଯୋନି॒ମନୁ॑ ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋ॒ମ୍ଯନୁ॑ ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ᳚ ॥
ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଧା॑ର॒ମୁଥ୍ସ॑ମ୍ ଁଵ୍ଯ॒ଚ୍ଯମା॑ନ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ᳚ ।
ଘୃ॒ତ-ନ୍ଦୁହା॑ନା॒ମଦି॑ତି॒-ଞ୍ଜନା॒ଯାଗ୍ନେ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଅପେ॑ତ॒ ଵୀତ॒ ଵି ଚ॑ ସର୍ପ॒ତାତୋ॒ ଯେ-ଽତ୍ର॒ ସ୍ଥ ପୁ॑ରା॒ଣା ଯେ ଚ॒ ନୂତ॑ନାଃ ।
ଅହୋ॑ଭିର॒ଦ୍ଭି-ର॒କ୍ତୁଭି॒-ର୍ଵ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ ଁଯ॒ମୋ ଦ॑ଦା-ତ୍ଵଵ॒ସାନ॑ମସ୍ମୈ ॥ ସ॒ଵି॒ତୈତାନି॒ ଶରୀ॑ରାଣି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॒ତୁରୁ॒ପସ୍ଥ॒ ଆଦ॑ଧେ ।
ତେଭି॑-ର୍ଯୁଜ୍ଯନ୍ତା-ମଘ୍ନି॒ଯାଃ ॥ 14 ॥
ଅନୁଵାକଂ 6
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରେ ହ॒ଵିରି॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋମି ସାହ॒ସ୍ର-ମୁଥ୍ସଗ୍ଂ॑ ଶ॒ତଧା॑ରମେ॒ତମ୍ । ତସ୍ମି॑ନ୍ନେ॒ଷ ପି॒ତର॑-ମ୍ପିତାମ॒ହ-ମ୍ପ୍ରପି॑ତାମହ-ମ୍ବିଭର॒-ତ୍ପିନ୍ଵ॑ମାନେ ॥
ଦ୍ର॒ଫ୍ସଶ୍ଚ॑ସ୍କନ୍ଦ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଦ୍ଯାମି॒ମଞ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମନୁ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ପୂର୍ଵଃ॑ ।
ତୃ॒ତୀଯ॒ମ୍ ଁଯୋନି॒ମନୁ॑ ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋ॒ମ୍ଯନୁ॑ ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ᳚ ॥
ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଧା॑ର॒ମୁଥ୍ସ॑ମ୍ ଁଵ୍ଯ॒ଚ୍ଯମା॑ନ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ᳚ ।
ଘୃ॒ତ-ନ୍ଦୁହା॑ନା॒ମଦି॑ତି॒-ଞ୍ଜନା॒ଯାଗ୍ନେ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଅପେ॑ତ॒ ଵୀତ॒ ଵି ଚ॑ ସର୍ପ॒ତାତୋ॒ ଯେ-ଽତ୍ର॒ ସ୍ଥ ପୁ॑ରା॒ଣା ଯେ ଚ॒ ନୂତ॑ନାଃ ।
ଅହୋ॑ଭିର॒ଦ୍ଭି-ର॒କ୍ତୁଭି॒-ର୍ଵ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ ଁଯ॒ମୋ ଦ॑ଦା-ତ୍ଵଵ॒ସାନ॑ମସ୍ମୈ ॥ ସ॒ଵି॒ତୈତାନି॒ ଶରୀ॑ରାଣି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॒ତୁରୁ॒ପସ୍ଥ॒ ଆଦ॑ଧେ ।
ତେଭି॑-ର୍ଯୁଜ୍ଯନ୍ତା-ମଘ୍ନି॒ଯାଃ ॥ 14 ॥
ଶୁ॒ନମ୍ ଁଵା॒ହା-ଶ୍ଶୁ॒ନ-ନ୍ନା॒ରା-ଶ୍ଶୁ॒ନ-ଙ୍କୃ॑ଷତୁ॒ ଲାଙ୍ଗ॑ଲମ୍ ।
ଶୁ॒ନମ୍ ଁଵ॑ର॒ତ୍ରା ବ॑ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତାଗ୍ଂ ଶୁ॒ନ-ମଷ୍ଟ୍ରା॒-ମୁଦି॑ଙ୍ଗଯ॒ ଶୁନା॑ସୀରା ଶୁ॒ନମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥
ଶୁନା॑ସୀରାଵି॒ମାମ୍ ଁଵାଚ॒ମ୍ ଁଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି ଚ॑କ୍ର॒ଥୁଃ ପଯଃ॑ । ତେନେ॒ମା-ମୁପ॑ସିଞ୍ଚତମ୍ ॥
ସୀତେ॒ ଵନ୍ଦା॑ମହେ ତ୍ଵା॒-ଽର୍ଵାଚୀ॑ ସୁଭଗେ ଭଵ ।
ଯଥା॑ ନ-ସ୍ସୁ॒ଭଗା ସ॑ସି॒ ଯଥା॑ ନ-ସ୍ସୁ॒ଫଲା ସ॑ସି ॥
ସ॒ଵି॒ତୈତାନି॒ ଶରୀ॑ରାଣି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॒ତୁରୁ॒ପସ୍ଥ॒ ଆଦ॑ଧେ । ତେଭି॑ରଦିତେ॒ ଶ-ମ୍ଭ॑ଵ ॥
ଵିମୁ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମଘ୍ନି॒ଯା ଦେ॑ଵ॒ଯାନା॒ ଅତା॑ରିଷ୍ମ॒ ତମ॑ସସ୍ପା॒ରମ॒ସ୍ଯ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ରାପାମ॒ ସୁଵ॑ରଗନ୍ମ ॥ 15 ॥
ଶୁ॒ନମ୍ ଁଵ॑ର॒ତ୍ରା ବ॑ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତାଗ୍ଂ ଶୁ॒ନ-ମଷ୍ଟ୍ରା॒-ମୁଦି॑ଙ୍ଗଯ॒ ଶୁନା॑ସୀରା ଶୁ॒ନମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥
ଶୁନା॑ସୀରାଵି॒ମାମ୍ ଁଵାଚ॒ମ୍ ଁଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି ଚ॑କ୍ର॒ଥୁଃ ପଯଃ॑ । ତେନେ॒ମା-ମୁପ॑ସିଞ୍ଚତମ୍ ॥
ସୀତେ॒ ଵନ୍ଦା॑ମହେ ତ୍ଵା॒-ଽର୍ଵାଚୀ॑ ସୁଭଗେ ଭଵ ।
ଯଥା॑ ନ-ସ୍ସୁ॒ଭଗା ସ॑ସି॒ ଯଥା॑ ନ-ସ୍ସୁ॒ଫଲା ସ॑ସି ॥
ସ॒ଵି॒ତୈତାନି॒ ଶରୀ॑ରାଣି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॒ତୁରୁ॒ପସ୍ଥ॒ ଆଦ॑ଧେ । ତେଭି॑ରଦିତେ॒ ଶ-ମ୍ଭ॑ଵ ॥
ଵିମୁ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମଘ୍ନି॒ଯା ଦେ॑ଵ॒ଯାନା॒ ଅତା॑ରିଷ୍ମ॒ ତମ॑ସସ୍ପା॒ରମ॒ସ୍ଯ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ରାପାମ॒ ସୁଵ॑ରଗନ୍ମ ॥ 15 ॥
ପ୍ର ଵାତା॒ ଵାନ୍ତି॑ ପ॒ତଯ॑ନ୍ତି ଵି॒ଦ୍ଯୁତ॒ ଉଦୋଷ॑ଧୀର୍ଜିହତେ॒ ପିନ୍ଵ॑ତେ॒ ସୁଵଃ॑ । ଇରା॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ଭୁଵ॑ନାଯ ଜାଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑ ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ରେତ॒ସା-ଽଵ॑ତି ॥
ଯଥା॑ ଯ॒ମାଯ॑ ହା॒ର୍ମ୍ଯ-ମଵ॑ପ॒-ନ୍ପଞ୍ଚ॑ମାନ॒ଵାଃ ।
ଏ॒ଵମ୍ ଁଵ॑ପାମି ହା॒ର୍ମ୍ଯମ୍ ଁଯଥା-ଽସା॑ମ ଜୀଵଲୋ॒କେ ଭୂର॑ଯଃ ॥ ଚିତଃ॑ ସ୍ଥ ପରି॒ଚିତ॑ ଊର୍ଧ୍ଵ॒ଚିତଃ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଵ-ସ୍ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥
ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒ ସମॆ॑ତୁ ତେ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ସୋମ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯମ୍ । ଭଵା॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ॥ ସ-ନ୍ତେ॒ ପଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସମୁ॑ ଯନ୍ତୁ॒ ଵାଜା॒-ସ୍ସଂ-ଵୃଁଷ୍ଣି॑ଯା-ନ୍ଯଭିମାତି॒ଷାହଃ॑ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନୋ ଅ॒ମୃତା॑ଯ ସୋମ ଦି॒ଵି ଶ୍ରଵାଗ୍॑ସ୍ଯୁତ୍ତ॒ମାନି॑ ଧିଷ୍ଵ ॥ 16 ॥
ଯଥା॑ ଯ॒ମାଯ॑ ହା॒ର୍ମ୍ଯ-ମଵ॑ପ॒-ନ୍ପଞ୍ଚ॑ମାନ॒ଵାଃ ।
ଏ॒ଵମ୍ ଁଵ॑ପାମି ହା॒ର୍ମ୍ଯମ୍ ଁଯଥା-ଽସା॑ମ ଜୀଵଲୋ॒କେ ଭୂର॑ଯଃ ॥ ଚିତଃ॑ ସ୍ଥ ପରି॒ଚିତ॑ ଊର୍ଧ୍ଵ॒ଚିତଃ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଵ-ସ୍ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥
ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒ ସମॆ॑ତୁ ତେ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ସୋମ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯମ୍ । ଭଵା॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ॥ ସ-ନ୍ତେ॒ ପଯାଗ୍ଂ॑ସି॒ ସମୁ॑ ଯନ୍ତୁ॒ ଵାଜା॒-ସ୍ସଂ-ଵୃଁଷ୍ଣି॑ଯା-ନ୍ଯଭିମାତି॒ଷାହଃ॑ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନୋ ଅ॒ମୃତା॑ଯ ସୋମ ଦି॒ଵି ଶ୍ରଵାଗ୍॑ସ୍ଯୁତ୍ତ॒ମାନି॑ ଧିଷ୍ଵ ॥ 16 ॥
(ଅ॒ଘ୍ନି॒ଯା - ଅ॑ଗନ୍ମ - +ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ଉତ୍ତେ॑ ତଭ୍ନୋମି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ତ୍ଵତ୍ପରୀ॒ମମ୍ ଁଲୋ॒କ-ନ୍ନି॒ଦଧ॒ନ୍ମୋ ଅ॒ହଗ୍ଂ ରି॑ଷମ୍ । ଏ॒ତାଗ୍ ସ୍ଥୂଣା᳚-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଧାରଯନ୍ତୁ॒ ତେ-ଽତ୍ରା॑ ଯ॒ମ-ସ୍ସାଦ॑ନାତ୍ତେ ମିନୋତୁ ॥
ଉପ॑ସର୍ପ ମା॒ତର॒-ମ୍ଭୂମି॑ମେ॒ତା-ମୁ॑ରୁ॒ଵ୍ଯଚ॑ସ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା᳚ମ୍ । ଊର୍ଣ॑ମ୍ରଦା ଯୁଵ॒ତି-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣାଵତ୍ଯେ॒ଷା ତ୍ଵା॑ ପାତୁ॒ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯା ଉ॒ପସ୍ଥେ᳚ ॥
ଉଚ୍ଛ୍ମ॑ଞ୍ଚସ୍ଵ ପୃଥିଵି॒ ମା ଵିବା॑ଧିଥା-ସ୍ସୂପାଯ॒ନା-ଽସ୍ମୈ॑ ଭଵ ସୂପଵଞ୍ଚ॒ନା । ମା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରମ୍ ଁଯଥା॑ ସି॒ଚା-ଽଭ୍ଯେ॑ନ-ମ୍ଭୂମି ଵୃଣୁ ॥ ଉ॒ଚ୍ଛ୍ମଞ୍ଚ॑ମାନା ପୃଥି॒ଵୀ ହି ତିଷ୍ଠ॑ସି ସ॒ହସ୍ର॒ମ୍ମିତ॒ ଉପ॒ ହି ଶ୍ରଯ॑ନ୍ତାମ୍ ।
ତେ ଗୃ॒ହାସୋ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତୋ॒ ଵିଶ୍ଵାହା᳚ସ୍ମୈ ଶର॒ଣା-ସ୍ସ॒ନ୍ତ୍ଵତ୍ର॑ ॥ ଏଣୀ᳚ର୍ଧା॒ନା ହରି॑ଣୀ॒ରର୍ଜୁ॑ନୀ-ସ୍ସନ୍ତୁ ଧେ॒ନଵଃ॑ । ତିଲ॑ଵଥ୍ସା॒ ଊର୍ଜ॑ମସ୍ମୈ॒ ଦୁହା॑ନା॒ ଵିଶ୍ଵାହା॑ ସ॒ନ୍ତ୍ଵନ॑ପସ୍ଫୁରନ୍ତୀଃ ॥ 17 ॥
ଅନୁଵାକଂ 7
ଉତ୍ତେ॑ ତଭ୍ନୋମି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ତ୍ଵତ୍ପରୀ॒ମମ୍ ଁଲୋ॒କ-ନ୍ନି॒ଦଧ॒ନ୍ମୋ ଅ॒ହଗ୍ଂ ରି॑ଷମ୍ । ଏ॒ତାଗ୍ ସ୍ଥୂଣା᳚-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଧାରଯନ୍ତୁ॒ ତେ-ଽତ୍ରା॑ ଯ॒ମ-ସ୍ସାଦ॑ନାତ୍ତେ ମିନୋତୁ ॥
ଉପ॑ସର୍ପ ମା॒ତର॒-ମ୍ଭୂମି॑ମେ॒ତା-ମୁ॑ରୁ॒ଵ୍ଯଚ॑ସ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ସୁ॒ଶେଵା᳚ମ୍ । ଊର୍ଣ॑ମ୍ରଦା ଯୁଵ॒ତି-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣାଵତ୍ଯେ॒ଷା ତ୍ଵା॑ ପାତୁ॒ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯା ଉ॒ପସ୍ଥେ᳚ ॥
ଉଚ୍ଛ୍ମ॑ଞ୍ଚସ୍ଵ ପୃଥିଵି॒ ମା ଵିବା॑ଧିଥା-ସ୍ସୂପାଯ॒ନା-ଽସ୍ମୈ॑ ଭଵ ସୂପଵଞ୍ଚ॒ନା । ମା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରମ୍ ଁଯଥା॑ ସି॒ଚା-ଽଭ୍ଯେ॑ନ-ମ୍ଭୂମି ଵୃଣୁ ॥ ଉ॒ଚ୍ଛ୍ମଞ୍ଚ॑ମାନା ପୃଥି॒ଵୀ ହି ତିଷ୍ଠ॑ସି ସ॒ହସ୍ର॒ମ୍ମିତ॒ ଉପ॒ ହି ଶ୍ରଯ॑ନ୍ତାମ୍ ।
ତେ ଗୃ॒ହାସୋ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତୋ॒ ଵିଶ୍ଵାହା᳚ସ୍ମୈ ଶର॒ଣା-ସ୍ସ॒ନ୍ତ୍ଵତ୍ର॑ ॥ ଏଣୀ᳚ର୍ଧା॒ନା ହରି॑ଣୀ॒ରର୍ଜୁ॑ନୀ-ସ୍ସନ୍ତୁ ଧେ॒ନଵଃ॑ । ତିଲ॑ଵଥ୍ସା॒ ଊର୍ଜ॑ମସ୍ମୈ॒ ଦୁହା॑ନା॒ ଵିଶ୍ଵାହା॑ ସ॒ନ୍ତ୍ଵନ॑ପସ୍ଫୁରନ୍ତୀଃ ॥ 17 ॥
ଏ॒ଷା ତେ॑ ଯମ॒ସାଦ॑ନେ ସ୍ଵ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ ଗୃ॒ହେ । ଅକ୍ଷି॑ତି॒ର୍ନାମ॑ ତେ ଅସୌ ॥ ଇ॒ଦ-ମ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରଭ॑ରେମ ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତ॒ ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ଭରେମ ।
ତତ୍ତ୍ଵ॑ମାରୋ॒ହାସୋ॒ ମେଘ୍ଯୋ॒ ଭଵ॑ମ୍ ଁଯ॒ମେନ॒ ତ୍ଵମ୍ ଁଯ॒ମ୍ଯା॑ ସଂଵିଁଦା॒ନଃ ॥ ମା ତ୍ଵା॑ ଵୃ॒କ୍ଷୌ ସମ୍ବା॑ଧିଷ୍ଟା॒-ମ୍ମା ମା॒ତା ପୃ॑ଥିଵି॒ ତ୍ଵମ୍ ।
ପି॒ତୄନ୍. ହି ଯତ୍ର॒ ଗଚ୍ଛା॒ସ୍ଯେଧା॑ସମ୍ ଁଯମ॒ରାଜ୍ଯେ᳚ ॥
ମା ତ୍ଵା॑ ଵୃ॒କ୍ଷୌ ସମ୍ବା॑ଧେଥା॒-ମ୍ମା ମା॒ତା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ମ॒ହୀ । ଵୈ॒ଵ॒ସ୍ଵ॒ତଗ୍ଂ ହି ଗଚ୍ଛା॑ସି ଯମ॒ରାଜ୍ଯେ॒ ଵିରା॑ଜସି ॥
ନ॒ଲ-ମ୍ପ୍ଲ॒ଵମାରୋ॑ହୈ॒ତ-ନ୍ନ॒ଲେନ॑ ପ॒ଥୋ-ଽନ୍ଵି॑ହି ।
ସ ତ୍ଵ॑-ନ୍ନ॒ଲପ୍ଲ॑ଵୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା॒ ସନ୍ତ॑ର॒ ପ୍ରତ॒ରୋତ୍ତ॑ର ॥ 18 ॥
ତତ୍ତ୍ଵ॑ମାରୋ॒ହାସୋ॒ ମେଘ୍ଯୋ॒ ଭଵ॑ମ୍ ଁଯ॒ମେନ॒ ତ୍ଵମ୍ ଁଯ॒ମ୍ଯା॑ ସଂଵିଁଦା॒ନଃ ॥ ମା ତ୍ଵା॑ ଵୃ॒କ୍ଷୌ ସମ୍ବା॑ଧିଷ୍ଟା॒-ମ୍ମା ମା॒ତା ପୃ॑ଥିଵି॒ ତ୍ଵମ୍ ।
ପି॒ତୄନ୍. ହି ଯତ୍ର॒ ଗଚ୍ଛା॒ସ୍ଯେଧା॑ସମ୍ ଁଯମ॒ରାଜ୍ଯେ᳚ ॥
ମା ତ୍ଵା॑ ଵୃ॒କ୍ଷୌ ସମ୍ବା॑ଧେଥା॒-ମ୍ମା ମା॒ତା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ମ॒ହୀ । ଵୈ॒ଵ॒ସ୍ଵ॒ତଗ୍ଂ ହି ଗଚ୍ଛା॑ସି ଯମ॒ରାଜ୍ଯେ॒ ଵିରା॑ଜସି ॥
ନ॒ଲ-ମ୍ପ୍ଲ॒ଵମାରୋ॑ହୈ॒ତ-ନ୍ନ॒ଲେନ॑ ପ॒ଥୋ-ଽନ୍ଵି॑ହି ।
ସ ତ୍ଵ॑-ନ୍ନ॒ଲପ୍ଲ॑ଵୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା॒ ସନ୍ତ॑ର॒ ପ୍ରତ॒ରୋତ୍ତ॑ର ॥ 18 ॥
ସ॒ଵି॒ତୈତାନି॒ ଶରୀ॑ରାଣି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॒ତୁରୁ॒ପସ୍ଥ॒ ଆଦ॑ଧେ । ତେଭ୍ଯଃ॑ ପୃଥିଵି॒ ଶ-ମ୍ଭ॑ଵ ॥
ଷଡ୍ଢୋ॑ତା॒ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଗଚ୍ଛତୁ॒ ଵାତ॑ମା॒ତ୍ମା ଦ୍ଯା-ଞ୍ଚ॒ ଗଚ୍ଛ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ।
ଅ॒ପୋ ଵା॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଯଦି॒ ତତ୍ର॑ ତେ ହି॒ତମୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ପର॑-ମ୍ମୃତ୍ଯୋ॒ ଅନୁ॒ ପରେ॑ହି॒ ପନ୍ଥା॒ମ୍ ଁଯସ୍ତେ॒ ସ୍ଵ ଇତ॑ରୋ ଦେଵ॒ଯାନା᳚ତ୍ ।
ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ଵ॒ତେ ତେ᳚ ବ୍ରଵୀମି॒ ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ରୀ॑ରିଷୋ॒ ମୋତ ଵୀ॒ରାନ୍ ॥
ଶମ୍ ଁଵାତ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂ ହି ତେ॒ ଘୃଣି॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସ॒ନ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀଃ । କଲ୍ପ॑ନ୍ତା-ମ୍ମେ॒ ଦିଶଃ॑ ଶ॒ଗ୍ମାଃ ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ ଲୋ॒କେ ସା॑ଦଯାମ୍ଯ॒ମୁଷ୍ଯ॒ ଶର୍ମା॑ସି ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ତ୍ଵା ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ଦି॒ଶା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ନାକ॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା ପୃ॒ଷ୍ଠେ ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଵି॒ଷ୍ଟପେ॑ ସାଦଯାମ୍ଯ॒ମୁଷ୍ଯ॒ ଶର୍ମା॑ସି ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥ 19 ॥
ଷଡ୍ଢୋ॑ତା॒ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଗଚ୍ଛତୁ॒ ଵାତ॑ମା॒ତ୍ମା ଦ୍ଯା-ଞ୍ଚ॒ ଗଚ୍ଛ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ।
ଅ॒ପୋ ଵା॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଯଦି॒ ତତ୍ର॑ ତେ ହି॒ତମୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ପର॑-ମ୍ମୃତ୍ଯୋ॒ ଅନୁ॒ ପରେ॑ହି॒ ପନ୍ଥା॒ମ୍ ଁଯସ୍ତେ॒ ସ୍ଵ ଇତ॑ରୋ ଦେଵ॒ଯାନା᳚ତ୍ ।
ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ଵ॒ତେ ତେ᳚ ବ୍ରଵୀମି॒ ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ରୀ॑ରିଷୋ॒ ମୋତ ଵୀ॒ରାନ୍ ॥
ଶମ୍ ଁଵାତ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂ ହି ତେ॒ ଘୃଣି॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସ॒ନ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀଃ । କଲ୍ପ॑ନ୍ତା-ମ୍ମେ॒ ଦିଶଃ॑ ଶ॒ଗ୍ମାଃ ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॑ ଲୋ॒କେ ସା॑ଦଯାମ୍ଯ॒ମୁଷ୍ଯ॒ ଶର୍ମା॑ସି ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ତ୍ଵା ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ଦି॒ଶା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ନାକ॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା ପୃ॒ଷ୍ଠେ ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଵି॒ଷ୍ଟପେ॑ ସାଦଯାମ୍ଯ॒ମୁଷ୍ଯ॒ ଶର୍ମା॑ସି ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥ 19 ॥
(ଅନ॑ପସ୍ଫୁରନ୍ତୀ॒ - ରୁତ୍ତ॑ର - ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8
ଅ॒ପୂ॒ପଵା᳚-ନ୍ଘୃ॒ତଵାଗ୍॑ଶ୍ଚ॒ରୁରେହ ସୀ॑ଦତୂତ୍ତଭ୍ନୁ॒ଵ-ନ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତୋପରି॑ । ଯୋ॒ନି॒କୃତଃ॑ ପଥି॒କୃତଃ॑ ସପର୍ଯତ॒ ଯେ ଦେ॒ଵାନା᳚-ଙ୍ଘୃ॒ତଭା॑ଗା ଇ॒ହ ସ୍ଥ ।
ଏ॒ଷା ତେ॑ ଯମ॒ସାଦ॑ନେ ସ୍ଵ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ ଗୃ॒ହେ॑-ଽସୌ ।
ଦଶା᳚କ୍ଷରା॒ ତାଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ॒ ତା-ଙ୍ଗୋ॑ପାଯସ୍ଵ॒ ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ ଦଦାମି॒ ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ମା ଦ॑ଭ-ନ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥
ଅ॒ପୂ॒ପଵା᳚-ଞ୍ଛୃ॒ତଵା᳚ନ୍-କ୍ଷୀ॒ରଵା॒ନ୍-ଦଧି॑ଵା॒-ନ୍ମଧୁ॑ମାଗ୍-ଶ୍ଚ॒ରୁରେହ ସୀ॑ଦତୂତ୍ତଭ୍ନୁ॒ଵନ୍-ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତୋପରି॑ । ଯୋ॒ନି॒କୃତଃ॑ ପଥି॒କୃତଃ॑ ସପର୍ଯତ॒ ଯେ ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ଶୃ॒ତଭା॑ଗାଃ, କ୍ଷୀ॒ରଭା॑ଗା॒ ଦଧି॑ଭାଗା॒ ମଧୁ॑ଭାଗା ଇ॒ହ ସ୍ଥ । ଏ॒ଷା ତେ॑ ଯମ॒ସାଦ॑ନେ ସ୍ଵ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ ଗୃ॒ହେ॑-ଽସୌ । ଶ॒ତାକ୍ଷ॑ରା ସ॒ହସ୍ରା᳚କ୍ଷରା॒-ଽଯୁତା᳚କ୍ଷ॒ରା-ଽଚ୍ଯୁ॑ତାକ୍ଷରା॒ ତାଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ॒ ତା-ଙ୍ଗୋ॑ପାଯସ୍ଵ॒ ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ଦଦାମି॒ ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ମା ଦ॑ଭ-ନ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥ 20 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8
ଅ॒ପୂ॒ପଵା᳚-ନ୍ଘୃ॒ତଵାଗ୍॑ଶ୍ଚ॒ରୁରେହ ସୀ॑ଦତୂତ୍ତଭ୍ନୁ॒ଵ-ନ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତୋପରି॑ । ଯୋ॒ନି॒କୃତଃ॑ ପଥି॒କୃତଃ॑ ସପର୍ଯତ॒ ଯେ ଦେ॒ଵାନା᳚-ଙ୍ଘୃ॒ତଭା॑ଗା ଇ॒ହ ସ୍ଥ ।
ଏ॒ଷା ତେ॑ ଯମ॒ସାଦ॑ନେ ସ୍ଵ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ ଗୃ॒ହେ॑-ଽସୌ ।
ଦଶା᳚କ୍ଷରା॒ ତାଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ॒ ତା-ଙ୍ଗୋ॑ପାଯସ୍ଵ॒ ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ ଦଦାମି॒ ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ମା ଦ॑ଭ-ନ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥
ଅ॒ପୂ॒ପଵା᳚-ଞ୍ଛୃ॒ତଵା᳚ନ୍-କ୍ଷୀ॒ରଵା॒ନ୍-ଦଧି॑ଵା॒-ନ୍ମଧୁ॑ମାଗ୍-ଶ୍ଚ॒ରୁରେହ ସୀ॑ଦତୂତ୍ତଭ୍ନୁ॒ଵନ୍-ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତୋପରି॑ । ଯୋ॒ନି॒କୃତଃ॑ ପଥି॒କୃତଃ॑ ସପର୍ଯତ॒ ଯେ ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ଶୃ॒ତଭା॑ଗାଃ, କ୍ଷୀ॒ରଭା॑ଗା॒ ଦଧି॑ଭାଗା॒ ମଧୁ॑ଭାଗା ଇ॒ହ ସ୍ଥ । ଏ॒ଷା ତେ॑ ଯମ॒ସାଦ॑ନେ ସ୍ଵ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ ଗୃ॒ହେ॑-ଽସୌ । ଶ॒ତାକ୍ଷ॑ରା ସ॒ହସ୍ରା᳚କ୍ଷରା॒-ଽଯୁତା᳚କ୍ଷ॒ରା-ଽଚ୍ଯୁ॑ତାକ୍ଷରା॒ ତାଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ॒ ତା-ଙ୍ଗୋ॑ପାଯସ୍ଵ॒ ତା-ନ୍ତେ॒ ପରି॑ଦଦାମି॒ ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ମା ଦ॑ଭ-ନ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ॥ 20 ॥
(ଅ॒ପୂ॒ପଵା॑ନସୌ॒ ଦଶ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9
ଏ॒ତାସ୍ତେ᳚ ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ମୃତାଃ᳚ କରୋମି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଧା॒ନାଃ ପ॑ରି॒କିରା॒ମ୍ଯତ୍ର॑ । ତାସ୍ତେ॑ ଯ॒ମଃ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂଵିଁଦା॒ନୋ-ଽତ୍ର॑ ଧେ॒ନୂଃ କା॑ମ॒ଦୁଘାଃ᳚ କରୋତୁ ॥
ତ୍ଵାମର୍ଜୁ॒ନୌଷ॑ଧୀନା॒-ମ୍ପଯୋ᳚ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॒ ଇଦ୍ଵି॑ଦୁଃ ।
ତାସା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ମଦ୍ଧ୍ଯା॒ଦାଦ॑ଦେ ଚ॒ରୁଭ୍ଯୋ॒ ଅପି॑ଧାତଵେ ॥
ଦୂ॒ର୍ଵାଣାଗ୍॑ ସ୍ତ॒ମ୍ବମାହ॑ରୈ॒ତା-ମ୍ପ୍ରି॒ଯତ॑ମା॒-ମ୍ମମ॑ । ଇ॒ମା-ନ୍ଦିଶ॑-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒-ମ୍ଭୂଯି॒ଷ୍ଠା-ଽନୁ॒ ଵି ରୋ॑ହତୁ ॥ କାଶା॑ନାଗ୍ ସ୍ତ॒ମ୍ବମାହ॑ର॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ।
ଯ ଏ॒ତସ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶଃ ପ॒ରାଭ॑ଵନ୍ନଘା॒ଯଵୋ॒ ଯଥା॒ ତେ ନାଭ॑ଵା॒-ନ୍ପୁନଃ॑ ॥ ଦ॒ର୍ଭାଣାଗ୍॑ ସ୍ତ॒ମ୍ବମାହ॑ର ପିତୃ॒ଣାମୋଷ॑ଧୀ-ମ୍ପ୍ରି॒ଯାମ୍ । ଅନ୍ଵସ୍ଯୈ॒ ମୂଲ॑-ଞ୍ଜୀଵା॒ଦନୁ॒ କାଣ୍ଡ॒ମଥୋ॒ ଫଲ᳚ମ୍ ॥ 21 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9
ଏ॒ତାସ୍ତେ᳚ ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ମୃତାଃ᳚ କରୋମି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଧା॒ନାଃ ପ॑ରି॒କିରା॒ମ୍ଯତ୍ର॑ । ତାସ୍ତେ॑ ଯ॒ମଃ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂଵିଁଦା॒ନୋ-ଽତ୍ର॑ ଧେ॒ନୂଃ କା॑ମ॒ଦୁଘାଃ᳚ କରୋତୁ ॥
ତ୍ଵାମର୍ଜୁ॒ନୌଷ॑ଧୀନା॒-ମ୍ପଯୋ᳚ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॒ ଇଦ୍ଵି॑ଦୁଃ ।
ତାସା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ମଦ୍ଧ୍ଯା॒ଦାଦ॑ଦେ ଚ॒ରୁଭ୍ଯୋ॒ ଅପି॑ଧାତଵେ ॥
ଦୂ॒ର୍ଵାଣାଗ୍॑ ସ୍ତ॒ମ୍ବମାହ॑ରୈ॒ତା-ମ୍ପ୍ରି॒ଯତ॑ମା॒-ମ୍ମମ॑ । ଇ॒ମା-ନ୍ଦିଶ॑-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒-ମ୍ଭୂଯି॒ଷ୍ଠା-ଽନୁ॒ ଵି ରୋ॑ହତୁ ॥ କାଶା॑ନାଗ୍ ସ୍ତ॒ମ୍ବମାହ॑ର॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ।
ଯ ଏ॒ତସ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶଃ ପ॒ରାଭ॑ଵନ୍ନଘା॒ଯଵୋ॒ ଯଥା॒ ତେ ନାଭ॑ଵା॒-ନ୍ପୁନଃ॑ ॥ ଦ॒ର୍ଭାଣାଗ୍॑ ସ୍ତ॒ମ୍ବମାହ॑ର ପିତୃ॒ଣାମୋଷ॑ଧୀ-ମ୍ପ୍ରି॒ଯାମ୍ । ଅନ୍ଵସ୍ଯୈ॒ ମୂଲ॑-ଞ୍ଜୀଵା॒ଦନୁ॒ କାଣ୍ଡ॒ମଥୋ॒ ଫଲ᳚ମ୍ ॥ 21 ॥
ଲୋ॒କ-ମ୍ପୃ॑ଣ ଛି॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॒ଣାଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵା ତ୍ଵମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ତ୍ଵା॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒ସ୍ମିନ୍ ଯୋନା॑ଵସୀଷ॒ଦନ୍ନ୍ ॥ ତା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ସୂଦ॑ଦୋହସ॒-ସ୍ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରୀଣନ୍ତି॒ ପୃଶ୍ନ॑ଯଃ । ଜନ୍ମ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵିଁଶ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଵା ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ ॥
ଶମ୍ ଁଵାତ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂହି ତେ॒ ଘୃଣି॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସ॒ନ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀଃ । କଲ୍ପ॑ନ୍ତା-ନ୍ତେ॒ ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵାଃ᳚ ॥ ଇ॒ଦମେ॒ଵ ମେତୋ-ଽପ॑ରା॒ମାର୍ତି॑ମାରାମ॒ କାଞ୍ଚ॒ନ ।
ତଥା॒ ତଦ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୃ॒ତ-ମ୍ମି॒ତ୍ରେଣ॒ ଵରୁ॑ଣେନ ଚ ॥
ଵ॒ର॒ଣୋ ଵା॑ରଯାଦି॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ଆର୍ତ୍ଯୈ॒ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ॒ ଦ୍ଵେଷା᳚ଚ୍ଚ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥
ଵିଧୃ॑ତିରସି॒ ଵିଧା॑ରଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ଶ॒ମି ଶ॒ମଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଵ ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଶୋ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵ॑ର୍ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵ॑ର୍ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଶୋ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ପୃଥି॒ଵୀ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛା॒ପୋ ଵା॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଯଦି॒ ତତ୍ର॑ ତେ ହି॒ତମୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ଲୋ॒କ-ମ୍ପୃ॑ଣ ଛି॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॒ଣାଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵା ତ୍ଵମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ତ୍ଵା॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒ସ୍ମିନ୍ ଯୋନା॑ଵସୀଷ॒ଦନ୍ନ୍ ॥ ତା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ସୂଦ॑ଦୋହସ॒-ସ୍ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରୀଣନ୍ତି॒ ପୃଶ୍ନ॑ଯଃ । ଜନ୍ମ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵିଁଶ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଵା ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ ॥
ଅଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵ॒ ମୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠତ॒ ପ୍ରତ॑ରତା ସଖାଯଃ । ଅତ୍ରା॑ ଜହାମ॒ ଯେ ଅସ॒ନ୍ନଶେ॑ଵା-ଶ୍ଶି॒ଵାନ୍ ଵ॒ଯମ॒ଭି ଵାଜା॒ନୁତ୍ତ॑ରେମ ॥ ଯଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ॒ଵିତ୍ରଗ୍ଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମ୍ ଁଵିତ॑ତମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ । ଯେନାପୁ॑ନା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ମନା॑ର୍ତ॒-ମାର୍ତ୍ଯୈ॒ ତେନା॒ହ-ମ୍ମାଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତ॑ନୁ-ମ୍ପୁନାମି ॥
ଧା॒ତା ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥( ) ॥ 22 ॥
ଶମ୍ ଁଵାତ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂହି ତେ॒ ଘୃଣି॒-ଶ୍ଶମୁ॑ ତେ ସ॒ନ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀଃ । କଲ୍ପ॑ନ୍ତା-ନ୍ତେ॒ ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵାଃ᳚ ॥ ଇ॒ଦମେ॒ଵ ମେତୋ-ଽପ॑ରା॒ମାର୍ତି॑ମାରାମ॒ କାଞ୍ଚ॒ନ ।
ତଥା॒ ତଦ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୃ॒ତ-ମ୍ମି॒ତ୍ରେଣ॒ ଵରୁ॑ଣେନ ଚ ॥
ଵ॒ର॒ଣୋ ଵା॑ରଯାଦି॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ଆର୍ତ୍ଯୈ॒ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ॒ ଦ୍ଵେଷା᳚ଚ୍ଚ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥
ଵିଧୃ॑ତିରସି॒ ଵିଧା॑ରଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ଶ॒ମି ଶ॒ମଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଵ ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଶୋ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵ॑ର୍ଗଚ୍ଛ॒ ସୁଵ॑ର୍ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଶୋ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଦିଵ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ପୃଥି॒ଵୀ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛା॒ପୋ ଵା॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଯଦି॒ ତତ୍ର॑ ତେ ହି॒ତମୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ଲୋ॒କ-ମ୍ପୃ॑ଣ ଛି॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॒ଣାଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵା ତ୍ଵମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ତ୍ଵା॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର॒ସ୍ମିନ୍ ଯୋନା॑ଵସୀଷ॒ଦନ୍ନ୍ ॥ ତା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ସୂଦ॑ଦୋହସ॒-ସ୍ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରୀଣନ୍ତି॒ ପୃଶ୍ନ॑ଯଃ । ଜନ୍ମ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵିଁଶ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଵା ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ ॥
ଅଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵ॒ ମୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠତ॒ ପ୍ରତ॑ରତା ସଖାଯଃ । ଅତ୍ରା॑ ଜହାମ॒ ଯେ ଅସ॒ନ୍ନଶେ॑ଵା-ଶ୍ଶି॒ଵାନ୍ ଵ॒ଯମ॒ଭି ଵାଜା॒ନୁତ୍ତ॑ରେମ ॥ ଯଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ॒ଵିତ୍ରଗ୍ଂ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମ୍ ଁଵିତ॑ତମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ । ଯେନାପୁ॑ନା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ମନା॑ର୍ତ॒-ମାର୍ତ୍ଯୈ॒ ତେନା॒ହ-ମ୍ମାଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତ॑ନୁ-ମ୍ପୁନାମି ॥
ଧା॒ତା ଯା ରା॒ଷ୍ଟ୍ରା-ତ୍ପ॒ନ୍ନାଦପ॒ ଯନ୍ତି॒ ଶାଖା॑ ଅ॒ଭିମୃ॑ତା ନୃ॒ପତି॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଧା॒ତୁସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵାଃ॒ ପଵ॑ନେନ ପୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍-ର॒ଯ୍ଯା ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜାଥ ॥( ) ॥ 22 ॥
(ଅଥୋ॒ ଫଲ॑ମ୍ - ଧା॒ତା ପୁ॑ନାତୁ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10
ଆରୋ॑ହ॒ତାଯୁ॑-ର୍ଜ॒ରସ॑-ଙ୍ଗୃଣା॒ନା ଅ॑ନୁପୂ॒ର୍ଵମ୍ ଁଯତ॑ମାନା॒ ଯତି॒ଷ୍ଟ । ଇ॒ହ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ସୁ॒ଜନି॑ମା ସୁ॒ରତ୍ନୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ କରତୁ ଜୀ॒ଵସେ॑ ଵଃ ॥
ଯଥା-ଽହା᳚ନ୍ଯନୁପୂ॒ର୍ଵ-ମ୍ଭଵ॑ନ୍ତି॒ ଯଥ॒ର୍ତଵ॑ ଋ॒ତୁଭି॒-ର୍ଯନ୍ତି॑ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତାଃ । ଯଥା॒ ନ ପୂର୍ଵ॒ମପ॑ରୋ॒ ଜହା᳚ତ୍ଯେ॒ଵା ଧା॑ତ॒ରାଯୂଗ୍ଂ॑ଷି କଲ୍ପଯୈଷାମ୍ ॥
ନ ହି॑ ତେ ଅଗ୍ନେ ତ॒ନୁଵୈ᳚ କ୍ରୂ॒ର-ଞ୍ଚ॒କାର॒ ମର୍ତ୍ଯଃ॑ ।
କ॒ପି-ର୍ବ॑ଭସ୍ତି॒ ତେଜ॑ନ॒-ମ୍ପୁନ॑ର୍ଜ॒ରାଯୁ॒ ଗୌରି॑ଵ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମଗ୍ନେ॑ ଶୁଶୁ॒ଦ୍ଧ୍ଯା ର॒ଯିମ୍ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାହ॑-ମ॒ନ୍ଵାର॑ଭାମହେ ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ।
ସ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇଵ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵହ୍ନିଃ॑ ସ॒ପାଂର॑ଣୋ ଭଵ ॥ 23 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10
ଆରୋ॑ହ॒ତାଯୁ॑-ର୍ଜ॒ରସ॑-ଙ୍ଗୃଣା॒ନା ଅ॑ନୁପୂ॒ର୍ଵମ୍ ଁଯତ॑ମାନା॒ ଯତି॒ଷ୍ଟ । ଇ॒ହ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ସୁ॒ଜନି॑ମା ସୁ॒ରତ୍ନୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ କରତୁ ଜୀ॒ଵସେ॑ ଵଃ ॥
ଯଥା-ଽହା᳚ନ୍ଯନୁପୂ॒ର୍ଵ-ମ୍ଭଵ॑ନ୍ତି॒ ଯଥ॒ର୍ତଵ॑ ଋ॒ତୁଭି॒-ର୍ଯନ୍ତି॑ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତାଃ । ଯଥା॒ ନ ପୂର୍ଵ॒ମପ॑ରୋ॒ ଜହା᳚ତ୍ଯେ॒ଵା ଧା॑ତ॒ରାଯୂଗ୍ଂ॑ଷି କଲ୍ପଯୈଷାମ୍ ॥
ନ ହି॑ ତେ ଅଗ୍ନେ ତ॒ନୁଵୈ᳚ କ୍ରୂ॒ର-ଞ୍ଚ॒କାର॒ ମର୍ତ୍ଯଃ॑ ।
କ॒ପି-ର୍ବ॑ଭସ୍ତି॒ ତେଜ॑ନ॒-ମ୍ପୁନ॑ର୍ଜ॒ରାଯୁ॒ ଗୌରି॑ଵ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମଗ୍ନେ॑ ଶୁଶୁ॒ଦ୍ଧ୍ଯା ର॒ଯିମ୍ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାହ॑-ମ॒ନ୍ଵାର॑ଭାମହେ ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ।
ସ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇଵ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵହ୍ନିଃ॑ ସ॒ପାଂର॑ଣୋ ଭଵ ॥ 23 ॥
ଇ॒ମେ ଜୀ॒ଵା ଵି॑ମୃ॒ତୈରାଵ॑ଵ-ର୍ତି॒ନ୍ନଭୂ᳚-ଦ୍ଭ॒ଦ୍ରା ଦେ॒ଵହୂ॑ତି-ନ୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ । ପ୍ରାଞ୍ଜୋ॑-ଽଗାମା ନୃ॒ତଯେ॒ ହସା॑ଯ॒ ଦ୍ରାଘୀ॑ଯ॒ ଆଯୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରା-ନ୍ଦଧା॑ନାଃ ॥
ମୃ॒ତ୍ଯୋଃ ପ॒ଦମ୍ ଁଯୋ॑ପଯନ୍ତୋ॒ ଯଦୈମ॒ ଦ୍ରାଘୀ॑ଯ॒ ଆଯୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରା-ନ୍ଦଧା॑ନାଃ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒ ଧନେ॑ନ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଃ ପୂ॒ତା ଭ॑ଵଥ ଯଜ୍ଞିଯାସଃ ॥
ଇ॒ମ-ଞ୍ଜୀ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପରି॒ଧି-ନ୍ଦ॑ଧାମି॒ ମା ନୋ ନୁ॑ ଗା॒ଦପ॑ରୋ॒ ଅର୍ଧ॑ମେ॒ତମ୍ ।
ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵନ୍ତୁ ଶ॒ରଦଃ॑ ପୁରୂ॒ଚୀସ୍ତି॒ରୋ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ନ୍ଦ॑ଦ୍ମହେ॒ ପର୍ଵ॑ତେନ ॥ ଇ॒ମା ନାରୀ॑ରଵିଧ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ରାଞ୍ଜ॑ନେନ ସ॒ର୍ପିଷା॒ ସମ୍ମୃ॑ଶନ୍ତାମ୍ ।
ଅ॒ନ॒ଶ୍ରଵୋ॑ ଅନମୀ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ଶେଵା॒ ଆରୋ॑ହନ୍ତୁ॒ ଜନ॑ଯୋ॒ ଯୋନି॒ମଗ୍ରେ᳚ ॥ ଯଦାଞ୍ଜ॑ନ-ନ୍ତ୍ରୈକକୁ॒ଦ-ଞ୍ଜା॒ତଗ୍ଂ ହି॒ମଵ॑ତ॒ସ୍ପରି॑ ।
ତେନା॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ମୂଲେ॒ନାରା॑ତୀ-ର୍ଜମ୍ଭଯାମସି ॥
ଯଥା॒ ତ୍ଵ-ମୁ॑ଦ୍ଭି॒ନ-ଥ୍ସ୍ଯୋ॑ଷଧେ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଧି॑ ।
ଏ॒ଵମି॒ମ ଉଦ୍ଭି॑ନ୍ଦନ୍ତୁ କୀ॒ର୍ତ୍ଯା ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ॥ ଅ॒ଜୋ᳚-ଽସ୍ଯଜା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ॥ 24 ॥
ମୃ॒ତ୍ଯୋଃ ପ॒ଦମ୍ ଁଯୋ॑ପଯନ୍ତୋ॒ ଯଦୈମ॒ ଦ୍ରାଘୀ॑ଯ॒ ଆଯୁଃ॑ ପ୍ରତ॒ରା-ନ୍ଦଧା॑ନାଃ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॒ ଧନେ॑ନ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଃ ପୂ॒ତା ଭ॑ଵଥ ଯଜ୍ଞିଯାସଃ ॥
ଇ॒ମ-ଞ୍ଜୀ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପରି॒ଧି-ନ୍ଦ॑ଧାମି॒ ମା ନୋ ନୁ॑ ଗା॒ଦପ॑ରୋ॒ ଅର୍ଧ॑ମେ॒ତମ୍ ।
ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵନ୍ତୁ ଶ॒ରଦଃ॑ ପୁରୂ॒ଚୀସ୍ତି॒ରୋ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ନ୍ଦ॑ଦ୍ମହେ॒ ପର୍ଵ॑ତେନ ॥ ଇ॒ମା ନାରୀ॑ରଵିଧ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ରାଞ୍ଜ॑ନେନ ସ॒ର୍ପିଷା॒ ସମ୍ମୃ॑ଶନ୍ତାମ୍ ।
ଅ॒ନ॒ଶ୍ରଵୋ॑ ଅନମୀ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ଶେଵା॒ ଆରୋ॑ହନ୍ତୁ॒ ଜନ॑ଯୋ॒ ଯୋନି॒ମଗ୍ରେ᳚ ॥ ଯଦାଞ୍ଜ॑ନ-ନ୍ତ୍ରୈକକୁ॒ଦ-ଞ୍ଜା॒ତଗ୍ଂ ହି॒ମଵ॑ତ॒ସ୍ପରି॑ ।
ତେନା॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ମୂଲେ॒ନାରା॑ତୀ-ର୍ଜମ୍ଭଯାମସି ॥
ଯଥା॒ ତ୍ଵ-ମୁ॑ଦ୍ଭି॒ନ-ଥ୍ସ୍ଯୋ॑ଷଧେ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଧି॑ ।
ଏ॒ଵମି॒ମ ଉଦ୍ଭି॑ନ୍ଦନ୍ତୁ କୀ॒ର୍ତ୍ଯା ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ॥ ଅ॒ଜୋ᳚-ଽସ୍ଯଜା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମଦ॒ଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ॥ 24 ॥
(ଭ॒ଵ॒ - ଜ॒ମ୍ଭ॒ଯା॒ମ॒ସି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମଗ୍ନେ॑ ଶୁଶୁ॒ଦ୍ଧ୍ଯା ର॒ଯିମ୍ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ସୁ॒କ୍ଷେ॒ତ୍ରି॒ଯା ସୁ॑ଗାତୁ॒ଯା ଵ॑ସୂ॒ଯା ଚ॑ ଯଜାମହେ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥
ପ୍ର ଯ-ଦ୍ଭନ୍ଦି॑ଷ୍ଠ ଏଷା॒-ମ୍ପ୍ରାସ୍ମାକା॑ସଶ୍ଚ ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ପ୍ରଯଦ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵତୋ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॒ ଯନ୍ତି॑ ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥
ପ୍ରଯତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସୂ॒ରଯୋ॒ ଜାଯେ॑ମହି॒ ପ୍ର ତେ॑ ଵ॒ଯମ୍ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ 25 ॥
ଅନୁଵାକଂ 11
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମଗ୍ନେ॑ ଶୁଶୁ॒ଦ୍ଧ୍ଯା ର॒ଯିମ୍ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ସୁ॒କ୍ଷେ॒ତ୍ରି॒ଯା ସୁ॑ଗାତୁ॒ଯା ଵ॑ସୂ॒ଯା ଚ॑ ଯଜାମହେ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥
ପ୍ର ଯ-ଦ୍ଭନ୍ଦି॑ଷ୍ଠ ଏଷା॒-ମ୍ପ୍ରାସ୍ମାକା॑ସଶ୍ଚ ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ପ୍ରଯଦ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵତୋ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॒ ଯନ୍ତି॑ ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥
ପ୍ରଯତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସୂ॒ରଯୋ॒ ଜାଯେ॑ମହି॒ ପ୍ର ତେ॑ ଵ॒ଯମ୍ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ 25 ॥
ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ଵି॑ଶ୍ଵତୋମୁଖ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପରି॒ଭୂରସି॑ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ଦ୍ଵିଷୋ॑ ନୋ ଵିଶ୍ଵତୋମୁ॒ଖାତି॑ ନା॒ଵେଵ॑ ପାରଯ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ସ ନ॒-ସ୍ସିନ୍ଧୁ॑ମିଵ ନା॒ଵଯା-ଽତି॑ ପର୍ଷା ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ଆପଃ॑ ପ୍ରଵ॒ଣାଦି॑ଵ ଯ॒ତୀ-ରପା॒ସ୍ମ-ଥ୍ସ୍ଯ॑ନ୍ଦତାମ॒ଘମ୍ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ଉ॒ଦ୍ଵ॒ନା-ଦୁ॑ଦ॒କାନୀ॒ଵାପା॒ସ୍ମ-ଥ୍ସ୍ଯ॑ନ୍ଦତାମ॒ଘମ୍ ।
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ଆ॒ନ॒ନ୍ଦାଯ॑ ପ୍ରମୋ॒ଦାଯ॒ ପୁନ॒ରାଗା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାନ୍ଗୃ॒ହାନ୍ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ନ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ଗୌରଶ୍ଵଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ପ॒ଶୁଃ ।
ଯତ୍ରେ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॑ ପରି॒ଧିର୍ଜୀଵ॑ନାଯ॒ କମପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ 26 ॥
ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ଆ॒ନ॒ନ୍ଦାଯ॑ ପ୍ରମୋ॒ଦାଯ॒ ପୁନ॒ରାଗା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାନ୍ଗୃ॒ହାନ୍ । ଅପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ ନ ଵୈ ତତ୍ର॒ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ଗୌରଶ୍ଵଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ପ॒ଶୁଃ ।
ଯତ୍ରେ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॑ ପରି॒ଧିର୍ଜୀଵ॑ନାଯ॒ କମପ॑ ନ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚଦ॒ଘମ୍ ॥ 26 ॥
(ଅ॒ଘ - ମ॒ଘ-ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12
ଅପ॑ଶ୍ଯାମ ଯୁଵ॒ତି-ମା॒ଚର॑ନ୍ତୀ-ମ୍ମୃ॒ତାଯ॑ ଜୀ॒ଵା-ମ୍ପ॑ରିଣୀ॒ଯମା॑ନାମ୍ । ଅ॒ନ୍ଧେନ॒ ଯା ତମ॑ସା॒ ପ୍ରାଵୃ॑ତା-ଽସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ମଵା॑ଚୀ॒-ମଵ॒ଯ-ନ୍ନରି॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥
ମଯୈ॒ତା-ମ୍ମା॒ଗ୍॒ସ୍ତା-ମ୍ଭ୍ରି॒ଯମା॑ଣା ଦେ॒ଵୀ ସ॒ତୀ ପି॑ତୃଲୋ॒କମ୍ ଁଯଦୈଷି॑ । ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରା॒ ନଭ॑ସା॒ ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯନ୍ତ୍ଯୁ॒ଭୌ ନୋ॑ ଲୋ॒କୌ ପଯ॒ସା-ଽଽଵୃ॑ଣୀହି ॥
ରଯି॑ଷ୍ଠାମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମଧୁ॑ମନ୍ତମୂ॒ର୍ମିଣ॒ମୂର୍ଜଃ॑ ସନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପଯ॒ସୋପ॒ ସଗ୍ଂସ॑ଦେମ ।
ସଗ୍ଂ ର॒ଯ୍ଯା ସମୁ॒ ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଚ॑ସ୍ଵା ନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ॥
ଯେ ଜୀ॒ଵା ଯେ ଚ॑ ମୃ॒ତା ଯେ ଜା॒ତା ଯେ ଚ॒ ଜନ୍ତ୍ଯାଃ᳚ ।
ତେଭ୍ଯୋ॑ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଧାରଯିତୁ॒-ମ୍ମଧୁ॑ଧାରା ଵ୍ଯୁନ୍ଦ॒ତୀ ॥
ମା॒ତା ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚-ନ୍ଦୁହି॒ତା ଵସୂ॑ନା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵସା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନା॑ମ॒-ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ ।
ପ୍ରଣୁ॒ଵୋଚ॑-ଞ୍ଚିକି॒ତୁଷେ॒ ଜନା॑ଯ॒ ମା ଗାମନା॑ଗା॒ମଦି॑ତିମ୍ ଁଵଧିଷ୍ଟ ॥
ପିବ॑ତୂଦ॒କ-ନ୍ତୃଣା᳚ନ୍ଯତ୍ତୁ । ଓମୁ-ଥ୍ସୃ॒ଜତ ॥ 27 ॥
(ଵ॒ଧି॒ଷ୍ଟ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 12)
(ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॒-ମ୍ପ୍ର ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯା॒ଭ୍ଯାଵ॑ ଵୃଥ୍ସ୍ଵା॒ ଜୋ ଭା॒ଗୋ॑-ଽଯମ୍ ଁଵୈ ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ ।
ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ତ୍ଵ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ । ପ୍ରକେ॒ତୁନେ॒ଦନ୍ତେ॒ ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣମ୍ ଁଯୌ ତେ॒ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତେ॒ ତପ॒ସା-ଽଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ । ଯ-ନ୍ତେ॒ ଯତ୍ତ॒ ଉତ୍ତିଷ୍ଠା॒ତ॑ ଇ॒ଦନ୍ତ॒ ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ॒
ପ୍ରେହ୍ଯଶ୍ମ॒ନ୍॒. ଯଦ୍ଵା ଉଦ୍ଵ॒ଯମ॒ଯ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ । ଆଯା॑ତୁ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରେ ତସ୍ମି॑-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ ଇ॒ମମପେ॒ତାହୋ॑ଭି-ର୍ଯୁଜ୍ଯନ୍ତାମଘ୍ନି॒ଯା ଅ॑ଦିତେ ପା॒ରମ୍ ଁଵ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ । ଉତ୍ତେ॑ ଗୃହେ-ଽଖାଷି॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯଃ॑ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶତ୍ । ଅ॒ପୂ॒ପଵା॑ନସୌ॒ ଦଶ॑ ଶ॒ତ ଦ॑ଶ । ଏ॒ତାସ୍ତେ॑ ତେ॒ ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଇ॒ଦମଶ୍ମ॑ନ୍ ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ । ଓ॑ରୋହତ ତ॒ନୁଵୈ᳚ କ୍ରୂ॒ର-ଞ୍ଚ॒କାର॒ ପୁନ॑ର୍ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ମା ନୋ ନୁ॑ ଗା-ଦ୍ଦଦ୍ମହ ଇ॒ମା ନାରୀଃ॒ ପରି॒ ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଅପ॑ ନ-ସ୍ସୁକ୍ଷେତ୍ରି॒ଯା ପ୍ର ଯଦ୍ଭ-ନ୍ଦି॑ଷ୍ଠଃ॒ ପ୍ର ଯଦ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ର ଯତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ଦ୍ଵିଷ॒-ସ୍ସ ନ॒-ସ୍ସିନ୍ଧୁ॒ମାପଃ॑ ପ୍ରଵ॒ଣାଦୁ॑-ଦ୍ଵ॒ନାଦା॑ନ॒ନ୍ଦାଯ॒ ନ ଵୈ ତତ୍ର॒ ଯତ୍ରେ॒ଦ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ॒ । ଅପ॑ଶ୍ଯା॒ମାଵୃ॑ଣୀହି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଦ୍ଵାଦଶ ।)
(ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॒ - ମାଯା᳚ - ତ୍ଵେ॒ତାସ୍ତେ॑ ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ )
(ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॒ - ମୋମୁଥ୍ସୃ॒ଜତ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଅନୁଵାକଂ 12
ଅପ॑ଶ୍ଯାମ ଯୁଵ॒ତି-ମା॒ଚର॑ନ୍ତୀ-ମ୍ମୃ॒ତାଯ॑ ଜୀ॒ଵା-ମ୍ପ॑ରିଣୀ॒ଯମା॑ନାମ୍ । ଅ॒ନ୍ଧେନ॒ ଯା ତମ॑ସା॒ ପ୍ରାଵୃ॑ତା-ଽସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ମଵା॑ଚୀ॒-ମଵ॒ଯ-ନ୍ନରି॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥
ମଯୈ॒ତା-ମ୍ମା॒ଗ୍॒ସ୍ତା-ମ୍ଭ୍ରି॒ଯମା॑ଣା ଦେ॒ଵୀ ସ॒ତୀ ପି॑ତୃଲୋ॒କମ୍ ଁଯଦୈଷି॑ । ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରା॒ ନଭ॑ସା॒ ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯନ୍ତ୍ଯୁ॒ଭୌ ନୋ॑ ଲୋ॒କୌ ପଯ॒ସା-ଽଽଵୃ॑ଣୀହି ॥
ରଯି॑ଷ୍ଠାମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମଧୁ॑ମନ୍ତମୂ॒ର୍ମିଣ॒ମୂର୍ଜଃ॑ ସନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପଯ॒ସୋପ॒ ସଗ୍ଂସ॑ଦେମ ।
ସଗ୍ଂ ର॒ଯ୍ଯା ସମୁ॒ ଵର୍ଚ॑ସା॒ ସଚ॑ସ୍ଵା ନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ॥
ଯେ ଜୀ॒ଵା ଯେ ଚ॑ ମୃ॒ତା ଯେ ଜା॒ତା ଯେ ଚ॒ ଜନ୍ତ୍ଯାଃ᳚ ।
ତେଭ୍ଯୋ॑ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଧାରଯିତୁ॒-ମ୍ମଧୁ॑ଧାରା ଵ୍ଯୁନ୍ଦ॒ତୀ ॥
ମା॒ତା ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚-ନ୍ଦୁହି॒ତା ଵସୂ॑ନା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵସା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନା॑ମ॒-ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ ।
ପ୍ରଣୁ॒ଵୋଚ॑-ଞ୍ଚିକି॒ତୁଷେ॒ ଜନା॑ଯ॒ ମା ଗାମନା॑ଗା॒ମଦି॑ତିମ୍ ଁଵଧିଷ୍ଟ ॥
ପିବ॑ତୂଦ॒କ-ନ୍ତୃଣା᳚ନ୍ଯତ୍ତୁ । ଓମୁ-ଥ୍ସୃ॒ଜତ ॥ 27 ॥
(ଵ॒ଧି॒ଷ୍ଟ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 12)
(ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॒-ମ୍ପ୍ର ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯା॒ଭ୍ଯାଵ॑ ଵୃଥ୍ସ୍ଵା॒ ଜୋ ଭା॒ଗୋ॑-ଽଯମ୍ ଁଵୈ ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ ।
ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ତ୍ଵ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ । ପ୍ରକେ॒ତୁନେ॒ଦନ୍ତେ॒ ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣମ୍ ଁଯୌ ତେ॒ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତେ॒ ତପ॒ସା-ଽଶ୍ମ॑ନ୍ଵତୀ ରେଵତୀ॒-ସ୍ସଗ୍ଂର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ । ଯ-ନ୍ତେ॒ ଯତ୍ତ॒ ଉତ୍ତିଷ୍ଠା॒ତ॑ ଇ॒ଦନ୍ତ॒ ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠ॒
ପ୍ରେହ୍ଯଶ୍ମ॒ନ୍॒. ଯଦ୍ଵା ଉଦ୍ଵ॒ଯମ॒ଯ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ । ଆଯା॑ତୁ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରେ ତସ୍ମି॑-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ ଇ॒ମମପେ॒ତାହୋ॑ଭି-ର୍ଯୁଜ୍ଯନ୍ତାମଘ୍ନି॒ଯା ଅ॑ଦିତେ ପା॒ରମ୍ ଁଵ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ । ଉତ୍ତେ॑ ଗୃହେ-ଽଖାଷି॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯଃ॑ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶତ୍ । ଅ॒ପୂ॒ପଵା॑ନସୌ॒ ଦଶ॑ ଶ॒ତ ଦ॑ଶ । ଏ॒ତାସ୍ତେ॑ ତେ॒ ଦିଶ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଇ॒ଦମଶ୍ମ॑ନ୍ ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ । ଓ॑ରୋହତ ତ॒ନୁଵୈ᳚ କ୍ରୂ॒ର-ଞ୍ଚ॒କାର॒ ପୁନ॑ର୍ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ମା ନୋ ନୁ॑ ଗା-ଦ୍ଦଦ୍ମହ ଇ॒ମା ନାରୀଃ॒ ପରି॒ ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଅପ॑ ନ-ସ୍ସୁକ୍ଷେତ୍ରି॒ଯା ପ୍ର ଯଦ୍ଭ-ନ୍ଦି॑ଷ୍ଠଃ॒ ପ୍ର ଯଦ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ର ଯତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ଦ୍ଵିଷ॒-ସ୍ସ ନ॒-ସ୍ସିନ୍ଧୁ॒ମାପଃ॑ ପ୍ରଵ॒ଣାଦୁ॑-ଦ୍ଵ॒ନାଦା॑ନ॒ନ୍ଦାଯ॒ ନ ଵୈ ତତ୍ର॒ ଯତ୍ରେ॒ଦ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ॒ । ଅପ॑ଶ୍ଯା॒ମାଵୃ॑ଣୀହି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଦ୍ଵାଦଶ ।)
(ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॒ - ମାଯା᳚ - ତ୍ଵେ॒ତାସ୍ତେ॑ ସ॒ପ୍ତଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ )
(ପ॒ରେ॒ଯୁ॒ଵାଗ୍ଂସ॒ - ମୋମୁଥ୍ସୃ॒ଜତ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥