ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ದ್ವಿತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಹೋತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ದಶಹೋತೃಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಕ್ರತ್ವರ್ಥಪುರುಷಾರ್ಥಪ್ರಯೋಗೌ
ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತ-ನ್ದಶಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ ಽನುದ್ರುತ್ಯ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಾ ಅಸ್ಮಾಥ್ಸೃಷ್ಟಾ ಅಪಾಕ್ರಾಮನ್ನ್ । ತಾ ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ ಽನುದ್ರುತ್ಯ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶಹೋತಾ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರ ಜಾಯತೇ ॥ ಮನಸಾ ಜುಹೋತಿ । ಮನ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಪೂರ್ಣಯಾ ಜುಹೋತಿ । ಪೂರ್ಣ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ನ್ಯೂನಯಾ ಜುಹೋತಿ । ನ್ಯೂನಾದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಪ್ರಜಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ ॥ 2 ॥
ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ ಜುಹೋತಿ । ಏತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಯಸ್ಮಾದೇವ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಸ್ಮಾದೇವ ಯೋನೇಃ ಪ್ರ ಜಾಯತೇ ॥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾಸ್ತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೈ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮುಪದ್ರಷ್ಟಾ । ಉಪದ್ರಷ್ಟುಮತ್ಯೇವ ಪ್ರ ಜಾಯತೇ ॥ ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಪ್ರಜಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟಾನಾ-ನ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಯ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ-ವಿಁದ್ಯಾಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್ಂಸಂ-ಯಁಶೋ ನರ್ಚ್ಛೇತ್ ॥ 3 ॥
ಸೋ-ಽರಣ್ಯ-ಮ್ಪರೇತ್ಯ । ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬ-ಮುದ್ಗ್ರತ್ಥ್ಯ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ನಿಷಾದ್ಯ । ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ । ಏತದ್ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪರಮ-ಙ್ಗುಹ್ಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ । ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ತದೇವ ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗತಮ್ । ಪ್ರಕಾಶ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬ-ಮುದ್ಗ್ರತ್ಥ್ಯ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ॥ 4 ॥
ಅಗ್ನಿವಾನ್. ವೈ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬಃ । ಅಗ್ನಿವತ್ಯೇವ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ॥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾಸ್ತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೈ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮುಪದ್ರಷ್ಟಾ । ಉಪದ್ರಷ್ಟು-ಮತ್ಯೇವೈನಂ-ಯಁಶ ಋಚ್ಛತಿ ॥ ಈಶ್ವರ-ನ್ತಂ-ಯಁಶೋ-ಽರ್ತೋರಿತ್ಯಾಹುಃ । ಯಸ್ಯಾನ್ತೇ ವ್ಯಾಚಷ್ಟ ಇತಿ । ವರಸ್ತಸ್ಮೈ ದೇಯಃ । ಯದೇವೈನ-ನ್ತತ್ರೋಪ ನಮತಿ । ತದೇವಾವ ರುನ್ಧೇ ॥ 5 ॥
ಅಗ್ನಿಮಾದಧಾನೋ ದಶಹೋತ್ರಾ ಽರಣಿಮವದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾತಮೇವೈನ-ಮಾಧತ್ತೇ । ತೇನೈವೋದ್ದ್ರುತ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾತಮೇವೈನಜ್ಜುಹೋತಿ । ಹವಿರ್ನಿರ್ವಫ್ಸ್ಯನ್-ದಶಹೋತಾರಂ-ವ್ಯಾಁಚಕ್ಷೀತ । ಪ್ರಜಾತಮೇವೈನ-ನ್ನಿರ್ವಪತಿ । ಸಾಮಿಧೇನೀ-ರನುವಕ್ಷ್ಯನ್-ದಶಹೋತಾರಂ-ವ್ಯಾಁಚಕ್ಷೀತ । ಸಾಮಿಧೇನೀರೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಅಥೋ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದಶಹೋತಾ । ಯಜ್ಞಮೇವ ತನುತೇ ॥ 6 ॥
ಅಭಿಚರನ್-ದಶಹೋತಾರ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ನವ ವೈ ಪುರುಷೇ ಪ್ರಾಣಾಃ । ನಾಭಿರ್ದಶಮೀ । ಸಪ್ರಾಣಮೇವೈನ-ಮಭಿಚರತಿ । ಏತಾವದ್ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ಸ್ವಮ್ । ಯಾವ-ತ್ಪ್ರಾಣಾಃ । ಯಾವದೇವಾಸ್ಯಾಸ್ತಿ । ತದಭಿಚರತಿ ॥ ಸ್ವಕೃತ ಇರಿಣೇ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರದರೇ ವಾ । ಏತದ್ವಾ ಅಸ್ಯೈ ನಿರ್-ಋತಿಗೃಹೀತಮ್ । ನಿರ್-ಋತಿ ಗೃಹೀತ ಏವೈನ-ನ್ನಿರ್-ಋತ್ಯಾ ಗ್ರಾಹಯತಿ ॥ ಯ-ದ್ವಾಚಃ ಕ್ರೂರಮ್ । ತೇನ ವಷಟ್ಕರೋತಿ । ವಾಚ ಏವೈನ-ಙ್ಕ್ರೂರೇಣ ಪ್ರ ವೃಶ್ಚತಿ । ತಾಜಗಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ ॥ 7 ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ದಶಹೋತೃಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಕ್ರತ್ವರ್ಥಪುರುಷಾರ್ಥಪ್ರಯೋಗೌ
ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತ-ನ್ದಶಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ ಽನುದ್ರುತ್ಯ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಾ ಅಸ್ಮಾಥ್ಸೃಷ್ಟಾ ಅಪಾಕ್ರಾಮನ್ನ್ । ತಾ ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ ಽನುದ್ರುತ್ಯ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶಹೋತಾ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರ ಜಾಯತೇ ॥ ಮನಸಾ ಜುಹೋತಿ । ಮನ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ಪೂರ್ಣಯಾ ಜುಹೋತಿ । ಪೂರ್ಣ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ನ್ಯೂನಯಾ ಜುಹೋತಿ । ನ್ಯೂನಾದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಪ್ರಜಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ ॥ 2 ॥
ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬೇ ಜುಹೋತಿ । ಏತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಯಸ್ಮಾದೇವ ಯೋನೇಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಸ್ಮಾದೇವ ಯೋನೇಃ ಪ್ರ ಜಾಯತೇ ॥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾಸ್ತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೈ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮುಪದ್ರಷ್ಟಾ । ಉಪದ್ರಷ್ಟುಮತ್ಯೇವ ಪ್ರ ಜಾಯತೇ ॥ ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಪ್ರಜಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟಾನಾ-ನ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಯ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ-ವಿಁದ್ಯಾಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್ಂಸಂ-ಯಁಶೋ ನರ್ಚ್ಛೇತ್ ॥ 3 ॥
ಸೋ-ಽರಣ್ಯ-ಮ್ಪರೇತ್ಯ । ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬ-ಮುದ್ಗ್ರತ್ಥ್ಯ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ನಿಷಾದ್ಯ । ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ ವ್ಯಾಚಕ್ಷೀತ । ಏತದ್ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪರಮ-ಙ್ಗುಹ್ಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ । ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ತದೇವ ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗತಮ್ । ಪ್ರಕಾಶ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬ-ಮುದ್ಗ್ರತ್ಥ್ಯ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ॥ 4 ॥
ಅಗ್ನಿವಾನ್. ವೈ ದರ್ಭಸ್ತಮ್ಬಃ । ಅಗ್ನಿವತ್ಯೇವ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ॥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದಕ್ಷಿಣತ ಉಪಾಸ್ತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೈ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮುಪದ್ರಷ್ಟಾ । ಉಪದ್ರಷ್ಟು-ಮತ್ಯೇವೈನಂ-ಯಁಶ ಋಚ್ಛತಿ ॥ ಈಶ್ವರ-ನ್ತಂ-ಯಁಶೋ-ಽರ್ತೋರಿತ್ಯಾಹುಃ । ಯಸ್ಯಾನ್ತೇ ವ್ಯಾಚಷ್ಟ ಇತಿ । ವರಸ್ತಸ್ಮೈ ದೇಯಃ । ಯದೇವೈನ-ನ್ತತ್ರೋಪ ನಮತಿ । ತದೇವಾವ ರುನ್ಧೇ ॥ 5 ॥
ಅಗ್ನಿಮಾದಧಾನೋ ದಶಹೋತ್ರಾ ಽರಣಿಮವದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾತಮೇವೈನ-ಮಾಧತ್ತೇ । ತೇನೈವೋದ್ದ್ರುತ್ಯಾಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾತಮೇವೈನಜ್ಜುಹೋತಿ । ಹವಿರ್ನಿರ್ವಫ್ಸ್ಯನ್-ದಶಹೋತಾರಂ-ವ್ಯಾಁಚಕ್ಷೀತ । ಪ್ರಜಾತಮೇವೈನ-ನ್ನಿರ್ವಪತಿ । ಸಾಮಿಧೇನೀ-ರನುವಕ್ಷ್ಯನ್-ದಶಹೋತಾರಂ-ವ್ಯಾಁಚಕ್ಷೀತ । ಸಾಮಿಧೇನೀರೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಅಥೋ ಯಜ್ಞೋ ವೈ ದಶಹೋತಾ । ಯಜ್ಞಮೇವ ತನುತೇ ॥ 6 ॥
ಅಭಿಚರನ್-ದಶಹೋತಾರ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ನವ ವೈ ಪುರುಷೇ ಪ್ರಾಣಾಃ । ನಾಭಿರ್ದಶಮೀ । ಸಪ್ರಾಣಮೇವೈನ-ಮಭಿಚರತಿ । ಏತಾವದ್ವೈ ಪುರುಷಸ್ಯ ಸ್ವಮ್ । ಯಾವ-ತ್ಪ್ರಾಣಾಃ । ಯಾವದೇವಾಸ್ಯಾಸ್ತಿ । ತದಭಿಚರತಿ ॥ ಸ್ವಕೃತ ಇರಿಣೇ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರದರೇ ವಾ । ಏತದ್ವಾ ಅಸ್ಯೈ ನಿರ್-ಋತಿಗೃಹೀತಮ್ । ನಿರ್-ಋತಿ ಗೃಹೀತ ಏವೈನ-ನ್ನಿರ್-ಋತ್ಯಾ ಗ್ರಾಹಯತಿ ॥ ಯ-ದ್ವಾಚಃ ಕ್ರೂರಮ್ । ತೇನ ವಷಟ್ಕರೋತಿ । ವಾಚ ಏವೈನ-ಙ್ಕ್ರೂರೇಣ ಪ್ರ ವೃಶ್ಚತಿ । ತಾಜಗಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ ॥ 7 ॥
(ದಶಹೋತಾ - ಸೃಷ್ಟ್ಯಾ - ಋಚ್ಛೇ-ದ್- ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ - ರುನ್ಧ - ಏವ ತನುತೇ - ನಿರ್-ಋತಿಗೃಹೀತ-ಮ್ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾದಿಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಙ್ಕ್ರತ್ವರ್ಥಪ್ರಯೋಗಃ
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾದಿಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಙ್ಕ್ರತ್ವರ್ಥಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾವಸೃಜತ । ತಾವಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಾವಪಾಕ್ರಾಮತಾಮ್ । ತೌ ಗ್ರಹೇಣಾ ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾ-ವಾಲಭಮಾನಃ । ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ-ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾವೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ ॥ 8 ॥
ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋ-ಸ್ಸೃಷ್ಟಯೋರ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತ-ಮ್ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯಸೃಜತ । ತಾನ್ಯಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಾನ್ಯಪಾಕ್ರಾಮನ್ನ್ । ತಾನಿ ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯಾಲಭಮಾನಃ ॥ 9 ॥
ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟಾನಾ-ನ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪಶುಬನ್ಧಗ್ಂ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತಗ್ಂ ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಪಶುಬನ್ಧಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ಙ್ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ ॥ 10 ॥
ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಪಶುಬನ್ಧೇನ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ । ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಪಶುಬನ್ಧಮೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಪಶುಬನ್ಧಸ್ಯ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಸೌಮ್ಯ-ಮದ್ಧ್ವರಗ್ಂ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತಗ್ಂ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಸೌಮ್ಯ-ಮದ್ಧ್ವರ-ಮಸೃಜತ ॥ 11 ॥
ಸೋ-ಽಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ಙ್ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ದೀಕ್ಷಿಷ್ಯಮಾಣಃ । ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಸೌಮ್ಯಮೇವಾದ್ಧ್ವರಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಸೌಮ್ಯಸ್ಯಾ-ದ್ಧ್ವರಸ್ಯ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ॥ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ನ ಪ್ರಾಭವತ್ । ತಮೇತಾವಚ್ಛ-ಸ್ಸಮಭರನ್ನ್ ॥ 12 ॥
ಯ-ಥ್ಸಭಾಂರಾಃ । ತತೋ ವೈ ತೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಾಭವತ್ । ಯ-ಥ್ಸಭಾಂರಾ ಭವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಭೂತ್ಯೈ ॥ ಆತಿತ್ಥ್ಯಮಾಸಾದ್ಯ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಯಜ್ಞಮುಖಂ-ವಾಁ ಆತಿಥ್ಯಮ್ । ಮುಖತ ಏವ ಯಜ್ಞಗ್ಂ ಸಭೃನ್ತ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ ॥ ಅಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷಃ । ಯೋ-ಽಪತ್ನೀಕಃ । ನ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರ ಜಾಯೇರನ್ನ್ । ಪತ್ನೀರ್ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಯಜ್ಞಮೇವಾಕಃ । ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಜನನಾಯ ॥ ಉಪಸಥ್ಸು ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಏತದ್ವೈ ಪತ್ನೀನಾ-ಮಾಯತನಮ್ । ಸ್ವ ಏವೈನಾ ಆಯತನೇ-ಽವ ಕಲ್ಪಯತಿ ॥ 13 ॥
ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋ-ಸ್ಸೃಷ್ಟಯೋರ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತ-ಮ್ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯಸೃಜತ । ತಾನ್ಯಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಾನ್ಯಪಾಕ್ರಾಮನ್ನ್ । ತಾನಿ ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯಾಲಭಮಾನಃ ॥ 9 ॥
ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನ್ಯೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟಾನಾ-ನ್ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪಶುಬನ್ಧಗ್ಂ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತಗ್ಂ ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ-ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಪಶುಬನ್ಧಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟೋ ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ಙ್ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ ॥ 10 ॥
ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಪಶುಬನ್ಧೇನ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ । ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಪಶುಬನ್ಧಮೇವ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಪಶುಬನ್ಧಸ್ಯ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಸೌಮ್ಯ-ಮದ್ಧ್ವರಗ್ಂ ಸೃಜೇಯೇತಿ । ಸ ಏತಗ್ಂ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಽಜುಹೋತ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಸೌಮ್ಯ-ಮದ್ಧ್ವರ-ಮಸೃಜತ ॥ 11 ॥
ಸೋ-ಽಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೃಷ್ಟೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ಙ್ಗ್ರಹೇಣಾಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ದೀಕ್ಷಿಷ್ಯಮಾಣಃ । ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮ್ಮನಸಾ-ಽನುದ್ರುತ್ಯಾ ಹವನೀಯೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಸೌಮ್ಯಮೇವಾದ್ಧ್ವರಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ-ಽಽರಭ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ । ಗ್ರಹೋ ಭವತಿ । ಸೌಮ್ಯಸ್ಯಾ-ದ್ಧ್ವರಸ್ಯ ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ॥ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವೈ ಯಜ್ಞೋ ನ ಪ್ರಾಭವತ್ । ತಮೇತಾವಚ್ಛ-ಸ್ಸಮಭರನ್ನ್ ॥ 12 ॥
ಯ-ಥ್ಸಭಾಂರಾಃ । ತತೋ ವೈ ತೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಾಭವತ್ । ಯ-ಥ್ಸಭಾಂರಾ ಭವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಭೂತ್ಯೈ ॥ ಆತಿತ್ಥ್ಯಮಾಸಾದ್ಯ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಯಜ್ಞಮುಖಂ-ವಾಁ ಆತಿಥ್ಯಮ್ । ಮುಖತ ಏವ ಯಜ್ಞಗ್ಂ ಸಭೃನ್ತ್ಯ ಪ್ರ ತನುತೇ ॥ ಅಯಜ್ಞೋ ವಾ ಏಷಃ । ಯೋ-ಽಪತ್ನೀಕಃ । ನ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರ ಜಾಯೇರನ್ನ್ । ಪತ್ನೀರ್ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಯಜ್ಞಮೇವಾಕಃ । ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಜನನಾಯ ॥ ಉಪಸಥ್ಸು ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಏತದ್ವೈ ಪತ್ನೀನಾ-ಮಾಯತನಮ್ । ಸ್ವ ಏವೈನಾ ಆಯತನೇ-ಽವ ಕಲ್ಪಯತಿ ॥ 13 ॥
(ತನುತ - ಆಲಭಮಾನೋ - ಽಗೃಹ್ಣಾ - ದಸೃಜ - ತಾಭರ - ಞ್ಜಾಯೇರನ್-ಥ್ಷಟ್ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಚತುರ್ಹೋತೃಪಞ್ಚಹೋತೃಮನ್ತ್ರಗ್ರಹಭಾಗಯೋಃ ಪುರುಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಕಾಮಯತ ಪ್ರ ಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸ ತ್ರಿವೃತಗ್ಗ್ ಸ್ತೋಮ-ಮಸೃಜತ । ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋಮೋ ಮದ್ಧ್ಯತ ಉದತೃಣತ್ । ತೌ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಶ್ಚಾಪರಪಕ್ಷಶ್ಚಾಭವತಾಮ್ । ಪೂರ್ವಪಕ್ಷ-ನ್ದೇವಾ ಅನ್ವಸೃಜ್ಯನ್ತ । ಅಪರಪಕ್ಷ-ಮನ್ವಸುರಾಃ । ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸುರಾಃ । ಯ-ಙ್ಕಾಮಯೇತ ವಸೀಯಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾದಿತಿ ॥ 14 ॥
ತ-ಮ್ಪೂರ್ವಪಕ್ಷೇ ಯಾಜಯೇತ್ । ವಸೀಯಾನೇವ ಭವತಿ । ಯ-ಙ್ಕಾಮಯೇತ ಪಾಪೀಯಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾದಿತಿ । ತಮಪರಪಕ್ಷೇ ಯಾಜಯೇತ್ । ಪಾಪೀಯಾನೇವ ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪೂರ್ವಪಕ್ಷೋ ¶ಪಕ್ಷಾತ್-ಕರುಣ್ಯತರಃ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶಹೋತಾ । ಚತುರ್ಹೋತಾ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಷಡ್ಢೋತಾ ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಋತವಃ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ॥ 15 ॥
ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಯ ಏವ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮ್ಬಹೋರ್ಭೂಯಾಗ್ಂಸಂ-ವೇಁದ । ಬಹೋರೇವ ಭೂಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದೇವಾಸುರಾನಸೃಜತ । ಸ ಇನ್ದ್ರಮಪಿ ನಾಸೃಜತ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಇನ್ದ್ರ-ನ್ನೋ ಜನಯೇತಿ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಯಥಾ ಽಹಂ-ಯುಁಷ್ಮಾಗ್ ಸ್ತಪಸಾ ಽಸೃಕ್ಷಿ । ಏವಮಿನ್ದ್ರ-ಞ್ಜನಯದ್ಧ್ವಮಿತಿ ॥ 16 ॥
ತೇ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯನ್ತ । ತ ಆತ್ಮನ್ನಿನ್ದ್ರ-ಮಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತಮಬ್ರುವನ್ನ್ । ಜಾಯಸ್ವೇತಿ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಕಿ-ಮ್ಭಾಗಧೇಯ-ಮಭಿಜನಿಷ್ಯ ಇತಿ । ಋತೂನ್-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರಮ್ । ಪ್ರಜಾಃ ಪಶೂನ್ । ಇಮಾಲ್ ಁಲೋಕಾನಿತ್ಯಬ್ರುವನ್ನ್ । ತಂ-ವೈಁ ಮಾ-ಽಽಹುತ್ಯಾ ಪ್ರಜನಯತೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ ॥ 17 ॥
ತ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಪ್ರಾಜನಯನ್ನ್ ॥ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವೀರೋ ಮ ಆ ಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಜಜನದಿನ್ದ್ರ-ಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಗ್ರಹೇಣ ಜುಹೋತಿ । ಆ-ಽಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ । ವೀರಗ್ಂ ಹಿ ದೇವಾ ಏತಯಾ ಽಽಹುತ್ಯಾ ಪ್ರಾಜನಯನ್ನ್ ॥ ಆದಿತ್ಯಾಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ಸುವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಽಸ್ಪರ್ಧನ್ತ । ವಯ-ಮ್ಪೂರ್ವೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಿಯಾಮ ವಯ-ಮ್ಪೂರ್ವ ಇತಿ ॥ 18 ॥
ತ ಆದಿತ್ಯಾ ಏತ-ಮ್ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತ-ಮ್ಪುರಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಾದಾಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಽಜುಹವುಃ । ತತೋ ವೈ ತೇ ಪೂರ್ವೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ಯ-ಸ್ಸುವರ್ಗಕಾಮ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪುರಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಾದಾಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವೈ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವರ್ತುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ ॥ ತೇಬ್ರುವ-ನ್ನಙ್ಗಿರಸ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ॥ 19 ॥
ಕ್ವ ಸ್ಥ । ಕ್ವ ವ-ಸ್ಸದ್ಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ । ಛನ್ದ-ಸ್ಸ್ವಿತ್ಯಬ್ರುವನ್ನ್ । ಗಾಯತ್ರಿಯಾ-ನ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಿ-ಜಗತ್ಯಾಮಿತಿ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛನ್ದಃ ಸು ಸದ್ಭ್ಯ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ । ಆಙ್ಗೀರಸೀಃ ಪ್ರಜಾ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹನ್ತಿ । ವಹನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಬಲಿಮ್ । ಐನಮಪ್ರತಿಖ್ಯಾತ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಪಞ್ಚರ್ತವಃ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಅಸಾವಾದಿತ್ಯ ಏಕವಿಗ್ಂಶಃ । ಏತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಏಷ ಶ್ರಿತಃ । ಏತಸ್ಮಿನ್-ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ । ಯ ಏವಮೇತಗ್ಗ್ ಶ್ರಿತ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 20 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಚತುರ್ಹೋತೃಪಞ್ಚಹೋತೃಮನ್ತ್ರಗ್ರಹಭಾಗಯೋಃ ಪುರುಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಕಾಮಯತ ಪ್ರ ಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸ ತ್ರಿವೃತಗ್ಗ್ ಸ್ತೋಮ-ಮಸೃಜತ । ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶಸ್ತೋಮೋ ಮದ್ಧ್ಯತ ಉದತೃಣತ್ । ತೌ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಶ್ಚಾಪರಪಕ್ಷಶ್ಚಾಭವತಾಮ್ । ಪೂರ್ವಪಕ್ಷ-ನ್ದೇವಾ ಅನ್ವಸೃಜ್ಯನ್ತ । ಅಪರಪಕ್ಷ-ಮನ್ವಸುರಾಃ । ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸುರಾಃ । ಯ-ಙ್ಕಾಮಯೇತ ವಸೀಯಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾದಿತಿ ॥ 14 ॥
ತ-ಮ್ಪೂರ್ವಪಕ್ಷೇ ಯಾಜಯೇತ್ । ವಸೀಯಾನೇವ ಭವತಿ । ಯ-ಙ್ಕಾಮಯೇತ ಪಾಪೀಯಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾದಿತಿ । ತಮಪರಪಕ್ಷೇ ಯಾಜಯೇತ್ । ಪಾಪೀಯಾನೇವ ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪೂರ್ವಪಕ್ಷೋ ¶ಪಕ್ಷಾತ್-ಕರುಣ್ಯತರಃ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶಹೋತಾ । ಚತುರ್ಹೋತಾ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಷಡ್ಢೋತಾ ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಋತವಃ ಸಂವಁಥ್ಸರಃ ॥ 15 ॥
ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಯ ಏವ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮ್ಬಹೋರ್ಭೂಯಾಗ್ಂಸಂ-ವೇಁದ । ಬಹೋರೇವ ಭೂಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದೇವಾಸುರಾನಸೃಜತ । ಸ ಇನ್ದ್ರಮಪಿ ನಾಸೃಜತ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಇನ್ದ್ರ-ನ್ನೋ ಜನಯೇತಿ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಯಥಾ ಽಹಂ-ಯುಁಷ್ಮಾಗ್ ಸ್ತಪಸಾ ಽಸೃಕ್ಷಿ । ಏವಮಿನ್ದ್ರ-ಞ್ಜನಯದ್ಧ್ವಮಿತಿ ॥ 16 ॥
ತೇ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯನ್ತ । ತ ಆತ್ಮನ್ನಿನ್ದ್ರ-ಮಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತಮಬ್ರುವನ್ನ್ । ಜಾಯಸ್ವೇತಿ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಕಿ-ಮ್ಭಾಗಧೇಯ-ಮಭಿಜನಿಷ್ಯ ಇತಿ । ಋತೂನ್-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರಮ್ । ಪ್ರಜಾಃ ಪಶೂನ್ । ಇಮಾಲ್ ಁಲೋಕಾನಿತ್ಯಬ್ರುವನ್ನ್ । ತಂ-ವೈಁ ಮಾ-ಽಽಹುತ್ಯಾ ಪ್ರಜನಯತೇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ ॥ 17 ॥
ತ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಪ್ರಾಜನಯನ್ನ್ ॥ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವೀರೋ ಮ ಆ ಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಞ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಜಜನದಿನ್ದ್ರ-ಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಗ್ರಹೇಣ ಜುಹೋತಿ । ಆ-ಽಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ । ವೀರಗ್ಂ ಹಿ ದೇವಾ ಏತಯಾ ಽಽಹುತ್ಯಾ ಪ್ರಾಜನಯನ್ನ್ ॥ ಆದಿತ್ಯಾಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚ ಸುವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಽಸ್ಪರ್ಧನ್ತ । ವಯ-ಮ್ಪೂರ್ವೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಿಯಾಮ ವಯ-ಮ್ಪೂರ್ವ ಇತಿ ॥ 18 ॥
ತ ಆದಿತ್ಯಾ ಏತ-ಮ್ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತ-ಮ್ಪುರಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಾದಾಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಽಜುಹವುಃ । ತತೋ ವೈ ತೇ ಪೂರ್ವೇ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ಯ-ಸ್ಸುವರ್ಗಕಾಮ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪುರಾ ಪ್ರಾತರನುವಾಕಾದಾಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾತ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವೈ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಸಂವಁಥ್ಸರ-ಸ್ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರ ಏವರ್ತುಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ ॥ ತೇಬ್ರುವ-ನ್ನಙ್ಗಿರಸ ಆದಿತ್ಯಾನ್ ॥ 19 ॥
ಕ್ವ ಸ್ಥ । ಕ್ವ ವ-ಸ್ಸದ್ಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ । ಛನ್ದ-ಸ್ಸ್ವಿತ್ಯಬ್ರುವನ್ನ್ । ಗಾಯತ್ರಿಯಾ-ನ್ತ್ರಿಷ್ಟುಭಿ-ಜಗತ್ಯಾಮಿತಿ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛನ್ದಃ ಸು ಸದ್ಭ್ಯ ಆದಿತ್ಯೇಭ್ಯಃ । ಆಙ್ಗೀರಸೀಃ ಪ್ರಜಾ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹನ್ತಿ । ವಹನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಬಲಿಮ್ । ಐನಮಪ್ರತಿಖ್ಯಾತ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾಃ ಪಞ್ಚರ್ತವಃ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಅಸಾವಾದಿತ್ಯ ಏಕವಿಗ್ಂಶಃ । ಏತಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಏಷ ಶ್ರಿತಃ । ಏತಸ್ಮಿನ್-ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ । ಯ ಏವಮೇತಗ್ಗ್ ಶ್ರಿತ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 20 ॥
(ಸ್ಯಾದಿತಿ - ಸಂವಁಥ್ಸರೋ - ಜನಯದ್ಧ್ವಮಿತೀ - ತ್ಯಬ್ರವೀತ್ - ಪೂರ್ವ ಇತ್ಯಾ - ದಿತ್ಯಾನ್ - ಋತವ-ಷ್ಷಟ್ಚ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಜಗ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಿಕಥನಮುಖೇನ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಪ್ರಶಂಸಾ
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಜಗ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಿಕಥನಮುಖೇನ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಪ್ರಶಂಸಾ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ಏತ-ನ್ದಶಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತೇನ ದಶಧಾ ಽಽತ್ಮಾನಂ-ವಿಁಧಾಯ । ದಶಹೋತ್ರಾ ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಯ ಚಿತ್ತಿ-ಸ್ಸ್ರುಗಾಸೀತ್ । ಚಿತ್ತಮಾಜ್ಯಮ್ । ತಸ್ಯೈತಾವ್ಅತ್ಯೇವ ವಾಗಾಸೀತ್ । ಏತಾವಾನ್. ಯಜ್ಞಕ್ರತುಃ ॥ ಸ ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽನನ್ದತ್ ॥ 21 ॥
ಅಸೃಕ್ಷಿ ವಾ ಇಮಮಿತಿ । ತಸ್ಯ ಸೋಮೋ ಹವಿರಾಸೀತ್ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಭೂರಿತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ । ಸ ಭೂಮಿಮಸೃಜತ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ನ್ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಜೂಗ್ಂಷಿ । ಸ ದ್ವಿತೀಯಮತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಭುವ ಇತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ ॥ 22 ॥
ಸೋ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮಸೃಜತ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸಾಮಾನಿ । ಸ ತೃತೀಯಮತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಸುವರಿತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ । ಸ ದಿವಮಸೃಜತ । ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ-ಮುಕ್ಥ್ಯ-ಮತಿರಾತ್ರಮೃಚಃ । ಏತಾ ವೈ ವ್ಯಾಹೃತಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಇಮಾ-ನ್ಖಲು ವೈ ಲೋಕಾನನು ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ । ಯ ಏವಮೇತಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯಾಹೃತೀಃ ಪ್ರಜಾತಾ ವೇದ ॥ 23 ॥
ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಮಿಥುನೈ-ರ್ಜಾಯತೇ ॥ ಸ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮಸೃಜತ । ಸ ಹವಿರ್ನಾ-ವಿನ್ದತ । ತಸ್ಮೈ ಸೋಮ-ಸ್ತನುವ-ಮ್ಪ್ರಾಯಚ್ಛತ್ । ಏತ-ತ್ತೇ ಹವಿರಿತಿ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಙಬಾಧತ । ಸೋ-ಽಸುರಾ-ನಸೃಜತ । ತದಸ್ಯಾ ಪ್ರಿಯಮಾಸೀತ್ ॥ 24 ॥
ತ-ದ್ದುರ್ವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯಮಭವತ್ । ತ-ದ್ದುರ್ವರ್ಣಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮ । ಸ ದ್ವಿತೀಯಮತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಪ್ರಾಂಅಬಾಧತ । ಸ ದೇವಾನಸೃಜತ । ತದಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಮಾಸೀತ್ । ತ-ಥ್ಸುವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯಮಭವತ್ । ತ-ಥ್ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮ । ಯ ಏವಗ್ಂ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮ ವೇದ ॥ 25 ॥
ಸುವರ್ಣ ಆತ್ಮನಾ ಭವತಿ । ದುರ್ವರ್ಣೋ-ಽಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸುವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯ-ಮ್ಭಾರ್ಯಮ್ । ಸುವರ್ಣ ಏವ ಭವತಿ । ಐನ-ಮ್ಪ್ರಿಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ನಾಪ್ರಿಯಮ್ ॥ ಸ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮಸೃಜತ । ಸ ಸಪ್ತಹೋತ್ರೈವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೈತ್ ॥ ತ್ರಿಣವೇನ ಸ್ತೋಮೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ-ನ್ಪ್ರಾಣುದತ । ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶೇನ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ । ಏಕವಿಗ್ಂಶೇನ ರುಚಮಧತ್ತ ॥ 26 ॥
ಸಪ್ತದಶೇನ ಪ್ರಾಜಾಯತ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸೋಮೇನ ಯಜತೇ । ಸಪ್ತಹೋತ್ರೈವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ । ತ್ರಿಣವೇನ ಸ್ತೋಮೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನ್-ಪ್ರಣುದತೇ । ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶೇನ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಏಕವಿಗ್ಂಶೇನ ರುಚ-ನ್ಧತ್ತೇ । ಸಪ್ತದಶೇನ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಪ್ತದಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ ನ ನಿರ್ಹೃತ್ಯಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿ ರ್ವೈ ಸಪ್ತದಶಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವ ಮದ್ಧ್ಯತೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ॥ 27 ॥
ಅಸೃಕ್ಷಿ ವಾ ಇಮಮಿತಿ । ತಸ್ಯ ಸೋಮೋ ಹವಿರಾಸೀತ್ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಭೂರಿತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ । ಸ ಭೂಮಿಮಸೃಜತ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ನ್ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಯಜೂಗ್ಂಷಿ । ಸ ದ್ವಿತೀಯಮತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಭುವ ಇತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ ॥ 22 ॥
ಸೋ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮಸೃಜತ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಸಾಮಾನಿ । ಸ ತೃತೀಯಮತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಸುವರಿತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ । ಸ ದಿವಮಸೃಜತ । ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ-ಮುಕ್ಥ್ಯ-ಮತಿರಾತ್ರಮೃಚಃ । ಏತಾ ವೈ ವ್ಯಾಹೃತಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಇಮಾ-ನ್ಖಲು ವೈ ಲೋಕಾನನು ಪ್ರಜಾಃ ಪಶವಶ್ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಪ್ರಾಜಾಯನ್ತ । ಯ ಏವಮೇತಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯಾಹೃತೀಃ ಪ್ರಜಾತಾ ವೇದ ॥ 23 ॥
ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಮಿಥುನೈ-ರ್ಜಾಯತೇ ॥ ಸ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮಸೃಜತ । ಸ ಹವಿರ್ನಾ-ವಿನ್ದತ । ತಸ್ಮೈ ಸೋಮ-ಸ್ತನುವ-ಮ್ಪ್ರಾಯಚ್ಛತ್ । ಏತ-ತ್ತೇ ಹವಿರಿತಿ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಙಬಾಧತ । ಸೋ-ಽಸುರಾ-ನಸೃಜತ । ತದಸ್ಯಾ ಪ್ರಿಯಮಾಸೀತ್ ॥ 24 ॥
ತ-ದ್ದುರ್ವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯಮಭವತ್ । ತ-ದ್ದುರ್ವರ್ಣಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮ । ಸ ದ್ವಿತೀಯಮತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ಪ್ರಾಂಅಬಾಧತ । ಸ ದೇವಾನಸೃಜತ । ತದಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಮಾಸೀತ್ । ತ-ಥ್ಸುವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯಮಭವತ್ । ತ-ಥ್ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮ । ಯ ಏವಗ್ಂ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮ ವೇದ ॥ 25 ॥
ಸುವರ್ಣ ಆತ್ಮನಾ ಭವತಿ । ದುರ್ವರ್ಣೋ-ಽಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸುವರ್ಣಗ್ಂ ಹಿರಣ್ಯ-ಮ್ಭಾರ್ಯಮ್ । ಸುವರ್ಣ ಏವ ಭವತಿ । ಐನ-ಮ್ಪ್ರಿಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ನಾಪ್ರಿಯಮ್ ॥ ಸ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮಸೃಜತ । ಸ ಸಪ್ತಹೋತ್ರೈವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೈತ್ ॥ ತ್ರಿಣವೇನ ಸ್ತೋಮೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ-ನ್ಪ್ರಾಣುದತ । ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶೇನ ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ । ಏಕವಿಗ್ಂಶೇನ ರುಚಮಧತ್ತ ॥ 26 ॥
ಸಪ್ತದಶೇನ ಪ್ರಾಜಾಯತ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸೋಮೇನ ಯಜತೇ । ಸಪ್ತಹೋತ್ರೈವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ । ತ್ರಿಣವೇನ ಸ್ತೋಮೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನ್-ಪ್ರಣುದತೇ । ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶೇನ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಏಕವಿಗ್ಂಶೇನ ರುಚ-ನ್ಧತ್ತೇ । ಸಪ್ತದಶೇನ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಪ್ತದಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ ನ ನಿರ್ಹೃತ್ಯಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿ ರ್ವೈ ಸಪ್ತದಶಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವ ಮದ್ಧ್ಯತೋ ಧತ್ತೇ ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ ॥ 27 ॥
(ಅನನ್ದ-ದ್- ಭುವ ಇತಿ ವ್ಯಾಹರ-ದ್- ವೇದಾ - ಸೀ-ದ್- ವೇದಾ - ಧತ್ತ - ಪ್ರಜಾತ್ಯೈ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ದಕ್ಷಿಣಾಪ್ರತಿಗ್ರಹಮನ್ತ್ರವ್ಯಾಖ್ಯಾನಮ್
ಅನುವಾಕಂ 5 - ದಕ್ಷಿಣಾಪ್ರತಿಗ್ರಹಮನ್ತ್ರವ್ಯಾಖ್ಯಾನಮ್
ದೇವಾ ವೈ ವರುಣಮಯಾಜಯನ್ನ್ । ಸ ಯಸ್ಯೈ ಯಸ್ಯೈ ದೇವತಾಯೈ ದಕ್ಷಿಣಾಮನಯತ್ । ತಾಮವ್ಲೀನಾತ್ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ವ್ಯಾವೃತ್ಯ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾಮ । ತಥಾ ನೋ ದಕ್ಷಿಣಾ ನ ವ್ಲೇಷ್ಯತೀತಿ । ತೇ ವ್ಯಾವೃತ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣನ್ನ್ । ತತೋ ವೈ ತಾ-ನ್ದಕ್ಷಿಣಾ ನಾವ್ಲೀನಾತ್ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ ವ್ಯಾವೃತ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ನೈನ-ನ್ದಕ್ಷಿಣಾ ವ್ಲೀನಾತಿ ॥ 28 ॥
ರಾಜಾ ತ್ವಾ ವರುಣೋ ನಯತು ದೇವಿ ದಕ್ಷಿಣೇ-ಽಗ್ನಯೇ ಹಿರಣ್ಯಮಿತ್ಯಾಹ । ಆಗ್ನೇಯಂ-ವೈಁ ಹಿರಣ್ಯಮ್ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ದ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಸೋಮಾಯ ವಾಸ ಇತ್ಯಾಹ । ಸೌಮ್ಯಂ-ವೈಁ ವಾಸಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ದ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ರುದ್ರಾಯ ಗಾಮಿತ್ಯಾಹ । ರೌದ್ರೀ ವೈ ಗೌಃ । ಸ್ವಯೈವೈನಾ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ವರುಣಾಯಾಶ್ವಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 29 ॥
ವಾರುಣೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಪುರುಷಮಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವೈ ಪುರುಷಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಮನವೇ ತಲ್ಪಮಿತ್ಯಾಹ । ಮಾನವೋ ವೈ ತಲ್ಪಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಉತ್ತಾನಾಯಾಙ್ಗೀರಸಾಯಾನ ಇತ್ಯಾಹ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಉತ್ತಾನ ಆಙ್ಗೀರಸಃ ॥ 30 ॥
ಅನಯೈವೈನತ್-ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ ವೈಶ್ವಾನರ್ಯರ್ಚಾ ರಥ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ವೈಶ್ವಾನರೋ ವೈ ದೇವತಯಾ ರಥಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ ತೇನಾಮೃತತ್ವಮಶ್ಯಾ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಮೃತಮೇವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ ॥ ವಯೋ ದಾತ್ರ ಇತ್ಯಾಹ । ವಯ ಏವೈನ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ಮಯೋ ಮಹ್ಯಮಸ್ತು ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 31 ॥
ಯದ್ವೈ ಶಿವಮ್ । ತನ್ಮಯಃ । ಆತ್ಮನ ಏವೈಷಾ ಪರೀತ್ತಿಃ ॥ ಕ ಇದ-ಙ್ಕಸ್ಮಾ ಅದಾದಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಕಃ । ಸ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ದದಾತಿ ॥ ಕಾಮಃ ಕಾಮಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಕಾಮೇನ ಹಿ ದದಾತಿ । ಕಾಮೇನ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ ಕಾಮೋ ದಾತಾ ಕಾಮಃ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಹೀತೇತ್ಯಾಹ ॥ 32 ॥
ಕಾಮೋ ಹಿ ದಾತಾ । ಕಾಮಃ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಹೀತಾ ॥ ಕಾಮಗ್ಂ ಸಮುದ್ರ-ಮಾವಿಶೇತ್ಯಾಹ । ಸಮುದ್ರ ಇವ ಹಿ ಕಾಮಃ । ನೇವ ಹಿ ಕಾಮಸ್ಯಾನ್ತೋ-ಽಸ್ತಿ । ನ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ॥ ಕಾಮೇನ ತ್ವಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತ್ಯಾಹ । ಯೇನ ಕಾಮೇನ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಸ ಏವೈನಮಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ಕಾಮ ಆಗಚ್ಛತಿ ॥ ಕಾಮೈತತ್ತ ಏಷಾ ತೇ ಕಾಮ ದಕ್ಷಿಣೇತ್ಯಾಹ । ಕಾಮ ಏವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನೋ-ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ದಕ್ಷಿಣಾಮಿಚ್ಛತಿ । ನ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತರಿ ॥ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ದಕ್ಷಿಣಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅನೃಣಾಮೇವೈನಾ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 33 ॥
ರಾಜಾ ತ್ವಾ ವರುಣೋ ನಯತು ದೇವಿ ದಕ್ಷಿಣೇ-ಽಗ್ನಯೇ ಹಿರಣ್ಯಮಿತ್ಯಾಹ । ಆಗ್ನೇಯಂ-ವೈಁ ಹಿರಣ್ಯಮ್ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ದ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಸೋಮಾಯ ವಾಸ ಇತ್ಯಾಹ । ಸೌಮ್ಯಂ-ವೈಁ ವಾಸಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ದ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ರುದ್ರಾಯ ಗಾಮಿತ್ಯಾಹ । ರೌದ್ರೀ ವೈ ಗೌಃ । ಸ್ವಯೈವೈನಾ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ವರುಣಾಯಾಶ್ವಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 29 ॥
ವಾರುಣೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಪುರುಷಮಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವೈ ಪುರುಷಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಮನವೇ ತಲ್ಪಮಿತ್ಯಾಹ । ಮಾನವೋ ವೈ ತಲ್ಪಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಉತ್ತಾನಾಯಾಙ್ಗೀರಸಾಯಾನ ಇತ್ಯಾಹ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಉತ್ತಾನ ಆಙ್ಗೀರಸಃ ॥ 30 ॥
ಅನಯೈವೈನತ್-ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ ವೈಶ್ವಾನರ್ಯರ್ಚಾ ರಥ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ವೈಶ್ವಾನರೋ ವೈ ದೇವತಯಾ ರಥಃ । ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ ತೇನಾಮೃತತ್ವಮಶ್ಯಾ-ಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಮೃತಮೇವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ ॥ ವಯೋ ದಾತ್ರ ಇತ್ಯಾಹ । ವಯ ಏವೈನ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ಮಯೋ ಮಹ್ಯಮಸ್ತು ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 31 ॥
ಯದ್ವೈ ಶಿವಮ್ । ತನ್ಮಯಃ । ಆತ್ಮನ ಏವೈಷಾ ಪರೀತ್ತಿಃ ॥ ಕ ಇದ-ಙ್ಕಸ್ಮಾ ಅದಾದಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಕಃ । ಸ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ದದಾತಿ ॥ ಕಾಮಃ ಕಾಮಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಕಾಮೇನ ಹಿ ದದಾತಿ । ಕಾಮೇನ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ ಕಾಮೋ ದಾತಾ ಕಾಮಃ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಹೀತೇತ್ಯಾಹ ॥ 32 ॥
ಕಾಮೋ ಹಿ ದಾತಾ । ಕಾಮಃ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಹೀತಾ ॥ ಕಾಮಗ್ಂ ಸಮುದ್ರ-ಮಾವಿಶೇತ್ಯಾಹ । ಸಮುದ್ರ ಇವ ಹಿ ಕಾಮಃ । ನೇವ ಹಿ ಕಾಮಸ್ಯಾನ್ತೋ-ಽಸ್ತಿ । ನ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ॥ ಕಾಮೇನ ತ್ವಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾಮೀತ್ಯಾಹ । ಯೇನ ಕಾಮೇನ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಸ ಏವೈನಮಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ಕಾಮ ಆಗಚ್ಛತಿ ॥ ಕಾಮೈತತ್ತ ಏಷಾ ತೇ ಕಾಮ ದಕ್ಷಿಣೇತ್ಯಾಹ । ಕಾಮ ಏವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನೋ-ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ದಕ್ಷಿಣಾಮಿಚ್ಛತಿ । ನ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತರಿ ॥ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ದಕ್ಷಿಣಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅನೃಣಾಮೇವೈನಾ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 33 ॥
(ವ್ಲೀನಾತ್ಯ - ಶ್ವಮಿತ್ಯಾಹಾ - ಙ್ಗಿರಸಃ - ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತ್ರ ಇತ್ಯಾಹ - ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀತೇತ್ಯಾಹ - ದಕ್ಷಿಣೇತ್ಯಾಹ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ದ್ವಾದಶಾಹದಶಮೇ-ಽಹನಿ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಃ
ಅನುವಾಕಂ 6 - ದ್ವಾದಶಾಹದಶಮೇ-ಽಹನಿ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಃ
ಅನ್ತೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ದ್ದಶಮಮಹಃ । ದಶಮೇ-ಽಹನ್-ಥ್ಸರ್ಪರಾಜ್ಞಿಯಾ ಋಗ್ಭಿ-ಸ್ಸ್ತುವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವಾನ್ತ-ಙ್ಗತ್ವಾ । ಅನ್ನಾದ್ಯಮವರುನ್ಧತೇ ॥ ತಿಸೃಭಿಃ ಸ್ತುವನ್ತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಭ್ಯ ಏವ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽನ್ನಾದ್ಯಮವರುನ್ಧತೇ । ಪೃಶ್ನಿವತೀ-ರ್ಭವನ್ತಿ । ಅನ್ನಂ-ವೈಁ ಪೃಶ್ನಿ ॥ 34 ॥
ಅನ್ನಮೇವಾವ-ರುನ್ಧತೇ ॥ ಮನಸಾ ಪ್ರಸ್ತೌತಿ । ಮನಸೋದ್ಗಾಯತಿ । ಮನಸಾ ಪ್ರತಿ ಹರತಿ । ಮನ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಸರ್ಪಾಃ । ತೇಷಾಮಿಯಗ್ಂ ರಾಜ್ಞೀ । ಯ-ಥ್ಸರ್ಪರಾಜ್ಞಿಯಾ ಋಗ್ಭಿ-ಸ್ಸ್ತುವನ್ತಿ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ 35 ॥
ಚತುರ್ಹೋತೄನ್. ಹೋತಾ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಸ್ತುತಮನುಶಗ್ಂಸತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ॥ ಅನ್ತೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ದ್ದಶಮಮಹಃ । ಏತ-ತ್ಖಲು ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪರಮ-ಙ್ಗುಹ್ಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ । ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ದಶಮೇ-ಽಹಗ್ಗ್-ಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವಾನ್ತ-ಙ್ಗತ್ವಾ । ಪರಮ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಙ್ಗುಹ್ಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾವರುನ್ಧೇ । ತದೇವ ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ 36 ॥
ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗತಮ್ । ಪ್ರಕಾಶ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ವಾಚಂ-ಯಁಚ್ಛತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಯಜಮಾನದೇವತ್ಯಂ-ವಾಁ ಅಹಃ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯದೇವತ್ಯಾ ರಾತ್ರಿಃ । ಅಹ್ನಾ ರಾತ್ರಿ-ನ್ಧ್ಯಾಯೇತ್ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯೈವ ತಲ್ಲೋಕಂ-ವೃಁಙ್ಕ್ತೇ । ಯದ್ದಿವಾ ವಾಚಂ-ವಿಁಸೃಜೇತ್ । ಅಹರ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಚ್ಛಿಗ್ಂಷೇತ್ । ಯನ್ನಕ್ತಂ-ವಿಁಸೃಜೇತ್ । ರಾತ್ರಿ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಚ್ಛಿಗ್ಂಷೇತ್ । ಅಧಿವೃಕ್ಷಸೂರ್ಯೇ ವಾಚಂ-ವಿಁಸೃಜತಿ । ಏತಾವನ್ತಮೇವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಮುಚ್ಛಿಗ್ಂಷತಿ । ಯಾವದಾದಿತ್ಯೋ-ಽಸ್ತಮೇತಿ ॥ 37 ॥
ಅನ್ನಮೇವಾವ-ರುನ್ಧತೇ ॥ ಮನಸಾ ಪ್ರಸ್ತೌತಿ । ಮನಸೋದ್ಗಾಯತಿ । ಮನಸಾ ಪ್ರತಿ ಹರತಿ । ಮನ ಇವ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾಪ್ತ್ಯೈ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಸರ್ಪಾಃ । ತೇಷಾಮಿಯಗ್ಂ ರಾಜ್ಞೀ । ಯ-ಥ್ಸರ್ಪರಾಜ್ಞಿಯಾ ಋಗ್ಭಿ-ಸ್ಸ್ತುವನ್ತಿ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ 35 ॥
ಚತುರ್ಹೋತೄನ್. ಹೋತಾ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಸ್ತುತಮನುಶಗ್ಂಸತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ॥ ಅನ್ತೋ ವಾ ಏಷ ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ದ್ದಶಮಮಹಃ । ಏತ-ತ್ಖಲು ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪರಮ-ಙ್ಗುಹ್ಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ । ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ದಶಮೇ-ಽಹಗ್ಗ್-ಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವಾನ್ತ-ಙ್ಗತ್ವಾ । ಪರಮ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಙ್ಗುಹ್ಯ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾವರುನ್ಧೇ । ತದೇವ ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ 36 ॥
ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರಕಾಶ-ಙ್ಗತಮ್ । ಪ್ರಕಾಶ-ಮ್ಪ್ರಜಾನಾ-ಙ್ಗಮಯತಿ ॥ ವಾಚಂ-ಯಁಚ್ಛತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯೈ ॥ ಯಜಮಾನದೇವತ್ಯಂ-ವಾಁ ಅಹಃ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯದೇವತ್ಯಾ ರಾತ್ರಿಃ । ಅಹ್ನಾ ರಾತ್ರಿ-ನ್ಧ್ಯಾಯೇತ್ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯೈವ ತಲ್ಲೋಕಂ-ವೃಁಙ್ಕ್ತೇ । ಯದ್ದಿವಾ ವಾಚಂ-ವಿಁಸೃಜೇತ್ । ಅಹರ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಚ್ಛಿಗ್ಂಷೇತ್ । ಯನ್ನಕ್ತಂ-ವಿಁಸೃಜೇತ್ । ರಾತ್ರಿ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಯೋಚ್ಛಿಗ್ಂಷೇತ್ । ಅಧಿವೃಕ್ಷಸೂರ್ಯೇ ವಾಚಂ-ವಿಁಸೃಜತಿ । ಏತಾವನ್ತಮೇವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಮುಚ್ಛಿಗ್ಂಷತಿ । ಯಾವದಾದಿತ್ಯೋ-ಽಸ್ತಮೇತಿ ॥ 37 ॥
(ಪೃಶ್ನಿ - ತಿಷ್ಠನ್ತಿ - ಗಮಯತಿ - ಶಿಗ್ಂಷೇ-ತ್ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಸಪ್ತಹೋತೃಮನ್ತ್ರಸಾಧ್ಯಯಜ್ಞಪ್ರಶಂಸಾ
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಸಪ್ತಹೋತೃಮನ್ತ್ರಸಾಧ್ಯಯಜ್ಞಪ್ರಶಂಸಾ
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಾ-ಸ್ಸೃಷ್ಟಾ-ಸ್ಸಮಶ್ಲಿಷ್ಯನ್ನ್ । ತಾ ರೂಪೇಣಾನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ । ರೂಪಂ-ವೈಁ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿತಿ । ತಾ ನಾಮ್ನಾ-ಽನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ । ನಾಮ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿತಿ । ತಸ್ಮಾದಪ್ಯಾ ಽಮಿತ್ರೌ ಸಗನ್ತ್ಯ । ನಾಮ್ನಾ ಚೇದ್ಧ್ವಯೇತೇ ॥ 38 ॥
ಮಿತ್ರಮೇವ ಭವತಃ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದೇವಾಸುರಾನಸೃಜತ । ಸ ಇನ್ದ್ರಮಪಿ ನಾಸೃಜತ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಇನ್ದ್ರ-ನ್ನೋ ಜನಯೇತಿ । ಸ ಆತ್ಮ-ನ್ನಿನ್ದ್ರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತಮಸೃಜತ । ತ-ನ್ತ್ರಿಷ್ಟುಗ್-ವೀರ್ಯ-ಮ್ಭೂತ್ವಾ-ಽನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ತಸ್ಯ ವಜ್ರಃ ಪಞ್ಚದಶೋ ಹಸ್ತ ಆಪದ್ಯತ । ತೇನೋದಯ್ಯಾಸುರಾನಭ್ಯ ಭವತ್ ॥ 39 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಭಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ತೇ ದೇವಾ ಅಸುರೈ-ರ್ವಿಜಿತ್ಯ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ವ್ಯಕ್ಷುದ್ಧ್ಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಅಮುತಃ ಪ್ರದಾನಂ-ವಾಁ ಉಪಜಿಜೀವಿಮೇತಿ । ತೇ ಸಪ್ತಹೋತಾರಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ವಿಁಧಾಯಾಯಾಸ್ಯಮ್ । ಆಙ್ಗೀರಸ-ಮ್ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್ನ್ । ಏತೇನಾಮುತ್ರ ಕಲ್ಪಯೇತಿ ॥ 40 ॥
ತಸ್ಯ ವಾ ಇಯ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿಃ । ಯದಿದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕಲ್ಪತೇ-ಽಸ್ಮೈ । ಸ ವಾ ಅಯ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೇಷು ಯಜ್ಞ-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಅಮುತ್ರ ಸದ್ಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಪೈನಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ನಮತಿ ॥ ಸೋ-ಽಮನ್ಯತ । ಅಭಿ ವಾ ಇಮೇ-ಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದಮುಂಲೋಁಕ-ಙ್ಕಮಿಷ್ಯನ್ತ ಇತಿ । ಸ ವಾಚಸ್ಪತೇ ಹೃದಿತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪುತ್ರೋ ಹೃದಯಮ್ । ತಸ್ಮಾದಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದಮುಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನಾಭಿಕಾಮಯನ್ತೇ । ಪುತ್ರೋ ಹಿ ಹೃದಯಮ್ ॥ 41 ॥
ಮಿತ್ರಮೇವ ಭವತಃ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದೇವಾಸುರಾನಸೃಜತ । ಸ ಇನ್ದ್ರಮಪಿ ನಾಸೃಜತ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಇನ್ದ್ರ-ನ್ನೋ ಜನಯೇತಿ । ಸ ಆತ್ಮ-ನ್ನಿನ್ದ್ರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತಮಸೃಜತ । ತ-ನ್ತ್ರಿಷ್ಟುಗ್-ವೀರ್ಯ-ಮ್ಭೂತ್ವಾ-ಽನು ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ತಸ್ಯ ವಜ್ರಃ ಪಞ್ಚದಶೋ ಹಸ್ತ ಆಪದ್ಯತ । ತೇನೋದಯ್ಯಾಸುರಾನಭ್ಯ ಭವತ್ ॥ 39 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಭಿ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ ತೇ ದೇವಾ ಅಸುರೈ-ರ್ವಿಜಿತ್ಯ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ವ್ಯಕ್ಷುದ್ಧ್ಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಅಮುತಃ ಪ್ರದಾನಂ-ವಾಁ ಉಪಜಿಜೀವಿಮೇತಿ । ತೇ ಸಪ್ತಹೋತಾರಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ವಿಁಧಾಯಾಯಾಸ್ಯಮ್ । ಆಙ್ಗೀರಸ-ಮ್ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್ನ್ । ಏತೇನಾಮುತ್ರ ಕಲ್ಪಯೇತಿ ॥ 40 ॥
ತಸ್ಯ ವಾ ಇಯ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿಃ । ಯದಿದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕಲ್ಪತೇ-ಽಸ್ಮೈ । ಸ ವಾ ಅಯ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೇಷು ಯಜ್ಞ-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಅಮುತ್ರ ಸದ್ಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಪೈನಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ನಮತಿ ॥ ಸೋ-ಽಮನ್ಯತ । ಅಭಿ ವಾ ಇಮೇ-ಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದಮುಂಲೋಁಕ-ಙ್ಕಮಿಷ್ಯನ್ತ ಇತಿ । ಸ ವಾಚಸ್ಪತೇ ಹೃದಿತಿ ವ್ಯಾಹರತ್ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪುತ್ರೋ ಹೃದಯಮ್ । ತಸ್ಮಾದಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾದಮುಂ-ಲೋಁಕ-ನ್ನಾಭಿಕಾಮಯನ್ತೇ । ಪುತ್ರೋ ಹಿ ಹೃದಯಮ್ ॥ 41 ॥
(ಹ್ವಯೇತ - ಅಭವತ್ - ಕಲ್ಪಯೇ - ತೀತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಸೋಮಯಾಗಾಙ್ಗತ್ವಮ್
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಸೋಮಯಾಗಾಙ್ಗತ್ವಮ್
ದೇವಾ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಭಿ-ರ್ಯಜ್ಞಮತನ್ವತ । ತೇ ವಿ ಪಾಪ್ಮನಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣಾಜಯನ್ತ । ಅಭಿ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಜಯನ್ನ್ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್-ಶ್ಚತುರ್ಹೋತೃಭಿರ್ಯಜ್ಞ-ನ್ತನುತೇ । ವಿ ಪಾಪ್ಮನಾ ಭ್ರಾತೃವ್ಯೇಣ ಜಯತೇ । ಅಭಿ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಞ್ಜಯತಿ ॥ ಷಡ್ಢೋತ್ರಾ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮಾಸಾದಯತಿ । ಅಮುಷ್ಮೈ ವೈ ಲೋಕಾಯ ಷಡ್ಢೋತಾ । ಘ್ನನ್ತಿ ಖಲು ವಾ ಏತ-ಥ್ಸೋಮಮ್ । ಯದಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ ॥ 42 ॥
ಋಜುಧೈವೈನಮಮುಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಽಽತಿತ್ಥ್ಯಮ್ । ಯಶೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಯಶ ಏವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ । ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಪಶುಮುಪ ಸಾದಯತಿ । ಸುವರ್ಗ್ಯೋ ವೈ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಯಜಮಾನಃ ಪಶುಃ । ಯಜಮಾನಮೇವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ಗ್ರಹಾನ್-ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೈಁ ಸಪ್ತಹೋತಾ ॥ 43 ॥
ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ ॥ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೄ-ನನುಸವನ-ನ್ತರ್ಪಯತಿ । ತೃಪ್ಯತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಉಪೈನಗ್ಂ ಸೋಮಪೀಥೋ ನಮತಿ । ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ದಶಹೋತಾರಂ-ವ್ಯಾಁಚಕ್ಷೀತ । ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಪವಮಾನೇ ಚತುರ್ಹೋತಾರಮ್ । ಆರ್ಭವೇ ಪವಮಾನೇ ಪಞ್ಚಹೋತಾರಮ್ । ಪಿತೃಯಜ್ಞೇ ಷಡ್ಢೋತಾರಮ್ । ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಸಪ್ತಹೋತಾರಮ್ । ಅನುಸವನಮೇವೈನಾಗ್ ಸ್ತರ್ಪಯತಿ ॥ 44 ॥
ತೃಪ್ಯತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಉಪೈನಗ್ಂ ಸೋಮಪೀಥೋ ನಮತಿ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಭಿ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಋದ್ಧಿಪರಿಮಿತಂ-ಯಁಶಸ್ಕಾಮಾಃ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಯನ್ನಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁಶ ಋಚ್ಛಾತ್ । ಸರ್ವೇಷಾ-ನ್ನಸ್ತ-ಥ್ಸಹಾಸದಿತಿ । ಸೋಮಶ್ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ । ಧಾತಾ ಷಡ್ಢೋತ್ರಾ ॥ 45 ॥
ಇನ್ದ್ರಃ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದಶಹೋತ್ರಾ । ತೇಷಾಗ್ಂ ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ ॥ ತನ್ನ್ಯಕಾಮಯತ । ತೇನಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತೇನ ಪ್ರಲಾಯಮಚರತ್ । ತ-ನ್ದೇವಾಃ ಪ್ರೈಷೈಃ ಪ್ರೈಷಮೈಚ್ಛನ್ನ್ । ತತ್-ಪ್ರೈಷಾಣಾ-ಮ್ಪ್ರೈಷತ್ವಮ್ । ನಿವಿದ್ಭಿರ್ನ್ಯವೇದಯನ್ನ್ । ತನ್ನಿವಿದಾ-ನ್ನಿವಿತ್ತ್ವಮ್ ॥ 46 ॥
ಆಪ್ರೀಭಿರಾಪ್ನುವನ್ನ್ । ತದಾಪ್ರೀಣಾಮಾಪ್ರಿತ್ವಮ್ । ತಮಘ್ನನ್ನ್ । ತಸ್ಯ ಯಶೋ ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ । ತೇ ಗ್ರಹಾ ಅಭವನ್ನ್ । ತದ್ಗ್ರಹಾಣಾ-ಙ್ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಿಁದುಷೋ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ತಸ್ಯ ತ್ವೇವ ಗೃಹೀತಾಃ ॥ ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಯೋ ವೈ ನ-ಶ್ಶ್ರೇಷ್ಠೋ-ಽಭೂತ್ ॥ 47 ॥
ತಮವಧಿಷ್ಮ । ಪುನರಿಮಗ್ಂ ಸುವಾಮಹಾ ಇತಿ । ತ-ಞ್ಛನ್ದೋಭಿ-ರಸುವನ್ತ । ತಚ್ಛನ್ದಸಾ-ಞ್ಛನ್ದಸ್ತ್ವಮ್ । ಸಾಮ್ನಾ ಸಮಾನಯನ್ನ್ । ತ-ಥ್ಸಾಮ್ನಃ ಸಾಮತ್ವಮ್ । ಉಕ್ಥೈ-ರುದಸ್ಥಾಪಯನ್ನ್ । ತದುಕ್ಥಾನಾ-ಮುಕ್ಥತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 48 ॥
ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ॥ ಸೋಮೋ ವೈ ಯಶಃ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸೋಮಮಾಗಚ್ಛತಿ । ಯಶ ಏವೈನಮೃಚ್ಛತಿ । ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ । ಯಶ್ಚೈವಂ-ವೇಁದ ಯಶ್ಚ ನ । ತಾವುಭೌ ಸೋಮ-ಮಾಗಚ್ಛತಃ । ಸೋಮೋ ಹಿ ಯಶಃ । ತ-ನ್ತ್ವಾ-ಽವ ಯಶ ಋಚ್ಛತೀತ್ಯಾಹುಃ । ಯ-ಸ್ಸೋಮೇ ಸೋಮ-ಮ್ಪ್ರಾಹೇತಿ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೋಮೇ ಸೋಮಃ ಪ್ರೋಚ್ಯಃ । ಯಶ ಏವೈನಮೃಚ್ಛತಿ ॥ 49 ॥
ಋಜುಧೈವೈನಮಮುಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ ಽಽತಿತ್ಥ್ಯಮ್ । ಯಶೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಯಶ ಏವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ । ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ ಪಶುಮುಪ ಸಾದಯತಿ । ಸುವರ್ಗ್ಯೋ ವೈ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಯಜಮಾನಃ ಪಶುಃ । ಯಜಮಾನಮೇವ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ಗ್ರಹಾನ್-ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಇನ್ದ್ರಿಯಂ-ವೈಁ ಸಪ್ತಹೋತಾ ॥ 43 ॥
ಇನ್ದ್ರಿಯಮೇವಾತ್ಮನ್-ಧತ್ತೇ ॥ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೄ-ನನುಸವನ-ನ್ತರ್ಪಯತಿ । ತೃಪ್ಯತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಉಪೈನಗ್ಂ ಸೋಮಪೀಥೋ ನಮತಿ । ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನೇ ದಶಹೋತಾರಂ-ವ್ಯಾಁಚಕ್ಷೀತ । ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಪವಮಾನೇ ಚತುರ್ಹೋತಾರಮ್ । ಆರ್ಭವೇ ಪವಮಾನೇ ಪಞ್ಚಹೋತಾರಮ್ । ಪಿತೃಯಜ್ಞೇ ಷಡ್ಢೋತಾರಮ್ । ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರೇ ಸಪ್ತಹೋತಾರಮ್ । ಅನುಸವನಮೇವೈನಾಗ್ ಸ್ತರ್ಪಯತಿ ॥ 44 ॥
ತೃಪ್ಯತಿ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಉಪೈನಗ್ಂ ಸೋಮಪೀಥೋ ನಮತಿ ॥ ದೇವಾ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಭಿ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಋದ್ಧಿಪರಿಮಿತಂ-ಯಁಶಸ್ಕಾಮಾಃ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಯನ್ನಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁಶ ಋಚ್ಛಾತ್ । ಸರ್ವೇಷಾ-ನ್ನಸ್ತ-ಥ್ಸಹಾಸದಿತಿ । ಸೋಮಶ್ಚತುರ್ಹೋತ್ರಾ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಞ್ಚಹೋತ್ರಾ । ಧಾತಾ ಷಡ್ಢೋತ್ರಾ ॥ 45 ॥
ಇನ್ದ್ರಃ ಸಪ್ತಹೋತ್ರಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದಶಹೋತ್ರಾ । ತೇಷಾಗ್ಂ ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ ॥ ತನ್ನ್ಯಕಾಮಯತ । ತೇನಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತೇನ ಪ್ರಲಾಯಮಚರತ್ । ತ-ನ್ದೇವಾಃ ಪ್ರೈಷೈಃ ಪ್ರೈಷಮೈಚ್ಛನ್ನ್ । ತತ್-ಪ್ರೈಷಾಣಾ-ಮ್ಪ್ರೈಷತ್ವಮ್ । ನಿವಿದ್ಭಿರ್ನ್ಯವೇದಯನ್ನ್ । ತನ್ನಿವಿದಾ-ನ್ನಿವಿತ್ತ್ವಮ್ ॥ 46 ॥
ಆಪ್ರೀಭಿರಾಪ್ನುವನ್ನ್ । ತದಾಪ್ರೀಣಾಮಾಪ್ರಿತ್ವಮ್ । ತಮಘ್ನನ್ನ್ । ತಸ್ಯ ಯಶೋ ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ । ತೇ ಗ್ರಹಾ ಅಭವನ್ನ್ । ತದ್ಗ್ರಹಾಣಾ-ಙ್ಗ್ರಹತ್ವಮ್ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಿಁದುಷೋ ಗ್ರಹಾ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ । ತಸ್ಯ ತ್ವೇವ ಗೃಹೀತಾಃ ॥ ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಯೋ ವೈ ನ-ಶ್ಶ್ರೇಷ್ಠೋ-ಽಭೂತ್ ॥ 47 ॥
ತಮವಧಿಷ್ಮ । ಪುನರಿಮಗ್ಂ ಸುವಾಮಹಾ ಇತಿ । ತ-ಞ್ಛನ್ದೋಭಿ-ರಸುವನ್ತ । ತಚ್ಛನ್ದಸಾ-ಞ್ಛನ್ದಸ್ತ್ವಮ್ । ಸಾಮ್ನಾ ಸಮಾನಯನ್ನ್ । ತ-ಥ್ಸಾಮ್ನಃ ಸಾಮತ್ವಮ್ । ಉಕ್ಥೈ-ರುದಸ್ಥಾಪಯನ್ನ್ । ತದುಕ್ಥಾನಾ-ಮುಕ್ಥತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 48 ॥
ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ ॥ ಸೋಮೋ ವೈ ಯಶಃ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸೋಮಮಾಗಚ್ಛತಿ । ಯಶ ಏವೈನಮೃಚ್ಛತಿ । ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ । ಯಶ್ಚೈವಂ-ವೇಁದ ಯಶ್ಚ ನ । ತಾವುಭೌ ಸೋಮ-ಮಾಗಚ್ಛತಃ । ಸೋಮೋ ಹಿ ಯಶಃ । ತ-ನ್ತ್ವಾ-ಽವ ಯಶ ಋಚ್ಛತೀತ್ಯಾಹುಃ । ಯ-ಸ್ಸೋಮೇ ಸೋಮ-ಮ್ಪ್ರಾಹೇತಿ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೋಮೇ ಸೋಮಃ ಪ್ರೋಚ್ಯಃ । ಯಶ ಏವೈನಮೃಚ್ಛತಿ ॥ 49 ॥
(ಅಭಿಷುಣ್ವನ್ತಿ - ಸಪ್ತಹೋತಾ - ತರ್ಪಯತಿ - ಷಡ್ಢೋತ್ರಾ - ನಿವಿತ್ತ್ವ - ಮಭೂತ್ - ತಿಷ್ಠತಿ - ಪ್ರಾಹೇತಿ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಹೋತೃಮನ್ತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಕಥನಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಜಗ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಿಃ
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಹೋತೃಮನ್ತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಕಥನಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಜಗ-ಥ್ಸೃಷ್ಟಿಃ
ಇದಂ-ವಾಁ ಅಗ್ರೇ ನೈವ ಕಿಞ್ಚನಾಸೀತ್ । ನ ದ್ಯೌರಾಸೀತ್ । ನ ಪೃಥಿವೀ । ನಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ತದಸದೇವ ಸನ್ಮನೋ ಽಕುರುತ ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ತದತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾದ್ಧೂಮೋ-ಽಜಾಯತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾದಗ್ನಿ-ರಜಾಯತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ ॥ 50 ॥
ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾಜ್ಜ್ಯೋತಿ-ರಜಾಯತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾದರ್ಚಿ-ರಜಾಯತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾನ್ಮರೀಚಯೋ-ಽಜಾಯನ್ತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾದುದಾರಾ ಅಜಾಯನ್ತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತದಭ್ರಮಿವ ಸಮಹನ್ಯತ ॥ ತ-ದ್ವಸ್ತಿಮಭಿನತ್ ॥ 51 ॥
ಸ ಸಮುದ್ರೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ನ ಪಿಬನ್ತಿ । ಪ್ರಜನನಮಿವ ಹಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪಶೋ-ರ್ಜಾಯಮಾನಾದಾಪಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ಯನ್ತಿ ॥ ತ-ದ್ದಶಹೋತಾ-ಽನ್ವಸೃಜ್ಯತ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶ ಹೋತಾ ॥ ಯ ಏವ-ನ್ತಪಸೋ ವೀರ್ಯಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್ಸ್ತಪ್ಯತೇ । ಭವತ್ಯೇವ ॥ ತದ್ವಾ ಇದಮಾಪಃ ಸಲಿಲ-ಮಾಸೀತ್ । ಸೋ-ಽರೋದೀತ್-ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ॥ 52 ॥
ಸ ಕಸ್ಮಾ ಅಜ್ಞಿ । ಯ-ದ್ಯಸ್ಯಾ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಇತಿ । ಯದಫ್ಸ್ವ-ವಾಪದ್ಯತ । ಸಾ ಪೃಥಿವ್ಯಭವತ್ । ಯದ್ವ್ಯಮೃಷ್ಟ । ತದನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮಭವತ್ । ಯದೂರ್ಧ್ವ-ಮುದಮೃಷ್ಟ । ಸಾ ದ್ಯೌರಭವತ್ । ಯದರೋದೀತ್ । ತದನಯೋ ರೋದಸ್ತ್ವಮ್ ॥ 53 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನಾಸ್ಯ ಗೃಹೇ ರುದನ್ತಿ । ಏತದ್ವಾ ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಞ್ಜನ್ಮ । ಯ ಏವಮೇಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಞ್ಜನ್ಮ ವೇದ । ನೈಷು ಲೋಕೇ-ಷ್ವಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ । ಸ ಇಮಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ಮವಿನ್ದತ ॥ ಸ ಇಮಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವಿಁತ್ತ್ವಾ ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾನಭವತ್ । ಸ ಜಘನಾದಸುರಾ-ನಸೃಜತ ॥ 54 ॥
ತೇಭ್ಯೋ ಮೃನ್ಮಯೇ ಪಾತ್ರೇ-ಽನ್ನಮದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ । ತಾಮಪಾಹತ । ಸಾ ತಮಿಸ್ರಾ-ಽಭವತ್ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾ-ನಭವತ್ । ಸ ಪ್ರಜನನಾದೇವ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಸ್ಮಾದಿಮಾ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ । ಪ್ರಜನನಾದ್ಧ್ಯೇನಾ ಅಸೃಜತ ॥ 55 ॥
ತಾಭ್ಯೋ ದಾರುಮಯೇ ಪಾತ್ರೇ ಪಯೋ-ಽದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ । ತಾಮಪಾಹತ । ಸಾ ಜೋಥ್ಸ್ನಾ ಽಭವತ್ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾ-ನಭವತ್ । ಸ ಉಪಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾ-ಮೇವರ್ತೂನಸೃಜತ । ತೇಭ್ಯೋ ರಜತೇ ಪಾತ್ರೇ ಘೃತಮದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ ॥ 56 ॥
ತಾಮಪಾಹತ । ಸೋ-ಽಹೋರಾತ್ರಯೋ-ಸ್ಸನ್ಧಿ-ರಭವತ್ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾ-ನಭವತ್ । ಸ ಮುಖಾ-ದ್ದೇವಾ-ನಸೃಜತ । ತೇಭ್ಯೋ ಹರಿತೇ ಪಾತ್ರೇ ಸೋಮಮದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ । ತಾಮಪಾಹತ । ತದಹರಭವತ್ ॥ 57 ॥
ಏತೇ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ದೋಹಾಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ದುಹ ಏವ ಪ್ರಜಾಃ ॥ ದಿವಾ ವೈ ನೋ-ಽಭೂದಿತಿ । ತ-ದ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ನ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಂ-ವೇಁದ । ದೇವವಾನೇವ ಭವತಿ ॥ ಏತದ್ವಾ ಅಹೋರಾತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಜನ್ಮ । ಯ ಏವಮಹೋರಾತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಜನ್ಮ ವೇದ । ನಾಹೋರಾತ್ರೇಷ್ವಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ ॥ 58 ॥
ಅಸತೋ-ಽಧಿ ಮನೋ-ಽಸೃಜ್ಯತ । ಮನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮಸೃಜತ । ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತದ್ವಾ ಇದ-ಮ್ಮನಸ್ಯೇವ ಪರಮ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಯದಿದ-ಙ್ಕಿಞ್ಚ । ತದೇತಚ್ಛ್ವೋವಸ್ಯ ಸನ್ನಾಮ ಬ್ರಹ್ಮ ॥ ವ್ಯುಚ್ಛನ್ತೀ ವ್ಯುಚ್ಛನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ವಸ್ಯಸೀ ವಸ್ಯಸೀ ವ್ಯುಚ್ಛತಿ । ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಪ್ರ ಪರಮೇಷ್ಠಿನೋ ಮಾತ್ರಾ-ಮಾಪ್ನೋತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 59 ॥
ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾಜ್ಜ್ಯೋತಿ-ರಜಾಯತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾದರ್ಚಿ-ರಜಾಯತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾನ್ಮರೀಚಯೋ-ಽಜಾಯನ್ತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತಸ್ಮಾತ್-ತೇಪಾನಾದುದಾರಾ ಅಜಾಯನ್ತ । ತ-ದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತ । ತದಭ್ರಮಿವ ಸಮಹನ್ಯತ ॥ ತ-ದ್ವಸ್ತಿಮಭಿನತ್ ॥ 51 ॥
ಸ ಸಮುದ್ರೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ನ ಪಿಬನ್ತಿ । ಪ್ರಜನನಮಿವ ಹಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪಶೋ-ರ್ಜಾಯಮಾನಾದಾಪಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ಯನ್ತಿ ॥ ತ-ದ್ದಶಹೋತಾ-ಽನ್ವಸೃಜ್ಯತ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶ ಹೋತಾ ॥ ಯ ಏವ-ನ್ತಪಸೋ ವೀರ್ಯಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್ಸ್ತಪ್ಯತೇ । ಭವತ್ಯೇವ ॥ ತದ್ವಾ ಇದಮಾಪಃ ಸಲಿಲ-ಮಾಸೀತ್ । ಸೋ-ಽರೋದೀತ್-ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ॥ 52 ॥
ಸ ಕಸ್ಮಾ ಅಜ್ಞಿ । ಯ-ದ್ಯಸ್ಯಾ ಅಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಇತಿ । ಯದಫ್ಸ್ವ-ವಾಪದ್ಯತ । ಸಾ ಪೃಥಿವ್ಯಭವತ್ । ಯದ್ವ್ಯಮೃಷ್ಟ । ತದನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮಭವತ್ । ಯದೂರ್ಧ್ವ-ಮುದಮೃಷ್ಟ । ಸಾ ದ್ಯೌರಭವತ್ । ಯದರೋದೀತ್ । ತದನಯೋ ರೋದಸ್ತ್ವಮ್ ॥ 53 ॥
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನಾಸ್ಯ ಗೃಹೇ ರುದನ್ತಿ । ಏತದ್ವಾ ಏಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಞ್ಜನ್ಮ । ಯ ಏವಮೇಷಾಂ-ಲೋಁಕಾನಾ-ಞ್ಜನ್ಮ ವೇದ । ನೈಷು ಲೋಕೇ-ಷ್ವಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ । ಸ ಇಮಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ಮವಿನ್ದತ ॥ ಸ ಇಮಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವಿಁತ್ತ್ವಾ ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾನಭವತ್ । ಸ ಜಘನಾದಸುರಾ-ನಸೃಜತ ॥ 54 ॥
ತೇಭ್ಯೋ ಮೃನ್ಮಯೇ ಪಾತ್ರೇ-ಽನ್ನಮದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ । ತಾಮಪಾಹತ । ಸಾ ತಮಿಸ್ರಾ-ಽಭವತ್ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾ-ನಭವತ್ । ಸ ಪ್ರಜನನಾದೇವ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಸ್ಮಾದಿಮಾ ಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ । ಪ್ರಜನನಾದ್ಧ್ಯೇನಾ ಅಸೃಜತ ॥ 55 ॥
ತಾಭ್ಯೋ ದಾರುಮಯೇ ಪಾತ್ರೇ ಪಯೋ-ಽದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ । ತಾಮಪಾಹತ । ಸಾ ಜೋಥ್ಸ್ನಾ ಽಭವತ್ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾ-ನಭವತ್ । ಸ ಉಪಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾ-ಮೇವರ್ತೂನಸೃಜತ । ತೇಭ್ಯೋ ರಜತೇ ಪಾತ್ರೇ ಘೃತಮದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ ॥ 56 ॥
ತಾಮಪಾಹತ । ಸೋ-ಽಹೋರಾತ್ರಯೋ-ಸ್ಸನ್ಧಿ-ರಭವತ್ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾ-ನಭವತ್ । ಸ ಮುಖಾ-ದ್ದೇವಾ-ನಸೃಜತ । ತೇಭ್ಯೋ ಹರಿತೇ ಪಾತ್ರೇ ಸೋಮಮದುಹತ್ । ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀತ್ । ತಾಮಪಾಹತ । ತದಹರಭವತ್ ॥ 57 ॥
ಏತೇ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ದೋಹಾಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ದುಹ ಏವ ಪ್ರಜಾಃ ॥ ದಿವಾ ವೈ ನೋ-ಽಭೂದಿತಿ । ತ-ದ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ನ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಂ-ವೇಁದ । ದೇವವಾನೇವ ಭವತಿ ॥ ಏತದ್ವಾ ಅಹೋರಾತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಜನ್ಮ । ಯ ಏವಮಹೋರಾತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಜನ್ಮ ವೇದ । ನಾಹೋರಾತ್ರೇಷ್ವಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ ॥ 58 ॥
ಅಸತೋ-ಽಧಿ ಮನೋ-ಽಸೃಜ್ಯತ । ಮನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮಸೃಜತ । ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತದ್ವಾ ಇದ-ಮ್ಮನಸ್ಯೇವ ಪರಮ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಯದಿದ-ಙ್ಕಿಞ್ಚ । ತದೇತಚ್ಛ್ವೋವಸ್ಯ ಸನ್ನಾಮ ಬ್ರಹ್ಮ ॥ ವ್ಯುಚ್ಛನ್ತೀ ವ್ಯುಚ್ಛನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ವಸ್ಯಸೀ ವಸ್ಯಸೀ ವ್ಯುಚ್ಛತಿ । ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಪ್ರ ಪರಮೇಷ್ಠಿನೋ ಮಾತ್ರಾ-ಮಾಪ್ನೋತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 59 ॥
(ಅಗ್ನಿರಜಾಯತ ತದ್ಭೂಯೋ-ಽತಪ್ಯತಾ - ಭಿನದ - ರೋದೀ-ತ್ಪ್ರಜಾಪತೀ - ರೋದಸ್ತ್ವ - ಮಸೃಜ - ತಾಸೃಜತ - ಘೃತಮದುಹದ್ಯಾ-ಽಸ್ಯ ಸಾ ತನೂರಾಸೀ - ದಹರಭವ-ದ್- ಋಚ್ಛತಿ - ವೇದ) (ಅ. 9)
(ಇದ-ನ್ಧೂಮೋ ಽಗ್ನಿ-ರ್ಜ್ಯೋತಿ ರರ್ಚಿ-ರ್ಮರೀಚಯ ಉದಾರಾ ಸ್ತದಭ್ರಗ್ಂ /
(ಇದ-ನ್ಧೂಮೋ ಽಗ್ನಿ-ರ್ಜ್ಯೋತಿ ರರ್ಚಿ-ರ್ಮರೀಚಯ ಉದಾರಾ ಸ್ತದಭ್ರಗ್ಂ /
ಸ ಜಘನಾ-ಥ್ಸಾ ತಮಿಸ್ರಾ ಸ ಪ್ರಜನನಾ-ಥ್ಸಾ ಜೋಥ್ಸ್ನಾ ಸ ಉಪಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಗ್ಂ ಸೋ ಽಹೋರಾತ್ರಯೋ-ಸ್ಸನ್ಧಿ-ಸ್ಸಮುಖಾ-ತ್ತದಹ-ರ್ದೇವವಾನ್ / ಮೃನ್ಮಯೇ ದಾರುಮಯೇ ರಜತೇ ಹರಿತೇ ತೇಭ್ಯಸ್ತಾಭ್ಯೋ ದ್ವೇ ತೇಭ್ಯೋ-ಽನ್ನ-ಮ್ಪಯೋ
ಘೃತಗ್ಂ ಸೋಮಮ್)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ದೇವಸೃಷ್ಟಿಮಧ್ಯೇ-ಽವಸ್ಥಿತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದೇವತಾಧಿಪತಿತ್ವಮ್
ಅನುವಾಕಂ 10 - ದೇವಸೃಷ್ಟಿಮಧ್ಯೇ-ಽವಸ್ಥಿತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದೇವತಾಧಿಪತಿತ್ವಮ್
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಿನ್ದ್ರಮಸೃಜ-ತಾನುಜಾವರ-ನ್ದೇವಾನಾಮ್ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಹಿಣೋತ್ । ಪರೇಹಿ । ಏತೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮಧಿಪತಿರೇಧೀತಿ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಕಸ್ತ್ವಮಸಿ । ವಯಂ-ವೈಁ ತ್ವಚ್ಛ್ರೇಯಾಗ್ಂಸ-ಸ್ಸ್ಮ ಇತಿ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಕಸ್ತ್ವಮಸಿ ವಯಂ-ವೈಁ ತ್ವಚ್ಛ್ರೇಯಾಗ್ಂಸ-ಸ್ಸ್ಮ ಇತಿ ಮಾ ದೇವಾ ಅವೋಚನ್ನಿತಿ ॥ ಅಥ ವಾ ಇದ-ನ್ತರ್ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತೌ ಹರ ಆಸೀತ್ ॥ 60 ॥
ಯದಸ್ಮಿನ್ನಾದಿತ್ಯೇ । ತದೇನಮಬ್ರವೀತ್ । ಏತನ್ಮೇ ಪ್ರಯಚ್ಛ । ಅಥಾಹಮೇತೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮಧಿಪತಿ-ರ್ಭವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ । ಕೋಹಗ್ಗ್-ಸ್ಯಾಮಿತ್ಯಬ್ರವೀತ್ । ಏತ-ತ್ಪ್ರದಾಯೇತಿ । ಏತ-ಥ್ಸ್ಯಾ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ । ಯದೇತದ್ಬ್ರವೀಷೀತಿ । ಕೋ ಹ ವೈ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 61 ॥
ವಿದುರೇನ-ನ್ನಾಮ್ನಾ । ತದಸ್ಮೈ ರುಕ್ಮ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚತ್ । ತತೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವಾನಾ-ಮಧಿಪತಿ-ರಭವತ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಧಿಪತಿರೇವ ಸಮಾನಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ ॥ ಸೋ-ಽಮನ್ಯತ । ಕಿ-ಙ್ಕಿಂ-ವಾಁ ಅಕರಮಿತಿ । ಸ ಚನ್ದ್ರ-ಮ್ಮ ಆಹರೇತಿ ಪ್ರಾಲಪತ್ । ತಚ್ಚನ್ದ್ರಮಸ-ಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸ್ತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 62 ॥
ಚನ್ದ್ರವಾನೇವ ಭವತಿ ॥ ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಸುವೀರ್ಯೋ ಽಮರ್ಯಾ ಯಥಾ ಗೋಪಾಯತ ಇತಿ । ತ-ಥ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಸೂರ್ಯತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನೈನ-ನ್ದಭ್ನೋತಿ ॥ ಕಶ್ಚ ನಾಸ್ಮಿನ್ವಾ ಇದಮಿನ್ದ್ರಿಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಸ್ಥಾದಿತಿ । ತದಿನ್ದ್ರ-ಸ್ಯೇನ್ದ್ರತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾವ್ಯೇವ ಭವತಿ ॥ 63 ॥
ಅಯಂ-ವಾಁ ಇದ-ಮ್ಪರಮೋ-ಽಭೂದಿತಿ । ತತ್-ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಪರಮಾಮೇವ ಕಾಷ್ಠಾ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ತ-ನ್ದೇವಾ-ಸ್ಸಮನ್ತ-ಮ್ಪರ್ಯವಿಶನ್ನ್ । ವಸವಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ । ರುದ್ರಾ ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಉತ್ತರತಃ । ಅಙ್ಗಿರಸಃ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ ॥ 64 ॥
ಸಾದ್ಧ್ಯಾಃ ಪರಾಞ್ಚಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಪೈನಗ್ಂ ಸಮಾನಾ-ಸ್ಸಂ-ವಿಁಶನ್ತಿ ॥ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾ ಆವಯತ್ । ತಾ ಅಸ್ಮೈ ನಾತಿಷ್ಠನ್ತಾನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪರ್ಯಾಯನ್ನ್ । ಸ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪರ್ಯವರ್ತಯತ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ ॥ 65 ॥
ಪಶ್ಚಾತ್-ಪರ್ಯಾಯನ್ನ್ । ಸ ಪಶ್ಚಾತ್-ಪರ್ಯವರ್ತಯತ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಮುಖ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ । ಉತ್ತರತಃ ಪರ್ಯಾಯನ್ನ್ । ಸ ಉತ್ತರತಃ ಪರ್ಯವರ್ತಯತ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಮುಖ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ ॥ 66 ॥
ಮುಖಮುತ್ತರತಃ । ಊರ್ಧ್ವಾ ಉದಾಯನ್ನ್ । ಸ ಉಪರಿಷ್ಟಾನ್ನ್ಯ-ವರ್ತಯತ । ತಾ-ಸ್ಸರ್ವತೋಮುಖೋ ಭೂತ್ವಾ ಽಽವಯತ್ । ತತೋ ವೈ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಅತಿಷ್ಠನ್ತಾನ್ನಾದ್ಯಾಯ ॥ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಪರಿ ಚ ವರ್ತಯತೇ ನಿ ಚ । ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾ ಅತ್ತಿ । ತಿಷ್ಠನ್ತೇ-ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ಅನ್ನಾದ ಏವ ಭವತಿ ॥ 67 ॥
ಯದಸ್ಮಿನ್ನಾದಿತ್ಯೇ । ತದೇನಮಬ್ರವೀತ್ । ಏತನ್ಮೇ ಪ್ರಯಚ್ಛ । ಅಥಾಹಮೇತೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮಧಿಪತಿ-ರ್ಭವಿಷ್ಯಾಮೀತಿ । ಕೋಹಗ್ಗ್-ಸ್ಯಾಮಿತ್ಯಬ್ರವೀತ್ । ಏತ-ತ್ಪ್ರದಾಯೇತಿ । ಏತ-ಥ್ಸ್ಯಾ ಇತ್ಯಬ್ರವೀತ್ । ಯದೇತದ್ಬ್ರವೀಷೀತಿ । ಕೋ ಹ ವೈ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 61 ॥
ವಿದುರೇನ-ನ್ನಾಮ್ನಾ । ತದಸ್ಮೈ ರುಕ್ಮ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚತ್ । ತತೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರೋ ದೇವಾನಾ-ಮಧಿಪತಿ-ರಭವತ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಅಧಿಪತಿರೇವ ಸಮಾನಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ ॥ ಸೋ-ಽಮನ್ಯತ । ಕಿ-ಙ್ಕಿಂ-ವಾಁ ಅಕರಮಿತಿ । ಸ ಚನ್ದ್ರ-ಮ್ಮ ಆಹರೇತಿ ಪ್ರಾಲಪತ್ । ತಚ್ಚನ್ದ್ರಮಸ-ಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸ್ತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 62 ॥
ಚನ್ದ್ರವಾನೇವ ಭವತಿ ॥ ತ-ನ್ದೇವಾ ಅಬ್ರುವನ್ನ್ । ಸುವೀರ್ಯೋ ಽಮರ್ಯಾ ಯಥಾ ಗೋಪಾಯತ ಇತಿ । ತ-ಥ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಸೂರ್ಯತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನೈನ-ನ್ದಭ್ನೋತಿ ॥ ಕಶ್ಚ ನಾಸ್ಮಿನ್ವಾ ಇದಮಿನ್ದ್ರಿಯ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯಸ್ಥಾದಿತಿ । ತದಿನ್ದ್ರ-ಸ್ಯೇನ್ದ್ರತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾವ್ಯೇವ ಭವತಿ ॥ 63 ॥
ಅಯಂ-ವಾಁ ಇದ-ಮ್ಪರಮೋ-ಽಭೂದಿತಿ । ತತ್-ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಪರಮಾಮೇವ ಕಾಷ್ಠಾ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ತ-ನ್ದೇವಾ-ಸ್ಸಮನ್ತ-ಮ್ಪರ್ಯವಿಶನ್ನ್ । ವಸವಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ । ರುದ್ರಾ ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಆದಿತ್ಯಾಃ ಪಶ್ಚಾತ್ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಉತ್ತರತಃ । ಅಙ್ಗಿರಸಃ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ ॥ 64 ॥
ಸಾದ್ಧ್ಯಾಃ ಪರಾಞ್ಚಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಪೈನಗ್ಂ ಸಮಾನಾ-ಸ್ಸಂ-ವಿಁಶನ್ತಿ ॥ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾ ಆವಯತ್ । ತಾ ಅಸ್ಮೈ ನಾತಿಷ್ಠನ್ತಾನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪರ್ಯಾಯನ್ನ್ । ಸ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪರ್ಯವರ್ತಯತ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ ॥ 65 ॥
ಪಶ್ಚಾತ್-ಪರ್ಯಾಯನ್ನ್ । ಸ ಪಶ್ಚಾತ್-ಪರ್ಯವರ್ತಯತ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಮುಖ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ । ಉತ್ತರತಃ ಪರ್ಯಾಯನ್ನ್ । ಸ ಉತ್ತರತಃ ಪರ್ಯವರ್ತಯತ । ತಾ ಮುಖ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಶ್ಯನ್ತೀಃ । ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಮುಖ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ ॥ 66 ॥
ಮುಖಮುತ್ತರತಃ । ಊರ್ಧ್ವಾ ಉದಾಯನ್ನ್ । ಸ ಉಪರಿಷ್ಟಾನ್ನ್ಯ-ವರ್ತಯತ । ತಾ-ಸ್ಸರ್ವತೋಮುಖೋ ಭೂತ್ವಾ ಽಽವಯತ್ । ತತೋ ವೈ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಅತಿಷ್ಠನ್ತಾನ್ನಾದ್ಯಾಯ ॥ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಪರಿ ಚ ವರ್ತಯತೇ ನಿ ಚ । ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾ ಅತ್ತಿ । ತಿಷ್ಠನ್ತೇ-ಽಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಅನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ಅನ್ನಾದ ಏವ ಭವತಿ ॥ 67 ॥
(ಆಸೀ-ದ್- ವೇದ - ಚನ್ದ್ರಮಸ್ತ್ವಂ-ಯಁ ಏವಂ-ವೇಁದೇ - ನ್ದ್ರಿಯಾವ್ಯೇವ ಭವತಿ - ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ - ಮುಖ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತೋ - ಮುಖ-ಮ್ಪಶ್ಚಾನ್ - +ನವ ಚ) (ಆ10 )
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಮ್ಪುರುಷಾರ್ಥಪ್ರಯೋಗಃ
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಮ್ಪುರುಷಾರ್ಥಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಕಾಮಯತ ಬಹೋರ್ಭೂಯಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಏತ-ನ್ದಶಹೋತಾರ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತಿ ಬಹೋರ್ಭೂಯಾನಭವತ್ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಬಹೋರ್ಭೂಯಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಬಹೋರೇವ ಭೂಯಾನ್-ಭವತಿ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ವೀರೋ ಮ ಆಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ದಶಹೋತುಶ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ ॥ 68 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತೀನ್ದ್ರೋ ಽಜಾಯತ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವೀರೋ ಮ ಆಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಆ-ಽಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪಶುಮಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತುಃ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತಿ ಪಶುಮಾನಭವತ್ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪಶುಮಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ॥ 69 ॥
ಪಶುಮಾನೇವ ಭವತಿ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತರ್ತವೋ ಮೇ ಕಲ್ಪೇರನ್ನಿತಿ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತು-ಷ್ಷಡ್ಢೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ್ಯೃತವೋ-ಽಸ್ಮಾ ಅಕಲ್ಪನ್ತ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತರ್ತವೋ ಮೇ ಕಲ್ಪೇರನ್ನಿತಿ । ಸ ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಕಲ್ಪನ್ತೇ-ಽಸ್ಮಾ ಋತವಃ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಸ್ಯಾಮ್ । ಆ ಮೇ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಜಾಯೇತೇತಿ ॥ 70 ॥
ಸ ಷಡ್ಢೋತು-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತಿ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜ್ಯಭವತ್ । ಆ-ಽಸ್ಯ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜ್ಯಜಾಯತ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಸ್ಯಾಮ್ । ಆ ಮೇ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಸೋಮಪ ಏವ ಸೋಮಯಾಜೀ ಭವತಿ । ಆ-ಽಸ್ಯ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಜಾಯತೇ ॥ ಸ ವಾ ಏಷ ಪಶುಃ ಪಞ್ಚಧಾ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 71 ॥
ಪದ್ಭಿರ್ಮುಖೇನ ॥ ತೇ ದೇವಾಃ ಪಶೂನ್. ವಿತ್ತ್ವಾ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ ॥ ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ವ್ಯಕ್ಷುದ್ಧ್ಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಅಮುತಃ ಪ್ರದಾನಂ-ವಾಁ ಉಪಜಿಜೀವಿಮೇತಿ । ತೇ ಸಪ್ತಹೋತಾರಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ವಿಁಧಾಯಾಯಾಸ್ಯಮ್ । ಆಙ್ಗೀರಸ-ಮ್ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್ನ್ । ಏತೇನಾಮುತ್ರ ಕಲ್ಪಯೇತಿ । ತಸ್ಯ ವಾ ಇಯ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿಃ ॥ 72 ॥
ಯದಿದ-ಙ್ಕಿಞ್ಚ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕಲ್ಪತೇ-ಽಸ್ಮೈ । ಸ ವಾ ಅಯ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೇಷು ಯಜ್ಞ-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಅಮುತ್ರ ಸದ್ಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಪೈನಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ನಮತಿ ॥ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ನ್ನಿದಾನಂ-ವೇಁದ । ನಿದಾನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ-ವೈಁ ದಶಹೋತುರ್ನಿದಾನಮ್ । ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಚತುರ್ಹೋತುಃ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹೋತುಃ । ಪಶುಬನ್ಧ-ಷ್ಷಡ್ಢೋತುಃ । ಸೌಮ್ಯೋ-ಽದ್ಧ್ವರ-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತುಃ । ಏತದ್ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ನ್ನಿದಾನಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನಿದಾನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 73 ॥
ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತೀನ್ದ್ರೋ ಽಜಾಯತ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ವೀರೋ ಮ ಆಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಆ-ಽಸ್ಯ ವೀರೋ ಜಾಯತೇ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಪಶುಮಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಚತುರ್ಹೋತುಃ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತಿ ಪಶುಮಾನಭವತ್ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪಶುಮಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ॥ 69 ॥
ಪಶುಮಾನೇವ ಭವತಿ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತರ್ತವೋ ಮೇ ಕಲ್ಪೇರನ್ನಿತಿ । ಸ ಪಞ್ಚಹೋತು-ಷ್ಷಡ್ಢೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ್ಯೃತವೋ-ಽಸ್ಮಾ ಅಕಲ್ಪನ್ತ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತರ್ತವೋ ಮೇ ಕಲ್ಪೇರನ್ನಿತಿ । ಸ ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಕಲ್ಪನ್ತೇ-ಽಸ್ಮಾ ಋತವಃ ॥ ಸೋ-ಽಕಾಮಯತ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಸ್ಯಾಮ್ । ಆ ಮೇ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಜಾಯೇತೇತಿ ॥ 70 ॥
ಸ ಷಡ್ಢೋತು-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ನ್ನಿರಮಿಮೀತ । ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ । ತಸ್ಯ ಪ್ರಯುಕ್ತಿ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜ್ಯಭವತ್ । ಆ-ಽಸ್ಯ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜ್ಯಜಾಯತ । ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಸ್ಯಾಮ್ । ಆ ಮೇ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಜಾಯೇತೇತಿ । ಸ ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ । ಸೋಮಪ ಏವ ಸೋಮಯಾಜೀ ಭವತಿ । ಆ-ಽಸ್ಯ ಸೋಮಪ-ಸ್ಸೋಮಯಾಜೀ ಜಾಯತೇ ॥ ಸ ವಾ ಏಷ ಪಶುಃ ಪಞ್ಚಧಾ ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 71 ॥
ಪದ್ಭಿರ್ಮುಖೇನ ॥ ತೇ ದೇವಾಃ ಪಶೂನ್. ವಿತ್ತ್ವಾ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ ॥ ತೇ-ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ವ್ಯಕ್ಷುದ್ಧ್ಯನ್ನ್ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಅಮುತಃ ಪ್ರದಾನಂ-ವಾಁ ಉಪಜಿಜೀವಿಮೇತಿ । ತೇ ಸಪ್ತಹೋತಾರಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ವಿಁಧಾಯಾಯಾಸ್ಯಮ್ । ಆಙ್ಗೀರಸ-ಮ್ಪ್ರಾಹಿಣ್ವನ್ನ್ । ಏತೇನಾಮುತ್ರ ಕಲ್ಪಯೇತಿ । ತಸ್ಯ ವಾ ಇಯ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿಃ ॥ 72 ॥
ಯದಿದ-ಙ್ಕಿಞ್ಚ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಕಲ್ಪತೇ-ಽಸ್ಮೈ । ಸ ವಾ ಅಯ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೇಷು ಯಜ್ಞ-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಅಮುತ್ರ ಸದ್ಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಪೈನಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ನಮತಿ ॥ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ನ್ನಿದಾನಂ-ವೇಁದ । ನಿದಾನವಾ-ನ್ಭವತಿ । ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ-ವೈಁ ದಶಹೋತುರ್ನಿದಾನಮ್ । ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಚತುರ್ಹೋತುಃ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹೋತುಃ । ಪಶುಬನ್ಧ-ಷ್ಷಡ್ಢೋತುಃ । ಸೌಮ್ಯೋ-ಽದ್ಧ್ವರ-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತುಃ । ಏತದ್ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ನ್ನಿದಾನಮ್ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನಿದಾನವಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 73 ॥
(ಅಮಿಮೀತ ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯುಙ್ಕ್ತ - ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪ್ರಯುಞ್ಜಿತ - ಜಾಯೇತೇತಿ - ತಿಷ್ಠತಿ - ಕ್ಲೃಪ್ತಿ--ರ್ ದಶಹೋತು-ರ್ನಿದಾನಗ್ಂ ಸಪ್ತ ಚ ) (ಅ. 11)
(ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಜೇಯೇತಿ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ ಸೃಜೇಯೇತಿ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ ಸ ತಪ-ಸ್ಸ ತ್ರಿವೃತಂ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ದಶಹೋತಾರ-ನ್ತೇನ ದಶಧಾ-ಽಽತ್ಮಾನಂ - ದೇವಾ ವೈ ವರುಣ - ಮನ್ತೋ ವೈ - ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ತಾ-ಸ್ಸೃಷ್ಟಾ-ಸ್ಸಮಶ್ಲಿಷ್ಯನ್ - ದೇವಾ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಭಿ - ರಿದಂ-ವಾಁ ಅಗ್ರೇ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಿನ್ದ್ರಂ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಬಹೋರ್ಭೂಯಾನೇಕಾದಶ)
(ಪ್ರಜಾಪತಿ - ಸ್ತದ್ಗ್ರಹಸ್ಯ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತಾ - ನಯೈವೈನತ್ - ತಸ್ಯ ವಾ ಇಯ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿ - ಸ್ತಸ್ಮಾ-ತ್ತೇಪಾನಾಜ್ಜ್ಯೋತಿ--ರ್ ಯದಸ್ಮಿನ್ನಾದಿತ್ಯೇ -ಸಷಡ್ಢೋತು-ಸ್ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ನ್ತ್ರಿಸಪ್ತತಿಃ)
(ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ - ನಿದಾನವಾನ್ಭವತಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ದ್ವಿತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥