2.2 - ஹோத்ரு'ப்ராஹ்மணம் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ப்ராஹ்மண பாடஃ - ப்ரஜாபதிரகாமயத ப்ரஜாஃ

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்விதீயாஷ்டகே த்விதீயஃ ப்ரபாடகஃ - ஹோத்ரு'ப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,

ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - தஶஹோத்ரு'மந்த்ரஸ்ய க்ரத்வர்தபுருஷார்தப்ரயோகௌ
ப்ரஜாபதிரகாமயத ப்ரஜா-ஸ்ஸ்ரு'ஜேயேதி । ஸ ஏத-ந்தஶஹோதார-மபஶ்யத் । த-ம்மநஸா 'நுத்ருத்ய தர்பஸ்தம்பே-'ஜுஹோத் । ததோ வை ஸ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தா அஸ்மாத்ஸ்ரு'ஷ்டா அபாக்ராமந்ந் । தா க்ரஹேணாக்ரு'ஹ்ணாத் । தத்க்ரஹஸ்ய க்ரஹத்வம் । யஃ காமயேத ப்ரஜாயேயேதி । ஸ தஶஹோதார-ம்மநஸா 'நுத்ருத்ய தர்பஸ்தம்பே ஜுஹுயாத் । ப்ரஜாபதிர்வை தஶஹோதா ॥ 1 ॥
ப்ரஜாபதிரேவ பூத்வா ப்ர ஜாயதே ॥ மநஸா ஜுஹோதி । மந இவ ஹி ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதேராப்த்யை ॥ பூர்ணயா ஜுஹோதி । பூர்ண இவ ஹி ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதேராப்த்யை ॥ ந்யூநயா ஜுஹோதி । ந்யூநாத்தி ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । ப்ரஜாநாக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட்யை ॥ 2 ॥
தர்பஸ்தம்பே ஜுஹோதி । ஏதஸ்மாத்வை யோநேஃ ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । யஸ்மாதேவ யோநேஃ ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தஸ்மாதேவ யோநேஃ ப்ர ஜாயதே ॥ ப்ராஹ்மணோ தக்ஷிணத உபாஸ்தே । ப்ராஹ்மணோ வை ப்ரஜாநா-முபத்ரஷ்டா । உபத்ரஷ்டுமத்யேவ ப்ர ஜாயதே ॥ க்ரஹோ பவதி । ப்ரஜாநாக்ம் ஸ்ரு'ஷ்டாநா-ந்த்ரு'த்யை ॥ ய-ம்ப்ராஹ்மணம்-விஂத்யாம்-விஂத்வாக்ம்ஸம்-யஂஶோ நர்ச்சேத் ॥ 3 ॥
ஸோ-'ரண்ய-ம்பரேத்ய । தர்பஸ்தம்ப-முத்க்ரத்த்ய । ப்ராஹ்மண-ந்தக்ஷிணதோ நிஷாத்ய । சதுர்ஹோத்ரூ'ந் வ்யாசக்ஷீத । ஏதத்வை தேவாநா-ம்பரம-ங்குஹ்ய-ம்ப்ரஹ்ம । யச்சதுர்ஹோதாரஃ । ததேவ ப்ரகாஶ-ங்கமயதி । ததேந-ம்ப்ரகாஶ-ங்கதம் । ப்ரகாஶ-ம்ப்ரஜாநா-ங்கமயதி ॥ தர்பஸ்தம்ப-முத்க்ரத்த்ய வ்யாசஷ்டே ॥ 4 ॥
அக்நிவாந். வை தர்பஸ்தம்பஃ । அக்நிவத்யேவ வ்யாசஷ்டே ॥ ப்ராஹ்மணோ தக்ஷிணத உபாஸ்தே । ப்ராஹ்மணோ வை ப்ரஜாநா-முபத்ரஷ்டா । உபத்ரஷ்டு-மத்யேவைநம்-யஂஶ ரு'ச்சதி ॥ ஈஶ்வர-ந்தம்-யஂஶோ-'ர்தோரித்யாஹுஃ । யஸ்யாந்தே வ்யாசஷ்ட இதி । வரஸ்தஸ்மை தேயஃ । யதேவைந-ந்தத்ரோப நமதி । ததேவாவ ருந்தே ॥ 5 ॥
அக்நிமாததாநோ தஶஹோத்ரா 'ரணிமவதத்த்யாத் । ப்ரஜாதமேவைந-மாதத்தே । தேநைவோத்த்ருத்யாக்நிஹோத்ர-ஞ்ஜுஹுயாத் । ப்ரஜாதமேவைநஜ்ஜுஹோதி । ஹவிர்நிர்வப்ஸ்யந்-தஶஹோதாரம்-வ்யாஂசக்ஷீத । ப்ரஜாதமேவைந-ந்நிர்வபதி । ஸாமிதேநீ-ரநுவக்ஷ்யந்-தஶஹோதாரம்-வ்யாஂசக்ஷீத । ஸாமிதேநீரேவ ஸ்ரு'ஷ்ட்வா-''ரப்ய ப்ர தநுதே । அதோ யஜ்ஞோ வை தஶஹோதா । யஜ்ஞமேவ தநுதே ॥ 6 ॥
அபிசரந்-தஶஹோதார-ஞ்ஜுஹுயாத் । நவ வை புருஷே ப்ராணாஃ । நாபிர்தஶமீ । ஸப்ராணமேவைந-மபிசரதி । ஏதாவத்வை புருஷஸ்ய ஸ்வம் । யாவ-த்ப்ராணாஃ । யாவதேவாஸ்யாஸ்தி । ததபிசரதி ॥ ஸ்வக்ரு'த இரிணே ஜுஹோதி ப்ரதரே வா । ஏதத்வா அஸ்யை நிர்-ரு'திக்ரு'ஹீதம் । நிர்-ரு'தி க்ரு'ஹீத ஏவைந-ந்நிர்-ரு'த்யா க்ராஹயதி ॥ ய-த்வாசஃ க்ரூரம் । தேந வஷட்கரோதி । வாச ஏவைந-ங்க்ரூரேண ப்ர வ்ரு'ஶ்சதி । தாஜகார்திமார்ச்சதி ॥ 7 ॥

(தஶஹோதா - ஸ்ரு'ஷ்ட்யா - ரு'ச்சே-த்- வ்யாசஷ்டே - ருந்த - ஏவ தநுதே - நிர்-ரு'திக்ரு'ஹீத-ம்பஞ்ச ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2 - சதுர்ஹோத்ராதிமந்த்ராணா-ங்க்ரத்வர்தப்ரயோகஃ

ப்ரஜாபதிரகாமயத தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ஸ்ரு'ஜேயேதி । ஸ ஏத-ஞ்சதுர்ஹோதார-மபஶ்யத் । த-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா ஹவநீயே-'ஜுஹோத் । ததோ வை ஸ தர்ஶபூர்ணமாஸாவஸ்ரு'ஜத । தாவஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டாவபாக்ராமதாம் । தௌ க்ரஹேணா க்ரு'ஹ்ணாத் । தத்க்ரஹஸ்ய க்ரஹத்வம் । தர்ஶபூர்ணமாஸா-வாலபமாநஃ । சதுர்ஹோதார-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா-ஹவநீயே ஜுஹுயாத் । தர்ஶபூர்ணமாஸாவேவ ஸ்ரு'ஷ்ட்வா-''ரப்ய ப்ர தநுதே ॥ 8 ॥
க்ரஹோ பவதி । தர்ஶபூர்ணமாஸயோ-ஸ்ஸ்ரு'ஷ்டயோர்த்ரு'த்யை ॥ ஸோ-'காமயத சாதுர்மாஸ்யாநி ஸ்ரு'ஜேயேதி । ஸ ஏத-ம்பஞ்சஹோதார-மபஶ்யத் । த-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா ஹவநீயே-'ஜுஹோத் । ததோ வை ஸ சாதுர்மாஸ்யாந்யஸ்ரு'ஜத । தாந்யஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டாந்யபாக்ராமந்ந் । தாநி க்ரஹேணாக்ரு'ஹ்ணாத் । தத்க்ரஹஸ்ய க்ரஹத்வம் । சாதுர்மாஸ்யாந்யாலபமாநஃ ॥ 9 ॥
பஞ்சஹோதார-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா ஹவநீயே ஜுஹுயாத் । சாதுர்மாஸ்யாந்யேவ ஸ்ரு'ஷ்ட்வா-''ரப்ய ப்ர தநுதே । க்ரஹோ பவதி । சாதுர்மாஸ்யாநாக்ம் ஸ்ரு'ஷ்டாநா-ந்த்ரு'த்யை ॥ ஸோ-'காமயத பஶுபந்தக்ம் ஸ்ரு'ஜேயேதி । ஸ ஏதக்ம் ஷட்டோதார-மபஶ்யத் । த-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா ஹவநீயே-'ஜுஹோத் । ததோ வை ஸ பஶுபந்தமஸ்ரு'ஜத । ஸோ-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டோ 'பாக்ராமத் । த-ங்க்ரஹேணாக்ரு'ஹ்ணாத் ॥ 10 ॥
தத்க்ரஹஸ்ய க்ரஹத்வம் । பஶுபந்தேந யக்ஷ்யமாணஃ । ஷட்டோதார-ம்மநஸா 'நுத்ருத்யா ஹவநீயே ஜுஹுயாத் । பஶுபந்தமேவ ஸ்ரு'ஷ்ட்வா-''ரப்ய ப்ர தநுதே । க்ரஹோ பவதி । பஶுபந்தஸ்ய ஸ்ரு'ஷ்டஸ்ய த்ரு'த்யை ॥ ஸோ-'காமயத ஸௌம்ய-மத்த்வரக்ம் ஸ்ரு'ஜேயேதி । ஸ ஏதக்ம் ஸப்தஹோதார-மபஶ்யத் । த-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா ஹவநீயே 'ஜுஹோத் । ததோ வை ஸ ஸௌம்ய-மத்த்வர-மஸ்ரு'ஜத ॥ 11 ॥
ஸோ-'ஸ்மா-த்ஸ்ரு'ஷ்டோ-'பாக்ராமத் । த-ங்க்ரஹேணாக்ரு'ஹ்ணாத் । தத்க்ரஹஸ்ய க்ரஹத்வம் । தீக்ஷிஷ்யமாணஃ । ஸப்தஹோதார-ம்மநஸா-'நுத்ருத்யா ஹவநீயே ஜுஹுயாத் । ஸௌம்யமேவாத்த்வரக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட்வா-''ரப்ய ப்ர தநுதே । க்ரஹோ பவதி । ஸௌம்யஸ்யா-த்த்வரஸ்ய ஸ்ரு'ஷ்டஸ்ய த்ரு'த்யை ॥ தேவேப்யோ வை யஜ்ஞோ ந ப்ராபவத் । தமேதாவச்ச-ஸ்ஸமபரந்ந் ॥ 12 ॥
ய-த்ஸபாம்ராஃ । ததோ வை தேப்யோ யஜ்ஞஃ ப்ராபவத் । ய-த்ஸபாம்ரா பவந்தி । யஜ்ஞஸ்ய ப்ரபூத்யை ॥ ஆதித்த்யமாஸாத்ய வ்யாசஷ்டே । யஜ்ஞமுகம்-வாஂ ஆதித்யம் । முகத ஏவ யஜ்ஞக்ம் ஸப்ரு'ந்த்ய ப்ர தநுதே ॥ அயஜ்ஞோ வா ஏஷஃ । யோ-'பத்நீகஃ । ந ப்ரஜாஃ ப்ர ஜாயேரந்ந் । பத்நீர்வ்யாசஷ்டே । யஜ்ஞமேவாகஃ । ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநாய ॥ உபஸத்ஸு வ்யாசஷ்டே । ஏதத்வை பத்நீநா-மாயதநம் । ஸ்வ ஏவைநா ஆயதநே-'வ கல்பயதி ॥ 13 ॥

(தநுத - ஆலபமாநோ - 'க்ரு'ஹ்ணா - தஸ்ரு'ஜ - தாபர - ஞ்ஜாயேரந்-த்ஷட்ச) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - சதுர்ஹோத்ரு'பஞ்சஹோத்ரு'மந்த்ரக்ரஹபாகயோஃ புருஷார்த ப்ரயோகஃ
ப்ரஜாபதி-ரகாமயத ப்ர ஜாயேயேதி । ஸ தபோ-'தப்யத । ஸ த்ரிவ்ரு'தக்க் ஸ்தோம-மஸ்ரு'ஜத । த-ம்பஞ்சதஶஸ்தோமோ மத்த்யத உதத்ரு'ணத் । தௌ பூர்வபக்ஷஶ்சாபரபக்ஷஶ்சாபவதாம் । பூர்வபக்ஷ-ந்தேவா அந்வஸ்ரு'ஜ்யந்த । அபரபக்ஷ-மந்வஸுராஃ । ததோ தேவா அபவந்ந் । பரா-'ஸுராஃ । ய-ங்காமயேத வஸீயாந்-த்ஸ்யாதிதி ॥ 14 ॥
த-ம்பூர்வபக்ஷே யாஜயேத் । வஸீயாநேவ பவதி । ய-ங்காமயேத பாபீயாந்-த்ஸ்யாதிதி । தமபரபக்ஷே யாஜயேத் । பாபீயாநேவ பவதி । தஸ்மா-த்பூர்வபக்ஷோ ¶பக்ஷாத்-கருண்யதரஃ ॥ ப்ரஜாபதிர்வை தஶஹோதா । சதுர்ஹோதா பஞ்சஹோதா । ஷட்டோதா ஸப்தஹோதா । ரு'தவஃ ஸம்வஂத்ஸரஃ ॥ 15 ॥
ப்ரஜாஃ பஶவ இமே லோகாஃ । ய ஏவ-ம்ப்ரஜாபதி-ம்பஹோர்பூயாக்ம்ஸம்-வேஂத । பஹோரேவ பூயா-ந்பவதி ॥ ப்ரஜாபதி-ர்தேவாஸுராநஸ்ரு'ஜத । ஸ இந்த்ரமபி நாஸ்ரு'ஜத । த-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । இந்த்ர-ந்நோ ஜநயேதி । ஸோ-'ப்ரவீத் । யதா 'ஹம்-யுஂஷ்மாக் ஸ்தபஸா 'ஸ்ரு'க்ஷி । ஏவமிந்த்ர-ஞ்ஜநயத்த்வமிதி ॥ 16 ॥
தே தபோ-'தப்யந்த । த ஆத்மந்நிந்த்ர-மபஶ்யந்ந் । தமப்ருவந்ந் । ஜாயஸ்வேதி । ஸோ-'ப்ரவீத் । கி-ம்பாகதேய-மபிஜநிஷ்ய இதி । ரு'தூந்-த்ஸம்வஂத்ஸரம் । ப்ரஜாஃ பஶூந் । இமால் ஂலோகாநித்யப்ருவந்ந் । தம்-வைஂ மா-''ஹுத்யா ப்ரஜநயதேத்யப்ரவீத் ॥ 17 ॥
த-ஞ்சதுர்ஹோத்ரா ப்ராஜநயந்ந் ॥ யஃ காமயேத வீரோ ம ஆ ஜாயேதேதி । ஸ சதுர்ஹோதார-ஞ்ஜுஹுயாத் । ப்ரஜாபதிர்வை சதுர்ஹோதா । ப்ரஜாபதிரேவ பூத்வா ப்ரஜாயதே । ஜஜநதிந்த்ர-மிந்த்ரியாய ஸ்வாஹேதி க்ரஹேண ஜுஹோதி । ஆ-'ஸ்ய வீரோ ஜாயதே । வீரக்ம் ஹி தேவா ஏதயா ''ஹுத்யா ப்ராஜநயந்ந் ॥ ஆதித்யாஶ்சாங்கிரஸஶ்ச ஸுவர்கே லோகே 'ஸ்பர்தந்த । வய-ம்பூர்வே ஸுவர்கம்-லோஂகமியாம வய-ம்பூர்வ இதி ॥ 18 ॥
த ஆதித்யா ஏத-ம்பஞ்சஹோதார-மபஶ்யந்ந் । த-ம்புரா ப்ராதரநுவாகாதாக்நீத்த்ரே 'ஜுஹவுஃ । ததோ வை தே பூர்வே ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந்ந் । ய-ஸ்ஸுவர்ககாம-ஸ்ஸ்யாத் । ஸ பஞ்சஹோதார-ம்புரா ப்ராதரநுவாகாதாக்நீத்த்ரே ஜுஹுயாத் । ஸம்வஂத்ஸரோ வை பஞ்சஹோதா । ஸம்வஂத்ஸர-ஸ்ஸுவர்கோ லோகஃ । ஸம்வஂத்ஸர ஏவர்துஷு ப்ரதிஷ்டாய । ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ॥ தேப்ருவ-ந்நங்கிரஸ ஆதித்யாந் ॥ 19 ॥
க்வ ஸ்த । க்வ வ-ஸ்ஸத்ப்யோ ஹவ்யம்-வஂக்ஷ்யாம இதி । சந்த-ஸ்ஸ்வித்யப்ருவந்ந் । காயத்ரியா-ந்த்ரிஷ்டுபி-ஜகத்யாமிதி । தஸ்மாச்சந்தஃ ஸு ஸத்ப்ய ஆதித்யேப்யஃ । ஆங்கீரஸீஃ ப்ரஜா ஹவ்யம்-வஂஹந்தி । வஹந்த்யஸ்மை ப்ரஜா பலிம் । ஐநமப்ரதிக்யாத-ங்கச்சதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ த்வாதஶ மாஸாஃ பஞ்சர்தவஃ । த்ரய இமே லோகாஃ । அஸாவாதித்ய ஏகவிக்ம்ஶஃ । ஏதஸ்மிந் வா ஏஷ ஶ்ரிதஃ । ஏதஸ்மிந்-ப்ரதிஷ்டிதஃ । ய ஏவமேதக்க் ஶ்ரித-ம்ப்ரதிஷ்டிதம்-வேஂத । ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ॥ 20 ॥

(ஸ்யாதிதி - ஸம்வஂத்ஸரோ - ஜநயத்த்வமிதீ - த்யப்ரவீத் - பூர்வ இத்யா - தித்யாந் - ரு'தவ-ஷ்ஷட்ச) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - ஜக-த்ஸ்ரு'ஷ்டிகதநமுகேந ஹோத்ரு'மந்த்ரப்ரஶம்ஸா

ப்ரஜாபதி-ரகாமயத ப்ரஜாயேயேதி । ஸ ஏத-ந்தஶஹோதார-மபஶ்யத் । தேந தஶதா ''த்மாநம்-விஂதாய । தஶஹோத்ரா 'தப்யத । தஸ்ய சித்தி-ஸ்ஸ்ருகாஸீத் । சித்தமாஜ்யம் । தஸ்யைதாவ்அத்யேவ வாகாஸீத் । ஏதாவாந். யஜ்ஞக்ரதுஃ ॥ ஸ சதுர்ஹோதார-மஸ்ரு'ஜத । ஸோ-'நந்தத் ॥ 21 ॥
அஸ்ரு'க்ஷி வா இமமிதி । தஸ்ய ஸோமோ ஹவிராஸீத் । ஸ சதுர்ஹோத்ரா 'தப்யத । ஸோ-'தாம்யத் । ஸ பூரிதி வ்யாஹரத் । ஸ பூமிமஸ்ரு'ஜத । அக்நிஹோத்ர-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜூக்ம்ஷி । ஸ த்விதீயமதப்யத । ஸோ-'தாம்யத் । ஸ புவ இதி வ்யாஹரத் ॥ 22 ॥
ஸோ-'ந்தரிக்ஷ-மஸ்ரு'ஜத । சாதுர்மாஸ்யாநி ஸாமாநி । ஸ த்ரு'தீயமதப்யத । ஸோ-'தாம்யத் । ஸ ஸுவரிதி வ்யாஹரத் । ஸ திவமஸ்ரு'ஜத । அக்நிஷ்டோம-முக்த்ய-மதிராத்ரம்ரு'சஃ । ஏதா வை வ்யாஹ்ரு'தய இமே லோகாஃ । இமா-ந்கலு வை லோகாநநு ப்ரஜாஃ பஶவஶ்சந்தாக்ம்ஸி ப்ராஜாயந்த । ய ஏவமேதாஃ ப்ரஜாபதேஃ ப்ரதமா வ்யாஹ்ரு'தீஃ ப்ரஜாதா வேத ॥ 23 ॥
ப்ர ப்ரஜயா பஶுபி-ர்மிதுநை-ர்ஜாயதே ॥ ஸ பஞ்சஹோதார-மஸ்ரு'ஜத । ஸ ஹவிர்நா-விந்தத । தஸ்மை ஸோம-ஸ்தநுவ-ம்ப்ராயச்சத் । ஏத-த்தே ஹவிரிதி । ஸ பஞ்சஹோத்ரா 'தப்யத । ஸோ-'தாம்யத் । ஸ ப்ரத்யங்ஙபாதத । ஸோ-'ஸுரா-நஸ்ரு'ஜத । ததஸ்யா ப்ரியமாஸீத் ॥ 24 ॥
த-த்துர்வர்ணக்ம் ஹிரண்யமபவத் । த-த்துர்வர்ணஸ்ய ஹிரண்யஸ்ய ஜந்ம । ஸ த்விதீயமதப்யத । ஸோ-'தாம்யத் । ஸ ப்ராம்அபாதத । ஸ தேவாநஸ்ரு'ஜத । ததஸ்ய ப்ரியமாஸீத் । த-த்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்யமபவத் । த-த்ஸுவர்ணஸ்ய ஹிரண்யஸ்ய ஜந்ம । ய ஏவக்ம் ஸுவர்ணஸ்ய ஹிரண்யஸ்ய ஜந்ம வேத ॥ 25 ॥
ஸுவர்ண ஆத்மநா பவதி । துர்வர்ணோ-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யஃ । தஸ்மா-த்ஸுவர்ணக்ம் ஹிரண்ய-ம்பார்யம் । ஸுவர்ண ஏவ பவதி । ஐந-ம்ப்ரிய-ங்கச்சதி நாப்ரியம் ॥ ஸ ஸப்தஹோதார-மஸ்ரு'ஜத । ஸ ஸப்தஹோத்ரைவ ஸுவர்கம்-லோஂகமைத் ॥ த்ரிணவேந ஸ்தோமேநைப்யோ லோகேப்யோ-'ஸுரா-ந்ப்ராணுதத । த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶேந ப்ரத்யதிஷ்டத் । ஏகவிக்ம்ஶேந ருசமதத்த ॥ 26 ॥
ஸப்ததஶேந ப்ராஜாயத । ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸோமேந யஜதே । ஸப்தஹோத்ரைவ ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி । த்ரிணவேந ஸ்தோமேநைப்யோ லோகேப்யோ ப்ராத்ரு'வ்யாந்-ப்ரணுததே । த்ரயஸ்த்ரிக்ம்ஶேந ப்ரதி திஷ்டதி । ஏகவிக்ம்ஶேந ருச-ந்தத்தே । ஸப்ததஶேந ப்ரஜாயதே । தஸ்மா-த்ஸப்ததஶ-ஸ்ஸ்தோமோ ந நிர்ஹ்ரு'த்யஃ । ப்ரஜாபதி ர்வை ஸப்ததஶஃ । ப்ரஜாபதிமேவ மத்த்யதோ தத்தே ப்ரஜாத்யை ॥ 27 ॥

(அநந்த-த்- புவ இதி வ்யாஹர-த்- வேதா - ஸீ-த்- வேதா - தத்த - ப்ரஜாத்யை) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - தக்ஷிணாப்ரதிக்ரஹமந்த்ரவ்யாக்யாநம்

தேவா வை வருணமயாஜயந்ந் । ஸ யஸ்யை யஸ்யை தேவதாயை தக்ஷிணாமநயத் । தாமவ்லீநாத் । தே-'ப்ருவந்ந் । வ்யாவ்ரு'த்ய ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாம । ததா நோ தக்ஷிணா ந வ்லேஷ்யதீதி । தே வ்யாவ்ரு'த்ய ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணந்ந் । ததோ வை தா-ந்தக்ஷிணா நாவ்லீநாத் । ய ஏவம்-விஂத்வாந் வ்யாவ்ரு'த்ய தக்ஷிணா-ம்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி । நைந-ந்தக்ஷிணா வ்லீநாதி ॥ 28 ॥
ராஜா த்வா வருணோ நயது தேவி தக்ஷிணே-'க்நயே ஹிரண்யமித்யாஹ । ஆக்நேயம்-வைஂ ஹிரண்யம் । ஸ்வயைவைந-த்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । ஸோமாய வாஸ இத்யாஹ । ஸௌம்யம்-வைஂ வாஸஃ । ஸ்வயைவைந-த்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । ருத்ராய காமித்யாஹ । ரௌத்ரீ வை கௌஃ । ஸ்வயைவைநா-ந்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । வருணாயாஶ்வமித்யாஹ ॥ 29 ॥
வாருணோ வா அஶ்வஃ । ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । ப்ரஜாபதயே புருஷமித்யாஹ । ப்ராஜாபத்யோ வை புருஷஃ । ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । மநவே தல்பமித்யாஹ । மாநவோ வை தல்பஃ । ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । உத்தாநாயாங்கீரஸாயாந இத்யாஹ । இயம்-வாஂ உத்தாந ஆங்கீரஸஃ ॥ 30 ॥
அநயைவைநத்-ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி ॥ வைஶ்வாநர்யர்சா ரத-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । வைஶ்வாநரோ வை தேவதயா ரதஃ । ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி ॥ தேநாம்ரு'தத்வமஶ்யா-மித்யாஹ । அம்ரு'தமேவாத்மந்-தத்தே ॥ வயோ தாத்ர இத்யாஹ । வய ஏவைந-ங்க்ரு'த்வா । ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி ॥ மயோ மஹ்யமஸ்து ப்ரதிக்ரஹீத்ர இத்யாஹ ॥ 31 ॥
யத்வை ஶிவம் । தந்மயஃ । ஆத்மந ஏவைஷா பரீத்திஃ ॥ க இத-ங்கஸ்மா அதாதித்யாஹ । ப்ரஜாபதிர்வை கஃ । ஸ ப்ரஜாபதயே ததாதி ॥ காமஃ காமாயேத்யாஹ । காமேந ஹி ததாதி । காமேந ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி ॥ காமோ தாதா காமஃ ப்ரதி க்ரஹீதேத்யாஹ ॥ 32 ॥
காமோ ஹி தாதா । காமஃ ப்ரதி க்ரஹீதா ॥ காமக்ம் ஸமுத்ர-மாவிஶேத்யாஹ । ஸமுத்ர இவ ஹி காமஃ । நேவ ஹி காமஸ்யாந்தோ-'ஸ்தி । ந ஸமுத்ரஸ்ய ॥ காமேந த்வா ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாமீத்யாஹ । யேந காமேந ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । ஸ ஏவைநமமுஷ்மில் ஂலோகே காம ஆகச்சதி ॥ காமைதத்த ஏஷா தே காம தக்ஷிணேத்யாஹ । காம ஏவ த-த்யஜமாநோ-'முஷ்மில் ஂலோகே தக்ஷிணாமிச்சதி । ந ப்ரதிக்ரஹீதரி ॥ ய ஏவம்-விஂத்வாந்-தக்ஷிணா-ம்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி । அந்ரு'ணாமேவைநா-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி ॥ 33 ॥

(வ்லீநாத்ய - ஶ்வமித்யாஹா - ங்கிரஸஃ - ப்ரதிக்ரஹீத்ர இத்யாஹ - ப்ரதிக்ரஹீதேத்யாஹ - தக்ஷிணேத்யாஹ சத்வாரி ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - த்வாதஶாஹதஶமே-'ஹநி ஹோத்ரு'மந்த்ராஃ

அந்தோ வா ஏஷ யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்தஶமமஹஃ । தஶமே-'ஹந்-த்ஸர்பராஜ்ஞியா ரு'க்பி-ஸ்ஸ்துவந்தி । யஜ்ஞஸ்யைவாந்த-ங்கத்வா । அந்நாத்யமவருந்ததே ॥ திஸ்ரு'பிஃ ஸ்துவந்தி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏப்ய ஏவ லோகேப்யோ-'ந்நாத்யமவருந்ததே । ப்ரு'ஶ்நிவதீ-ர்பவந்தி । அந்நம்-வைஂ ப்ரு'ஶ்நி ॥ 34 ॥
அந்நமேவாவ-ருந்ததே ॥ மநஸா ப்ரஸ்தௌதி । மநஸோத்காயதி । மநஸா ப்ரதி ஹரதி । மந இவ ஹி ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதேராப்த்யை ॥ தேவா வை ஸர்பாஃ । தேஷாமியக்ம் ராஜ்ஞீ । ய-த்ஸர்பராஜ்ஞியா ரு'க்பி-ஸ்ஸ்துவந்தி । அஸ்யாமேவ ப்ரதி திஷ்டந்தி ॥ 35 ॥
சதுர்ஹோத்ரூ'ந். ஹோதா வ்யாசஷ்டே । ஸ்துதமநுஶக்ம்ஸதி ஶாந்த்யை ॥ அந்தோ வா ஏஷ யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்தஶமமஹஃ । ஏத-த்கலு வை தேவாநா-ம்பரம-ங்குஹ்ய-ம்ப்ரஹ்ம । யச்சதுர்ஹோதாரஃ । தஶமே-'ஹக்க்-ஶ்சதுர்ஹோத்ரூ'ந் வ்யாசஷ்டே । யஜ்ஞஸ்யைவாந்த-ங்கத்வா । பரம-ந்தேவாநா-ங்குஹ்ய-ம்ப்ரஹ்மாவருந்தே । ததேவ ப்ரகாஶ-ங்கமயதி ॥ 36 ॥
ததேந-ம்ப்ரகாஶ-ங்கதம் । ப்ரகாஶ-ம்ப்ரஜாநா-ங்கமயதி ॥ வாசம்-யஂச்சதி । யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யை ॥ யஜமாநதேவத்யம்-வாஂ அஹஃ । ப்ராத்ரு'வ்யதேவத்யா ராத்ரிஃ । அஹ்நா ராத்ரி-ந்த்யாயேத் । ப்ராத்ரு'வ்யஸ்யைவ தல்லோகம்-வ்ரு'ஂங்க்தே । யத்திவா வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜேத் । அஹர்ப்ராத்ரு'வ்யாயோச்சிக்ம்ஷேத் । யந்நக்தம்-விஂஸ்ரு'ஜேத் । ராத்ரி-ம்ப்ராத்ரு'வ்யாயோச்சிக்ம்ஷேத் । அதிவ்ரு'க்ஷஸூர்யே வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜதி । ஏதாவந்தமேவாஸ்மை லோகமுச்சிக்ம்ஷதி । யாவதாதித்யோ-'ஸ்தமேதி ॥ 37 ॥

(ப்ரு'ஶ்நி - திஷ்டந்தி - கமயதி - ஶிக்ம்ஷே-த்பஞ்ச ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - ஸப்தஹோத்ரு'மந்த்ரஸாத்யயஜ்ஞப்ரஶம்ஸா

ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தா-ஸ்ஸ்ரு'ஷ்டா-ஸ்ஸமஶ்லிஷ்யந்ந் । தா ரூபேணாநு ப்ராவிஶத் । தஸ்மாதாஹுஃ । ரூபம்-வைஂ ப்ரஜாபதிரிதி । தா நாம்நா-'நு ப்ராவிஶத் । தஸ்மாதாஹுஃ । நாம வை ப்ரஜாபதிரிதி । தஸ்மாதப்யா 'மித்ரௌ ஸகந்த்ய । நாம்நா சேத்த்வயேதே ॥ 38 ॥
மித்ரமேவ பவதஃ ॥ ப்ரஜாபதி-ர்தேவாஸுராநஸ்ரு'ஜத । ஸ இந்த்ரமபி நாஸ்ரு'ஜத । த-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । இந்த்ர-ந்நோ ஜநயேதி । ஸ ஆத்ம-ந்நிந்த்ர-மபஶ்யத் । தமஸ்ரு'ஜத । த-ந்த்ரிஷ்டுக்-வீர்ய-ம்பூத்வா-'நு ப்ராவிஶத் । தஸ்ய வஜ்ரஃ பஞ்சதஶோ ஹஸ்த ஆபத்யத । தேநோதய்யாஸுராநப்ய பவத் ॥ 39 ॥
ய ஏவம்-வேஂத । அபி ப்ராத்ரு'வ்யா-ந்பவதி ॥ தே தேவா அஸுரை-ர்விஜித்ய । ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந்ந் । தே-'முஷ்மில் ஂலோகே வ்யக்ஷுத்த்யந்ந் । தே-'ப்ருவந்ந் । அமுதஃ ப்ரதாநம்-வாஂ உபஜிஜீவிமேதி । தே ஸப்தஹோதாரம்-யஂஜ்ஞம்-விஂதாயாயாஸ்யம் । ஆங்கீரஸ-ம்ப்ராஹிண்வந்ந் । ஏதேநாமுத்ர கல்பயேதி ॥ 40 ॥
தஸ்ய வா இய-ங்க்ல்ரு'ப்திஃ । யதித-ங்கி-ஞ்ச । ய ஏவம்-வேஂத । கல்பதே-'ஸ்மை । ஸ வா அய-ம்மநுஷ்யேஷு யஜ்ஞ-ஸ்ஸப்தஹோதா । அமுத்ர ஸத்ப்யோ தேவேப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹதி । ய ஏவம்-வேஂத । உபைநம்-யஂஜ்ஞோ நமதி ॥ ஸோ-'மந்யத । அபி வா இமே-'ஸ்மா-ல்லோகாதமும்லோஂக-ங்கமிஷ்யந்த இதி । ஸ வாசஸ்பதே ஹ்ரு'திதி வ்யாஹரத் । தஸ்மா-த்புத்ரோ ஹ்ரு'தயம் । தஸ்மாதஸ்மா-ல்லோகாதமும்-லோஂக-ந்நாபிகாமயந்தே । புத்ரோ ஹி ஹ்ரு'தயம் ॥ 41 ॥

(ஹ்வயேத - அபவத் - கல்பயே - தீதி சத்வாரி ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - ஹோத்ரு'மந்த்ராணாம் ஸோமயாகாங்கத்வம்

தேவா வை சதுர்ஹோத்ரு'பி-ர்யஜ்ஞமதந்வத । தே வி பாப்மநா ப்ராத்ரு'வ்யேணாஜயந்த । அபி ஸுவர்கம்-லோஂகமஜயந்ந் । ய ஏவம்-விஂத்வாக்-ஶ்சதுர்ஹோத்ரு'பிர்யஜ்ஞ-ந்தநுதே । வி பாப்மநா ப்ராத்ரு'வ்யேண ஜயதே । அபி ஸுவர்கம்-லோஂக-ஞ்ஜயதி ॥ ஷட்டோத்ரா ப்ராயணீயமாஸாதயதி । அமுஷ்மை வை லோகாய ஷட்டோதா । க்நந்தி கலு வா ஏத-த்ஸோமம் । யதபிஷுண்வந்தி ॥ 42 ॥
ரு'ஜுதைவைநமமும்-லோஂக-ங்கமயதி । சதுர்ஹோத்ரா ''தித்த்யம் । யஶோ வை சதுர்ஹோதா । யஶ ஏவாத்மந்-தத்தே । பஞ்சஹோத்ரா பஶுமுப ஸாதயதி । ஸுவர்க்யோ வை பஞ்சஹோதா । யஜமாநஃ பஶுஃ । யஜமாநமேவ ஸுவர்கம்-லோஂக-ங்கமயதி । க்ரஹாந்-க்ரு'ஹீத்வா ஸப்தஹோதார-ஞ்ஜுஹோதி । இந்த்ரியம்-வைஂ ஸப்தஹோதா ॥ 43 ॥
இந்த்ரியமேவாத்மந்-தத்தே ॥ யோ வை சதுர்ஹோத்ரூ'-நநுஸவந-ந்தர்பயதி । த்ரு'ப்யதி ப்ரஜயா பஶுபிஃ । உபைநக்ம் ஸோமபீதோ நமதி । பஹிஷ்பவமாநே தஶஹோதாரம்-வ்யாஂசக்ஷீத । மாத்த்யந்திநே பவமாநே சதுர்ஹோதாரம் । ஆர்பவே பவமாநே பஞ்சஹோதாரம் । பித்ரு'யஜ்ஞே ஷட்டோதாரம் । யஜ்ஞாயஜ்ஞியஸ்ய ஸ்தோத்ரே ஸப்தஹோதாரம் । அநுஸவநமேவைநாக் ஸ்தர்பயதி ॥ 44 ॥
த்ரு'ப்யதி ப்ரஜயா பஶுபிஃ । உபைநக்ம் ஸோமபீதோ நமதி ॥ தேவா வை சதுர்ஹோத்ரு'பி-ஸ்ஸத்ரமாஸத । ரு'த்திபரிமிதம்-யஂஶஸ்காமாஃ । தே-'ப்ருவந்ந் । யந்நஃ ப்ரதமம்-யஂஶ ரு'ச்சாத் । ஸர்வேஷா-ந்நஸ்த-த்ஸஹாஸதிதி । ஸோமஶ்சதுர்ஹோத்ரா । அக்நிஃ பஞ்சஹோத்ரா । தாதா ஷட்டோத்ரா ॥ 45 ॥
இந்த்ரஃ ஸப்தஹோத்ரா । ப்ரஜாபதி-ர்தஶஹோத்ரா । தேஷாக்ம் ஸோமக்ம் ராஜாநம்-யஂஶ ஆர்ச்சத் ॥ தந்ந்யகாமயத । தேநாபாக்ராமத் । தேந ப்ரலாயமசரத் । த-ந்தேவாஃ ப்ரைஷைஃ ப்ரைஷமைச்சந்ந் । தத்-ப்ரைஷாணா-ம்ப்ரைஷத்வம் । நிவித்பிர்ந்யவேதயந்ந் । தந்நிவிதா-ந்நிவித்த்வம் ॥ 46 ॥
ஆப்ரீபிராப்நுவந்ந் । ததாப்ரீணாமாப்ரித்வம் । தமக்நந்ந் । தஸ்ய யஶோ வ்யக்ரு'ஹ்ணத । தே க்ரஹா அபவந்ந் । தத்க்ரஹாணா-ங்க்ரஹத்வம் । யஸ்யைவம்-விஂதுஷோ க்ரஹா க்ரு'ஹ்யந்தே । தஸ்ய த்வேவ க்ரு'ஹீதாஃ ॥ தே-'ப்ருவந்ந் । யோ வை ந-ஶ்ஶ்ரேஷ்டோ-'பூத் ॥ 47 ॥
தமவதிஷ்ம । புநரிமக்ம் ஸுவாமஹா இதி । த-ஞ்சந்தோபி-ரஸுவந்த । தச்சந்தஸா-ஞ்சந்தஸ்த்வம் । ஸாம்நா ஸமாநயந்ந் । த-த்ஸாம்நஃ ஸாமத்வம் । உக்தை-ருதஸ்தாபயந்ந் । ததுக்தாநா-முக்தத்வம் । ய ஏவம்-வேஂத । ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ॥ 48 ॥
ஸர்வமாயுரேதி ॥ ஸோமோ வை யஶஃ । ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸோமமாகச்சதி । யஶ ஏவைநம்ரு'ச்சதி । தஸ்மாதாஹுஃ । யஶ்சைவம்-வேஂத யஶ்ச ந । தாவுபௌ ஸோம-மாகச்சதஃ । ஸோமோ ஹி யஶஃ । த-ந்த்வா-'வ யஶ ரு'ச்சதீத்யாஹுஃ । ய-ஸ்ஸோமே ஸோம-ம்ப்ராஹேதி । தஸ்மா-த்ஸோமே ஸோமஃ ப்ரோச்யஃ । யஶ ஏவைநம்ரு'ச்சதி ॥ 49 ॥

(அபிஷுண்வந்தி - ஸப்தஹோதா - தர்பயதி - ஷட்டோத்ரா - நிவித்த்வ - மபூத் - திஷ்டதி - ப்ராஹேதி த்வே ச) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - ஹோத்ரு'மந்த்ரோத்பத்திகதநப்ரஸங்கேந ஜக-த்ஸ்ரு'ஷ்டிஃ

இதம்-வாஂ அக்ரே நைவ கிஞ்சநாஸீத் । ந த்யௌராஸீத் । ந ப்ரு'திவீ । நாந்தரிக்ஷம் । ததஸதேவ ஸந்மநோ 'குருத ஸ்யாமிதி । தததப்யத । தஸ்மாத்-தேபாநாத்தூமோ-'ஜாயத । த-த்பூயோ-'தப்யத । தஸ்மாத்-தேபாநாதக்நி-ரஜாயத । த-த்பூயோ-'தப்யத ॥ 50 ॥
தஸ்மாத்-தேபாநாஜ்ஜ்யோதி-ரஜாயத । த-த்பூயோ-'தப்யத । தஸ்மாத்-தேபாநாதர்சி-ரஜாயத । த-த்பூயோ-'தப்யத । தஸ்மாத்-தேபாநாந்மரீசயோ-'ஜாயந்த । த-த்பூயோ-'தப்யத । தஸ்மாத்-தேபாநாதுதாரா அஜாயந்த । த-த்பூயோ-'தப்யத । ததப்ரமிவ ஸமஹந்யத ॥ த-த்வஸ்திமபிநத் ॥ 51 ॥
ஸ ஸமுத்ரோ-'பவத் । தஸ்மா-த்ஸமுத்ரஸ்ய ந பிபந்தி । ப்ரஜநநமிவ ஹி மந்யந்தே । தஸ்மா-த்பஶோ-ர்ஜாயமாநாதாபஃ புரஸ்தா-த்யந்தி ॥ த-த்தஶஹோதா-'ந்வஸ்ரு'ஜ்யத । ப்ரஜாபதிர்வை தஶ ஹோதா ॥ ய ஏவ-ந்தபஸோ வீர்யம்-விஂத்வாக்ஸ்தப்யதே । பவத்யேவ ॥ தத்வா இதமாபஃ ஸலில-மாஸீத் । ஸோ-'ரோதீத்-ப்ரஜாபதிஃ ॥ 52 ॥
ஸ கஸ்மா அஜ்ஞி । ய-த்யஸ்யா அப்ரதிஷ்டாயா இதி । யதப்ஸ்வ-வாபத்யத । ஸா ப்ரு'திவ்யபவத் । யத்வ்யம்ரு'ஷ்ட । ததந்தரிக்ஷ-மபவத் । யதூர்த்வ-முதம்ரு'ஷ்ட । ஸா த்யௌரபவத் । யதரோதீத் । ததநயோ ரோதஸ்த்வம் ॥ 53 ॥
ய ஏவம்-வேஂத । நாஸ்ய க்ரு'ஹே ருதந்தி । ஏதத்வா ஏஷாம்-லோஂகாநா-ஞ்ஜந்ம । ய ஏவமேஷாம்-லோஂகாநா-ஞ்ஜந்ம வேத । நைஷு லோகே-ஷ்வார்திமார்ச்சதி । ஸ இமா-ம்ப்ரதிஷ்டா-மவிந்தத ॥ ஸ இமா-ம்ப்ரதிஷ்டாம்-விஂத்த்வா 'காமயத ப்ரஜாயேயேதி । ஸ தபோ-'தப்யத । ஸோ-'ந்தர்வாநபவத் । ஸ ஜகநாதஸுரா-நஸ்ரு'ஜத ॥ 54 ॥
தேப்யோ ம்ரு'ந்மயே பாத்ரே-'ந்நமதுஹத் । யா-'ஸ்ய ஸா தநூராஸீத் । தாமபாஹத । ஸா தமிஸ்ரா-'பவத் ॥ ஸோ-'காமயத ப்ரஜாயேயேதி । ஸ தபோ-'தப்யத । ஸோ-'ந்தர்வா-நபவத் । ஸ ப்ரஜநநாதேவ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தஸ்மாதிமா பூயிஷ்டாஃ । ப்ரஜநநாத்த்யேநா அஸ்ரு'ஜத ॥ 55 ॥
தாப்யோ தாருமயே பாத்ரே பயோ-'துஹத் । யா-'ஸ்ய ஸா தநூராஸீத் । தாமபாஹத । ஸா ஜோத்ஸ்நா 'பவத் ॥ ஸோ-'காமயத ப்ரஜாயேயேதி । ஸதபோ-'தப்யத । ஸோ-'ந்தர்வா-நபவத் । ஸ உபபக்ஷாப்யா-மேவர்தூநஸ்ரு'ஜத । தேப்யோ ரஜதே பாத்ரே க்ரு'தமதுஹத் । யா-'ஸ்ய ஸா தநூராஸீத் ॥ 56 ॥
தாமபாஹத । ஸோ-'ஹோராத்ரயோ-ஸ்ஸந்தி-ரபவத் ॥ ஸோ-'காமயத ப்ரஜாயேயேதி । ஸ தபோ-'தப்யத । ஸோ-'ந்தர்வா-நபவத் । ஸ முகா-த்தேவா-நஸ்ரு'ஜத । தேப்யோ ஹரிதே பாத்ரே ஸோமமதுஹத் । யா-'ஸ்ய ஸா தநூராஸீத் । தாமபாஹத । ததஹரபவத் ॥ 57 ॥
ஏதே வை ப்ரஜாபதேர்தோஹாஃ । ய ஏவம்-வேஂத । துஹ ஏவ ப்ரஜாஃ ॥ திவா வை நோ-'பூதிதி । த-த்தேவாநா-ந்தேவத்வம் । ய ஏவ-ந்தேவாநா-ந்தேவத்வம்-வேஂத । தேவவாநேவ பவதி ॥ ஏதத்வா அஹோராத்ராணா-ஞ்ஜந்ம । ய ஏவமஹோராத்ராணா-ஞ்ஜந்ம வேத । நாஹோராத்ரேஷ்வார்திமார்ச்சதி ॥ 58 ॥
அஸதோ-'தி மநோ-'ஸ்ரு'ஜ்யத । மநஃ ப்ரஜாபதி-மஸ்ரு'ஜத । ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । தத்வா இத-ம்மநஸ்யேவ பரம-ம்ப்ரதிஷ்டிதம் । யதித-ங்கிஞ்ச । ததேதச்ச்வோவஸ்ய ஸந்நாம ப்ரஹ்ம ॥ வ்யுச்சந்தீ வ்யுச்சந்த்யஸ்மை வஸ்யஸீ வஸ்யஸீ வ்யுச்சதி । ப்ரஜாயதே ப்ரஜயா பஶுபிஃ । ப்ர பரமேஷ்டிநோ மாத்ரா-மாப்நோதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 59 ॥

(அக்நிரஜாயத தத்பூயோ-'தப்யதா - பிநத - ரோதீ-த்ப்ரஜாபதீ - ரோதஸ்த்வ - மஸ்ரு'ஜ - தாஸ்ரு'ஜத - க்ரு'தமதுஹத்யா-'ஸ்ய ஸா தநூராஸீ - தஹரபவ-த்- ரு'ச்சதி - வேத) (அ. 9)
(இத-ந்தூமோ 'க்நி-ர்ஜ்யோதி ரர்சி-ர்மரீசய உதாரா ஸ்ததப்ரக்ம் /

ஸ ஜகநா-த்ஸா தமிஸ்ரா ஸ ப்ரஜநநா-த்ஸா ஜோத்ஸ்நா ஸ உபபக்ஷாப்யாக்ம் ஸோ 'ஹோராத்ரயோ-ஸ்ஸந்தி-ஸ்ஸமுகா-த்ததஹ-ர்தேவவாந் / ம்ரு'ந்மயே தாருமயே ரஜதே ஹரிதே தேப்யஸ்தாப்யோ த்வே தேப்யோ-'ந்ந-ம்பயோ

க்ரு'தக்ம் ஸோமம்)
அநுவாகம் 10 - தேவஸ்ரு'ஷ்டிமத்யே-'வஸ்திதஸ்யேந்த்ரஸ்ய தேவதாதிபதித்வம்

ப்ரஜாபதி-ரிந்த்ரமஸ்ரு'ஜ-தாநுஜாவர-ந்தேவாநாம் । த-ம்ப்ராஹிணோத் । பரேஹி । ஏதேஷா-ந்தேவாநா-மதிபதிரேதீதி । த-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । கஸ்த்வமஸி । வயம்-வைஂ த்வச்ச்ரேயாக்ம்ஸ-ஸ்ஸ்ம இதி । ஸோ-'ப்ரவீத் । கஸ்த்வமஸி வயம்-வைஂ த்வச்ச்ரேயாக்ம்ஸ-ஸ்ஸ்ம இதி மா தேவா அவோசந்நிதி ॥ அத வா இத-ந்தர்ஹி ப்ரஜாபதௌ ஹர ஆஸீத் ॥ 60 ॥
யதஸ்மிந்நாதித்யே । ததேநமப்ரவீத் । ஏதந்மே ப்ரயச்ச । அதாஹமேதேஷா-ந்தேவாநா-மதிபதி-ர்பவிஷ்யாமீதி । கோஹக்க்-ஸ்யாமித்யப்ரவீத் । ஏத-த்ப்ரதாயேதி । ஏத-த்ஸ்யா இத்யப்ரவீத் । யதேதத்ப்ரவீஷீதி । கோ ஹ வை நாம ப்ரஜாபதிஃ । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 61 ॥
விதுரேந-ந்நாம்நா । ததஸ்மை ருக்ம-ங்க்ரு'த்வா ப்ரத்யமுஞ்சத் । ததோ வா இந்த்ரோ தேவாநா-மதிபதி-ரபவத் । ய ஏவம்-வேஂத । அதிபதிரேவ ஸமாநாநா-ம்பவதி ॥ ஸோ-'மந்யத । கி-ங்கிம்-வாஂ அகரமிதி । ஸ சந்த்ர-ம்ம ஆஹரேதி ப்ராலபத் । தச்சந்த்ரமஸ-ஶ்சந்த்ரமஸ்த்வம் । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 62 ॥
சந்த்ரவாநேவ பவதி ॥ த-ந்தேவா அப்ருவந்ந் । ஸுவீர்யோ 'மர்யா யதா கோபாயத இதி । த-த்ஸூர்யஸ்ய ஸூர்யத்வம் । ய ஏவம்-வேஂத । நைந-ந்தப்நோதி ॥ கஶ்ச நாஸ்மிந்வா இதமிந்த்ரிய-ம்ப்ரத்யஸ்தாதிதி । ததிந்த்ர-ஸ்யேந்த்ரத்வம் । ய ஏவம்-வேஂத । இந்த்ரியாவ்யேவ பவதி ॥ 63 ॥
அயம்-வாஂ இத-ம்பரமோ-'பூதிதி । தத்-பரமேஷ்டிநஃ பரமேஷ்டித்வம் । ய ஏவம்-வேஂத । பரமாமேவ காஷ்டா-ங்கச்சதி ॥ த-ந்தேவா-ஸ்ஸமந்த-ம்பர்யவிஶந்ந் । வஸவஃ புரஸ்தாத் । ருத்ரா தக்ஷிணதஃ । ஆதித்யாஃ பஶ்சாத் । விஶ்வே தேவா உத்தரதஃ । அங்கிரஸஃ ப்ரத்யஞ்சம் ॥ 64 ॥
ஸாத்த்யாஃ பராஞ்சம் । ய ஏவம்-வேஂத । உபைநக்ம் ஸமாநா-ஸ்ஸம்-விஂஶந்தி ॥ ஸ ப்ரஜாபதிரேவ பூத்வா ப்ரஜா ஆவயத் । தா அஸ்மை நாதிஷ்டந்தாந்நாத்யாய । தா முக-ம்புரஸ்தாத்-பஶ்யந்தீஃ । தக்ஷிணதஃ பர்யாயந்ந் । ஸ தக்ஷிணதஃ பர்யவர்தயத । தா முக-ம்புரஸ்தாத்-பஶ்யந்தீஃ । முக-ந்தக்ஷிணதஃ ॥ 65 ॥
பஶ்சாத்-பர்யாயந்ந் । ஸ பஶ்சாத்-பர்யவர்தயத । தா முக-ம்புரஸ்தாத்-பஶ்யந்தீஃ । முக-ந்தக்ஷிணதஃ । முக-ம்பஶ்சாத் । உத்தரதஃ பர்யாயந்ந் । ஸ உத்தரதஃ பர்யவர்தயத । தா முக-ம்புரஸ்தாத்-பஶ்யந்தீஃ । முக-ந்தக்ஷிணதஃ । முக-ம்பஶ்சாத் ॥ 66 ॥
முகமுத்தரதஃ । ஊர்த்வா உதாயந்ந் । ஸ உபரிஷ்டாந்ந்ய-வர்தயத । தா-ஸ்ஸர்வதோமுகோ பூத்வா ''வயத் । ததோ வை தஸ்மை ப்ரஜா அதிஷ்டந்தாந்நாத்யாய ॥ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்பரி ச வர்தயதே நி ச । ப்ரஜாபதிரேவ பூத்வா ப்ரஜா அத்தி । திஷ்டந்தே-'ஸ்மை ப்ரஜா அந்நாத்யாய । அந்நாத ஏவ பவதி ॥ 67 ॥

(ஆஸீ-த்- வேத - சந்த்ரமஸ்த்வம்-யஂ ஏவம்-வேஂதே - ந்த்ரியாவ்யேவ பவதி - ப்ரத்யஞ்ச - முக-ந்தக்ஷிணதோ - முக-ம்பஶ்சாந் - +நவ ச) (ஆ10 )
அநுவாகம் 11 - ஹோத்ரு'மந்த்ராணா-ம்புருஷார்தப்ரயோகஃ

ப்ரஜாபதி-ரகாமயத பஹோர்பூயாந்-த்ஸ்யாமிதி । ஸ ஏத-ந்தஶஹோதார-மபஶ்யத் । த-ம்ப்ராயுங்க்த । தஸ்ய ப்ரயுக்தி பஹோர்பூயாநபவத் । யஃ காமயேத பஹோர்பூயாந்-த்ஸ்யாமிதி । ஸ தஶஹோதார-ம்ப்ரயுஞ்ஜீத । பஹோரேவ பூயாந்-பவதி ॥ ஸோ-'காமயத வீரோ ம ஆஜாயேதேதி । ஸ தஶஹோதுஶ்சதுர்ஹோதார-ந்நிரமிமீத । த-ம்ப்ராயுங்க்த ॥ 68 ॥
தஸ்ய ப்ரயுக்தீந்த்ரோ 'ஜாயத । யஃ காமயேத வீரோ ம ஆஜாயேதேதி । ஸ சதுர்ஹோதார-ம்ப்ரயுஞ்ஜீத । ஆ-'ஸ்ய வீரோ ஜாயதே ॥ ஸோ-'காமயத பஶுமாந்-த்ஸ்யாமிதி । ஸ சதுர்ஹோதுஃ பஞ்சஹோதார-ந்நிரமிமீத । த-ம்ப்ராயுங்க்த । தஸ்ய ப்ரயுக்தி பஶுமாநபவத் । யஃ காமயேத பஶுமாந்-த்ஸ்யாமிதி । ஸ பஞ்சஹோதார-ம்ப்ரயுஞ்ஜீத ॥ 69 ॥
பஶுமாநேவ பவதி ॥ ஸோ-'காமயதர்தவோ மே கல்பேரந்நிதி । ஸ பஞ்சஹோது-ஷ்ஷட்டோதார-ந்நிரமிமீத । த-ம்ப்ராயுங்க்த । தஸ்ய ப்ரயுக்த்ய்ரு'தவோ-'ஸ்மா அகல்பந்த । யஃ காமயேதர்தவோ மே கல்பேரந்நிதி । ஸ ஷட்டோதார-ம்ப்ரயுஞ்ஜீத । கல்பந்தே-'ஸ்மா ரு'தவஃ ॥ ஸோ-'காமயத ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜீ ஸ்யாம் । ஆ மே ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜீ ஜாயேதேதி ॥ 70 ॥
ஸ ஷட்டோது-ஸ்ஸப்தஹோதார-ந்நிரமிமீத । த-ம்ப்ராயுங்க்த । தஸ்ய ப்ரயுக்தி ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜ்யபவத் । ஆ-'ஸ்ய ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜ்யஜாயத । யஃ காமயேத ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜீ ஸ்யாம் । ஆ மே ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜீ ஜாயேதேதி । ஸ ஸப்தஹோதார-ம்ப்ரயுஞ்ஜீத । ஸோமப ஏவ ஸோமயாஜீ பவதி । ஆ-'ஸ்ய ஸோமப-ஸ்ஸோமயாஜீ ஜாயதே ॥ ஸ வா ஏஷ பஶுஃ பஞ்சதா ப்ரதி திஷ்டதி ॥ 71 ॥
பத்பிர்முகேந ॥ தே தேவாஃ பஶூந். வித்த்வா । ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந்ந் ॥ தே-'முஷ்மில் ஂலோகே வ்யக்ஷுத்த்யந்ந் । தே-'ப்ருவந்ந் । அமுதஃ ப்ரதாநம்-வாஂ உபஜிஜீவிமேதி । தே ஸப்தஹோதாரம்-யஂஜ்ஞம்-விஂதாயாயாஸ்யம் । ஆங்கீரஸ-ம்ப்ராஹிண்வந்ந் । ஏதேநாமுத்ர கல்பயேதி । தஸ்ய வா இய-ங்க்ல்ரு'ப்திஃ ॥ 72 ॥
யதித-ங்கிஞ்ச । ய ஏவம்-வேஂத । கல்பதே-'ஸ்மை । ஸ வா அய-ம்மநுஷ்யேஷு யஜ்ஞ-ஸ்ஸப்தஹோதா । அமுத்ர ஸத்ப்யோ தேவேப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹதி । ய ஏவம்-வேஂத । உபைநம்-யஂஜ்ஞோ நமதி ॥ யோ வை சதுர்ஹோத்ரு'ணா-ந்நிதாநம்-வேஂத । நிதாநவா-ந்பவதி । அக்நிஹோத்ரம்-வைஂ தஶஹோதுர்நிதாநம் । தர்ஶபூர்ணமாஸௌ சதுர்ஹோதுஃ । சாதுர்மாஸ்யாநி பஞ்ச ஹோதுஃ । பஶுபந்த-ஷ்ஷட்டோதுஃ । ஸௌம்யோ-'த்த்வர-ஸ்ஸப்தஹோதுஃ । ஏதத்வை சதுர்ஹோத்ரு'ணா-ந்நிதாநம் । ய ஏவம்-வேஂத । நிதாநவா-ந்பவதி ॥ 73 ॥