Supreme Brahman

2.3 - ಹೋತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಶೇಷಃ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ

(Hotrubrahmana Shesha in Kannada)

From Taittiriya Brahmana, Krishna Yajurveda

The Hotrubrahmana Shesha forms a vital part of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It elucidates the technical and metaphysical intricacies of the Chaturhotri mantras, which are essential for Vedic ritual performance. By inquiring into the nature of the Hotr priests and their sacred functions, this text explores the foundational cosmic order and the relationship between speech, sacrifice, and the Divine. Chanting these Vedic passages is considered a highly purifying act, intended to harmonize the practitioner with the universal rhythm and facilitate a deeper understanding of the Brahman, thereby bestowing mental clarity and spiritual merit.

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ದ್ವಿತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಹೋತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಶೇಷಃ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃಶಬ್ದೇನ ವ್ಯವಹಾರ
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಕಿ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃತ್ವಮಿತಿ । ಯದೇವೈಷು ಚತುರ್ಧಾ ಹೋತಾರಃ । ತೇನ ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಉಚ್ಯನ್ತೇ । ತಚ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃತ್ವಮ್ ॥ ಸೋಮೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಧಾತಾ ಷಡ್ಢೋತಾ । ಇನ್ದ್ರಃ ಸಪ್ತಹೋತಾ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದಶಹೋತಾ । ಯ ಏವ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ಮೃದ್ಧಿಂ-ವೇಁದ । ಋಧ್ನೋತ್ಯೇವ ॥ ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಮ್ಬನ್ಧುತಾಂ-ವೇಁದ । ಬನ್ಧುಮಾನ್ಭವತಿ । ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿಂ-ವೇಁದ । ಕಲ್ಪತೇ-ಽಸ್ಮೈ । ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾನ್-ಭವತಿ । ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ ॥ 2 ॥
ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ದಶಹೋತಾ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಪಞ್ಚಹೋತಾ ಷಡ್ಢೋತಾ ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಅಥ ಕಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಉಚ್ಯನ್ತ ಇತಿ । ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಇನ್ದ್ರಃ ಖಲು ವೈ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ದೇವತಾನಾ-ಮುಪದೇಶನಾತ್ । ಯ ಏವಮಿನ್ದ್ರಗ್ಗ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ-ನ್ದೇವತಾನಾ-ಮುಪದೇಶನಾ-ದ್ವೇದ । ವಸಿಷ್ಠ-ಸ್ಸಮಾನಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಮಾಯನ್ತ-ಮ್ಪ್ರಥಮೇನೈವಾನುಬುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಅಯಮಾಗನ್ನ್ । ಅಯಮವಾಸಾದಿತಿ । ಕೀರ್ತಿರಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾ-ಽಽಗಚ್ಛತಿ ಜನತಾಮಾಯತಃ । ಅಥೋ ಏನ-ಮ್ಪ್ರಥಮೇನೈವಾನು ಬುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಅಯಮಾಗನ್ನ್ । ಅಯಮವಾಸಾದಿತಿ ॥ 3 ॥
(ಸಪ್ತಹೋತಾ - ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ - ಬುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ಷಟ್ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ನೈಮಿತ್ತಿಕೋ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಹೋಮಃ
ದಕ್ಷಿಣಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಗ್ರಹೀಷ್ಯನ್-ಥ್ಸಪ್ತದಶ ಕೃತ್ವೋ-ಽಪಾನ್ಯಾತ್ । ಆತ್ಮಾನಮೇವ ಸಮಿನ್ಧೇ । ತೇಜಸೇ ವೀರ್ಯಾಯ । ಅಥೋ ಪ್ರಜಾಪತಿರೇವೈನಾ-ಮ್ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಆತ್ಮನೋ ಽನಾರ್ತ್ಯೈ ॥ ಯದ್ಯೇನಮಾರ್ತ್-ವಿಜ್ಯಾ-ದ್ವೃತಗ್ಂ ಸನ್ತ-ನ್ನಿರಃಅರೇರನ್ನ್ । ಆಗ್ನೀದ್ಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾ-ದ್ದಶಹೋತಾರಮ್ । ಚತುರ್ಗೃಹೀತೇನಾಜ್ಯೇನ । ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪ್ರತ್ಯನ್ತಿಷ್ಠನ್ನ್ । ಪ್ರತಿಲೋಮಂ-ವಿಁಗ್ರಾಹಮ್ ॥ 4 ॥
ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಯೋಪದಾಸಯತಿ ॥ ಯದ್ಯೇನ-ಮ್ಪುನರುಪ ಶಿಕ್ಷೇಯುಃ । ಆಗ್ನೀದ್ಧ್ರ ಏವ ಜುಹುಯಾ-ದ್ದಶಹೋತಾರಮ್ । ಚತುರ್ಗೃಹೀತೇನಾಜ್ಯೇನ । ಪಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾಂಆಸೀನಃ । ಅನುಲೋಮ-ಮವಿಗ್ರಾಹಮ್ । ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ ॥ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೀ-ವಾಘೋತೇ-ತ್ಯೃತುಮುಖ ಋತುಮುಖೇ ಜುಹೋತಿ । ಋತೂನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ । ಕಲ್ಪನ್ತೇ-ಽಸ್ಮಾ ಋತವಃ ॥ 5 ॥
ಕ್ಲೃಪ್ತಾ ಅಸ್ಮಾ ಋತವ ಆಯನ್ತಿ ॥ ಷಡ್ಢೋತಾ ವೈ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿದಗ್ಂ ಸರ್ವಮಸೃಜತ । ಸ ಮನೋ-ಽಸೃಜತ । ಮನಸೋ-ಽಧಿ ಗಾಯತ್ರೀಮಸೃಜತ । ತದ್ಗಾಯತ್ರೀಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಾಮಾ-ಽಲಭತ । ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ಅಧಿ ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯ ಸೃಜತ । ಛನ್ದೋಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ಸಾಮ । ತ-ಥ್ಸಾಮ ಯಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತದಾ-ಽಲಭತ ॥ 6 ॥
ಸಾಮ್ನೋ-ಽಧಿ ಯಜೂಗ್ಷ್ಯಸೃಜತ । ಯಜುರ್ಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ವಿಷ್ಣುಮ್ । ತ-ದ್ವಿಷ್ಣುಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಮಾ-ಽಲಭತ । ವಿಷ್ಣೋರದ್ಧ್ಯೋಷಧೀರಸೃಜತ । ಓಷಧೀಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ಸೋಮಮ್ । ತ-ಥ್ಸೋಮಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಮಾ-ಽಲಭತ । ಸೋಮಾದಧಿ ಪಶೂನಸೃಜತ । ಪಶುಭ್ಯೋ-ಽಧೀನ್ದ್ರಮ್ ॥ 7 ॥
ತದಿನ್ದ್ರಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತದೇನ-ನ್ನಾತಿ ಪ್ರಾಚ್ಯವತ । ಇನ್ದ್ರ ಇವ ಯಶಸ್ವೀ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನೈನಂ-ಯಁಶೋ-ಽತಿ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ॥ ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ತ-ಥ್ಸರ್ವಮುತ್ತಾನ ಏವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹೀತ-ನ್ನಾಹಿನತ್ । ಯ-ತ್ಕಿಞ್ಚ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ತ-ಥ್ಸರ್ವಮುತ್ತಾನಸ್ತ್ವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ವಿತ್ಯೇವ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಉತ್ತಾನ ಆಙ್ಗೀರಸಃ । ಅನಯೈವೈನತ್-ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ಹಿನಸ್ತಿ ॥ ಬರಃಇಷಾ ಪ್ರತೀಯಾದ್ಗಾಂ-ವಾಁ-ಽಶ್ವಂ-ವಾಁ । ಏತದ್ವೈ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಿಯ-ನ್ಧಾಮ । ಪ್ರಿಯೇಣೈವೈನ-ನ್ಧಾಮ್ನಾ ಪ್ರತ್ಯೇತಿ ॥ 8 ॥
(ವಿಗ್ರಾಹ - ಮೃತವ - ಸ್ತದಾ-ಽಲಭ - ತೇನ್ದ್ರಂ - ಗೃಹ್ಣೀಯಾ-ಥ್ಷಟ್ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಕೇಶವಪನಾಙ್ಗ-ಮ್ಪುಷ್ಟಿವೇದನಂ
ಯೋ ವಾ ಅವಿದ್ವಾ-ನ್ನಿವರ್ತಯತೇ । ವಿಶೀರ್ಷಾ ಸಪಾಪ್ಮಾ ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ಭವತಿ । ಅಥ ಯೋ ವಿದ್ವಾ-ನ್ನಿವರ್ತಯತೇ । ಸಶೀರ್ಷಾ ವಿಪಾಪ್ಮಾ ಽಮುಷ್ಮಿಲ್ ಁಲೋಕೇ ಭವತಿ ॥ ದೇವತಾ ವೈ ಸಪ್ತ ಪುಷ್ಟಿಕಾಮಾ ನ್ಯವರ್ತಯನ್ತ । ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಪೃಥಿವೀ ಚ । ವಾಯುಶ್ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷ-ಞ್ಚ । ಆದಿತ್ಯಶ್ಚ ದ್ಯೌಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ಅಗ್ನಿರ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸ ಸಾಹಸ್ರ-ಮಪುಷ್ಯತ್ ॥ 9 ॥
ಪೃಥಿವೀ ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸೌಷಧೀಭಿ-ರ್ವನಸ್ಪತಿಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ವಾಯುರ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸ ಮರೀಚೀಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ನ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ತದ್ವಯೋಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ಆದಿತ್ಯೋ ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸ ರಶ್ಮಿಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ದ್ಯೌರ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸಾ ನಕ್ಷತ್ರೈ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸೋ-ಽಹೋರಾತ್ರೈ-ರರ್ಧಮಾಸೈ-ರ್ಮಾಸೈರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣಾ-ಪುಷ್ಯತ್ । ತಾನ್ಪೋಷಾನ್-ಪುಷ್ಯತಿ । ಯಾಗ್ಸ್ತೇ-ಽಪುಷ್ಯನ್ನ್ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದಾನ್ನಿ ಚ ವರ್ತಯತೇ ಪರಿ ಚ ॥ 10 ॥
(ಅಪುಷ್ಯನ್ - ನಕ್ಷತ್ರೈರಪುಷ್ಯ-ತ್ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮನ್ತ್ರಮಹಿಮಜ್ಞಾನಮ್
ತಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್-ಹಿರಣ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಅರ್ಧಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತದೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸೋ-ಽರ್ಧಮಿನ್ದ್ರಿಯ-ಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಅರ್ಧಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್. ಹಿರಣ್ಯ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅರ್ಧಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾಸಃ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ ॥ 11 ॥
ತದೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್. ವಾಸಃ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತೃತೀಯಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಾಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ ॥ 12 ॥
ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಗಾ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಚತುರ್ಥಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ವರುಣಸ್ಯಾಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಪಞ್ಚಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಪಞ್ಚಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಪಞ್ಚಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 13 ॥
ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಪಞ್ಚಮಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪುರುಷ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಪುರುಷ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಷಷ್ಠಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ-ಕ್ರಾಮತಿ ॥ 14 ॥
ತಸ್ಯ ವೈ ಮನೋಸ್ತಲ್ಪ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಸಪ್ತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಸಪ್ತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯ-ಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಸಪ್ತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್ಸ್ತಲ್ಪ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಸಪ್ತಮಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ-ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವಾ ಉತ್ತಾನಸ್ಯಾಙ್ಗೀರಸಸ್ಯಾ ಪ್ರಾಣ-ತ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಅಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ ॥ 15 ॥
ತದೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸೋ-ಽಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಅಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ ಪ್ರಾಣ-ತ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಷ್ಟಮಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಮುತ್ತಾನ ಏವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹೀತ-ನ್ನಾಹಿನತ್ । ಯ-ತ್ಕಿ-ಞ್ಚ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಮುತ್ತಾನ-ಸ್ತ್ವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ವಿತ್ಯೇವ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಉತ್ತಾನ ಆಙ್ಗೀರಸಃ । ಅನಯೈವೈನತ್-ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ಹಿನಸ್ತಿ ॥ 16 ॥
(ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮಚ್ - ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮನ್ನುಪಾಧ - ತ್ತಾಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ - ಷಷ್ಠಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಕ್ರಾಮ -ತ್ಯಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ - ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾಚ್ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 4)
(ತಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್-ಹಿರಣ್ಯಗ್ಂ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾಸಸ್ತದೇತೇನ ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾ-ನ್ತಾಮೇತೇನ ವರುಣಸ್ಯಾಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪುರುಷ-ಮ್ಮನೋಸ್ತಲ್ಪ-ನ್ತಮೇತೇನೋತ್ತಾನಸ್ಯ ತದೇತೇನಾಪ್ರಾಣದ್ಯ-ದ್ವೈ )
(ಅರ್ಧ-ನ್ತೃತೀಯಮಷ್ಟಮ-ನ್ತಚ್ಚತುರ್ಥ-ನ್ತಾ-ಮ್ಪಞ್ಚಮಗ್ಂ ಷಷ್ಠಗ್ಂ ಸಪ್ತಮನ್ತಮ್ ।
ತದೇತೇನ ದ್ವೇ ತಾಮೇತೇನೈಕ-ನ್ತಮೇತೇನ ತ್ರೀಣಿ ತದೇತೇನೈಕಂ )
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರರೂಪೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷಯಸ್ಸಂವಾಁದಃ
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ॥ ಯ-ದ್ದಶಹೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ಕೇನ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜನ್ತೇತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜನ್ತ ॥ ಯಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ಕೇನೌಷಧೀ-ರಸೃಜನ್ತೇತಿ । ಸೋಮೇನ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ ॥ 17 ॥
ತೇನೌಷಧೀ-ರಸೃಜನ್ತ ॥ ಯ-ತ್ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ಕೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ-ನ್ಪ್ರಾಣುದನ್ತ । ಕೇನೈಷಾ-ಮ್ಪಶೂನವೃಞ್ಜತೇತಿ । ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾನ್-ಪ್ರಾಣುದನ್ತ । ತೇನೈಷಾ-ಮ್ಪಶೂನವೃಞ್ಜತ ॥ ಯ-ಥ್ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ ॥ 18 ॥
ಕೇನರ್ತೂನ-ಕಲ್ಪಯನ್ತೇತಿ । ಧಾತ್ರಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನರ್ತೂನಕಲ್ಪಯನ್ತ ॥ ಯ-ಥ್ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ಕೇನ ಸುವರಾಯನ್ನ್ । ಕೇನೇಮಾಲ್ ಁಲೋಕಾನ್-ಥ್ಸಮತನ್ವನ್ನಿತಿ । ಅರ್ಯಮ್ಣಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನ ಸುವರಾಯನ್ನ್ । ತೇನೇಮಾಲ್ ಁಲೋಕಾನ್-ಥ್ಸಮತನ್ವನ್ನಿತಿ ॥ 19 ॥
ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಗೃಹಪತಯಃ । ತಾನ್. ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ । ಅಪ್ಯನ್ಯಸ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತೇ ದೀಕ್ಷತೇ । ಅವಾನ್ತರಮೇವ ಸತ್ರಿಣಾ-ಮೃದ್ಧ್ನೋತಿ ॥ ಯೋ ವಾ ಅರ್ಯಮಣಂ-ವೇಁದ । ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಅರ್ಯಮಾ । ಆರ್ಯಾವಸತಿರಿತಿ ವೈ ತಮಾಹುರ್ಯ-ಮ್ಪ್ರಶಗ್ಂಸನ್ತಿ ॥ ಆರ್ಯಾ ವಸತಿರ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 20 ॥
ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ಚತುರ್ಹೋತೃಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ಯಜ್ಞೋ ನಿಮಿರ್ತಃ । ಸ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್. ವಿವದೇತ । ಅಹಮೇವ ಭೂಯೋ ವೇದ । ಯಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್. ವೇದೇತಿ । ಸ ಹ್ಯೇವ ಭೂಯೋ ವೇದ । ಯಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್. ವೇದ ॥ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತೄನ್. ವೇದ । ಸರ್ವಾಸು ಪ್ರಜಾಸ್ವನ್ನಮತ್ತಿ ॥ 21 ॥
ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽಭಿಜಯತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಸೋಮಶ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಞ್ಚಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಧಾತಾ ಷಡ್ಢೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಅರ್ಯಮಾ ಸಪ್ತಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಏತೇ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾರಃ । ತಾನ್. ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸರ್ವಾಸು ಪ್ರಜಾಸ್ವನ್ನಮತ್ತಿ । ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽಭಿ ಜಯತಿ ॥ 22 ॥
(ಆರ್ಧ್ನುವ - ನ್ನಾಧ್ನುವ - ನ್ನಿತ್ಯೇ - ವಂ-ವೇಁದಾ - ತ್ತಿ - ಸರ್ವಾ ದಿಶೋಭಿ ಜಯತಿ ) (ಅ. 5)
(ವೈ ತೇನ ಸತ್ರ-ಙ್ಕೇನ)
2.3.6 ಅನುವಾಕಂ - ಹೋತೃಪ್ರಶಂಸಾಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಕ್ರತೂನಾಮೃತ್ವಿಗ್ ವಿಶೇಷವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಮ್, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ-ಞ್ಚ
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯಸ್ರಗ್ಂಸತ । ಸ ಹೃದಯ-ಮ್ಭೂತೋ-ಽಶಯತ್ । ಆತ್ಮನ್. ಹಾ(3) ಇತ್ಯಹ್ವಯತ್ । ಆಪಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣೈವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತಾಃ ಕುಸಿನ್ಧಮುಪೌಹನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾದಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಏಕ ಋತ್ವಿಕ್ ॥ ಚತುಷ್ಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಅಗ್ನಿ-ರ್ವಾಯು-ರಾದಿತ್ಯ-ಶ್ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ॥ 23 ॥
ತೇ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾಭ್ಯಾಮೇವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತ ಉಪೌಹಗ್ಗ್-ಶ್ಚತ್ವಾರ್ಯಙ್ಗಾನಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋ-ರ್ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಚತ್ವಾರ ಋತ್ವಿಜಃ ॥ ಪಞ್ಚ ಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಪಶವಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈರೇವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತ ಉಪೌಹಲ್ ಁಲೋಮ ಛವೀ-ಮ್ಮಾಗ್ಂಸಮಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾನಮ್ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಾಂ-ಯಁಜ್ಞಕ್ರತೋಃ ॥ 24 ॥
ಪಞ್ಚರ್ತ್ವಿಜಃ ॥ ಷಟ್ಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಋತವಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತೇ ಪಶುಬನ್ಧೇನೈವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತ ಉಪೌಹನ್-ಥ್ಸ್ತನಾವಾಣ್ಡೌ ಶಿಶ್ನಮವಾಞ್ಚ-ಮ್ಪ್ರಾಣಮ್ । ತಸ್ಮಾತ್-ಪಶುಬನ್ಧಸ್ಯ ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಷಡೃತ್ವಿಜಃ ॥ ಸಪ್ತಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಹೋತ್ರಾಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತಾ-ಸ್ಸೌಮ್ಯೇನೈವಾದ್ಧ್ವರೇಣ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ॥ 25 ॥
ತಾ ಉಪೌಹನ್-ಥ್ಸಪ್ತಶೀರ್ಷಣ್ಯಾನ್-ಪ್ರಾಣಾನ್ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೌಮ್ಯಸ್ಯಾದ್ಧ್ವರಸ್ಯ ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ಪ್ರಾಚೀರ್ವಷಟ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ॥ ದಶಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ತಪಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ತತ್-ಕರ್ಮಣೈವ ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣ ಸರ್ವೈರ್ಯಜ್ಞಕ್ರತುಭಿರುಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತತ । ತ-ಥ್ಸರ್ವಮಾತ್ಮಾನ-ಮಪರಿವರ್ಗ-ಮುಪೌಹತ್ । ತಸ್ಮಾಥ್- ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ಸರ್ವೇ ಯಜ್ಞಕ್ರತವೋ-ಽವರುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ॥ ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಶಹೋತಾ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಪಞ್ಚಹೋತಾ ಷಡ್ಢೋತಾ ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಏಕಹೋತ್ರೇ ಬಲಿಗ್ಂ ಹರನ್ತಿ । ಹರನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಬಲಿಮ್ । ಐನಮಪ್ರತಿಖ್ಯಾತ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 26 ॥
(ಚನ್ದ್ರಮಾ - ಶ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಾಂ-ಯಁಜ್ಞಕ್ರತೋ - ರದ್ಧ್ವರೇಣ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ - ಸಪ್ತಹೋತಾ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಸರ್ವಕ್ರತುರುದ್ಭಾವಸಾಧನೇನ ಪ್ರಶಂಸಾ
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪುರುಷ-ಮಸೃಜತ । ಸೋ-ಽಗ್ನಿರಬ್ರವೀತ್ । ಮಮಾಯ-ಮನ್ನಮಸ್ತ್ವಿತಿ । ಸೋ-ಽಬಿಭೇತ್ । ಸರ್ವಂ-ವೈಁ ಮಾ-ಽಯ-ಮ್ಪ್ರಧಕ್ಷ್ಯತೀತಿ । ಸ ಏತಾಗ್-ಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನಾತ್ಮ-ಸ್ಪರಣಾನಪಶ್ಯತ್ । ತಾನಜುಹೋತ್ । ತೈರ್ವೈ ಸ ಆತ್ಮಾನ-ಮಸ್ಪೃಣೋತ್ ॥ ಯದಗ್ನಿಹೋತ್ರ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಏಕಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಮ್ ॥ 27 ॥
ಕುಸಿನ್ಧ-ಞ್ಚಾತ್ಮನಃ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ಚತುರ್ಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ । ಚತ್ವಾರಿ ಚಾತ್ಮನೋ-ಽಙ್ಗಾನಿ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ಸಮಿತ್ಪಞ್ಚಮೀ । ಪಞ್ಚಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ । ಲೋಮ ಛವೀ-ಮ್ಮಾಗ್ಂಸಮಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾನಮ್ ॥ 28 ॥
ತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಃ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ದ್ವಿರ್ಜುಹೋತಿ । ಷಡ್ಢೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಪಶುಬನ್ಧಮ್ । ಸ್ತನಾವಾಣ್ಡೌ ಶಿಶ್ನಮವಾಞ್ಚ-ಮ್ಪ್ರಾಣಮ್ । ತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಃ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ । ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ದ್ವಿರ್ಜುಹೋತಿ ॥ 29 ॥
ಸಮಿ-ಥ್ಸಪ್ತಮೀ । ಸಪ್ತಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಸೌಮ್ಯ-ಮದ್ಧ್ವರಮ್ । ಸಪ್ತ ಚಾತ್ಮನಃ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾನ್-ಪ್ರಾಣಾನ್-ಥ್ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ದ್ವಿರ್ಜುಹೋತಿ । ದ್ವಿರ್ನಿಮಾರ್ಷ್ಟಿ । ದ್ವಿಃ ಪ್ರಾಶ್ಞಾತಿ । ದಶಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಸಂವಁಥ್ಸರಮ್ । ಸರ್ವ-ಞ್ಚಾತ್ಮಾನ-ಮಪರಿವರ್ಗಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ 30 ॥
(ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ - ಮಜ್ಜಾನಂ - ದ್ವಿರ್ಜುಹೋ - ತ್ಯಪರಿವರ್ಗಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃಣೋತ್ಯೇಕ-ಞ್ಚ ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಸೃಷ್ಟಿಸಾಧನತ್ವೇನ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರಶಂಸಾ
[(ಅಪಕ್ರಾಮತ ಗರ್ಭಿಣ್ಯಃ) ಇಸ್ ಓನ್ಲ್ಯ್ ಇನ್ಸ್ತ್ರುಚ್ತಿಓನ್ , ನೋತ್ ಅ ಮನ್ತ್ರ]
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಕಾಮಯತ ಪ್ರಜಾಯೇಯೇತಿ । ಸ ತಪೋ-ಽತಪ್ಯತ । ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾನಭವತ್ । ಸ ಹರಿತ-ಶ್ಶ್ಯಾವೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸ್ತ್ರ್ಯನ್ತರ್ವತ್ನೀ । ಹರಿಣೀ ಸತೀ ಶ್ಯಾವಾ ಭವತಿ । ಸ ವಿಜಾಯಮಾನೋ ಗರ್ಭೇಣಾತಾಮ್ಯತ್ । ಸ ತಾನ್ತಃ ಕೃಷ್ಣ-ಶ್ಶ್ಯಾವೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ತಾನ್ತಃ ಕೃಷ್ಣ-ಶ್ಶ್ಯಾವೋ ಭವತಿ । ತಸ್ಯಾಸುರೇವಾಜೀವತ್ ॥ 31 ॥
ತೇನಾಸುನಾ-ಽಸುರಾನಸೃಜತ । ತದಸುರಾಣಾ-ಮಸುರತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಮಸುರಾಣಾ-ಮಸುರತ್ವಂ-ವೇಁದ । ಅಸುಮಾನೇವ ಭವತಿ । ನೈನಮಸುರ್ಜಹಾತಿ ॥ ಸೋ-ಽಸುರಾನ್-ಥ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿತೇವಾಮನ್ಯತ । ತದನು ಪಿತೄನಸೃಜತ । ತತ್-ಪಿತೃಣಾ-ಮ್ಪಿತೃತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ಮ್ಪಿತೃಣಾ-ಮ್ಪಿತೃತ್ವಂ-ವೇಁದ । ಪಿತೇವೈವ ಸ್ವಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ ॥ 32 ॥
ಯನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಪಿತರೋ ಹವಮ್ ॥ ಸ ಪಿತೄನ್-ಥ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಽಮನಸ್ಯತ್ । ತದನು ಮನುಷ್ಯಾ-ನಸೃಜತ । ತನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಮನುಷ್ಯತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ಮ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಮನುಷ್ಯತ್ವಂ-ವೇಁದ । ಮನಸ್ವ್ಯೇವ ಭವತಿ । ನೈನ-ಮ್ಮನುರ್ಜಹಾತಿ ॥ ತಸ್ಮೈ ಮನುಷ್ಯಾನ್-ಥ್ಸಸೃಜಾನಾಯ । ದಿವಾ ದೇವತ್ರಾ ಽಭವತ್ । ತದನು ದೇವಾನಸೃಜತ । ತ-ದ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ನ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಂ-ವೇಁದ । ದಿವಾ ಹೈವಾಸ್ಯ ದೇವತ್ರಾ ಭವತಿ ॥ ತಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಮ್ಭಾಗ್ಂಸಿ । ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ-ಽಸುರಾಃ ॥ ತೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವಮ್ಭೋ ನಭ ಇವ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 33 ॥
(ಅಜೀವಥ್ - ಸ್ವಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ - ದೇವಾನಸೃಜತ ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ವಾಯುರೂಪತ್ವಜ್ಞಾನೇನ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಮ್ಪ್ರಶಂಸಾ
[(ಯಥಾಸ್ಥಾನ-ಙ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಃ) ಇಸ್ ಒನ್ಲ್ಯ್ ಇನ್ಸ್ತ್ರುಚ್ತಿಒನ್ , ನೊತ್ ಅ ಮನ್ತ್ರ]
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಯೋ ವಾ ಇಮಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ಯತೋ-ಽಯ-ಮ್ಪವತೇ । ಯದಭಿ ಪವತೇ । ಯದಭಿ ಸಪಂವಁತೇ । ಸರ್ವಮಾಯುರಿಯಾತ್ । ನ ಪುರಾ ಽಽಯುಷಃ ಪ್ರಮೀಯೇತ । ಪಶುಮಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ವಿನ್ದೇತ ಪ್ರಜಾಮ್ ॥ ಯೋ ವಾ ಇಮಂ-ವೇಁದ ॥ 34 ॥
ಯತೋ-ಽಯ-ಮ್ಪವತೇ । ಯದಭಿ ಪವತೇ । ಯದಭಿ ಸಪಂವಁತೇ । ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ । ನ ಪುರಾ-ಽಽಯುಷಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ । ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ವಿನ್ದತೇ ಪ್ರಜಾಮ್ ॥ ಅದ್ಭ್ಯಃ ಪವತೇ । ಅಪೋ-ಽಭಿ ಪವತೇ । ಅಪೋ-ಽಭಿ ಸಮ್ಪವತೇ ॥ 35 ॥
ಅಸ್ಯಾಃ ಪವತೇ । ಇಮಾಮಭಿ ಪವತೇ । ಇಮಾಮಭಿ ಸಮ್ಪವತೇ । ಅಗ್ನೇಃ ಪವತೇ । ಅಗ್ನಿಮಭಿ ಪವತೇ । ಅಗ್ನಿಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾ-ತ್ಪವತೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮಭಿ ಪವತೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ಆದಿತ್ಯಾ-ತ್ಪವತೇ ॥ 36 ॥
ಆದಿತ್ಯಮಭಿ ಪವತೇ । ಆದಿತ್ಯಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ದ್ಯೋಃ ಪವತೇ । ದಿವಮಭಿ ಪವತೇ ॥ ದಿವಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ದಿಗ್ಭ್ಯಃ ಪವತೇ । ದಿಶೋ-ಽಭಿ ಪವತೇ । ದಿಶೋ-ಽಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ಸ ಯತ್-ಪುರಸ್ತಾದ್ವಾತಿ । ಪ್ರಾಣ ಏವ ಭೂತ್ವಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ವಾತಿ ॥ 37 ॥
ತಸ್ಮಾತ್-ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ವಾನ್ತಮ್ । ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿ ನನ್ದನ್ತಿ । ಪ್ರಾಣೋ ಹಿ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ । ಪ್ರಾಣ ಇವ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾಣ ಏವ ॥ ಅಥ ಯ-ದ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ವಾತಿ । ಮಾತರಿಶ್ವೈವ ಭೂತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವಾತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ವಾನ್ತಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ಸರ್ವಾ ದಿಶ ಆವಾತಿ ॥ 38 ॥
ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽನು ವಿವಾತಿ । ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽನು ಸಂವಾಁತೀತಿ । ಸ ವಾ ಏಷ ಮಾತರಿಶ್ವೈವ ॥ ಅಥ ಯತ್-ಪಶ್ಚಾದ್ವಾತಿ । ಪವಮಾನ ಏವ ಭೂತ್ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವಾತಿ । ಪೂತಮಸ್ಮಾ ಆಹರನ್ತಿ । ಪೂತಮುಪಹರನ್ತಿ । ಪೂತಮಶ್ನಾತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ವಾ ಏಷ ಪವಮಾನ ಏವ ॥ 39 ॥
ಅಥ ಯದುತ್ತರತೋ ವಾತಿ । ಸವಿತೈವ ಭೂತ್ವೋತ್ತರತೋ ವಾತಿ । ಸವಿತೇವ ಸ್ವಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ವಾ ಏಷ ಸವಿತೈವ ॥ ತೇ ಯ ಏನ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾದಾಯನ್ತ-ಮುಪವದನ್ತಿ । ಯ ಏವಾಸ್ಯ ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ । ಪುರಸ್ತಾದಿತರಾನ್-ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ಅಥ ಯ ಏನ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತ ಆಯನ್ತ-ಮುಪವದನ್ತಿ ॥ 40 ॥
ಯ ಏವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ । ದಕ್ಷಿಣತ ಇತರಾ-ನ್ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ಅಥ ಯ ಏನ-ಮ್ಪಶ್ಚಾದಾಯನ್ತ-ಮುಪವದನ್ತಿ । ಯ ಏವಾಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್-ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ । ಪಶ್ಚಾದಿತರಾನ್-ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ಅಥ ಯ ಏನಮುತ್ತರತ ಆಯನ್ತಮುಪ ವದನ್ತಿ । ಯ ಏವಾಸ್ಯೋತ್ತರತಃ ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ ॥ 41 ॥
ಉತ್ತರತ ಇತರಾ-ನ್ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ತಸ್ಮಾ ದೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ । ವೀವ ನೃತ್ಯೇತ್ । ಪ್ರೇವ ಚಲೇತ್ । ವ್ಯಸ್ಯೇವಾಕ್ಷ್ಯೌ ಭಾಷೇತ । ಮಣ್ಟಯೇದಿವ । ಕ್ರಾಥಯೇದಿವ । ಶೃಙ್ಗಾಯೇತೇವ ॥ ಉತ ಮೋಪವದೇಯುಃ । ಉತ ಮೇ ಪಾಪ್ಮಾನ-ಮಪಹನ್ಯುರಿತಿ ॥ ಸ ಯಾ-ನ್ದಿಶಗ್ಂ ಸನಿಮೇಷ್ಯನ್-ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯದಾ ತಾ-ನ್ದಿಶಂ-ವಾಁತೋ ವಾಯಾತ್ । ಅಥ ಪ್ರವೇಯಾತ್ । ಪ್ರ ವಾ ಧಾಪಯೇತ್ (ಧಾವಯೇತ್) । ಸಾತಮೇವ ರದಿತಂ-ವ್ಯೂಁಢ-ಙ್ಗನ್ಧಮಭಿ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ । ಆ-ಽಸ್ಯ ತ-ಞ್ಜನಪದ-ಮ್ಪೂರ್ವಾ ಕೀರ್ತಿರ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 42 ॥
(ವೇದ - ಸಮ್ಪವತ - ಆದಿತ್ಯಾ-ತ್ಪವತೇ - ವಾತ್ಯಾ - ವಾತ್ಯೇ - ಷ ಪವಮಾನ ಏವ - ದಕ್ಷಿಣತ ಆಯನ್ತಮುಪ ವದನ್ - ತ್ಯುತ್ತರತಃ ಪಾಪ್ಮಾನಸ್ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನ - ನ್ತೀತ್ಯಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ದಶಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಙ್ಕಾಮ್ಯಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಮಸೃಜತ । ತ-ನ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾ ಅನ್ವಸೃಜ್ಯನ್ತ । ತಾನ್. ಹಸ್ತೇ-ಽಕುರುತ । ಅಥ ಹ ಸೀತಾ ಸಾವಿತ್ರೀ । ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನ-ಞ್ಚಕಮೇ । ಶ್ರದ್ಧಾಮು ಸ ಚಕಮೇ । ಸಾ ಹ ಪಿತರ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮುಪಸಸಾರ । ತಗ್ಂ ಹೋವಾಚ । ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಭಗವಃ । ಉಪ ತ್ವಾ-ಽಯಾನಿ ॥ 43 ॥
ಪ್ರ ತ್ವಾ ಪದ್ಯೇ ॥ ಸೋಮಂ-ವೈಁ ರಾಜಾನ-ಙ್ಕಾಮಯೇ । ಶ್ರದ್ಧಾಮು ಸ ಕಾಮಯತ ಇತಿ । ತಸ್ಯಾ ಉ ಹ ಸ್ಥಾಗರಮಲಙ್ಕಾರ-ಙ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ । ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯ । ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಪಞ್ಚ ಹೋತಾರ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ । ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮುತ್ತರತಃ । ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ । ಸಮ್ಭಾರೈಶ್ಚ ಪತ್ನಿಭಿಶ್ಚ ಮುಖೇ-ಽಲಙ್ಕೃತ್ಯ ॥ 44 ॥
ಆ-ಽಸ್ಯಾರ್ಧಂ-ವಁವ್ರಾಜ । ತಾಗ್ಂ ಹೋದೀಕ್ಷ್ಯೋವಾಚ । ಉಪ ಮಾ-ಽಽವರ್ತಸ್ವೇತಿ । ತಗ್ಂ ಹೋವಾಚ । ಭೋಗ-ನ್ತು ಮ ಆಚಕ್ಷ್ವ । ಏತ-ನ್ಮ ಆಚಕ್ಷ್ವ । ಯತ್ತೇ ಪಾಣಾವಿತಿ । ತಸ್ಯಾ ಉ ಹ ತ್ರೀನ್. ವೇದಾ-ನ್ಪ್ರದದೌ । ತಸ್ಮಾದು ಹ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಭೋಗಮೈವ ಹಾರಯನ್ತೇ ॥ ಸ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಿಯ-ಸ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ ॥ 45 ॥
ಯಂ-ವಾಁ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಿಯ-ಸ್ಸ್ಯಾದಿತಿ । ತಸ್ಮಾ ಏತಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾಗರ-ಮಲಙ್ಕಾರ-ಙ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ । ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯ । ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ । ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮುತ್ತರತಃ । ಸಪ್ತಹೋತಾ-ರಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ । ಸಮ್ಭಾರೈಶ್ಚ ಪತ್ನಿಭಿಶ್ಚ ಮುಖೇ-ಽಲಙ್ಕೃತ್ಯ । ಆ-ಽಸ್ಯಾರ್ಧಂ-ವ್ರಁಜೇತ್ । ಪ್ರಿಯೋ ಹೈವ ಭವತಿ ॥ 46 ॥
(ಅಯಾ - ನ್ಯಲಙ್ಕೃತ್ಯ - ಸ್ಯಾಮಿತಿ - ಭವತಿ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11 - ದಶಹೋತ್ರಾದಿಮನ್ತ್ರನಾಮ್ನಾ-ಮ್ಪ್ರವೃತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಮ್
ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮನ್-ವದಸೃಜತ । ತದಕಾಮಯತ । ಸಮಾತ್ಮನಾ ಪದ್ಯೇಯೇತಿ । ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ದಶಮಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ದಶಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ದಶಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತ-ನ್ದಶಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ದಶಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ 47 ॥
ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಸಪ್ತಮಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ಸಪ್ತಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ಸಪ್ತಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತಗ್ಂ ಸಪ್ತಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಸಪ್ತಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಷಷ್ಠಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ಷಡ್ಢೂತೋ-ಽಭವತ್ ॥ 48 ॥
ಷಡ್ಢೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತಗ್ಂ ಷಡ್ಢೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಷಡ್ಢೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಪಞ್ಚಮಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯ ಶೃಣೋತ್ । ಸ ಪಞ್ಚ ಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ಪಞ್ಚಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತ-ಮ್ಪಞ್ಚಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಪಞ್ಚಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ॥ 49 ॥
ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಚತುರ್ಥಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ಚತುರ್ಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ಚತುರ್ಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತ-ಞ್ಚತುರ್ಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಚತುರ್ಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ತಮಬ್ರವೀತ್ । ತ್ವಂ-ವೈಁ ಮೇ ನೇದಿಷ್ಠಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶ್ರೌಷೀಃ । ತ್ವಯೈ-ನಾನಾಖ್ಯಾತಾರ ಇತಿ । ತಸ್ಮಾನ್ನು ಹೈನಾಗ್-ಶ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ । ತಸ್ಮಾ-ಚ್ಛುಶ್ರೂಷುಃ ಪುತ್ರಾಣಾಗ್ಂ ಹೃದ್ಯತಮಃ । ನೇದಿಷ್ಠೋ ಹೃದ್ಯತಮಃ । ನೇದಿಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 50 ॥
(ದೇವಾಃ - ಷಡ್ಢೂತೋ-ಽಭವತ್ - ಪಞ್ಚಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣಾ - ಶ್ರೌಷೀ-ಷ್ಷಟ್ಚ) (ಅ. 11)
(ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ಕಿಂ - ದಕ್ಷಿಣಾಂ - ಁಯೋ ವಾ ಅವಿದ್ವಾನ್ - ತಸ್ಯ ವೈ - ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ಯ-ದ್ದಶಹೋತಾರಃ - ಪ್ರಜಾಪತಿ ವ್ಯಸ್ರಂ - ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪುರುಷಂ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಸ ತಪ-ಸ್ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾನ್ - ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ಯೋ ವಾ ಇಮಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ - ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಂ - ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ ಮನ್ವದೇಕಾದಶ)
(ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನ - ಸ್ತಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ನೇ--ರ್ ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿಞ್ಚ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ -ಯ ಏವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪಞ್ಚಾಶತ್)
(ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ - ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ )
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ದ್ವಿತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Explore More