ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃಶಬ್ದೇನ ವ್ಯವಹಾರ
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಕಿ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃತ್ವಮಿತಿ । ಯದೇವೈಷು ಚತುರ್ಧಾ ಹೋತಾರಃ । ತೇನ ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಉಚ್ಯನ್ತೇ । ತಚ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃತ್ವಮ್ ॥ ಸೋಮೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಞ್ಚಹೋತಾ । ಧಾತಾ ಷಡ್ಢೋತಾ । ಇನ್ದ್ರಃ ಸಪ್ತಹೋತಾ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ದಶಹೋತಾ । ಯ ಏವ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾ-ಮೃದ್ಧಿಂ-ವೇಁದ । ಋಧ್ನೋತ್ಯೇವ ॥ ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಮ್ಬನ್ಧುತಾಂ-ವೇಁದ । ಬನ್ಧುಮಾನ್ಭವತಿ । ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಙ್ಕ್ಲೃಪ್ತಿಂ-ವೇಁದ । ಕಲ್ಪತೇ-ಽಸ್ಮೈ । ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಮಾಯತನಂ-ವೇಁದ । ಆಯತನವಾನ್-ಭವತಿ । ಯ ಏಷಾಮೇವ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ ॥ 2 ॥
ಪ್ರತ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ದಶಹೋತಾ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಪಞ್ಚಹೋತಾ ಷಡ್ಢೋತಾ ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಅಥ ಕಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಉಚ್ಯನ್ತ ಇತಿ । ಇನ್ದ್ರೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಇನ್ದ್ರಃ ಖಲು ವೈ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ದೇವತಾನಾ-ಮುಪದೇಶನಾತ್ । ಯ ಏವಮಿನ್ದ್ರಗ್ಗ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ-ನ್ದೇವತಾನಾ-ಮುಪದೇಶನಾ-ದ್ವೇದ । ವಸಿಷ್ಠ-ಸ್ಸಮಾನಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಮಾಯನ್ತ-ಮ್ಪ್ರಥಮೇನೈವಾನುಬುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಅಯಮಾಗನ್ನ್ । ಅಯಮವಾಸಾದಿತಿ । ಕೀರ್ತಿರಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾ-ಽಽಗಚ್ಛತಿ ಜನತಾಮಾಯತಃ । ಅಥೋ ಏನ-ಮ್ಪ್ರಥಮೇನೈವಾನು ಬುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಅಯಮಾಗನ್ನ್ । ಅಯಮವಾಸಾದಿತಿ ॥ 3 ॥
ಅನುವಾಕಂ 2 - ನೈಮಿತ್ತಿಕೋ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಹೋಮಃ
ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಯೋಪದಾಸಯತಿ ॥ ಯದ್ಯೇನ-ಮ್ಪುನರುಪ ಶಿಕ್ಷೇಯುಃ । ಆಗ್ನೀದ್ಧ್ರ ಏವ ಜುಹುಯಾ-ದ್ದಶಹೋತಾರಮ್ । ಚತುರ್ಗೃಹೀತೇನಾಜ್ಯೇನ । ಪಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರಾಂಆಸೀನಃ । ಅನುಲೋಮ-ಮವಿಗ್ರಾಹಮ್ । ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ ॥ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೀ-ವಾಘೋತೇ-ತ್ಯೃತುಮುಖ ಋತುಮುಖೇ ಜುಹೋತಿ । ಋತೂನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ । ಕಲ್ಪನ್ತೇ-ಽಸ್ಮಾ ಋತವಃ ॥ 5 ॥
ಕ್ಲೃಪ್ತಾ ಅಸ್ಮಾ ಋತವ ಆಯನ್ತಿ ॥ ಷಡ್ಢೋತಾ ವೈ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿದಗ್ಂ ಸರ್ವಮಸೃಜತ । ಸ ಮನೋ-ಽಸೃಜತ । ಮನಸೋ-ಽಧಿ ಗಾಯತ್ರೀಮಸೃಜತ । ತದ್ಗಾಯತ್ರೀಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಾಮಾ-ಽಲಭತ । ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ಅಧಿ ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯ ಸೃಜತ । ಛನ್ದೋಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ಸಾಮ । ತ-ಥ್ಸಾಮ ಯಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತದಾ-ಽಲಭತ ॥ 6 ॥
ಸಾಮ್ನೋ-ಽಧಿ ಯಜೂಗ್ಷ್ಯಸೃಜತ । ಯಜುರ್ಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ವಿಷ್ಣುಮ್ । ತ-ದ್ವಿಷ್ಣುಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಮಾ-ಽಲಭತ । ವಿಷ್ಣೋರದ್ಧ್ಯೋಷಧೀರಸೃಜತ । ಓಷಧೀಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ಸೋಮಮ್ । ತ-ಥ್ಸೋಮಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತಮಾ-ಽಲಭತ । ಸೋಮಾದಧಿ ಪಶೂನಸೃಜತ । ಪಶುಭ್ಯೋ-ಽಧೀನ್ದ್ರಮ್ ॥ 7 ॥
ತದಿನ್ದ್ರಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತದೇನ-ನ್ನಾತಿ ಪ್ರಾಚ್ಯವತ । ಇನ್ದ್ರ ಇವ ಯಶಸ್ವೀ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ನೈನಂ-ಯಁಶೋ-ಽತಿ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ॥ ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ತ-ಥ್ಸರ್ವಮುತ್ತಾನ ಏವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹೀತ-ನ್ನಾಹಿನತ್ । ಯ-ತ್ಕಿಞ್ಚ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ತ-ಥ್ಸರ್ವಮುತ್ತಾನಸ್ತ್ವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ವಿತ್ಯೇವ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಉತ್ತಾನ ಆಙ್ಗೀರಸಃ । ಅನಯೈವೈನತ್-ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ಹಿನಸ್ತಿ ॥ ಬರಃಇಷಾ ಪ್ರತೀಯಾದ್ಗಾಂ-ವಾಁ-ಽಶ್ವಂ-ವಾಁ । ಏತದ್ವೈ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಿಯ-ನ್ಧಾಮ । ಪ್ರಿಯೇಣೈವೈನ-ನ್ಧಾಮ್ನಾ ಪ್ರತ್ಯೇತಿ ॥ 8 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಕೇಶವಪನಾಙ್ಗ-ಮ್ಪುಷ್ಟಿವೇದನಂ
ಪೃಥಿವೀ ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸೌಷಧೀಭಿ-ರ್ವನಸ್ಪತಿಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ವಾಯುರ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸ ಮರೀಚೀಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ನ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ತದ್ವಯೋಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ಆದಿತ್ಯೋ ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸ ರಶ್ಮಿಭಿ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ದ್ಯೌರ್ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸಾ ನಕ್ಷತ್ರೈ-ರಪುಷ್ಯತ್ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ನ್ಯವರ್ತಯತ । ಸೋ-ಽಹೋರಾತ್ರೈ-ರರ್ಧಮಾಸೈ-ರ್ಮಾಸೈರ್ ಋತುಭಿಃ ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣಾ-ಪುಷ್ಯತ್ । ತಾನ್ಪೋಷಾನ್-ಪುಷ್ಯತಿ । ಯಾಗ್ಸ್ತೇ-ಽಪುಷ್ಯನ್ನ್ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದಾನ್ನಿ ಚ ವರ್ತಯತೇ ಪರಿ ಚ ॥ 10 ॥
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮನ್ತ್ರಮಹಿಮಜ್ಞಾನಮ್
ತದೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ತೃತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್. ವಾಸಃ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತೃತೀಯಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಾಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ ॥ 12 ॥
ಚತುರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಗಾ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಚತುರ್ಥಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ವರುಣಸ್ಯಾಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಪಞ್ಚಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಪಞ್ಚಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಪಞ್ಚಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 13 ॥
ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಪಞ್ಚಮಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವೈ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪುರುಷ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಷಷ್ಠಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾ-ನ್ಪುರುಷ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಷಷ್ಠಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ-ಕ್ರಾಮತಿ ॥ 14 ॥
ತಸ್ಯ ವೈ ಮನೋಸ್ತಲ್ಪ-ಮ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಸಪ್ತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಮೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸ ಸಪ್ತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯ-ಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತ । ಸಪ್ತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್ಸ್ತಲ್ಪ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಸಪ್ತಮಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ-ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ತಸ್ಯ ವಾ ಉತ್ತಾನಸ್ಯಾಙ್ಗೀರಸಸ್ಯಾ ಪ್ರಾಣ-ತ್ಪ್ರತಿಜಗ್ರಹುಷಃ । ಅಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾ-ಪಾಕ್ರಾಮತ್ ॥ 15 ॥
ತದೇತೇನೈವ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇನ ವೈ ಸೋ-ಽಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಅಷ್ಟಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾತ್ಮ-ನ್ನುಪಾಧತ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ ಪ್ರಾಣ-ತ್ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಥ ಯೋ-ಽವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ಅಷ್ಟಮಮಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ ಕ್ರಾಮತಿ ॥ ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಮುತ್ತಾನ ಏವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತದೇನ-ಮ್ಪ್ರತಿಗೃಹೀತ-ನ್ನಾಹಿನತ್ । ಯ-ತ್ಕಿ-ಞ್ಚ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಮುತ್ತಾನ-ಸ್ತ್ವಾಙ್ಗೀರಸಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ವಿತ್ಯೇವ ಪ್ರತಿ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಉತ್ತಾನ ಆಙ್ಗೀರಸಃ । ಅನಯೈವೈನತ್-ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ । ನೈನಗ್ಂ ಹಿನಸ್ತಿ ॥ 16 ॥
(ತಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್-ಹಿರಣ್ಯಗ್ಂ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾಸಸ್ತದೇತೇನ ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾ-ನ್ತಾಮೇತೇನ ವರುಣಸ್ಯಾಶ್ವ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಪುರುಷ-ಮ್ಮನೋಸ್ತಲ್ಪ-ನ್ತಮೇತೇನೋತ್ತಾನಸ್ಯ ತದೇತೇನಾಪ್ರಾಣದ್ಯ-ದ್ವೈ )
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರರೂಪೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷಯಸ್ಸಂವಾಁದಃ
ತೇನೌಷಧೀ-ರಸೃಜನ್ತ ॥ ಯ-ತ್ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ಕೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾ-ನ್ಪ್ರಾಣುದನ್ತ । ಕೇನೈಷಾ-ಮ್ಪಶೂನವೃಞ್ಜತೇತಿ । ಅಗ್ನಿನಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ-ಽಸುರಾನ್-ಪ್ರಾಣುದನ್ತ । ತೇನೈಷಾ-ಮ್ಪಶೂನವೃಞ್ಜತ ॥ ಯ-ಥ್ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ ॥ 18 ॥
ಕೇನರ್ತೂನ-ಕಲ್ಪಯನ್ತೇತಿ । ಧಾತ್ರಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನರ್ತೂನಕಲ್ಪಯನ್ತ ॥ ಯ-ಥ್ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಸ್ಸತ್ರಮಾಸತ । ಕೇನ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ಕೇನ ಸುವರಾಯನ್ನ್ । ಕೇನೇಮಾಲ್ ಁಲೋಕಾನ್-ಥ್ಸಮತನ್ವನ್ನಿತಿ । ಅರ್ಯಮ್ಣಾ ವೈ ತೇ ಗೃಹಪತಿನಾ ಽಽರ್ಧ್ನುವನ್ನ್ । ತೇನ ಸುವರಾಯನ್ನ್ । ತೇನೇಮಾಲ್ ಁಲೋಕಾನ್-ಥ್ಸಮತನ್ವನ್ನಿತಿ ॥ 19 ॥
ಏತೇ ವೈ ದೇವಾ ಗೃಹಪತಯಃ । ತಾನ್. ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ । ಅಪ್ಯನ್ಯಸ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತೇ ದೀಕ್ಷತೇ । ಅವಾನ್ತರಮೇವ ಸತ್ರಿಣಾ-ಮೃದ್ಧ್ನೋತಿ ॥ ಯೋ ವಾ ಅರ್ಯಮಣಂ-ವೇಁದ । ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಅರ್ಯಮಾ । ಆರ್ಯಾವಸತಿರಿತಿ ವೈ ತಮಾಹುರ್ಯ-ಮ್ಪ್ರಶಗ್ಂಸನ್ತಿ ॥ ಆರ್ಯಾ ವಸತಿರ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 20 ॥
ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿ-ಞ್ಚ । ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಞ್ಚತುರ್ಹೋತಾರಃ । ಚತುರ್ಹೋತೃಭ್ಯೋ-ಽಧಿ ಯಜ್ಞೋ ನಿಮಿರ್ತಃ । ಸ ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್. ವಿವದೇತ । ಅಹಮೇವ ಭೂಯೋ ವೇದ । ಯಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್. ವೇದೇತಿ । ಸ ಹ್ಯೇವ ಭೂಯೋ ವೇದ । ಯಶ್ಚತುರ್ಹೋತೄನ್. ವೇದ ॥ ಯೋ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತೄನ್. ವೇದ । ಸರ್ವಾಸು ಪ್ರಜಾಸ್ವನ್ನಮತ್ತಿ ॥ 21 ॥
ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽಭಿಜಯತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ದಶಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಸೋಮಶ್ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಅಗ್ನಿಃ ಪಞ್ಚಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಧಾತಾ ಷಡ್ಢೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಅರ್ಯಮಾ ಸಪ್ತಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾ । ಏತೇ ವೈ ಚತುರ್ಹೋತೃಣಾಗ್ಂ ಹೋತಾರಃ । ತಾನ್. ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸರ್ವಾಸು ಪ್ರಜಾಸ್ವನ್ನಮತ್ತಿ । ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽಭಿ ಜಯತಿ ॥ 22 ॥
2.3.6 ಅನುವಾಕಂ - ಹೋತೃಪ್ರಶಂಸಾಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಕ್ರತೂನಾಮೃತ್ವಿಗ್ ವಿಶೇಷವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಮ್, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ-ಞ್ಚ
ತೇ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಾಭ್ಯಾಮೇವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತ ಉಪೌಹಗ್ಗ್-ಶ್ಚತ್ವಾರ್ಯಙ್ಗಾನಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋ-ರ್ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಚತ್ವಾರ ಋತ್ವಿಜಃ ॥ ಪಞ್ಚ ಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಪಶವಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈರೇವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತ ಉಪೌಹಲ್ ಁಲೋಮ ಛವೀ-ಮ್ಮಾಗ್ಂಸಮಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾನಮ್ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಾಂ-ಯಁಜ್ಞಕ್ರತೋಃ ॥ 24 ॥
ಪಞ್ಚರ್ತ್ವಿಜಃ ॥ ಷಟ್ಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಋತವಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತೇ ಪಶುಬನ್ಧೇನೈವ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ । ತ ಉಪೌಹನ್-ಥ್ಸ್ತನಾವಾಣ್ಡೌ ಶಿಶ್ನಮವಾಞ್ಚ-ಮ್ಪ್ರಾಣಮ್ । ತಸ್ಮಾತ್-ಪಶುಬನ್ಧಸ್ಯ ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಷಡೃತ್ವಿಜಃ ॥ ಸಪ್ತಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ಹೋತ್ರಾಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣ್ವನ್ನ್ । ತಾ-ಸ್ಸೌಮ್ಯೇನೈವಾದ್ಧ್ವರೇಣ ಯಜ್ಞಕ್ರತುನೋಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತನ್ತ ॥ 25 ॥
ತಾ ಉಪೌಹನ್-ಥ್ಸಪ್ತಶೀರ್ಷಣ್ಯಾನ್-ಪ್ರಾಣಾನ್ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೌಮ್ಯಸ್ಯಾದ್ಧ್ವರಸ್ಯ ಯಜ್ಞಕ್ರತೋಃ । ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ಪ್ರಾಚೀರ್ವಷಟ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ॥ ದಶಕೃತ್ವೋ-ಽಹ್ವಯತ್ । ತಪಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ತತ್-ಕರ್ಮಣೈವ ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣ ಸರ್ವೈರ್ಯಜ್ಞಕ್ರತುಭಿರುಪ ಪರ್ಯಾವರ್ತತ । ತ-ಥ್ಸರ್ವಮಾತ್ಮಾನ-ಮಪರಿವರ್ಗ-ಮುಪೌಹತ್ । ತಸ್ಮಾಥ್- ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ಸರ್ವೇ ಯಜ್ಞಕ್ರತವೋ-ಽವರುದ್ಧ್ಯನ್ತೇ ॥ ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಶಹೋತಾ ಚತುರ್ಹೋತಾ । ಪಞ್ಚಹೋತಾ ಷಡ್ಢೋತಾ ಸಪ್ತಹೋತಾ । ಏಕಹೋತ್ರೇ ಬಲಿಗ್ಂ ಹರನ್ತಿ । ಹರನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಬಲಿಮ್ । ಐನಮಪ್ರತಿಖ್ಯಾತ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 26 ॥
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಸ್ಯ ಸರ್ವಕ್ರತುರುದ್ಭಾವಸಾಧನೇನ ಪ್ರಶಂಸಾ
ಕುಸಿನ್ಧ-ಞ್ಚಾತ್ಮನಃ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ಚತುರ್ಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸೌ । ಚತ್ವಾರಿ ಚಾತ್ಮನೋ-ಽಙ್ಗಾನಿ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ಸಮಿತ್ಪಞ್ಚಮೀ । ಪಞ್ಚಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾನಿ । ಲೋಮ ಛವೀ-ಮ್ಮಾಗ್ಂಸಮಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾನಮ್ ॥ 28 ॥
ತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಃ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ದ್ವಿರ್ಜುಹೋತಿ । ಷಡ್ಢೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಪಶುಬನ್ಧಮ್ । ಸ್ತನಾವಾಣ್ಡೌ ಶಿಶ್ನಮವಾಞ್ಚ-ಮ್ಪ್ರಾಣಮ್ । ತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಃ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ । ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ದ್ವಿರ್ಜುಹೋತಿ ॥ 29 ॥
ಸಮಿ-ಥ್ಸಪ್ತಮೀ । ಸಪ್ತಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಸೌಮ್ಯ-ಮದ್ಧ್ವರಮ್ । ಸಪ್ತ ಚಾತ್ಮನಃ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾನ್-ಪ್ರಾಣಾನ್-ಥ್ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಚತುರುನ್ನಯತಿ । ದ್ವಿರ್ಜುಹೋತಿ । ದ್ವಿರ್ನಿಮಾರ್ಷ್ಟಿ । ದ್ವಿಃ ಪ್ರಾಶ್ಞಾತಿ । ದಶಹೋತಾರಮೇವ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಕ್ರತು-ಮಾಪ್ನೋತಿ ಸಂವಁಥ್ಸರಮ್ । ಸರ್ವ-ಞ್ಚಾತ್ಮಾನ-ಮಪರಿವರ್ಗಗ್ಗ್ ಸ್ಪೃಣೋತಿ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ 30 ॥
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಸೃಷ್ಟಿಸಾಧನತ್ವೇನ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರಶಂಸಾ
ತೇನಾಸುನಾ-ಽಸುರಾನಸೃಜತ । ತದಸುರಾಣಾ-ಮಸುರತ್ವಮ್ । ಯ ಏವಮಸುರಾಣಾ-ಮಸುರತ್ವಂ-ವೇಁದ । ಅಸುಮಾನೇವ ಭವತಿ । ನೈನಮಸುರ್ಜಹಾತಿ ॥ ಸೋ-ಽಸುರಾನ್-ಥ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿತೇವಾಮನ್ಯತ । ತದನು ಪಿತೄನಸೃಜತ । ತತ್-ಪಿತೃಣಾ-ಮ್ಪಿತೃತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ಮ್ಪಿತೃಣಾ-ಮ್ಪಿತೃತ್ವಂ-ವೇಁದ । ಪಿತೇವೈವ ಸ್ವಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ ॥ 32 ॥
ಯನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಪಿತರೋ ಹವಮ್ ॥ ಸ ಪಿತೄನ್-ಥ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಽಮನಸ್ಯತ್ । ತದನು ಮನುಷ್ಯಾ-ನಸೃಜತ । ತನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಮನುಷ್ಯತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ಮ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಮನುಷ್ಯತ್ವಂ-ವೇಁದ । ಮನಸ್ವ್ಯೇವ ಭವತಿ । ನೈನ-ಮ್ಮನುರ್ಜಹಾತಿ ॥ ತಸ್ಮೈ ಮನುಷ್ಯಾನ್-ಥ್ಸಸೃಜಾನಾಯ । ದಿವಾ ದೇವತ್ರಾ ಽಭವತ್ । ತದನು ದೇವಾನಸೃಜತ । ತ-ದ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಮ್ । ಯ ಏವ-ನ್ದೇವಾನಾ-ನ್ದೇವತ್ವಂ-ವೇಁದ । ದಿವಾ ಹೈವಾಸ್ಯ ದೇವತ್ರಾ ಭವತಿ ॥ ತಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಮ್ಭಾಗ್ಂಸಿ । ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ-ಽಸುರಾಃ ॥ ತೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವಮ್ಭೋ ನಭ ಇವ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 33 ॥
ಅನುವಾಕಂ 9 - ವಾಯುರೂಪತ್ವಜ್ಞಾನೇನ ಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಮ್ಪ್ರಶಂಸಾ
ಯತೋ-ಽಯ-ಮ್ಪವತೇ । ಯದಭಿ ಪವತೇ । ಯದಭಿ ಸಪಂವಁತೇ । ಸರ್ವಮಾಯುರೇತಿ । ನ ಪುರಾ-ಽಽಯುಷಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ । ಪಶುಮಾ-ನ್ಭವತಿ । ವಿನ್ದತೇ ಪ್ರಜಾಮ್ ॥ ಅದ್ಭ್ಯಃ ಪವತೇ । ಅಪೋ-ಽಭಿ ಪವತೇ । ಅಪೋ-ಽಭಿ ಸಮ್ಪವತೇ ॥ 35 ॥
ಅಸ್ಯಾಃ ಪವತೇ । ಇಮಾಮಭಿ ಪವತೇ । ಇಮಾಮಭಿ ಸಮ್ಪವತೇ । ಅಗ್ನೇಃ ಪವತೇ । ಅಗ್ನಿಮಭಿ ಪವತೇ । ಅಗ್ನಿಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾ-ತ್ಪವತೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮಭಿ ಪವತೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ಆದಿತ್ಯಾ-ತ್ಪವತೇ ॥ 36 ॥
ಆದಿತ್ಯಮಭಿ ಪವತೇ । ಆದಿತ್ಯಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ದ್ಯೋಃ ಪವತೇ । ದಿವಮಭಿ ಪವತೇ ॥ ದಿವಮಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ದಿಗ್ಭ್ಯಃ ಪವತೇ । ದಿಶೋ-ಽಭಿ ಪವತೇ । ದಿಶೋ-ಽಭಿ ಸ-ಮ್ಪವತೇ । ಸ ಯತ್-ಪುರಸ್ತಾದ್ವಾತಿ । ಪ್ರಾಣ ಏವ ಭೂತ್ವಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ವಾತಿ ॥ 37 ॥
ತಸ್ಮಾತ್-ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ವಾನ್ತಮ್ । ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರತಿ ನನ್ದನ್ತಿ । ಪ್ರಾಣೋ ಹಿ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ । ಪ್ರಾಣ ಇವ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ವಾ ಏಷ ಪ್ರಾಣ ಏವ ॥ ಅಥ ಯ-ದ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ವಾತಿ । ಮಾತರಿಶ್ವೈವ ಭೂತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣತೋ ವಾತಿ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ವಾನ್ತಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ । ಸರ್ವಾ ದಿಶ ಆವಾತಿ ॥ 38 ॥
ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽನು ವಿವಾತಿ । ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽನು ಸಂವಾಁತೀತಿ । ಸ ವಾ ಏಷ ಮಾತರಿಶ್ವೈವ ॥ ಅಥ ಯತ್-ಪಶ್ಚಾದ್ವಾತಿ । ಪವಮಾನ ಏವ ಭೂತ್ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವಾತಿ । ಪೂತಮಸ್ಮಾ ಆಹರನ್ತಿ । ಪೂತಮುಪಹರನ್ತಿ । ಪೂತಮಶ್ನಾತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ವಾ ಏಷ ಪವಮಾನ ಏವ ॥ 39 ॥
ಅಥ ಯದುತ್ತರತೋ ವಾತಿ । ಸವಿತೈವ ಭೂತ್ವೋತ್ತರತೋ ವಾತಿ । ಸವಿತೇವ ಸ್ವಾನಾ-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಸ ವಾ ಏಷ ಸವಿತೈವ ॥ ತೇ ಯ ಏನ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾದಾಯನ್ತ-ಮುಪವದನ್ತಿ । ಯ ಏವಾಸ್ಯ ಪುರಸ್ತಾತ್-ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ । ಪುರಸ್ತಾದಿತರಾನ್-ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ಅಥ ಯ ಏನ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತ ಆಯನ್ತ-ಮುಪವದನ್ತಿ ॥ 40 ॥
ಯ ಏವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ । ದಕ್ಷಿಣತ ಇತರಾ-ನ್ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ಅಥ ಯ ಏನ-ಮ್ಪಶ್ಚಾದಾಯನ್ತ-ಮುಪವದನ್ತಿ । ಯ ಏವಾಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್-ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ । ಪಶ್ಚಾದಿತರಾನ್-ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ಅಥ ಯ ಏನಮುತ್ತರತ ಆಯನ್ತಮುಪ ವದನ್ತಿ । ಯ ಏವಾಸ್ಯೋತ್ತರತಃ ಪಾಪ್ಮಾನಃ । ತಾಗ್ಸ್ತೇ ಽಪಘ್ನನ್ತಿ ॥ 41 ॥
ಉತ್ತರತ ಇತರಾ-ನ್ಪಾಪ್ಮನಃ ಸಚನ್ತೇ ॥ ತಸ್ಮಾ ದೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ । ವೀವ ನೃತ್ಯೇತ್ । ಪ್ರೇವ ಚಲೇತ್ । ವ್ಯಸ್ಯೇವಾಕ್ಷ್ಯೌ ಭಾಷೇತ । ಮಣ್ಟಯೇದಿವ । ಕ್ರಾಥಯೇದಿವ । ಶೃಙ್ಗಾಯೇತೇವ ॥ ಉತ ಮೋಪವದೇಯುಃ । ಉತ ಮೇ ಪಾಪ್ಮಾನ-ಮಪಹನ್ಯುರಿತಿ ॥ ಸ ಯಾ-ನ್ದಿಶಗ್ಂ ಸನಿಮೇಷ್ಯನ್-ಥ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯದಾ ತಾ-ನ್ದಿಶಂ-ವಾಁತೋ ವಾಯಾತ್ । ಅಥ ಪ್ರವೇಯಾತ್ । ಪ್ರ ವಾ ಧಾಪಯೇತ್ (ಧಾವಯೇತ್) । ಸಾತಮೇವ ರದಿತಂ-ವ್ಯೂಁಢ-ಙ್ಗನ್ಧಮಭಿ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ । ಆ-ಽಸ್ಯ ತ-ಞ್ಜನಪದ-ಮ್ಪೂರ್ವಾ ಕೀರ್ತಿರ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ ದಾನಕಾಮಾ ಅಸ್ಮೈ ಪ್ರಜಾ ಭವನ್ತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 42 ॥
ಅನುವಾಕಂ 10 - ದಶಹೋತೃಮನ್ತ್ರಾಣಾ-ಙ್ಕಾಮ್ಯಪ್ರಯೋಗಃ
ಪ್ರ ತ್ವಾ ಪದ್ಯೇ ॥ ಸೋಮಂ-ವೈಁ ರಾಜಾನ-ಙ್ಕಾಮಯೇ । ಶ್ರದ್ಧಾಮು ಸ ಕಾಮಯತ ಇತಿ । ತಸ್ಯಾ ಉ ಹ ಸ್ಥಾಗರಮಲಙ್ಕಾರ-ಙ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ । ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯ । ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಪಞ್ಚ ಹೋತಾರ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ । ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮುತ್ತರತಃ । ಸಪ್ತಹೋತಾರ-ಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ । ಸಮ್ಭಾರೈಶ್ಚ ಪತ್ನಿಭಿಶ್ಚ ಮುಖೇ-ಽಲಙ್ಕೃತ್ಯ ॥ 44 ॥
ಆ-ಽಸ್ಯಾರ್ಧಂ-ವಁವ್ರಾಜ । ತಾಗ್ಂ ಹೋದೀಕ್ಷ್ಯೋವಾಚ । ಉಪ ಮಾ-ಽಽವರ್ತಸ್ವೇತಿ । ತಗ್ಂ ಹೋವಾಚ । ಭೋಗ-ನ್ತು ಮ ಆಚಕ್ಷ್ವ । ಏತ-ನ್ಮ ಆಚಕ್ಷ್ವ । ಯತ್ತೇ ಪಾಣಾವಿತಿ । ತಸ್ಯಾ ಉ ಹ ತ್ರೀನ್. ವೇದಾ-ನ್ಪ್ರದದೌ । ತಸ್ಮಾದು ಹ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಭೋಗಮೈವ ಹಾರಯನ್ತೇ ॥ ಸ ಯಃ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಿಯ-ಸ್ಸ್ಯಾಮಿತಿ ॥ 45 ॥
ಯಂ-ವಾಁ ಕಾಮಯೇತ ಪ್ರಿಯ-ಸ್ಸ್ಯಾದಿತಿ । ತಸ್ಮಾ ಏತಗ್ಗ್ ಸ್ಥಾಗರ-ಮಲಙ್ಕಾರ-ಙ್ಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾ । ದಶಹೋತಾರ-ಮ್ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯ । ಚತುರ್ಹೋತಾರ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಪಞ್ಚಹೋತಾರ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ । ಷಡ್ಢೋತಾರ-ಮುತ್ತರತಃ । ಸಪ್ತಹೋತಾ-ರಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ । ಸಮ್ಭಾರೈಶ್ಚ ಪತ್ನಿಭಿಶ್ಚ ಮುಖೇ-ಽಲಙ್ಕೃತ್ಯ । ಆ-ಽಸ್ಯಾರ್ಧಂ-ವ್ರಁಜೇತ್ । ಪ್ರಿಯೋ ಹೈವ ಭವತಿ ॥ 46 ॥
ಅನುವಾಕಂ 11 - ದಶಹೋತ್ರಾದಿಮನ್ತ್ರನಾಮ್ನಾ-ಮ್ಪ್ರವೃತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಮ್
ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಸಪ್ತಮಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ಸಪ್ತಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ಸಪ್ತಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತಗ್ಂ ಸಪ್ತಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಸಪ್ತಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಷಷ್ಠಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ಷಡ್ಢೂತೋ-ಽಭವತ್ ॥ 48 ॥
ಷಡ್ಢೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತಗ್ಂ ಷಡ್ಢೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಷಡ್ಢೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಪಞ್ಚಮಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯ ಶೃಣೋತ್ । ಸ ಪಞ್ಚ ಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ಪಞ್ಚಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತ-ಮ್ಪಞ್ಚಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಪಞ್ಚಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ ॥ 49 ॥
ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ಆತ್ಮ-ನ್ನಾತ್ಮ-ನ್ನಿತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಯತ । ತಸ್ಮೈ ಚತುರ್ಥಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶೃಣೋತ್ । ಸ ಚತುರ್ಹೂತೋ-ಽಭವತ್ । ಚತುರ್ಹೂತೋ ಹ ವೈ ನಾಮೈಷಃ । ತಂ-ವಾಁ ಏತ-ಞ್ಚತುರ್ಹೂತಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಚತುರ್ಹೋತೇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ತಮಬ್ರವೀತ್ । ತ್ವಂ-ವೈಁ ಮೇ ನೇದಿಷ್ಠಗ್ಂ ಹೂತಃ ಪ್ರತ್ಯಶ್ರೌಷೀಃ । ತ್ವಯೈ-ನಾನಾಖ್ಯಾತಾರ ಇತಿ । ತಸ್ಮಾನ್ನು ಹೈನಾಗ್-ಶ್ಚತುರ್ಹೋತಾರ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ । ತಸ್ಮಾ-ಚ್ಛುಶ್ರೂಷುಃ ಪುತ್ರಾಣಾಗ್ಂ ಹೃದ್ಯತಮಃ । ನೇದಿಷ್ಠೋ ಹೃದ್ಯತಮಃ । ನೇದಿಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 50 ॥
(ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ಕಿಂ - ದಕ್ಷಿಣಾಂ - ಁಯೋ ವಾ ಅವಿದ್ವಾನ್ - ತಸ್ಯ ವೈ - ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ಯ-ದ್ದಶಹೋತಾರಃ - ಪ್ರಜಾಪತಿ ವ್ಯಸ್ರಂ - ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪುರುಷಂ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ ಸ ತಪ-ಸ್ಸೋ-ಽನ್ತರ್ವಾನ್ - ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ಯೋ ವಾ ಇಮಂ-ವಿಁದ್ಯಾತ್ - ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸೋಮಗ್ಂ ರಾಜಾನಂ - ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ ಮನ್ವದೇಕಾದಶ)
(ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನ - ಸ್ತಸ್ಯ ವಾ ಅಗ್ನೇ--ರ್ ಯದ್ವಾ ಇದ-ಙ್ಕಿಞ್ಚ - ಪ್ರಜಾಪತಿರಕಾಮಯತ -ಯ ಏವಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಪಞ್ಚಾಶತ್)
(ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ - ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ )
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
