ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
அநுவாகம் 1 - ஸர்வேஷாம் ஹோத்ரு'மந்த்ராணா-ஞ்சதுர்ஹோத்ரு'ஶப்தேந வ்யவஹார
ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । கி-ஞ்சதுர்ஹோத்ரு'ணா-ஞ்சதுர்ஹோத்ரு'த்வமிதி । யதேவைஷு சதுர்தா ஹோதாரஃ । தேந சதுர்ஹோதாரஃ । தஸ்மாச்சதுர்ஹோதார உச்யந்தே । தச்சதுர்ஹோத்ரு'ணா-ஞ்சதுர்ஹோத்ரு'த்வம் ॥ ஸோமோ வை சதுர்ஹோதா । அக்நிஃ பஞ்சஹோதா । தாதா ஷட்டோதா । இந்த்ரஃ ஸப்தஹோதா ॥ 1 ॥
ப்ரஜாபதி-ர்தஶஹோதா । ய ஏவ-ஞ்சதுர்ஹோத்ரு'ணா-ம்ரு'த்திம்-வேஂத । ரு'த்நோத்யேவ ॥ ய ஏஷாமேவ-ம்பந்துதாம்-வேஂத । பந்துமாந்பவதி । ய ஏஷாமேவ-ங்க்ல்ரு'ப்திம்-வேஂத । கல்பதே-'ஸ்மை । ய ஏஷாமேவ-மாயதநம்-வேஂத । ஆயதநவாந்-பவதி । ய ஏஷாமேவ-ம்ப்ரதிஷ்டாம்-வேஂத ॥ 2 ॥
ப்ரத்யேவ திஷ்டதி ॥ ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । தஶஹோதா சதுர்ஹோதா । பஞ்சஹோதா ஷட்டோதா ஸப்தஹோதா । அத கஸ்மாச்சதுர்ஹோதார உச்யந்த இதி । இந்த்ரோ வை சதுர்ஹோதா । இந்த்ரஃ கலு வை ஶ்ரேஷ்டோ தேவதாநா-முபதேஶநாத் । ய ஏவமிந்த்ரக்க் ஶ்ரேஷ்ட-ந்தேவதாநா-முபதேஶநா-த்வேத । வஸிஷ்ட-ஸ்ஸமாநாநா-ம்பவதி । தஸ்மாச்ச்ரேஷ்டமாயந்த-ம்ப்ரதமேநைவாநுபுத்த்யந்தே । அயமாகந்ந் । அயமவாஸாதிதி । கீர்திரஸ்ய பூர்வா-''கச்சதி ஜநதாமாயதஃ । அதோ ஏந-ம்ப்ரதமேநைவாநு புத்த்யந்தே । அயமாகந்ந் । அயமவாஸாதிதி ॥ 3 ॥
அநுவாகம் 2 - நைமித்திகோ ஹோத்ரு'மந்த்ரஹோமஃ
ப்ராணாநேவாஸ்யோபதாஸயதி ॥ யத்யேந-ம்புநருப ஶிக்ஷேயுஃ । ஆக்நீத்த்ர ஏவ ஜுஹுயா-த்தஶஹோதாரம் । சதுர்க்ரு'ஹீதேநாஜ்யேந । பஶ்சா-த்ப்ராம்ஆஸீநஃ । அநுலோம-மவிக்ராஹம் । ப்ராணாநேவாஸ்மை கல்பயதி ॥ ப்ராயஶ்சித்தீ-வாகோதே-த்ய்ரு'துமுக ரு'துமுகே ஜுஹோதி । ரு'தூநேவாஸ்மை கல்பயதி । கல்பந்தே-'ஸ்மா ரு'தவஃ ॥ 5 ॥
க்ல்ரு'ப்தா அஸ்மா ரு'தவ ஆயந்தி ॥ ஷட்டோதா வை பூத்வா ப்ரஜாபதிரிதக்ம் ஸர்வமஸ்ரு'ஜத । ஸ மநோ-'ஸ்ரு'ஜத । மநஸோ-'தி காயத்ரீமஸ்ரு'ஜத । தத்காயத்ரீம்-யஂஶ ஆர்ச்சத் । தாமா-'லபத । காயத்ரியா அதி சந்தாக்ஸ்ய ஸ்ரு'ஜத । சந்தோப்யோ-'தி ஸாம । த-த்ஸாம யஶ ஆர்ச்சத் । ததா-'லபத ॥ 6 ॥
ஸாம்நோ-'தி யஜூக்ஷ்யஸ்ரு'ஜத । யஜுர்ப்யோ-'தி விஷ்ணும் । த-த்விஷ்ணும்-யஂஶ ஆர்ச்சத் । தமா-'லபத । விஷ்ணோரத்த்யோஷதீரஸ்ரு'ஜத । ஓஷதீப்யோ-'தி ஸோமம் । த-த்ஸோமம்-யஂஶ ஆர்ச்சத் । தமா-'லபத । ஸோமாததி பஶூநஸ்ரு'ஜத । பஶுப்யோ-'தீந்த்ரம் ॥ 7 ॥
ததிந்த்ரம்-யஂஶ ஆர்ச்சத் । ததேந-ந்நாதி ப்ராச்யவத । இந்த்ர இவ யஶஸ்வீ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । நைநம்-யஂஶோ-'தி ப்ரச்யவதே ॥ யத்வா இத-ங்கி-ஞ்ச । த-த்ஸர்வமுத்தாந ஏவாங்கீரஸஃ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । ததேந-ம்ப்ரதிக்ரு'ஹீத-ந்நாஹிநத் । ய-த்கிஞ்ச ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணீயாத் । த-த்ஸர்வமுத்தாநஸ்த்வாங்கீரஸஃ ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாத்வித்யேவ ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணீயாத் । இயம்-வாஂ உத்தாந ஆங்கீரஸஃ । அநயைவைநத்-ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । நைநக்ம் ஹிநஸ்தி ॥ பரஃஇஷா ப்ரதீயாத்காம்-வாஂ-'ஶ்வம்-வாஂ । ஏதத்வை பஶூநா-ம்ப்ரிய-ந்தாம । ப்ரியேணைவைந-ந்தாம்நா ப்ரத்யேதி ॥ 8 ॥
அநுவாகம் 3 - கேஶவபநாங்க-ம்புஷ்டிவேதநம்
ப்ரு'திவீ ந்யவர்தயத । ஸௌஷதீபி-ர்வநஸ்பதிபி-ரபுஷ்யத் । வாயுர்ந்யவர்தயத । ஸ மரீசீபி-ரபுஷ்யத் । அந்தரிக்ஷ-ந்ந்யவர்தயத । தத்வயோபி-ரபுஷ்யத் । ஆதித்யோ ந்யவர்தயத । ஸ ரஶ்மிபி-ரபுஷ்யத் । த்யௌர்ந்யவர்தயத । ஸா நக்ஷத்ரை-ரபுஷ்யத் । சந்த்ரமா ந்யவர்தயத । ஸோ-'ஹோராத்ரை-ரர்தமாஸை-ர்மாஸைர் ரு'துபிஃ ஸம்வஂத்ஸரேணா-புஷ்யத் । தாந்போஷாந்-புஷ்யதி । யாக்ஸ்தே-'புஷ்யந்ந் । ய ஏவம்-விஂதாந்நி ச வர்தயதே பரி ச ॥ 10 ॥
அநுவாகம் 4 - ப்ரதிக்ரஹமந்த்ரமஹிமஜ்ஞாநம்
ததேதேநைவ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தேந வை ஸ த்ரு'தீயமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்த । த்ரு'தீயமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । ய ஏவம்-விஂத்வாந். வாஸஃ ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । அத யோ-'வித்வா-ந்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । த்ரு'தீயமஸ்யேந்த்ரியஸ்யாப க்ராமதி ॥ தஸ்ய வை ருத்ரஸ்ய கா-ம்ப்ரதிஜக்ரஹுஷஃ । சதுர்தமிந்த்ரியஸ்யா-பாக்ராமத் । தாமேதேநைவ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தேந வை ஸ சதுர்தமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்த ॥ 12 ॥
சதுர்தமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்கா-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । அத யோ-'வித்வா-ந்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । சதுர்தமஸ்யேந்த்ரியஸ்யாப க்ராமதி ॥ தஸ்ய வை வருணஸ்யாஶ்வ-ம்ப்ரதிஜக்ரஹுஷஃ । பஞ்சமமிந்த்ரியஸ்யா-பாக்ராமத் । தமேதேநைவ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தேந வை ஸ பஞ்சமமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்த । பஞ்சமமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । ய ஏவம்-விஂத்வாநஶ்வ-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி ॥ 13 ॥
அத யோ-'வித்வா-ந்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி । பஞ்சமமஸ்யேந்த்ரியஸ்யாப க்ராமதி ॥ தஸ்ய வை ப்ரஜாபதேஃ புருஷ-ம்ப்ரதிஜக்ரஹுஷஃ । ஷஷ்டமிந்த்ரியஸ்யா-பாக்ராமத் । தமேதேநைவ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தேந வை ஸ ஷஷ்டமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்த । ஷஷ்டமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்புருஷ-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । அத யோ-'வித்வா-ந்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । ஷஷ்டமஸ்யேந்த்ரியஸ்யாப-க்ராமதி ॥ 14 ॥
தஸ்ய வை மநோஸ்தல்ப-ம்ப்ரதிஜக்ரஹுஷஃ । ஸப்தமமிந்த்ரியஸ்யா-பாக்ராமத் । தமேதேநைவ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தேந வை ஸ ஸப்தமமிந்த்ரிய-ஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்த । ஸப்தமமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । ய ஏவம்-விஂத்வாக்ஸ்தல்ப-ம்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி । அத யோ-'வித்வா-ந்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । ஸப்தமமஸ்யேந்த்ரியஸ்யாப-க்ராமதி ॥ தஸ்ய வா உத்தாநஸ்யாங்கீரஸஸ்யா ப்ராண-த்ப்ரதிஜக்ரஹுஷஃ । அஷ்டமமிந்த்ரியஸ்யா-பாக்ராமத் ॥ 15 ॥
ததேதேநைவ ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாத் । தேந வை ஸோ-'ஷ்டமமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । அஷ்டமமிந்த்ரியஸ்யாத்ம-ந்நுபாதத்தே । ய ஏவம்-விஂத்வாந ப்ராண-த்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாதி । அத யோ-'வித்வா-ந்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி । அஷ்டமமஸ்யேந்த்ரியஸ்யாப க்ராமதி ॥ யத்வா இத-ங்கி-ஞ்ச । த-த்ஸர்வ-முத்தாந ஏவாங்கீரஸஃ ப்ரத்ய க்ரு'ஹ்ணாத் । ததேந-ம்ப்ரதிக்ரு'ஹீத-ந்நாஹிநத் । ய-த்கி-ஞ்ச ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணீயாத் । த-த்ஸர்வ-முத்தாந-ஸ்த்வாங்கீரஸஃ ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாத்வித்யேவ ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணீயாத் । இயம்-வாஂ உத்தாந ஆங்கீரஸஃ । அநயைவைநத்-ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாதி । நைநக்ம் ஹிநஸ்தி ॥ 16 ॥
(தஸ்ய வா அக்நேர்-ஹிரண்யக்ம் ஸோமஸ்ய வாஸஸ்ததேதேந ருத்ரஸ்ய கா-ந்தாமேதேந வருணஸ்யாஶ்வ-ம்ப்ரஜாபதேஃ புருஷ-ம்மநோஸ்தல்ப-ந்தமேதேநோத்தாநஸ்ய ததேதேநாப்ராணத்ய-த்வை )
அநுவாகம் 5 - ப்ரஶ்நோத்தரரூபோ ப்ரஹ்மவிஷயஸ்ஸம்வாஂதஃ
தேநௌஷதீ-ரஸ்ரு'ஜந்த ॥ ய-த்பஞ்சஹோதார-ஸ்ஸத்ரமாஸத । கேந தே க்ரு'ஹபதிநா ''ர்த்நுவந்ந் । கேநைப்யோ லோகேப்யோ-'ஸுரா-ந்ப்ராணுதந்த । கேநைஷா-ம்பஶூநவ்ரு'ஞ்ஜதேதி । அக்நிநா வை தே க்ரு'ஹபதிநா ''ர்த்நுவந்ந் । தேநைப்யோ லோகேப்யோ-'ஸுராந்-ப்ராணுதந்த । தேநைஷா-ம்பஶூநவ்ரு'ஞ்ஜத ॥ ய-த்ஷட்டோதார-ஸ்ஸத்ரமாஸத । கேந தே க்ரு'ஹபதிநா ''ர்த்நுவந்ந் ॥ 18 ॥
கேநர்தூந-கல்பயந்தேதி । தாத்ரா வை தே க்ரு'ஹபதிநா ''ர்த்நுவந்ந் । தேநர்தூநகல்பயந்த ॥ ய-த்ஸப்தஹோதார-ஸ்ஸத்ரமாஸத । கேந தே க்ரு'ஹபதிநா ''ர்த்நுவந்ந் । கேந ஸுவராயந்ந் । கேநேமால் ஂலோகாந்-த்ஸமதந்வந்நிதி । அர்யம்ணா வை தே க்ரு'ஹபதிநா ''ர்த்நுவந்ந் । தேந ஸுவராயந்ந் । தேநேமால் ஂலோகாந்-த்ஸமதந்வந்நிதி ॥ 19 ॥
ஏதே வை தேவா க்ரு'ஹபதயஃ । தாந். ய ஏவம்-விஂத்வாந் । அப்யந்யஸ்ய கார்ஹபதே தீக்ஷதே । அவாந்தரமேவ ஸத்ரிணா-ம்ரு'த்த்நோதி ॥ யோ வா அர்யமணம்-வேஂத । தாநகாமா அஸ்மை ப்ரஜா பவந்தி । யஜ்ஞோ வா அர்யமா । ஆர்யாவஸதிரிதி வை தமாஹுர்ய-ம்ப்ரஶக்ம்ஸந்தி ॥ ஆர்யா வஸதிர்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 20 ॥
யத்வா இத-ங்கி-ஞ்ச । த-த்ஸர்வ-ஞ்சதுர்ஹோதாரஃ । சதுர்ஹோத்ரு'ப்யோ-'தி யஜ்ஞோ நிமிர்தஃ । ஸ ய ஏவம்-விஂத்வாந். விவதேத । அஹமேவ பூயோ வேத । யஶ்சதுர்ஹோத்ரூ'ந். வேதேதி । ஸ ஹ்யேவ பூயோ வேத । யஶ்சதுர்ஹோத்ரூ'ந். வேத ॥ யோ வை சதுர்ஹோத்ரு'ணாக்ம் ஹோத்ரூ'ந். வேத । ஸர்வாஸு ப்ரஜாஸ்வந்நமத்தி ॥ 21 ॥
ஸர்வா திஶோ-'பிஜயதி । ப்ரஜாபதிர்வை தஶஹோத்ரு'ணாக்ம் ஹோதா । ஸோமஶ்சதுர்ஹோத்ரு'ணாக்ம் ஹோதா । அக்நிஃ பஞ்சஹோத்ரு'ணாக்ம் ஹோதா । தாதா ஷட்டோத்ரு'ணாக்ம் ஹோதா । அர்யமா ஸப்தஹோத்ரு'ணாக்ம் ஹோதா । ஏதே வை சதுர்ஹோத்ரு'ணாக்ம் ஹோதாரஃ । தாந். ய ஏவம்-வேஂத । ஸர்வாஸு ப்ரஜாஸ்வந்நமத்தி । ஸர்வா திஶோ-'பி ஜயதி ॥ 22 ॥
2.3.6 அநுவாகம் - ஹோத்ரு'ப்ரஶம்ஸாப்ரஸங்கேந க்ரதூநாம்ரு'த்விக் விஶேஷவ்யவஸ்தாபநம், அக்நிஹோத்ரஸ்ய ப்ராஶஸ்த்ய-ஞ்ச
தே ப்ரத்யஶ்ரு'ண்வந்ந் । தே தர்ஶபூர்ணமாஸாப்யாமேவ யஜ்ஞக்ரதுநோப பர்யாவர்தந்த । த உபௌஹக்க்-ஶ்சத்வார்யங்காநி । தஸ்மா-த்தர்ஶபூர்ணமாஸயோ-ர்யஜ்ஞக்ரதோஃ । சத்வார ரு'த்விஜஃ ॥ பஞ்ச க்ரு'த்வோ-'ஹ்வயத் । பஶவஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ண்வந்ந் । தே சாதுர்மாஸ்யைரேவ யஜ்ஞக்ரதுநோப பர்யாவர்தந்த । த உபௌஹல் ஂலோம சவீ-ம்மாக்ம்ஸமஸ்தி மஜ்ஜாநம் । தஸ்மாச்சாதுர்மாஸ்யாநாம்-யஂஜ்ஞக்ரதோஃ ॥ 24 ॥
பஞ்சர்த்விஜஃ ॥ ஷட்க்ரு'த்வோ-'ஹ்வயத் । ரு'தவஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ண்வந்ந் । தே பஶுபந்தேநைவ யஜ்ஞக்ரதுநோப பர்யாவர்தந்த । த உபௌஹந்-த்ஸ்தநாவாண்டௌ ஶிஶ்நமவாஞ்ச-ம்ப்ராணம் । தஸ்மாத்-பஶுபந்தஸ்ய யஜ்ஞக்ரதோஃ । ஷட்ரு'த்விஜஃ ॥ ஸப்தக்ரு'த்வோ-'ஹ்வயத் । ஹோத்ராஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ண்வந்ந் । தா-ஸ்ஸௌம்யேநைவாத்த்வரேண யஜ்ஞக்ரதுநோப பர்யாவர்தந்த ॥ 25 ॥
தா உபௌஹந்-த்ஸப்தஶீர்ஷண்யாந்-ப்ராணாந் । தஸ்மா-த்ஸௌம்யஸ்யாத்த்வரஸ்ய யஜ்ஞக்ரதோஃ । ஸப்த ஹோத்ராஃ ப்ராசீர்வஷட்குர்வந்தி ॥ தஶக்ரு'த்வோ-'ஹ்வயத் । தபஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ணோத் । தத்-கர்மணைவ ஸம்வஂத்ஸரேண ஸர்வைர்யஜ்ஞக்ரதுபிருப பர்யாவர்தத । த-த்ஸர்வமாத்மாந-மபரிவர்க-முபௌஹத் । தஸ்மாத்- ஸம்வஂத்ஸரே ஸர்வே யஜ்ஞக்ரதவோ-'வருத்த்யந்தே ॥ தஸ்மா-த்தஶஹோதா சதுர்ஹோதா । பஞ்சஹோதா ஷட்டோதா ஸப்தஹோதா । ஏகஹோத்ரே பலிக்ம் ஹரந்தி । ஹரந்த்யஸ்மை ப்ரஜா பலிம் । ஐநமப்ரதிக்யாத-ங்கச்சதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 26 ॥
அநுவாகம் 7 - அக்நிஹோத்ரஸ்ய ஸர்வக்ரதுருத்பாவஸாதநேந ப்ரஶம்ஸா
குஸிந்த-ஞ்சாத்மநஃ ஸ்ப்ரு'ணோதி । ஆதித்யஸ்ய ச ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ சதுருந்நயதி । சதுர்ஹோதாரமேவ த-த்யஜ்ஞக்ரது-மாப்நோதி தர்ஶபூர்ணமாஸௌ । சத்வாரி சாத்மநோ-'ங்காநி ஸ்ப்ரு'ணோதி । ஆதித்யஸ்ய ச ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ சதுருந்நயதி । ஸமித்பஞ்சமீ । பஞ்சஹோதாரமேவ த-த்யஜ்ஞக்ரது-மாப்நோதி சாதுர்மாஸ்யாநி । லோம சவீ-ம்மாக்ம்ஸமஸ்தி மஜ்ஜாநம் ॥ 28 ॥
தாநி சாத்மநஃ ஸ்ப்ரு'ணோதி । ஆதித்யஸ்ய ச ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ சதுருந்நயதி । த்விர்ஜுஹோதி । ஷட்டோதாரமேவ த-த்யஜ்ஞக்ரது-மாப்நோதி பஶுபந்தம் । ஸ்தநாவாண்டௌ ஶிஶ்நமவாஞ்ச-ம்ப்ராணம் । தாநி சாத்மநஃ ஸ்ப்ரு'ணோதி । ஆதித்யஸ்ய ச ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி । சதுருந்நயதி । த்விர்ஜுஹோதி ॥ 29 ॥
ஸமி-த்ஸப்தமீ । ஸப்தஹோதாரமேவ த-த்யஜ்ஞக்ரது-மாப்நோதி ஸௌம்ய-மத்த்வரம் । ஸப்த சாத்மநஃ ஶீர்ஷண்யாந்-ப்ராணாந்-த்ஸ்ப்ரு'ணோதி । ஆதித்யஸ்ய ச ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ சதுருந்நயதி । த்விர்ஜுஹோதி । த்விர்நிமார்ஷ்டி । த்விஃ ப்ராஶ்ஞாதி । தஶஹோதாரமேவ த-த்யஜ்ஞக்ரது-மாப்நோதி ஸம்வஂத்ஸரம் । ஸர்வ-ஞ்சாத்மாந-மபரிவர்கக்க் ஸ்ப்ரு'ணோதி । ஆதித்யஸ்ய ச ஸாயுஜ்ய-ங்கச்சதி ॥ 30 ॥
அநுவாகம் 8 - ஸ்ரு'ஷ்டிஸாதநத்வேந ஹோத்ரு'மந்த்ராஸாமர்த்ய ப்ரஶம்ஸா
தேநாஸுநா-'ஸுராநஸ்ரு'ஜத । ததஸுராணா-மஸுரத்வம் । ய ஏவமஸுராணா-மஸுரத்வம்-வேஂத । அஸுமாநேவ பவதி । நைநமஸுர்ஜஹாதி ॥ ஸோ-'ஸுராந்-த்ஸ்ரு'ஷ்ட்வா பிதேவாமந்யத । ததநு பித்ரூ'நஸ்ரு'ஜத । தத்-பித்ரு'ணா-ம்பித்ரு'த்வம் । ய ஏவ-ம்பித்ரு'ணா-ம்பித்ரு'த்வம்-வேஂத । பிதேவைவ ஸ்வாநா-ம்பவதி ॥ 32 ॥
யந்த்யஸ்ய பிதரோ ஹவம் ॥ ஸ பித்ரூ'ந்-த்ஸ்ரு'ஷ்ட்வா 'மநஸ்யத் । ததநு மநுஷ்யா-நஸ்ரு'ஜத । தந்மநுஷ்யாணா-ம்மநுஷ்யத்வம் । ய ஏவ-ம்மநுஷ்யாணா-ம்மநுஷ்யத்வம்-வேஂத । மநஸ்வ்யேவ பவதி । நைந-ம்மநுர்ஜஹாதி ॥ தஸ்மை மநுஷ்யாந்-த்ஸஸ்ரு'ஜாநாய । திவா தேவத்ரா 'பவத் । ததநு தேவாநஸ்ரு'ஜத । த-த்தேவாநா-ந்தேவத்வம் । ய ஏவ-ந்தேவாநா-ந்தேவத்வம்-வேஂத । திவா ஹைவாஸ்ய தேவத்ரா பவதி ॥ தாநி வா ஏதாநி சத்வார்யம்பாக்ம்ஸி । தேவா மநுஷ்யாஃ பிதரோ-'ஸுராஃ ॥ தேஷு ஸர்வேஷ்வம்போ நப இவ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 33 ॥
அநுவாகம் 9 - வாயுரூபத்வஜ்ஞாநேந ஹோத்ரு'மந்த்ராணா-ம்ப்ரஶம்ஸா
யதோ-'ய-ம்பவதே । யதபி பவதே । யதபி ஸபம்வஂதே । ஸர்வமாயுரேதி । ந புரா-''யுஷஃ ப்ரமீயதே । பஶுமா-ந்பவதி । விந்ததே ப்ரஜாம் ॥ அத்ப்யஃ பவதே । அபோ-'பி பவதே । அபோ-'பி ஸம்பவதே ॥ 35 ॥
அஸ்யாஃ பவதே । இமாமபி பவதே । இமாமபி ஸம்பவதே । அக்நேஃ பவதே । அக்நிமபி பவதே । அக்நிமபி ஸ-ம்பவதே । அந்தரிக்ஷா-த்பவதே । அந்தரிக்ஷமபி பவதே । அந்தரிக்ஷமபி ஸ-ம்பவதே । ஆதித்யா-த்பவதே ॥ 36 ॥
ஆதித்யமபி பவதே । ஆதித்யமபி ஸ-ம்பவதே । த்யோஃ பவதே । திவமபி பவதே ॥ திவமபி ஸ-ம்பவதே । திக்ப்யஃ பவதே । திஶோ-'பி பவதே । திஶோ-'பி ஸ-ம்பவதே । ஸ யத்-புரஸ்தாத்வாதி । ப்ராண ஏவ பூத்வா புரஸ்தாத்வாதி ॥ 37 ॥
தஸ்மாத்-புரஸ்தா-த்வாந்தம் । ஸர்வாஃ ப்ரஜாஃ ப்ரதி நந்தந்தி । ப்ராணோ ஹி ப்ரியஃ ப்ரஜாநாம் । ப்ராண இவ ப்ரியஃ ப்ரஜாநா-ம்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ வா ஏஷ ப்ராண ஏவ ॥ அத ய-த்தக்ஷிணதோ வாதி । மாதரிஶ்வைவ பூத்வா தக்ஷிணதோ வாதி । தஸ்மா-த்தக்ஷிணதோ வாந்தம்-விஂத்யாத் । ஸர்வா திஶ ஆவாதி ॥ 38 ॥
ஸர்வா திஶோ-'நு விவாதி । ஸர்வா திஶோ-'நு ஸம்வாஂதீதி । ஸ வா ஏஷ மாதரிஶ்வைவ ॥ அத யத்-பஶ்சாத்வாதி । பவமாந ஏவ பூத்வா பஶ்சாத்வாதி । பூதமஸ்மா ஆஹரந்தி । பூதமுபஹரந்தி । பூதமஶ்நாதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ வா ஏஷ பவமாந ஏவ ॥ 39 ॥
அத யதுத்தரதோ வாதி । ஸவிதைவ பூத்வோத்தரதோ வாதி । ஸவிதேவ ஸ்வாநா-ம்பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । ஸ வா ஏஷ ஸவிதைவ ॥ தே ய ஏந-ம்புரஸ்தாதாயந்த-முபவதந்தி । ய ஏவாஸ்ய புரஸ்தாத்-பாப்மாநஃ । தாக்ஸ்தே 'பக்நந்தி । புரஸ்தாதிதராந்-பாப்மநஃ ஸசந்தே ॥ அத ய ஏந-ந்தக்ஷிணத ஆயந்த-முபவதந்தி ॥ 40 ॥
ய ஏவாஸ்ய தக்ஷிணதஃ பாப்மாநஃ । தாக்ஸ்தே 'பக்நந்தி । தக்ஷிணத இதரா-ந்பாப்மநஃ ஸசந்தே ॥ அத ய ஏந-ம்பஶ்சாதாயந்த-முபவதந்தி । ய ஏவாஸ்ய பஶ்சாத்-பாப்மாநஃ । தாக்ஸ்தே 'பக்நந்தி । பஶ்சாதிதராந்-பாப்மநஃ ஸசந்தே ॥ அத ய ஏநமுத்தரத ஆயந்தமுப வதந்தி । ய ஏவாஸ்யோத்தரதஃ பாப்மாநஃ । தாக்ஸ்தே 'பக்நந்தி ॥ 41 ॥
உத்தரத இதரா-ந்பாப்மநஃ ஸசந்தே ॥ தஸ்மா தேவம்-விஂத்வாந் । வீவ ந்ரு'த்யேத் । ப்ரேவ சலேத் । வ்யஸ்யேவாக்ஷ்யௌ பாஷேத । மண்டயேதிவ । க்ராதயேதிவ । ஶ்ரு'ங்காயேதேவ ॥ உத மோபவதேயுஃ । உத மே பாப்மாந-மபஹந்யுரிதி ॥ ஸ யா-ந்திஶக்ம் ஸநிமேஷ்யந்-த்ஸ்யாத் । யதா தா-ந்திஶம்-வாஂதோ வாயாத் । அத ப்ரவேயாத் । ப்ர வா தாபயேத் (தாவயேத்) । ஸாதமேவ ரதிதம்-வ்யூஂட-ங்கந்தமபி ப்ரச்யவதே । ஆ-'ஸ்ய த-ஞ்ஜநபத-ம்பூர்வா கீர்திர்கச்சதி ॥ தாநகாமா அஸ்மை ப்ரஜா பவந்தி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 42 ॥
அநுவாகம் 10 - தஶஹோத்ரு'மந்த்ராணா-ங்காம்யப்ரயோகஃ
ப்ர த்வா பத்யே ॥ ஸோமம்-வைஂ ராஜாந-ங்காமயே । ஶ்ரத்தாமு ஸ காமயத இதி । தஸ்யா உ ஹ ஸ்தாகரமலங்கார-ங்கல்பயித்வா । தஶஹோதார-ம்புரஸ்தா-த்வ்யாக்யாய । சதுர்ஹோதார-ந்தக்ஷிணதஃ । பஞ்ச ஹோதார-ம்பஶ்சாத் । ஷட்டோதார-முத்தரதஃ । ஸப்தஹோதார-முபரிஷ்டாத் । ஸம்பாரைஶ்ச பத்நிபிஶ்ச முகே-'லங்க்ரு'த்ய ॥ 44 ॥
ஆ-'ஸ்யார்தம்-வஂவ்ராஜ । தாக்ம் ஹோதீக்ஷ்யோவாச । உப மா-''வர்தஸ்வேதி । தக்ம் ஹோவாச । போக-ந்து ம ஆசக்ஷ்வ । ஏத-ந்ம ஆசக்ஷ்வ । யத்தே பாணாவிதி । தஸ்யா உ ஹ த்ரீந். வேதா-ந்ப்ரததௌ । தஸ்மாது ஹ ஸ்த்ரியோ போகமைவ ஹாரயந்தே ॥ ஸ யஃ காமயேத ப்ரிய-ஸ்ஸ்யாமிதி ॥ 45 ॥
யம்-வாஂ காமயேத ப்ரிய-ஸ்ஸ்யாதிதி । தஸ்மா ஏதக்க் ஸ்தாகர-மலங்கார-ங்கல்பயித்வா । தஶஹோதார-ம்புரஸ்தா-த்வ்யாக்யாய । சதுர்ஹோதார-ந்தக்ஷிணதஃ । பஞ்சஹோதார-ம்பஶ்சாத் । ஷட்டோதார-முத்தரதஃ । ஸப்தஹோதா-ரமுபரிஷ்டாத் । ஸம்பாரைஶ்ச பத்நிபிஶ்ச முகே-'லங்க்ரு'த்ய । ஆ-'ஸ்யார்தம்-வ்ரஂஜேத் । ப்ரியோ ஹைவ பவதி ॥ 46 ॥
அநுவாகம் 11 - தஶஹோத்ராதிமந்த்ரநாம்நா-ம்ப்ரவ்ரு'த்திநிமித்தம்
ஆத்ம-ந்நாத்ம-ந்நித்யாமந்த்ரயத । தஸ்மை ஸப்தமக்ம் ஹூதஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ணோத் । ஸ ஸப்தஹூதோ-'பவத் । ஸப்தஹூதோ ஹ வை நாமைஷஃ । தம்-வாஂ ஏதக்ம் ஸப்தஹூதக்ம் ஸந்தம் । ஸப்தஹோதேத்யாசக்ஷதே பரோக்ஷேண । பரோக்ஷப்ரியா இவ ஹி தேவாஃ ॥ ஆத்ம-ந்நாத்ம-ந்நித்யாமந்த்ரயத । தஸ்மை ஷஷ்டக்ம் ஹூதஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ணோத் । ஸ ஷட்டூதோ-'பவத் ॥ 48 ॥
ஷட்டூதோ ஹ வை நாமைஷஃ । தம்-வாஂ ஏதக்ம் ஷட்டூதக்ம் ஸந்தம் । ஷட்டோதேத்யாசக்ஷதே பரோக்ஷேண । பரோக்ஷப்ரியா இவ ஹி தேவாஃ ॥ ஆத்ம-ந்நாத்ம-ந்நித்யாமந்த்ரயத । தஸ்மை பஞ்சமக்ம் ஹூதஃ ப்ரத்ய ஶ்ரு'ணோத் । ஸ பஞ்ச ஹூதோ-'பவத் । பஞ்சஹூதோ ஹ வை நாமைஷஃ । தம்-வாஂ ஏத-ம்பஞ்சஹூதக்ம் ஸந்தம் । பஞ்சஹோதேத்யாசக்ஷதே பரோக்ஷேண ॥ 49 ॥
பரோக்ஷப்ரியா இவ ஹி தேவாஃ ॥ ஆத்ம-ந்நாத்ம-ந்நித்யாமந்த்ரயத । தஸ்மை சதுர்தக்ம் ஹூதஃ ப்ரத்யஶ்ரு'ணோத் । ஸ சதுர்ஹூதோ-'பவத் । சதுர்ஹூதோ ஹ வை நாமைஷஃ । தம்-வாஂ ஏத-ஞ்சதுர்ஹூதக்ம் ஸந்தம் । சதுர்ஹோதேத்யாசக்ஷதே பரோக்ஷேண । பரோக்ஷப்ரியா இவ ஹி தேவாஃ ॥ தமப்ரவீத் । த்வம்-வைஂ மே நேதிஷ்டக்ம் ஹூதஃ ப்ரத்யஶ்ரௌஷீஃ । த்வயை-நாநாக்யாதார இதி । தஸ்மாந்நு ஹைநாக்-ஶ்சதுர்ஹோதார இத்யாசக்ஷதே । தஸ்மா-ச்சுஶ்ரூஷுஃ புத்ராணாக்ம் ஹ்ரு'த்யதமஃ । நேதிஷ்டோ ஹ்ரு'த்யதமஃ । நேதிஷ்டோ ப்ரஹ்மணோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ 50 ॥
(ப்ரஹ்மவாதிநஃ கிம் - தக்ஷிணாம் - ஂயோ வா அவித்வாந் - தஸ்ய வை - ப்ரஹ்மவாதிநோ ய-த்தஶஹோதாரஃ - ப்ரஜாபதி வ்யஸ்ரம் - ப்ரஜாபதிஃ புருஷம் - ப்ரஜாபதிரகாமயத ஸ தப-ஸ்ஸோ-'ந்தர்வாந் - ப்ரஹ்மவாதிநோ யோ வா இமம்-விஂத்யாத் - ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸோமக்ம் ராஜாநம் - ப்ரஹ்மாத் மந்வதேகாதஶ)
(ப்ரஹ்மவாதிந - ஸ்தஸ்ய வா அக்நே--ர் யத்வா இத-ங்கிஞ்ச - ப்ரஜாபதிரகாமயத -ய ஏவாஸ்ய தக்ஷிணதஃ பஞ்சாஶத்)
(ப்ரஹ்மவாதிநோ - ய ஏவம்-வேஂத )
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
