କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀଯାଷ୍ଟକେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ହୋତୃବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ସର୍ଵେଷାଂ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃଶବ୍ଦେନ ଵ୍ଯଵହାର
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କି-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃ॒ତ୍ଵମିତି॑ । ଯଦେ॒ଵୈଷୁ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଧା ହୋତା॑ରଃ । ତେନ॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରଃ । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର ଉଚ୍ଯନ୍ତେ । ତଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ସୋମୋ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତା । ଧା॒ତା ଷଡ୍ଢୋ॑ତା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା ॥ 1 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଦଶ॑ହୋତା । ଯ ଏ॒ଵ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒-ମୃଦ୍ଧିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଋ॒ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॒ଵ ॥ ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ନ୍ଧୁତାଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ବନ୍ଧୁ॑ମାନ୍ଭଵତି । ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ଙ୍କ୍ଲୃପ୍ତିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । କଲ୍ପ॑ତେ-ଽସ୍ମୈ । ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମା॒ଯତ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଆ॒ଯତ॑ନଵାନ୍-ଭଵତି । ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥
ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଦଶ॑ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ପଞ୍ଚ॑ହୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ଅଥ॒ କସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର ଉଚ୍ଯନ୍ତ॒ ଇତି॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୁପ॒ଦେଶ॑ନାତ୍ । ଯ ଏ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୁପ॒ଦେଶ॑ନା॒-ଦ୍ଵେଦ॑ । ଵସି॑ଷ୍ଠ-ସ୍ସମା॒ନାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠ॑ମା॒ଯନ୍ତ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମେନୈ॒ଵାନୁ॑ବୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ଯମାଗନ୍ନ୍॑ । ଅ॒ଯମଵା॑ସା॒ଦିତି॑ । କୀ॒ର୍ତିର॑ସ୍ଯ॒ ପୂର୍ଵା-ଽଽଗ॑ଚ୍ଛତି ଜ॒ନତା॑ମାଯ॒ତଃ । ଅଥୋ॑ ଏନ-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମେନୈ॒ଵାନୁ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ଯମାଗନ୍ନ୍॑ । ଅ॒ଯମଵା॑ସା॒ଦିତି॑ ॥ 3 ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ସର୍ଵେଷାଂ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃଶବ୍ଦେନ ଵ୍ଯଵହାର
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କି-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃ॒ତ୍ଵମିତି॑ । ଯଦେ॒ଵୈଷୁ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଧା ହୋତା॑ରଃ । ତେନ॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରଃ । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର ଉଚ୍ଯନ୍ତେ । ତଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ସୋମୋ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତା । ଧା॒ତା ଷଡ୍ଢୋ॑ତା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା ॥ 1 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଦଶ॑ହୋତା । ଯ ଏ॒ଵ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒-ମୃଦ୍ଧିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଋ॒ଧ୍ନୋତ୍ଯେ॒ଵ ॥ ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ନ୍ଧୁତାଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ବନ୍ଧୁ॑ମାନ୍ଭଵତି । ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ଙ୍କ୍ଲୃପ୍ତିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । କଲ୍ପ॑ତେ-ଽସ୍ମୈ । ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମା॒ଯତ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଆ॒ଯତ॑ନଵାନ୍-ଭଵତି । ଯ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥
ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଦଶ॑ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ପଞ୍ଚ॑ହୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ଅଥ॒ କସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର ଉଚ୍ଯନ୍ତ॒ ଇତି॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୁପ॒ଦେଶ॑ନାତ୍ । ଯ ଏ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୁପ॒ଦେଶ॑ନା॒-ଦ୍ଵେଦ॑ । ଵସି॑ଷ୍ଠ-ସ୍ସମା॒ନାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠ॑ମା॒ଯନ୍ତ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମେନୈ॒ଵାନୁ॑ବୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ଯମାଗନ୍ନ୍॑ । ଅ॒ଯମଵା॑ସା॒ଦିତି॑ । କୀ॒ର୍ତିର॑ସ୍ଯ॒ ପୂର୍ଵା-ଽଽଗ॑ଚ୍ଛତି ଜ॒ନତା॑ମାଯ॒ତଃ । ଅଥୋ॑ ଏନ-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମେନୈ॒ଵାନୁ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ । ଅ॒ଯମାଗନ୍ନ୍॑ । ଅ॒ଯମଵା॑ସା॒ଦିତି॑ ॥ 3 ॥
(ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା - ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॑ - ବୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ନୈମିତ୍ତିକୋ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରହୋମଃ
ଅନୁଵାକଂ 2 - ନୈମିତ୍ତିକୋ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରହୋମଃ
ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହୀ॒ଷ୍ଯନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ॒ କୃତ୍ଵୋ-ଽପା᳚ନ୍ଯାତ୍ । ଆ॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ସମି॑ନ୍ଧେ । ତେଜ॑ସେ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ । ଅଥୋ᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରେ॒ଵୈନା᳚-ମ୍ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତି । ଆ॒ତ୍ମନୋ ଽନା᳚ର୍ତ୍ଯୈ ॥ ଯଦ୍ଯେ॑ନ॒ମାର୍ତ୍-ଵି॑ଜ୍ଯା-ଦ୍ଵୃ॒ତଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑-ନ୍ନି॒ରଃଅରେ॑ରନ୍ନ୍ । ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୁଯା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରମ୍ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଗୃ॒ହୀ॒ତେନାଜ୍ଯେ॑ନ । ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ର॒ତ୍ଯନ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନ୍॑ । ପ୍ର॒ତି॒ଲୋ॒ମଂ-ଵିଁ॒ଗ୍ରାହ᳚ମ୍ ॥ 4 ॥
ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ଯୋପ॑ଦାସଯତି ॥ ଯଦ୍ଯେ॑ନ॒-ମ୍ପୁନ॑ରୁପ॒ ଶିକ୍ଷେ॑ଯୁଃ । ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର ଏ॒ଵ ଜୁ॑ହୁଯା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରମ୍ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଗୃ॒ହୀ॒ତେନାଜ୍ଯେ॑ନ । ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଆସୀ॑ନଃ । ଅ॒ନୁ॒ଲୋ॒ମ-ମଵି॑ଗ୍ରାହମ୍ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତି ॥ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତୀ॒-ଵାଘୋତେ-ତ୍ଯୃ॑ତୁମୁ॒ଖ ଋ॑ତୁମୁଖେ ଜୁହୋତି । ଋ॒ତୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତି । କଲ୍ପ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଋ॒ତଵଃ॑ ॥ 5 ॥
କ୍ଲୃ॒ପ୍ତା ଅ॑ସ୍ମା ଋ॒ତଵ॒ ଆଯ॑ନ୍ତି ॥ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା॒ ଵୈ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରି॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ମସୃଜତ । ସ ମନୋ॑-ଽସୃଜତ । ମନ॒ସୋ-ଽଧି॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀମ॑ସୃଜତ । ତଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀଂ-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତାମା-ଽଲ॑ଭତ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରି॒ଯା ଅଧି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯ ସୃଜତ । ଛନ୍ଦୋ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସାମ॑ । ତ-ଥ୍ସାମ॒ ଯଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତଦା-ଽଲ॑ଭତ ॥ 6 ॥
ସାମ୍ନୋ-ଽଧି॒ ଯଜୂଗ୍॑ଷ୍ଯସୃଜତ । ଯଜୁ॒ର୍ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ଵିଷ୍ଣୁ᳚ମ୍ । ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ॒-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତମା-ଽଲ॑ଭତ । ଵି॒ଷ୍ଣୋରଦ୍ଧ୍ଯୋଷ॑ଧୀରସୃଜତ । ଓଷ॑ଧୀ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସୋମ᳚ମ୍ । ତ-ଥ୍ସୋମଂ॒-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତମା-ଽଲ॑ଭତ । ସୋମା॒ଦଧି॑ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ । ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ-ଽଧୀନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ॥ 7 ॥
ତଦିନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ନ୍ନାତି॒ ପ୍ରାଚ୍ଯ॑ଵତ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇଵ ଯଶ॒ସ୍ଵୀ ଭ॑ଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ନୈନଂ॒-ଯଁଶୋ-ଽତି॒ ପ୍ରଚ୍ଯ॑ଵତେ ॥ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମୁତ୍ତା॒ନ ଏ॒ଵାଙ୍ଗୀ॑ର॒ସଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହୀତ॒-ନ୍ନାହି॑ନତ୍ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାତ୍ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମୁତ୍ତା॒ନସ୍ତ୍ଵା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଉ॑ତ୍ତା॒ନ ଆ᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ । ଅ॒ନଯୈ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତି । ନୈନଗ୍ଂ॑ ହିନସ୍ତି ॥ ବ॒ର॒ଃଇଷା॒ ପ୍ରତୀ॑ଯା॒ଦ୍ଗାଂ-ଵାଁ-ଽଶ୍ଵଂ॑-ଵାଁ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ପ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॑ତି ॥ 8 ॥
ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ଯୋପ॑ଦାସଯତି ॥ ଯଦ୍ଯେ॑ନ॒-ମ୍ପୁନ॑ରୁପ॒ ଶିକ୍ଷେ॑ଯୁଃ । ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର ଏ॒ଵ ଜୁ॑ହୁଯା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରମ୍ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଗୃ॒ହୀ॒ତେନାଜ୍ଯେ॑ନ । ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଆସୀ॑ନଃ । ଅ॒ନୁ॒ଲୋ॒ମ-ମଵି॑ଗ୍ରାହମ୍ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତି ॥ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତୀ॒-ଵାଘୋତେ-ତ୍ଯୃ॑ତୁମୁ॒ଖ ଋ॑ତୁମୁଖେ ଜୁହୋତି । ଋ॒ତୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପଯତି । କଲ୍ପ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଋ॒ତଵଃ॑ ॥ 5 ॥
କ୍ଲୃ॒ପ୍ତା ଅ॑ସ୍ମା ଋ॒ତଵ॒ ଆଯ॑ନ୍ତି ॥ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା॒ ଵୈ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରି॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ମସୃଜତ । ସ ମନୋ॑-ଽସୃଜତ । ମନ॒ସୋ-ଽଧି॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀମ॑ସୃଜତ । ତଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀଂ-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତାମା-ଽଲ॑ଭତ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରି॒ଯା ଅଧି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯ ସୃଜତ । ଛନ୍ଦୋ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସାମ॑ । ତ-ଥ୍ସାମ॒ ଯଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତଦା-ଽଲ॑ଭତ ॥ 6 ॥
ସାମ୍ନୋ-ଽଧି॒ ଯଜୂଗ୍॑ଷ୍ଯସୃଜତ । ଯଜୁ॒ର୍ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ଵିଷ୍ଣୁ᳚ମ୍ । ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ॒-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତମା-ଽଲ॑ଭତ । ଵି॒ଷ୍ଣୋରଦ୍ଧ୍ଯୋଷ॑ଧୀରସୃଜତ । ଓଷ॑ଧୀ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସୋମ᳚ମ୍ । ତ-ଥ୍ସୋମଂ॒-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତମା-ଽଲ॑ଭତ । ସୋମା॒ଦଧି॑ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ । ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ-ଽଧୀନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ॥ 7 ॥
ତଦିନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଯଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ନ୍ନାତି॒ ପ୍ରାଚ୍ଯ॑ଵତ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇଵ ଯଶ॒ସ୍ଵୀ ଭ॑ଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ନୈନଂ॒-ଯଁଶୋ-ଽତି॒ ପ୍ରଚ୍ଯ॑ଵତେ ॥ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମୁତ୍ତା॒ନ ଏ॒ଵାଙ୍ଗୀ॑ର॒ସଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହୀତ॒-ନ୍ନାହି॑ନତ୍ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାତ୍ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମୁତ୍ତା॒ନସ୍ତ୍ଵା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଉ॑ତ୍ତା॒ନ ଆ᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ । ଅ॒ନଯୈ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତି । ନୈନଗ୍ଂ॑ ହିନସ୍ତି ॥ ବ॒ର॒ଃଇଷା॒ ପ୍ରତୀ॑ଯା॒ଦ୍ଗାଂ-ଵାଁ-ଽଶ୍ଵଂ॑-ଵାଁ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ପ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॑ତି ॥ 8 ॥
(ଵି॒ଗ୍ରାହ॑ - ମୃ॒ତଵ॒ - ସ୍ତଦା-ଽଲ॑ଭ॒ - ତେନ୍ଦ୍ରଂ॑ - ଗୃହ୍ଣୀଯା॒-ଥ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - କେଶଵପନାଙ୍ଗ-ମ୍ପୁଷ୍ଟିଵେଦନଂ
ଅନୁଵାକଂ 3 - କେଶଵପନାଙ୍ଗ-ମ୍ପୁଷ୍ଟିଵେଦନଂ
ଯୋ ଵା ଅଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ । ଵିଶୀ॑ର୍ଷା॒ ସପା᳚ପ୍ମା॒ ଽମୁଷ୍ମି॑ଲ୍ ଁଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତି । ଅଥ॒ ଯୋ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ନି॑ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ । ସଶୀ॑ର୍ଷା॒ ଵିପା᳚ପ୍ମା॒ ଽମୁଷ୍ମି॑ଲ୍ ଁଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତି ॥ ଦେ॒ଵତା॒ ଵୈ ସ॒ପ୍ତ ପୁଷ୍ଟି॑କାମା॒ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯନ୍ତ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଚ॑ । ଵା॒ଯୁଶ୍ଚା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଞ୍ଚ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଶ୍ଚ॒ ଦ୍ଯୌଶ୍ଚ॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମାଃ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସ ସା॑ହ॒ସ୍ର-ମ॑ପୁଷ୍ଯତ୍ ॥ 9 ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସୌଷ॑ଧୀଭି॒-ର୍ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଵା॒ଯୁର୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସ ମରୀ॑ଚୀଭି-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ତଦ୍ଵଯୋ॑ଭି-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସ ର॒ଶ୍ମିଭି॑-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଦ୍ଯୌର୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରୈ-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସୋ॑-ଽହୋରା॒ତ୍ରୈ-ର॑ର୍ଧମା॒ସୈ-ର୍ମାସୈର୍॑ ଋ॒ତୁଭିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେଣା॑-ପୁଷ୍ଯତ୍ । ତାନ୍ପୋଷା᳚ନ୍-ପୁଷ୍ଯତି । ଯାଗ୍ସ୍ତେ-ଽପୁ॑ଷ୍ଯନ୍ନ୍ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦାନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ ॥ 10 ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସୌଷ॑ଧୀଭି॒-ର୍ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଵା॒ଯୁର୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସ ମରୀ॑ଚୀଭି-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ତଦ୍ଵଯୋ॑ଭି-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସ ର॒ଶ୍ମିଭି॑-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଦ୍ଯୌର୍ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରୈ-ରପୁଷ୍ଯତ୍ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ନ୍ଯ॑ଵର୍ତଯତ । ସୋ॑-ଽହୋରା॒ତ୍ରୈ-ର॑ର୍ଧମା॒ସୈ-ର୍ମାସୈର୍॑ ଋ॒ତୁଭିଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେଣା॑-ପୁଷ୍ଯତ୍ । ତାନ୍ପୋଷା᳚ନ୍-ପୁଷ୍ଯତି । ଯାଗ୍ସ୍ତେ-ଽପୁ॑ଷ୍ଯନ୍ନ୍ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦାନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ ॥ 10 ॥
(ଅ॒ପୁ॒ଷ୍ଯ॒ନ୍ - ନକ୍ଷ॑ତ୍ରୈରପୁଷ୍ଯ॒-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପ୍ରତିଗ୍ରହମନ୍ତ୍ରମହିମଜ୍ଞାନମ୍
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପ୍ରତିଗ୍ରହମନ୍ତ୍ରମହିମଜ୍ଞାନମ୍
ତସ୍ଯ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍-ହିର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଅ॒ର୍ଧମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସୋ᳚-ଽର୍ଧମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ଅ॒ର୍ଧମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ହିର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅ॒ର୍ଧମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ଵାସଃ॑ ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ତୃତୀ॑ଯମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ ॥ 11 ॥
ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ତୃତୀ॑ଯମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ତୃତୀ॑ଯମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵାସଃ॑ ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ତୃତୀ॑ଯମସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଗା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତାମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ ॥ 12 ॥
ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଗା-ମ୍ପ୍ର॑ତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ଵରୁ॑ଣ॒ସ୍ଯାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ॥ 13 ॥
ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଷ॒ଷ୍ଠମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑-କ୍ରାମତି ॥ 14 ॥
ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ମନୋ॒ସ୍ତଲ୍ପ॑-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ସ॑ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ସ୍ତଲ୍ପ॑-ମ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑-କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵା ଉ॑ତ୍ତା॒ନସ୍ଯା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସସ୍ଯା ପ୍ରା॑ଣ-ତ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ ॥ 15 ॥
ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସୋ᳚-ଽଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ ପ୍ରା॑ଣ-ତ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑-ମୁତ୍ତା॒ନ ଏ॒ଵାଙ୍ଗୀ॑ର॒ସଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହୀତ॒-ନ୍ନାହି॑ନତ୍ । ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାତ୍ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑-ମୁତ୍ତା॒ନ-ସ୍ତ୍ଵା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଉ॑ତ୍ତା॒ନ ଆ᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ । ଅ॒ନଯୈ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାତି । ନୈନଗ୍ଂ॑ ହିନସ୍ତି ॥ 16 ॥
ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ତୃତୀ॑ଯମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ତୃତୀ॑ଯମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵାସଃ॑ ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ତୃତୀ॑ଯମସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଗା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତାମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ ॥ 12 ॥
ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଗା-ମ୍ପ୍ର॑ତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ଵରୁ॑ଣ॒ସ୍ଯାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ॥ 13 ॥
ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଷ॒ଷ୍ଠମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑-କ୍ରାମତି ॥ 14 ॥
ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ମନୋ॒ସ୍ତଲ୍ପ॑-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ସ॑ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ସ୍ତଲ୍ପ॑-ମ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑-କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ଯ॒ ଵା ଉ॑ତ୍ତା॒ନସ୍ଯା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସସ୍ଯା ପ୍ରା॑ଣ-ତ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ ॥ 15 ॥
ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସୋ᳚-ଽଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ ପ୍ରା॑ଣ-ତ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ଯୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମ॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑-ମୁତ୍ତା॒ନ ଏ॒ଵାଙ୍ଗୀ॑ର॒ସଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହୀତ॒-ନ୍ନାହି॑ନତ୍ । ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାତ୍ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑-ମୁତ୍ତା॒ନ-ସ୍ତ୍ଵା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଉ॑ତ୍ତା॒ନ ଆ᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ । ଅ॒ନଯୈ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାତି । ନୈନଗ୍ଂ॑ ହିନସ୍ତି ॥ 16 ॥
(ତୃତୀ॑ଯମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପା᳚କ୍ରାମଚ୍ - ଚତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନୁ॒ପାଧ॒ - ତ୍ତାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ - ଷ॒ଷ୍ଠ॑ମସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପ॑କ୍ରାମ -ତ୍ଯଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯାପା᳚କ୍ରାମତ୍ - ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯାଚ୍ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 4)
(ତସ୍ଯ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍-ହିର॑ଣ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ଵାସ॒ସ୍ତଦେ॒ତେନ॑ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଗା-ନ୍ତାମେ॒ତେନ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ସ୍ଯାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ମ୍ମନୋ॒ସ୍ତଲ୍ପ॒-ନ୍ତମେ॒ତେନୋ᳚ତ୍ତା॒ନସ୍ଯ॒ ତଦେ॒ତେନାପ୍ରା॑ଣ॒ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵୈ )
(ତସ୍ଯ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍-ହିର॑ଣ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ଵାସ॒ସ୍ତଦେ॒ତେନ॑ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଗା-ନ୍ତାମେ॒ତେନ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ସ୍ଯାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ମ୍ମନୋ॒ସ୍ତଲ୍ପ॒-ନ୍ତମେ॒ତେନୋ᳚ତ୍ତା॒ନସ୍ଯ॒ ତଦେ॒ତେନାପ୍ରା॑ଣ॒ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵୈ )
(ଅ॒ର୍ଧ-ନ୍ତୃତୀ॑ଯମଷ୍ଟ॒ମ-ନ୍ତଚ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ନ୍ତା-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମଗ୍ଂ ଷ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତ॒ମନ୍ତମ୍ ।
ତଦେ॒ତେନ॒ ଦ୍ଵେ ତାମେ॒ତେନୈକ॒-ନ୍ତମେ॒ତେନ॒ ତ୍ରୀଣି॒ ତଦେ॒ତେନୈକଂ᳚ )
ଅନୁଵାକଂ 5 - ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରରୂପୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷଯସ୍ସଂଵାଁଦଃ
ଅନୁଵାକଂ 5 - ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରରୂପୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷଯସ୍ସଂଵାଁଦଃ
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି ॥ ଯ-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜ॒ନ୍ତେତି॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା॒ ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜନ୍ତ ॥ ଯଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନୌଷ॑ଧୀ-ରସୃଜ॒ନ୍ତେତି॑ । ସୋମେ॑ନ॒ ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ ॥ 17 ॥
ତେନୌଷ॑ଧୀ-ରସୃଜନ୍ତ ॥ ଯ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ହୋତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନୈ॒ଭ୍ଯୋ ଲୋ॒କେଭ୍ଯୋ-ଽସୁ॑ରା॒-ନ୍ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ । କେନୈ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜ॒ତେତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନୈ॒ଭ୍ଯୋ ଲୋ॒କେଭ୍ଯୋ-ଽସୁ॑ରା॒ନ୍-ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ । ତେନୈ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜତ ॥ ଯ-ଥ୍ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ ॥ 18 ॥
କେନ॒ର୍ତୂନ॑-କଲ୍ପଯ॒ନ୍ତେତି॑ । ଧା॒ତ୍ରା ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॒ର୍ତୂନ॑କଲ୍ପଯନ୍ତ ॥ ଯ-ଥ୍ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନ॒ ସୁଵ॑ରାଯନ୍ନ୍ । କେନେ॒ମାଲ୍ ଁଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସମ॑ତନ୍ଵ॒ନ୍ନିତି॑ । ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣା ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॒ ସୁଵ॑ରାଯନ୍ନ୍ । ତେନେ॒ମାଲ୍ ଁଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସମ॑ତନ୍ଵ॒ନ୍ନିତି॑ ॥ 19 ॥
ଏ॒ତେ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଗୃ॒ହପ॑ତଯଃ । ତାନ୍. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଅପ୍ଯ॒ନ୍ଯସ୍ଯ॑ ଗାର୍ହପ॒ତେ ଦୀକ୍ଷ॑ତେ । ଅ॒ଵା॒ନ୍ତ॒ରମେ॒ଵ ସ॒ତ୍ରିଣା॑-ମୃଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ ଯୋ ଵା ଅ॑ର୍ଯ॒ମଣଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଅ॑ର୍ଯ॒ମା । ଆର୍ଯା॑ଵସ॒ତିରିତି॒ ଵୈ ତମା॑ହୁ॒ର୍ଯ-ମ୍ପ୍ର॒ଶଗ୍ଂସ॑ନ୍ତି ॥ ଆର୍ଯା॑ ଵସ॒ତିର୍ଭ॑ଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 20 ॥
ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॒-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରଃ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନିମି॑ର୍ତଃ । ସ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଵଦେ॑ତ । ଅ॒ହମେ॒ଵ ଭୂଯୋ॑ ଵେଦ । ଯଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄ॒ନ୍॒. ଵେଦେତି॑ । ସ ହ୍ଯେ॑ଵ ଭୂଯୋ॒ ଵେଦ॑ । ଯଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄ॒ନ୍.॒ ଵେଦ॑ ॥ ଯୋ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତୄ॒ନ୍॒. ଵେଦ॑ । ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି ॥ 21 ॥
ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭିଜ॑ଯତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଦଶ॑ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ସୋମ॒ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଧା॒ତା ଷଡ୍ଢୋ॑ତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଅ॒ର୍ଯ॒ମା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଏ॒ତେ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା॑ରଃ । ତାନ୍. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯତି ॥ 22 ॥
ତେନୌଷ॑ଧୀ-ରସୃଜନ୍ତ ॥ ଯ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ହୋତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନୈ॒ଭ୍ଯୋ ଲୋ॒କେଭ୍ଯୋ-ଽସୁ॑ରା॒-ନ୍ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ । କେନୈ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜ॒ତେତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନୈ॒ଭ୍ଯୋ ଲୋ॒କେଭ୍ଯୋ-ଽସୁ॑ରା॒ନ୍-ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ । ତେନୈ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜତ ॥ ଯ-ଥ୍ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ ॥ 18 ॥
କେନ॒ର୍ତୂନ॑-କଲ୍ପଯ॒ନ୍ତେତି॑ । ଧା॒ତ୍ରା ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॒ର୍ତୂନ॑କଲ୍ପଯନ୍ତ ॥ ଯ-ଥ୍ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନ॒ ସୁଵ॑ରାଯନ୍ନ୍ । କେନେ॒ମାଲ୍ ଁଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସମ॑ତନ୍ଵ॒ନ୍ନିତି॑ । ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣା ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॒ ସୁଵ॑ରାଯନ୍ନ୍ । ତେନେ॒ମାଲ୍ ଁଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସମ॑ତନ୍ଵ॒ନ୍ନିତି॑ ॥ 19 ॥
ଏ॒ତେ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଗୃ॒ହପ॑ତଯଃ । ତାନ୍. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଅପ୍ଯ॒ନ୍ଯସ୍ଯ॑ ଗାର୍ହପ॒ତେ ଦୀକ୍ଷ॑ତେ । ଅ॒ଵା॒ନ୍ତ॒ରମେ॒ଵ ସ॒ତ୍ରିଣା॑-ମୃଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ ଯୋ ଵା ଅ॑ର୍ଯ॒ମଣଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଅ॑ର୍ଯ॒ମା । ଆର୍ଯା॑ଵସ॒ତିରିତି॒ ଵୈ ତମା॑ହୁ॒ର୍ଯ-ମ୍ପ୍ର॒ଶଗ୍ଂସ॑ନ୍ତି ॥ ଆର୍ଯା॑ ଵସ॒ତିର୍ଭ॑ଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 20 ॥
ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॒-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରଃ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଧି॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନିମି॑ର୍ତଃ । ସ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଵଦେ॑ତ । ଅ॒ହମେ॒ଵ ଭୂଯୋ॑ ଵେଦ । ଯଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄ॒ନ୍॒. ଵେଦେତି॑ । ସ ହ୍ଯେ॑ଵ ଭୂଯୋ॒ ଵେଦ॑ । ଯଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄ॒ନ୍.॒ ଵେଦ॑ ॥ ଯୋ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତୄ॒ନ୍॒. ଵେଦ॑ । ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି ॥ 21 ॥
ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭିଜ॑ଯତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଦଶ॑ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ସୋମ॒ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଧା॒ତା ଷଡ୍ଢୋ॑ତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଅ॒ର୍ଯ॒ମା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା᳚ । ଏ॒ତେ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୋତା॑ରଃ । ତାନ୍. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯତି ॥ 22 ॥
(ଆ॒ର୍ଧ୍ନୁ॒ଵ॒ - ନ୍ନା॒ଧ୍ନୁ॒ଵ॒ - ନ୍ନିତ୍ଯେ॒ - ଵଂ-ଵେଁଦା᳚ - ତ୍ତି॒ - ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒ଭି ଜ॑ଯତି ) (ଅ. 5)
(ଵୈ ତେନ॑ ସ॒ତ୍ର-ଙ୍କେନ॑)
2.3.6 ଅନୁଵାକଂ - ହୋତୃପ୍ରଶଂସାପ୍ରସଙ୍ଗେନ କ୍ରତୂନାମୃତ୍ଵିଗ୍ ଵିଶେଷଵ୍ଯଵସ୍ଥାପନମ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରାଶସ୍ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ
2.3.6 ଅନୁଵାକଂ - ହୋତୃପ୍ରଶଂସାପ୍ରସଙ୍ଗେନ କ୍ରତୂନାମୃତ୍ଵିଗ୍ ଵିଶେଷଵ୍ଯଵସ୍ଥାପନମ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରାଶସ୍ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯ॑ସ୍ରଗ୍ଂସତ । ସ ହୃଦ॑ଯ-ମ୍ଭୂ॒ତୋ॑-ଽଶଯତ୍ । ଆତ୍ମ॒ନ୍॒. ହା(3) ଇତ୍ଯହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ଆପଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରେଣୈ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତାଃ କୁସି॑ନ୍ଧ॒ମୁପୌ॑ହନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ଦଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଏକ॑ ଋ॒ତ୍ଵିକ୍ ॥ ଚ॒ତୁ॒ଷ୍କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵା॒ଯୁ-ରା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମାଃ᳚ ॥ 23 ॥
ତେ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହଗ୍ଗ୍-ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯଙ୍ଗା॑ନି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସଯୋ᳚-ର୍ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଋ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ପ॒ଞ୍ଚ॒ କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯୈରେ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହ॒ଲ୍ ଁଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀ-ମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ᳚ମ୍ । ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନାଂ᳚-ଯଁଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ ॥ 24 ॥
ପଞ୍ଚ॒ର୍ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ଷ॒ଟ୍କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ଋ॒ତଵଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ପ॑ଶୁବ॒ନ୍ଧେନୈ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ତନା॑ଵା॒ଣ୍ଡୌ ଶି॒ଶ୍ନମଵା᳚ଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପଶୁବ॒ନ୍ଧସ୍ଯ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଷଡୃ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ସ॒ପ୍ତ॒କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ହୋତ୍ରାଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତା-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯେନୈ॒ଵାଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଣ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ ॥ 25 ॥
ତା ଉପୌ॑ହନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଶୀ॑ର୍ଷ॒ଣ୍ଯା᳚ନ୍-ପ୍ରା॒ଣାନ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯସ୍ଯା᳚ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ଯ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ॒ ପ୍ରାଚୀ॒ର୍ଵଷ॑ଟ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ॥ ଦ॒ଶ॒କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ତପଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ତତ୍-କର୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣ॒ ସର୍ଵୈ᳚ର୍ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ରୁପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତତ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମା॒ତ୍ମାନ॒-ମପ॑ରିଵର୍ଗ॒-ମୁପୌ॑ହତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍- ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ସର୍ଵେ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତଵୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ପଞ୍ଚ॑ହୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ଏକ॑ହୋତ୍ରେ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହ॑ରନ୍ତି । ହର॑ନ୍ତ୍ଯସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ବ॒ଲିମ୍ । ଐନ॒ମପ୍ର॑ତିଖ୍ଯାତ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 26 ॥
ତେ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହଗ୍ଗ୍-ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯଙ୍ଗା॑ନି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସଯୋ᳚-ର୍ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଋ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ପ॒ଞ୍ଚ॒ କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯୈରେ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହ॒ଲ୍ ଁଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀ-ମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ᳚ମ୍ । ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନାଂ᳚-ଯଁଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ ॥ 24 ॥
ପଞ୍ଚ॒ର୍ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ଷ॒ଟ୍କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ଋ॒ତଵଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ପ॑ଶୁବ॒ନ୍ଧେନୈ॒ଵ ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ତନା॑ଵା॒ଣ୍ଡୌ ଶି॒ଶ୍ନମଵା᳚ଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପଶୁବ॒ନ୍ଧସ୍ଯ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଷଡୃ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ସ॒ପ୍ତ॒କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ହୋତ୍ରାଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତା-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯେନୈ॒ଵାଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଣ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ ॥ 25 ॥
ତା ଉପୌ॑ହନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଶୀ॑ର୍ଷ॒ଣ୍ଯା᳚ନ୍-ପ୍ରା॒ଣାନ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସୌ॒ମ୍ଯସ୍ଯା᳚ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ଯ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ॒ ପ୍ରାଚୀ॒ର୍ଵଷ॑ଟ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ॥ ଦ॒ଶ॒କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ଯତ୍ । ତପଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ତତ୍-କର୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣ॒ ସର୍ଵୈ᳚ର୍ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ରୁପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତତ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମା॒ତ୍ମାନ॒-ମପ॑ରିଵର୍ଗ॒-ମୁପୌ॑ହତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍- ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ସର୍ଵେ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତଵୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ପଞ୍ଚ॑ହୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ଏକ॑ହୋତ୍ରେ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହ॑ରନ୍ତି । ହର॑ନ୍ତ୍ଯସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ବ॒ଲିମ୍ । ଐନ॒ମପ୍ର॑ତିଖ୍ଯାତ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 26 ॥
(ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା᳚ - ଶ୍ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନାଂ᳚-ଯଁଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋ - ର॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଣ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତ - ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ଯ ସର୍ଵକ୍ରତୁରୁଦ୍ଭାଵସାଧନେନ ପ୍ରଶଂସା
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ଯ ସର୍ଵକ୍ରତୁରୁଦ୍ଭାଵସାଧନେନ ପ୍ରଶଂସା
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ମସୃଜତ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିର॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ମମା॒ଯ-ମନ୍ନ॑ମ॒ସ୍ତ୍ଵିତି॑ । ସୋ॑-ଽବିଭେତ୍ । ସର୍ଵଂ॒-ଵୈଁ ମା॒-ଽଯ-ମ୍ପ୍ରଧ॑କ୍ଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ । ସ ଏ॒ତାଗ୍-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄନାତ୍ମ॒-ସ୍ପର॑ଣାନପଶ୍ଯତ୍ । ତାନ॑ଜୁହୋତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ଆ॒ତ୍ମାନ॑-ମସ୍ପୃଣୋତ୍ ॥ ଯଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଏକ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତ୍ଯଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ ॥ 27 ॥
କୁସି॑ନ୍ଧ-ଞ୍ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ । ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚା॒ତ୍ମନୋ-ଽଙ୍ଗା॑ନି ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ସ॒ମିତ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀ । ପଞ୍ଚ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନି॑ । ଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀ-ମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ᳚ମ୍ ॥ 28 ॥
ତାନି॑ ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ପଶୁବ॒ନ୍ଧମ୍ । ସ୍ତନା॑ଵା॒ଣ୍ଡୌ ଶି॒ଶ୍ନମଵା᳚ଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ତାନି॑ ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି ॥ 29 ॥
ସ॒ମି-ଥ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମୀ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରମ୍ । ସ॒ପ୍ତ ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ଶୀର୍ଷ॒ଣ୍ଯା᳚ନ୍-ପ୍ରା॒ଣାନ୍-ଥ୍ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଦ୍ଵିର୍ନିମା᳚ର୍ଷ୍ଟି । ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ଦଶ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରମ୍ । ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଚା॒ତ୍ମାନ॒-ମପ॑ରିଵର୍ଗଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 30 ॥
କୁସି॑ନ୍ଧ-ଞ୍ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ । ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚା॒ତ୍ମନୋ-ଽଙ୍ଗା॑ନି ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ସ॒ମିତ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀ । ପଞ୍ଚ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ଯାନି॑ । ଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀ-ମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ᳚ମ୍ ॥ 28 ॥
ତାନି॑ ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ପଶୁବ॒ନ୍ଧମ୍ । ସ୍ତନା॑ଵା॒ଣ୍ଡୌ ଶି॒ଶ୍ନମଵା᳚ଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ତାନି॑ ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି ॥ 29 ॥
ସ॒ମି-ଥ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମୀ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରମ୍ । ସ॒ପ୍ତ ଚା॒ତ୍ମନଃ॑ ଶୀର୍ଷ॒ଣ୍ଯା᳚ନ୍-ପ୍ରା॒ଣାନ୍-ଥ୍ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ଯତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଦ୍ଵିର୍ନିମା᳚ର୍ଷ୍ଟି । ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ଦଶ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରମ୍ । ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଚା॒ତ୍ମାନ॒-ମପ॑ରିଵର୍ଗଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଚ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 30 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରଂ - ମ॒ଜ୍ଜାନଂ॒ - ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋ॒ - ତ୍ଯପ॑ରିଵର୍ଗଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॒ଣୋତ୍ଯେକ॑-ଞ୍ଚ ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ସୃଷ୍ଟିସାଧନତ୍ଵେନ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାସାମର୍ଥ୍ଯ ପ୍ରଶଂସା
ଅନୁଵାକଂ 8 - ସୃଷ୍ଟିସାଧନତ୍ଵେନ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାସାମର୍ଥ୍ଯ ପ୍ରଶଂସା
[(ଅପ॑କ୍ରାମତ ଗର୍ଭି॒ଣ୍ଯଃ) ଇସ୍ ଓନ୍ଲ୍ଯ୍ ଇନ୍ସ୍ତ୍ରୁଚ୍ତିଓନ୍ , ନୋତ୍ ଅ ମନ୍ତ୍ର]
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରକାମଯତ॒ ପ୍ରଜା॑ଯେ॒ଯେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସୋ᳚-ଽନ୍ତର୍ଵା॑ନଭଵତ୍ । ସ ହରି॑ତ-ଶ୍ଶ୍ଯା॒ଵୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସ୍ତ୍ର୍ଯ॑ନ୍ତର୍ଵ॑ତ୍ନୀ । ହରି॑ଣୀ ସ॒ତୀ ଶ୍ଯା॒ଵା ଭ॑ଵତି । ସ ଵି॒ଜାଯ॑ମାନୋ॒ ଗର୍ଭେ॑ଣାତାମ୍ଯତ୍ । ସ ତା॒ନ୍ତଃ କୃ॒ଷ୍ଣ-ଶ୍ଶ୍ଯା॒ଵୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତା॒ନ୍ତଃ କୃ॒ଷ୍ଣ-ଶ୍ଶ୍ଯା॒ଵୋ ଭ॑ଵତି । ତସ୍ଯାସୁ॑ରେ॒ଵାଜୀ॑ଵତ୍ ॥ 31 ॥
ତେନାସୁ॒ନା-ଽସୁ॑ରାନସୃଜତ । ତଦସୁ॑ରାଣା-ମସୁର॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵମସୁ॑ରାଣା-ମସୁର॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅସୁ॑ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ନୈନ॒ମସୁ॑ର୍ଜହାତି ॥ ସୋ-ଽସୁ॑ରାନ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପି॒ତେଵା॑ମନ୍ଯତ । ତଦନୁ॑ ପି॒ତୄନ॑ସୃଜତ । ତତ୍-ପି॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ପି॑ତୃ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵ-ମ୍ପି॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ପି॑ତୃ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପି॒ତେଵୈ॒ଵ ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥ 32 ॥
ଯନ୍ତ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପି॒ତରୋ॒ ହଵ᳚ମ୍ ॥ ସ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଽମ॑ନସ୍ଯତ୍ । ତଦନୁ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑-ନସୃଜତ । ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ମ॒ନ॒ସ୍ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ନୈନ॒-ମ୍ମନୁ॑ର୍ଜହାତି ॥ ତସ୍ମୈ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚ନ୍-ଥ୍ସସୃଜା॒ନାଯ॑ । ଦିଵା॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଽଭ॑ଵତ୍ । ତଦନୁ॑ ଦେ॒ଵାନ॑ସୃଜତ । ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଦିଵା॑ ହୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଭ॑ଵତି ॥ ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯମ୍ଭାଗ୍ଂ॑ସି । ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ ପି॒ତରୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ॥ ତେଷୁ॒ ସର୍ଵେ॒ଷ୍ଵମ୍ଭୋ॒ ନଭ॑ ଇଵ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 33 ॥
ତେନାସୁ॒ନା-ଽସୁ॑ରାନସୃଜତ । ତଦସୁ॑ରାଣା-ମସୁର॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵମସୁ॑ରାଣା-ମସୁର॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅସୁ॑ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ନୈନ॒ମସୁ॑ର୍ଜହାତି ॥ ସୋ-ଽସୁ॑ରାନ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପି॒ତେଵା॑ମନ୍ଯତ । ତଦନୁ॑ ପି॒ତୄନ॑ସୃଜତ । ତତ୍-ପି॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ପି॑ତୃ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵ-ମ୍ପି॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ପି॑ତୃ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପି॒ତେଵୈ॒ଵ ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥ 32 ॥
ଯନ୍ତ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପି॒ତରୋ॒ ହଵ᳚ମ୍ ॥ ସ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଽମ॑ନସ୍ଯତ୍ । ତଦନୁ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑-ନସୃଜତ । ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା-ମ୍ମନୁଷ୍ଯ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ମ॒ନ॒ସ୍ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ନୈନ॒-ମ୍ମନୁ॑ର୍ଜହାତି ॥ ତସ୍ମୈ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚ନ୍-ଥ୍ସସୃଜା॒ନାଯ॑ । ଦିଵା॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଽଭ॑ଵତ୍ । ତଦନୁ॑ ଦେ॒ଵାନ॑ସୃଜତ । ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯ ଏ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଦିଵା॑ ହୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଭ॑ଵତି ॥ ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯମ୍ଭାଗ୍ଂ॑ସି । ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ ପି॒ତରୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ॥ ତେଷୁ॒ ସର୍ଵେ॒ଷ୍ଵମ୍ଭୋ॒ ନଭ॑ ଇଵ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 33 ॥
(ଅ॒ଜୀ॒ଵ॒ଥ୍ - ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି - ଦେ॒ଵାନ॑ସୃଜତ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଵାଯୁରୂପତ୍ଵଜ୍ଞାନେନ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ମ୍ପ୍ରଶଂସା
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଵାଯୁରୂପତ୍ଵଜ୍ଞାନେନ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ମ୍ପ୍ରଶଂସା
[(ଯ॒ଥା॒ସ୍ଥା॒ନ-ଙ୍ଗ॑ର୍ଭି॒ଣ୍ଯଃ॑) ଇସ୍ ऒନ୍ଲ୍ଯ୍ ଇନ୍ସ୍ତ୍ରୁଚ୍ତିऒନ୍ , ନॊତ୍ ଅ ମନ୍ତ୍ର]
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଯୋ ଵା ଇ॒ମଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯାତ୍ । ଯତୋ॒-ଽଯ-ମ୍ପଵ॑ତେ । ଯଦ॑ଭି॒ ପଵ॑ତେ । ଯଦ॑ଭି ସ॒ପଂଵଁ॑ତେ । ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରିଯାତ୍ । ନ ପୁ॒ରା ଽଽଯୁ॑ଷଃ॒ ପ୍ରମୀ॑ଯେତ । ପ॒ଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା᳚ତ୍ । ଵି॒ନ୍ଦେତ॑ ପ୍ର॒ଜାମ୍ ॥ ଯୋ ଵା ଇ॒ମଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 34 ॥
ଯତୋ॒-ଽଯ-ମ୍ପଵ॑ତେ । ଯଦ॑ଭି॒ ପଵ॑ତେ । ଯଦ॑ଭି ସ॒ପଂଵଁ॑ତେ । ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି । ନ ପୁ॒ରା-ଽଽଯୁ॑ଷଃ॒ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି । ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ ପ୍ର॒ଜାମ୍ ॥ ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପ॑ଵତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଭି ସମ୍ପ॑ଵତେ ॥ 35 ॥
ଅ॒ସ୍ଯାଃ ପ॑ଵତେ । ଇ॒ମାମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଇ॒ମାମ॒ଭି ସମ୍ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା-ତ୍ପଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା-ତ୍ପ॑ଵତେ ॥ 36 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଦ୍ଯୋଃ ପ॑ଵତେ । ଦିଵ॑ମ॒ଭି ପ॑ଵତେ ॥ ଦିଵ॑ମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯଃ ପ॑ଵତେ । ଦିଶୋ॒-ଽଭି ପ॑ଵତେ । ଦିଶୋ॒-ଽଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ସ ଯତ୍-ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵାତି॑ । ପ୍ରା॒ଣ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଵାତି ॥ 37 ॥
ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵାନ୍ତ᳚ମ୍ । ସର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରତି॑ ନନ୍ଦନ୍ତି । ପ୍ରା॒ଣୋ ହି ପ୍ରି॒ଯଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ ଇ॑ଵ ପ୍ରି॒ଯଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॒ଵ ॥ ଅଥ॒ ଯ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵାତି॑ । ମା॒ତ॒ରିଶ୍ଵୈ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵା॑ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵାନ୍ତଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ଯାତ୍ । ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆଵା॑ତି ॥ 38 ॥
ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵିଵା॑ତି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ସଂଵାଁ॒ତୀତି॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵୈ॒ଵ ॥ ଅଥ॒ ଯତ୍-ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଵାତି॑ । ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଵା॑ତି । ପୂ॒ତମ॑ସ୍ମା॒ ଆହ॑ରନ୍ତି । ପୂ॒ତମୁପ॑ହରନ୍ତି । ପୂ॒ତମ॑ଶ୍ନାତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ ॥ 39 ॥
ଅଥ॒ ଯଦୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ ଵାତି॑ । ସ॒ଵି॒ତୈଵ ଭୂ॒ତ୍ଵୋତ୍ତ॑ର॒ତୋ ଵା॑ତି । ସ॒ଵି॒ତେଵ॒ ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ସ॑ଵି॒ତୈଵ ॥ ତେ ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦା॒ଯନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦିତ॑ରାନ୍-ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ଯ ଏ॑ନ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତ ଆ॒ଯନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି ॥ 40 ॥
ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଇତ॑ରା-ନ୍ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦା॒ଯନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ପ॒ଶ୍ଚାଦିତ॑ରାନ୍-ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ଯ ଏ॑ନମୁତ୍ତର॒ତ ଆ॒ଯନ୍ତ॑ମୁପ॒ ଵଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯୋ᳚ତ୍ତର॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି ॥ 41 ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଇତ॑ରା-ନ୍ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଵୀଵ॑ ନୃତ୍ଯେତ୍ । ପ୍ରେଵ॑ ଚଲେତ୍ । ଵ୍ଯସ୍ଯେ॑ଵା॒କ୍ଷ୍ଯୌ ଭା॑ଷେତ । ମ॒ଣ୍ଟଯେ॑ଦିଵ । କ୍ରା॒ଥଯେ॑ଦିଵ । ଶୃ॒ଙ୍ଗା॒ଯେତେ॑ଵ ॥ ଉ॒ତ ମୋପ॑ଵଦେଯୁଃ । ଉ॒ତ ମେ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମପ॑ହନ୍ଯୁ॒ରିତି॑ ॥ ସ ଯା-ନ୍ଦିଶଗ୍ଂ॑ ସ॒ନିମେ॒ଷ୍ଯନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯ॒ଦା ତା-ନ୍ଦିଶଂ॒-ଵାଁତୋ॑ ଵା॒ଯାତ୍ । ଅଥ॒ ପ୍ରଵେ॒ଯାତ୍ । ପ୍ର ଵା॑ ଧାପଯେତ୍ (ଧାଵଯେତ୍) । ସା॒ତମେ॒ଵ ର॑ଦି॒ତଂ-ଵ୍ଯୂଁ॑ଢ-ଙ୍ଗ॒ନ୍ଧମ॒ଭି ପ୍ରଚ୍ଯ॑ଵତେ । ଆ-ଽସ୍ଯ॒ ତ-ଞ୍ଜ॑ନପ॒ଦ-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ କୀ॒ର୍ତିର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 42 ॥
ଯତୋ॒-ଽଯ-ମ୍ପଵ॑ତେ । ଯଦ॑ଭି॒ ପଵ॑ତେ । ଯଦ॑ଭି ସ॒ପଂଵଁ॑ତେ । ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି । ନ ପୁ॒ରା-ଽଽଯୁ॑ଷଃ॒ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି । ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ ପ୍ର॒ଜାମ୍ ॥ ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପ॑ଵତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଭି ସମ୍ପ॑ଵତେ ॥ 35 ॥
ଅ॒ସ୍ଯାଃ ପ॑ଵତେ । ଇ॒ମାମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଇ॒ମାମ॒ଭି ସମ୍ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା-ତ୍ପଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା-ତ୍ପ॑ଵତେ ॥ 36 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଦ୍ଯୋଃ ପ॑ଵତେ । ଦିଵ॑ମ॒ଭି ପ॑ଵତେ ॥ ଦିଵ॑ମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯଃ ପ॑ଵତେ । ଦିଶୋ॒-ଽଭି ପ॑ଵତେ । ଦିଶୋ॒-ଽଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ସ ଯତ୍-ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵାତି॑ । ପ୍ରା॒ଣ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଵାତି ॥ 37 ॥
ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵାନ୍ତ᳚ମ୍ । ସର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରତି॑ ନନ୍ଦନ୍ତି । ପ୍ରା॒ଣୋ ହି ପ୍ରି॒ଯଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ ଇ॑ଵ ପ୍ରି॒ଯଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॒ଵ ॥ ଅଥ॒ ଯ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵାତି॑ । ମା॒ତ॒ରିଶ୍ଵୈ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵା॑ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵାନ୍ତଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ଯାତ୍ । ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆଵା॑ତି ॥ 38 ॥
ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵିଵା॑ତି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ସଂଵାଁ॒ତୀତି॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵୈ॒ଵ ॥ ଅଥ॒ ଯତ୍-ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଵାତି॑ । ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଵା॑ତି । ପୂ॒ତମ॑ସ୍ମା॒ ଆହ॑ରନ୍ତି । ପୂ॒ତମୁପ॑ହରନ୍ତି । ପୂ॒ତମ॑ଶ୍ନାତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ ॥ 39 ॥
ଅଥ॒ ଯଦୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ ଵାତି॑ । ସ॒ଵି॒ତୈଵ ଭୂ॒ତ୍ଵୋତ୍ତ॑ର॒ତୋ ଵା॑ତି । ସ॒ଵି॒ତେଵ॒ ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ସ॑ଵି॒ତୈଵ ॥ ତେ ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦା॒ଯନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦିତ॑ରାନ୍-ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ଯ ଏ॑ନ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତ ଆ॒ଯନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି ॥ 40 ॥
ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଇତ॑ରା-ନ୍ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦା॒ଯନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ପ॒ଶ୍ଚାଦିତ॑ରାନ୍-ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ଯ ଏ॑ନମୁତ୍ତର॒ତ ଆ॒ଯନ୍ତ॑ମୁପ॒ ଵଦ॑ନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯୋ᳚ତ୍ତର॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି ॥ 41 ॥
ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଇତ॑ରା-ନ୍ପା॒ପ୍ମନଃ॑ ସଚନ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଵୀଵ॑ ନୃତ୍ଯେତ୍ । ପ୍ରେଵ॑ ଚଲେତ୍ । ଵ୍ଯସ୍ଯେ॑ଵା॒କ୍ଷ୍ଯୌ ଭା॑ଷେତ । ମ॒ଣ୍ଟଯେ॑ଦିଵ । କ୍ରା॒ଥଯେ॑ଦିଵ । ଶୃ॒ଙ୍ଗା॒ଯେତେ॑ଵ ॥ ଉ॒ତ ମୋପ॑ଵଦେଯୁଃ । ଉ॒ତ ମେ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମପ॑ହନ୍ଯୁ॒ରିତି॑ ॥ ସ ଯା-ନ୍ଦିଶଗ୍ଂ॑ ସ॒ନିମେ॒ଷ୍ଯନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାତ୍ । ଯ॒ଦା ତା-ନ୍ଦିଶଂ॒-ଵାଁତୋ॑ ଵା॒ଯାତ୍ । ଅଥ॒ ପ୍ରଵେ॒ଯାତ୍ । ପ୍ର ଵା॑ ଧାପଯେତ୍ (ଧାଵଯେତ୍) । ସା॒ତମେ॒ଵ ର॑ଦି॒ତଂ-ଵ୍ଯୂଁ॑ଢ-ଙ୍ଗ॒ନ୍ଧମ॒ଭି ପ୍ରଚ୍ଯ॑ଵତେ । ଆ-ଽସ୍ଯ॒ ତ-ଞ୍ଜ॑ନପ॒ଦ-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ କୀ॒ର୍ତିର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 42 ॥
(ଵେଦ॒ - ସମ୍ପ॑ଵତ - ଆଦି॒ତ୍ଯା-ତ୍ପ॑ଵତେ - ଵା॒ତ୍ଯା - ଵା᳚ତ୍ଯେ॒ - ଷ ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ - ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତ ଆ॒ଯନ୍ତ॑ମୁପ॒ ଵଦ॑ନ୍ - ତ୍ଯୁତ୍ତର॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନ॒ସ୍ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନ॒ - ନ୍ତୀତ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଦଶହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ଙ୍କାମ୍ଯପ୍ରଯୋଗଃ
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଦଶହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ଙ୍କାମ୍ଯପ୍ରଯୋଗଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନମସୃଜତ । ତ-ନ୍ତ୍ରଯୋ॒ ଵେଦା॒ ଅନ୍ଵ॑ସୃଜ୍ଯନ୍ତ । ତାନ୍. ହସ୍ତେ॑-ଽକୁରୁତ । ଅଥ॒ ହ ସୀତା॑ ସାଵି॒ତ୍ରୀ । ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନ-ଞ୍ଚକମେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମୁ॒ ସ ଚ॑କମେ । ସା ହ॑ ପି॒ତର॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ମୁପ॑ସସାର । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଭଗଵଃ । ଉପ॑ ତ୍ଵା-ଽଯାନି ॥ 43 ॥
ପ୍ର ତ୍ଵା॑ ପଦ୍ଯେ ॥ ସୋମଂ॒-ଵୈଁ ରାଜା॑ନ-ଙ୍କାମଯେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମୁ॒ ସ କା॑ମଯତ॒ ଇତି॑ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ ହ ସ୍ଥା॑ଗ॒ରମ॑ଲଙ୍କା॒ର-ଙ୍କ॑ଲ୍ପଯି॒ତ୍ଵା । ଦଶ॑ହୋତାର-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ଖ୍ଯାଯ॑ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ ହୋତାର-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ମୁତ୍ତର॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାର-ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ସ॒ମ୍ଭା॒ରୈଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନି॑ଭିଶ୍ଚ॒ ମୁଖେ॑-ଽଲ॒ଙ୍କୃତ୍ଯ॑ ॥ 44 ॥
ଆ-ଽସ୍ଯାର୍ଧଂ-ଵଁ॑ଵ୍ରାଜ । ତାଗ୍ଂ ହୋ॒ଦୀକ୍ଷ୍ଯୋ॑ଵାଚ । ଉପ॒ ମା-ଽଽଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵେତି॑ । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ଭୋଗ॒-ନ୍ତୁ ମ॒ ଆଚ॑କ୍ଷ୍ଵ । ଏ॒ତ-ନ୍ମ॒ ଆଚ॑କ୍ଷ୍ଵ । ଯତ୍ତେ॑ ପା॒ଣାଵିତି॑ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ ହ ତ୍ରୀନ୍. ଵେଦା॒-ନ୍ପ୍ରଦ॑ଦୌ । ତସ୍ମା॒ଦୁ ହ॒ ସ୍ତ୍ରିଯୋ॒ ଭୋଗ॒ମୈଵ ହା॑ରଯନ୍ତେ ॥ ସ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ରି॒ଯ-ସ୍ସ୍ଯା॒ମିତି॑ ॥ 45 ॥
ଯଂ-ଵାଁ॑ କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ରି॒ଯ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥା॑ଗ॒ର-ମ॑ଲଙ୍କା॒ର-ଙ୍କ॑ଲ୍ପଯି॒ତ୍ଵା । ଦଶ॑ହୋତାର-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ଖ୍ଯାଯ॑ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ହୋତାର-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ମୁତ୍ତର॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା-ରମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ସ॒ମ୍ଭା॒ରୈଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନି॑ଭିଶ୍ଚ॒ ମୁଖେ॑-ଽଲ॒ଙ୍କୃତ୍ଯ॑ । ଆ-ଽସ୍ଯାର୍ଧଂ-ଵ୍ରଁ॑ଜେତ୍ । ପ୍ରି॒ଯୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 46 ॥
ପ୍ର ତ୍ଵା॑ ପଦ୍ଯେ ॥ ସୋମଂ॒-ଵୈଁ ରାଜା॑ନ-ଙ୍କାମଯେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମୁ॒ ସ କା॑ମଯତ॒ ଇତି॑ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ ହ ସ୍ଥା॑ଗ॒ରମ॑ଲଙ୍କା॒ର-ଙ୍କ॑ଲ୍ପଯି॒ତ୍ଵା । ଦଶ॑ହୋତାର-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ଖ୍ଯାଯ॑ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ ହୋତାର-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ମୁତ୍ତର॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାର-ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ସ॒ମ୍ଭା॒ରୈଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନି॑ଭିଶ୍ଚ॒ ମୁଖେ॑-ଽଲ॒ଙ୍କୃତ୍ଯ॑ ॥ 44 ॥
ଆ-ଽସ୍ଯାର୍ଧଂ-ଵଁ॑ଵ୍ରାଜ । ତାଗ୍ଂ ହୋ॒ଦୀକ୍ଷ୍ଯୋ॑ଵାଚ । ଉପ॒ ମା-ଽଽଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵେତି॑ । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ଭୋଗ॒-ନ୍ତୁ ମ॒ ଆଚ॑କ୍ଷ୍ଵ । ଏ॒ତ-ନ୍ମ॒ ଆଚ॑କ୍ଷ୍ଵ । ଯତ୍ତେ॑ ପା॒ଣାଵିତି॑ । ତସ୍ଯା॑ ଉ॒ ହ ତ୍ରୀନ୍. ଵେଦା॒-ନ୍ପ୍ରଦ॑ଦୌ । ତସ୍ମା॒ଦୁ ହ॒ ସ୍ତ୍ରିଯୋ॒ ଭୋଗ॒ମୈଵ ହା॑ରଯନ୍ତେ ॥ ସ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ରି॒ଯ-ସ୍ସ୍ଯା॒ମିତି॑ ॥ 45 ॥
ଯଂ-ଵାଁ॑ କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ରି॒ଯ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥା॑ଗ॒ର-ମ॑ଲଙ୍କା॒ର-ଙ୍କ॑ଲ୍ପଯି॒ତ୍ଵା । ଦଶ॑ହୋତାର-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ଖ୍ଯାଯ॑ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ହୋତାର-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ମୁତ୍ତର॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା-ରମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ସ॒ମ୍ଭା॒ରୈଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନି॑ଭିଶ୍ଚ॒ ମୁଖେ॑-ଽଲ॒ଙ୍କୃତ୍ଯ॑ । ଆ-ଽସ୍ଯାର୍ଧଂ-ଵ୍ରଁ॑ଜେତ୍ । ପ୍ରି॒ଯୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 46 ॥
(ଅ॒ଯା॒ - ନ୍ଯ॒ଲ॒ଙ୍କୃତ୍ଯ॑ - ସ୍ଯା॒ମିତି॑ - ଭଵତି) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ଦଶହୋତ୍ରାଦିମନ୍ତ୍ରନାମ୍ନା-ମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତିନିମିତ୍ତମ୍
ଅନୁଵାକଂ 11 - ଦଶହୋତ୍ରାଦିମନ୍ତ୍ରନାମ୍ନା-ମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତିନିମିତ୍ତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା᳚ତ୍ମ॒ନ୍-ଵଦ॑ସୃଜତ । ତଦ॑କାମଯତ । ସମା॒ତ୍ମନା॑ ପଦ୍ଯେ॒ଯେତି॑ । ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଦଶ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଦଶ॑ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଦଶ॑ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ନ୍ଦଶ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଦଶ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 47 ॥
ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ସପ୍ତ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ସ॒ପ୍ତହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ ॥ 48 ॥
ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ପଞ୍ଚ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ ଶୃଣୋତ୍ । ସ ପଞ୍ଚ॑ ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ ॥ 49 ॥
ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ତମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ମେ॒ ନେଦି॑ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶ୍ରୌଷୀଃ । ତ୍ଵଯୈ॑-ନାନାଖ୍ଯା॒ତାର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନୁ ହୈ॑ନା॒ଗ୍॒-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ । ତସ୍ମା᳚-ଚ୍ଛୁଶ୍ରୂ॒ଷୁଃ ପୁ॒ତ୍ରାଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 50 ॥
ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ସପ୍ତ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ସ॒ପ୍ତହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ ॥ 48 ॥
ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ପଞ୍ଚ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ ଶୃଣୋତ୍ । ସ ପଞ୍ଚ॑ ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ ॥ 49 ॥
ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ଯାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ତମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ମେ॒ ନେଦି॑ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶ୍ରୌଷୀଃ । ତ୍ଵଯୈ॑-ନାନାଖ୍ଯା॒ତାର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନୁ ହୈ॑ନା॒ଗ୍॒-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ । ତସ୍ମା᳚-ଚ୍ଛୁଶ୍ରୂ॒ଷୁଃ ପୁ॒ତ୍ରାଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 50 ॥
(ଦେ॒ଵାଃ - ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ-ଽଭଵ॒ତ୍ - ପଞ୍ଚ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣା - ଶ୍ରୌଷୀ॒-ଷ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 11)
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନଃ॒ କିଂ - ଦକ୍ଷି॑ଣାଂ॒ - ଁଯୋ ଵା ଅଵି॑ଦ୍ଵା॒ନ୍ - ତସ୍ଯ॒ ଵୈ - ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॒ ଯ-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ ଵ୍ଯସ୍ରଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ॒ ସ ତପ॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽନ୍ତର୍ଵା᳚ନ୍ - ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॒ ଯୋ ଵା ଇ॒ମଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯାତ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନଂ॒ - ବ୍ରହ୍ମା᳚ତ୍ ମ॒ନ୍ଵଦେକା॑ଦଶ)
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନ॒ - ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ--ର୍ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ॒ -ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍)
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॒ - ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନଃ॒ କିଂ - ଦକ୍ଷି॑ଣାଂ॒ - ଁଯୋ ଵା ଅଵି॑ଦ୍ଵା॒ନ୍ - ତସ୍ଯ॒ ଵୈ - ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॒ ଯ-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ ଵ୍ଯସ୍ରଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ॒ ସ ତପ॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽନ୍ତର୍ଵା᳚ନ୍ - ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॒ ଯୋ ଵା ଇ॒ମଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯାତ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନଂ॒ - ବ୍ରହ୍ମା᳚ତ୍ ମ॒ନ୍ଵଦେକା॑ଦଶ)
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନ॒ - ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ--ର୍ ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ॒ -ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍)
(ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॒ - ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀଯାଷ୍ଟକେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

