কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে দ্ৱিতীযাষ্টকে চতুৰ্থঃ প্ৰপাঠকঃ - উপহোমাঃ
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 1 - উপহোমাঃ
জুষ্টো দমূনা অতিথিৰ্দুৰোণে । ইম-ন্নো যজ্ঞমুপ যাহি ৱিদ্ৱান্ । ৱিশ্ৱা অগ্নে-ঽভি যুজো ৱিহত্য । শত্ৰূযতামাভৰা ভোজনানি ॥ অগ্নে শৰ্ধ মহতে সৌভগায । তৱ দ্যুম্নান্যুত্তমানি সন্তু । স-ঞ্জাস্পত্যগ্ং সুযমমা কৃণুষ্ৱ । শত্ৰূযতামভিতিষ্ঠা মহাগ্ংসি ॥ অগ্নে যো নো-ঽভিতো জনঃ । ৱৃকো ৱাৰো জিঘাগ্ংসতি ॥ 1 ॥
তাগ্স্ত্ৱং-ৱৃঁত্ৰহঞ্জহি । ৱস্ৱস্মভ্য-মাভৰ ॥ অগ্নে যো নো-ঽভিদাসতি । সমানো যশ্চ নিষ্ট্যঃ । ইদ্ধ্মস্যেৱ প্ৰক্ষাযতঃ । মা তস্যোচ্ছেষি কিঞ্চন ॥ ত্ৱমিন্দ্ৰাভিভূৰসি । দেৱো ৱিজ্ঞাতৱীৰ্যঃ । ৱৃত্ৰহা পুৰুচেতনঃ ॥ অপ প্ৰাচ ইন্দ্ৰ ৱিশ্ৱাগ্ং অমিত্ৰান্ ॥ 2 ॥
অপাপাচো অভিভূতে নুদস্ৱ । অপোদীচো অপ শূৰাধৰাচ ঊৰৌ । যথা তৱ শৰ্মন্মদেম ॥ তমিন্দ্ৰং-ৱাঁজযামসি । মহে ৱৃত্ৰায হন্তৱে । স ৱৃষা ৱৃষভো ভুৱত্ ॥ যুজে ৰথ-ঙ্গৱেষণগ্ং হৰিভ্যাম্ । উপ ব্ৰহ্মাণি জুজুষাণ-মস্থুঃ । ৱিবাধিষ্টাস্য ৰোদসী মহিত্ৱা । ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰাণ্যপ্ৰতী জঘন্ৱান্ ॥ 3 ॥
হৱ্যৱাহ-মভিমাতিষা-ঽহম্ । ৰক্ষোহণ-ম্পৃতনাসু জিষ্ণুম্ । জ্যোতিষ্মন্ত-ন্দীদ্যত-ম্পুৰন্ধিম্ । অগ্নিগ্গ্ স্ৱিষ্টকৃতমা হুৱেম ॥ স্ৱিষ্টমগ্নে অভি ত-ত্পৃণাহি । ৱিশ্ৱা দেৱ পৃতনা অভিষ্য । উৰু-ন্নঃ পন্থা-ম্প্ৰদিশন্ৱি ভাহি । জ্যোতিষ্মদ্ধেহ্যজৰ-ন্ন আযুঃ ॥ ত্ৱামগ্নে হৱিষ্মন্তঃ । দেৱ-ম্মৰ্তাস ঈডতে ॥ 4 ॥
মন্যে ত্ৱা জাতৱেদসম্ । স হৱ্যা ৱক্ষ্যা-ঽনুষক্ ॥ ৱিশ্ৱানি নো দুৰ্গহা জাতৱেদঃ । সিন্ধু-ন্ন নাৱা দুৰিতা-ঽতিপৰ্ষি । অগ্নে অত্ৰিৱ-ন্মনসা গৃণানঃ । অস্মাক-ম্বোদ্ধ্যৱিতা তনূনাম্ ॥ পূষা গা অন্ৱেতু নঃ । পূষা ৰক্ষত্ৱৰ্ৱতঃ । পূষা ৱাজগ্ং সনোতু নঃ ॥ পূষেমা আশা অনুৱেদ সৰ্ৱাঃ ॥ 5 ॥
সো অস্মাগ্ং অভযতমেন নেষত্ । স্ৱস্তিদা অঘৃণি-স্সৰ্ৱৱীৰঃ । অপ্ৰযুচ্ছ-ন্পুৰ এতু প্ৰজানন্ন্ ॥ ত্ৱমগ্নে সপ্ৰথা অসি । জুষ্টো হোতা ৱৰেণ্যঃ । ত্ৱযা যজ্ঞং-ৱিঁতন্ৱতে ॥ অগ্নী ৰক্ষাগ্ংসি সেধতি । শুক্ৰশোচিৰমৰ্ত্যঃ । শুচিঃ পাৱক ঈড্যঃ ॥ অগ্নে ৰক্ষাণো অগ্ংহসঃ ॥ 6 ॥
প্ৰতিষ্ম দেৱ ৰীষতঃ । তপিষ্ঠৈৰজৰো দহ ॥ অগ্নে হগ্ংসি ন্যত্ৰিণম্ । দীদ্য-ন্মৰ্ত্যেষ্ৱা । স্ৱে ক্ষযে শুচিৱ্ৰত ॥ আ ৱাত ৱাহি ভেষজম্ । ৱি ৱাত ৱাহি যদ্ৰপঃ । ত্ৱগ্ংহি ৱিশ্ৱ ভেষজঃ । দেৱানা-ন্দূত ঈযসে ॥ দ্ৱাৱিমৌ ৱাতা ৱাতঃ ॥ 7 ॥
আ সিন্ধোৰা পৰাৱতঃ । দক্ষ-ম্মে অন্য আৱাতু । পৰা-ঽন্যো ৱাতু যদ্ৰপঃ ॥ যদদো ৱাত তে গৃহে । অমৃতস্য নিধিৰ্হিতঃ । ততো নো দেহি জীৱসে । ততো নো ধেহি ভেষজম্ । ততো নো মহ আৱহ ॥ ৱাত আৱাতু ভেষজম্ । শম্ভূ-ৰ্মযো ভূৰ্নো হৃদে ॥ 8 ॥
প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষত্ ॥ ত্ৱমগ্নে অযা-ঽসি । অযা সন্মনসা হিতঃ । অযা সনঃঅৱ্যমূহিষে । অযা নো ধেহি ভেষজম্ ॥ ইষ্টো অগ্নিৰাহুতঃ । স্ৱাহাকৃতঃ পিপৰ্তু নঃ । স্ৱগা দেৱেভ্য ইদ-ন্নমঃ ॥ কামো ভূতস্য ভৱ্যস্য । সম্ৰাডেকো ৱিৰাজতি ॥ 9 ॥
স ইদ-ম্প্ৰতি পপ্ৰথে । ঋতূনু-থ্সৃজতে ৱশী ॥ কামস্তদগ্ৰে সমৱৰ্ততাধি । মনসো ৰেতঃ প্ৰথমং-যঁদাসীত্ । সতো বন্ধুমসতি নিৰৱিন্দন্ন্ । হৃদি প্ৰতীষ্যা কৱযো মনীষা ॥ ত্ৱযা মন্যো সৰথ-মাৰুজন্তঃ । হৰ্ষমাণাসো ধৃষতা মৰুত্ৱঃ । তিগ্মেষৱ আযুধা সগ্ংশিশানাঃ । উপপ্ৰযন্তি নৰো অগ্নিৰূপাঃ ॥ 10 ॥
মন্যুৰ্ভগো মন্যুৰেৱাস দেৱঃ । মন্যুৰ্-হোতা ৱৰুণো ৱিশ্ৱৱেদাঃ । মন্যুং-ৱিঁশ ঈডতে দেৱযন্তীঃ । পাহি নো মন্যো তপসা শ্ৰমেণ ॥ ত্ৱমগ্নে ৱ্ৰতভৃচ্ছুচিঃ । দেৱাগ্ং আসাদযা ইহ । অগ্নে হৱ্যায ৱোঢৱে ॥ ৱ্ৰতা নু বিভ্ৰদ্ৱ্ৰতপা অদাভ্যঃ । যজা নো দেৱাগ্ং অজৰঃ সুৱীৰঃ । দধ-দ্ৰত্নানি সুৱিদানো অগ্নে । গোপায নো জীৱসে জাতৱেদঃ ॥ 11 ॥
তাগ্স্ত্ৱং-ৱৃঁত্ৰহঞ্জহি । ৱস্ৱস্মভ্য-মাভৰ ॥ অগ্নে যো নো-ঽভিদাসতি । সমানো যশ্চ নিষ্ট্যঃ । ইদ্ধ্মস্যেৱ প্ৰক্ষাযতঃ । মা তস্যোচ্ছেষি কিঞ্চন ॥ ত্ৱমিন্দ্ৰাভিভূৰসি । দেৱো ৱিজ্ঞাতৱীৰ্যঃ । ৱৃত্ৰহা পুৰুচেতনঃ ॥ অপ প্ৰাচ ইন্দ্ৰ ৱিশ্ৱাগ্ং অমিত্ৰান্ ॥ 2 ॥
অপাপাচো অভিভূতে নুদস্ৱ । অপোদীচো অপ শূৰাধৰাচ ঊৰৌ । যথা তৱ শৰ্মন্মদেম ॥ তমিন্দ্ৰং-ৱাঁজযামসি । মহে ৱৃত্ৰায হন্তৱে । স ৱৃষা ৱৃষভো ভুৱত্ ॥ যুজে ৰথ-ঙ্গৱেষণগ্ং হৰিভ্যাম্ । উপ ব্ৰহ্মাণি জুজুষাণ-মস্থুঃ । ৱিবাধিষ্টাস্য ৰোদসী মহিত্ৱা । ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰাণ্যপ্ৰতী জঘন্ৱান্ ॥ 3 ॥
হৱ্যৱাহ-মভিমাতিষা-ঽহম্ । ৰক্ষোহণ-ম্পৃতনাসু জিষ্ণুম্ । জ্যোতিষ্মন্ত-ন্দীদ্যত-ম্পুৰন্ধিম্ । অগ্নিগ্গ্ স্ৱিষ্টকৃতমা হুৱেম ॥ স্ৱিষ্টমগ্নে অভি ত-ত্পৃণাহি । ৱিশ্ৱা দেৱ পৃতনা অভিষ্য । উৰু-ন্নঃ পন্থা-ম্প্ৰদিশন্ৱি ভাহি । জ্যোতিষ্মদ্ধেহ্যজৰ-ন্ন আযুঃ ॥ ত্ৱামগ্নে হৱিষ্মন্তঃ । দেৱ-ম্মৰ্তাস ঈডতে ॥ 4 ॥
মন্যে ত্ৱা জাতৱেদসম্ । স হৱ্যা ৱক্ষ্যা-ঽনুষক্ ॥ ৱিশ্ৱানি নো দুৰ্গহা জাতৱেদঃ । সিন্ধু-ন্ন নাৱা দুৰিতা-ঽতিপৰ্ষি । অগ্নে অত্ৰিৱ-ন্মনসা গৃণানঃ । অস্মাক-ম্বোদ্ধ্যৱিতা তনূনাম্ ॥ পূষা গা অন্ৱেতু নঃ । পূষা ৰক্ষত্ৱৰ্ৱতঃ । পূষা ৱাজগ্ং সনোতু নঃ ॥ পূষেমা আশা অনুৱেদ সৰ্ৱাঃ ॥ 5 ॥
সো অস্মাগ্ং অভযতমেন নেষত্ । স্ৱস্তিদা অঘৃণি-স্সৰ্ৱৱীৰঃ । অপ্ৰযুচ্ছ-ন্পুৰ এতু প্ৰজানন্ন্ ॥ ত্ৱমগ্নে সপ্ৰথা অসি । জুষ্টো হোতা ৱৰেণ্যঃ । ত্ৱযা যজ্ঞং-ৱিঁতন্ৱতে ॥ অগ্নী ৰক্ষাগ্ংসি সেধতি । শুক্ৰশোচিৰমৰ্ত্যঃ । শুচিঃ পাৱক ঈড্যঃ ॥ অগ্নে ৰক্ষাণো অগ্ংহসঃ ॥ 6 ॥
প্ৰতিষ্ম দেৱ ৰীষতঃ । তপিষ্ঠৈৰজৰো দহ ॥ অগ্নে হগ্ংসি ন্যত্ৰিণম্ । দীদ্য-ন্মৰ্ত্যেষ্ৱা । স্ৱে ক্ষযে শুচিৱ্ৰত ॥ আ ৱাত ৱাহি ভেষজম্ । ৱি ৱাত ৱাহি যদ্ৰপঃ । ত্ৱগ্ংহি ৱিশ্ৱ ভেষজঃ । দেৱানা-ন্দূত ঈযসে ॥ দ্ৱাৱিমৌ ৱাতা ৱাতঃ ॥ 7 ॥
আ সিন্ধোৰা পৰাৱতঃ । দক্ষ-ম্মে অন্য আৱাতু । পৰা-ঽন্যো ৱাতু যদ্ৰপঃ ॥ যদদো ৱাত তে গৃহে । অমৃতস্য নিধিৰ্হিতঃ । ততো নো দেহি জীৱসে । ততো নো ধেহি ভেষজম্ । ততো নো মহ আৱহ ॥ ৱাত আৱাতু ভেষজম্ । শম্ভূ-ৰ্মযো ভূৰ্নো হৃদে ॥ 8 ॥
প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষত্ ॥ ত্ৱমগ্নে অযা-ঽসি । অযা সন্মনসা হিতঃ । অযা সনঃঅৱ্যমূহিষে । অযা নো ধেহি ভেষজম্ ॥ ইষ্টো অগ্নিৰাহুতঃ । স্ৱাহাকৃতঃ পিপৰ্তু নঃ । স্ৱগা দেৱেভ্য ইদ-ন্নমঃ ॥ কামো ভূতস্য ভৱ্যস্য । সম্ৰাডেকো ৱিৰাজতি ॥ 9 ॥
স ইদ-ম্প্ৰতি পপ্ৰথে । ঋতূনু-থ্সৃজতে ৱশী ॥ কামস্তদগ্ৰে সমৱৰ্ততাধি । মনসো ৰেতঃ প্ৰথমং-যঁদাসীত্ । সতো বন্ধুমসতি নিৰৱিন্দন্ন্ । হৃদি প্ৰতীষ্যা কৱযো মনীষা ॥ ত্ৱযা মন্যো সৰথ-মাৰুজন্তঃ । হৰ্ষমাণাসো ধৃষতা মৰুত্ৱঃ । তিগ্মেষৱ আযুধা সগ্ংশিশানাঃ । উপপ্ৰযন্তি নৰো অগ্নিৰূপাঃ ॥ 10 ॥
মন্যুৰ্ভগো মন্যুৰেৱাস দেৱঃ । মন্যুৰ্-হোতা ৱৰুণো ৱিশ্ৱৱেদাঃ । মন্যুং-ৱিঁশ ঈডতে দেৱযন্তীঃ । পাহি নো মন্যো তপসা শ্ৰমেণ ॥ ত্ৱমগ্নে ৱ্ৰতভৃচ্ছুচিঃ । দেৱাগ্ং আসাদযা ইহ । অগ্নে হৱ্যায ৱোঢৱে ॥ ৱ্ৰতা নু বিভ্ৰদ্ৱ্ৰতপা অদাভ্যঃ । যজা নো দেৱাগ্ং অজৰঃ সুৱীৰঃ । দধ-দ্ৰত্নানি সুৱিদানো অগ্নে । গোপায নো জীৱসে জাতৱেদঃ ॥ 11 ॥
(জিঘাগ্ংস - ত্যমিত্ৰা - ঞ্জঘন্ৱা - নীডতে - সৰ্ৱা - অগ্ংহসো - ৱাতো - হৃদে - ৰাজ - ত্যগ্নিৰূপাঃ - সুৱিদানো অগ্ন এক-ঞ্চ ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 2 - উপহোমাঃ
চক্ষুষো হেতে মনসো হেতে । ৱাচো হেতে ব্ৰহ্মণো হেতে । যো মা-ঽঘাযু-ৰভিদাসতি । তমগ্নে মেন্যা-ঽমেনি-ঙ্কৃণু ॥ যো মা চক্ষুষা যো মনসা । যো ৱাচা ব্ৰহ্মণা ঽঘাযু-ৰভিদাসতি । তযা-ঽগ্নে ত্ৱ-ম্মেন্যা । অমুমমেনি-ঙ্কৃণু ॥ য-ত্কিঞ্চাসৌ মনসা যচ্চ ৱাচা । যজ্ঞৈ-ৰ্জুহোতি যজুষা হৱিৰ্ভিঃ ॥ 12 ॥
ত-ন্মৃত্যু-ৰ্নিৰ্-ঋত্যা সংৱিঁদানঃ । পুৰা-ঽঽদিষ্টাদাহুতীৰস্য হন্তু ॥ যাতুধানা নিৰ্-ঋতিৰাদু ৰক্ষঃ । তে অস্যঘ্ন-ন্ত্ৱনৃতেন সত্যম্ । ইন্দ্ৰেষিতা আজ্যমস্য মথ্নন্তু । মাত-থ্সমৃদ্ধি যদসৌ কৰোতি ॥ হন্মি তে-ঽহ-ঙ্কৃতগ্ং হৱিঃ । যো মে ঘোৰমচী কৃতঃ । অপাঞ্চৌ ত উভৌ বাহূ । অপনহ্যাম্যাস্যম্ ॥ 13 ॥
অপনহ্যামি তে বাহূ । অপনহ্যাম্যাস্যম্ । অগ্নে-ৰ্দেৱস্য ব্ৰহ্মণা । সৰ্ৱ-ন্তে-ঽৱধিষ-ঙ্কৃতম্ ॥ পুৰা ঽমুষ্য ৱষট্কাৰাত্ । যজ্ঞ-ন্দেৱেষু নস্কৃধি । স্ৱিষ্টমস্মাক-ম্ভূযাত্ । মা-ঽস্মা-ন্প্ৰাপ-ন্নৰাতযঃ ॥ অন্তি দূৰে সতো অগ্নে । ভ্ৰাতৃৱ্যস্যা ঽভিদাসতঃ ॥ 14 ॥
ৱষট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণ । কৃত্যাগ্ং হন্মি কৃতামহম্ ॥ যো মা নক্ত-ন্দিৱা সাযম্ । প্ৰাতশ্চাহ্নো নিপীযতি । অদ্যা তমিন্দ্ৰ ৱজ্ৰেণ । ভ্ৰাতৃৱ্য-ম্পাদযামসি ॥ ইন্দ্ৰস্য গৃহো-ঽসি ত-ন্ত্ৱা । প্ৰপদ্যে সগু-স্সাশ্ৱঃ । সহ যন্মে অস্তি তেন ॥ ঈডে অগ্নিং-ৱিঁপশ্চিতম্ ॥ 15 ॥
গিৰা যজ্ঞস্য সাধনম্ । শ্ৰুষ্টীৱান-ন্ধিতাৱানম্ ॥ অগ্নে শকেম তে ৱযম্ । যম-ন্দেৱস্য ৱাজিনঃ । অতি দ্ৱেষাগ্ংসি তৰেম ॥ অৱত-ম্মা সমনসৌ সমোকসৌ । সচেতসৌ সৰেতসৌ । উভৌ মামৱত-ঞ্জাতৱেদসৌ । শিৱৌ ভৱতমদ্য নঃ ॥ স্ৱয-ঙ্কৃণ্ৱান-স্সুগমপ্ৰযাৱম্ ॥ 16 ॥
তিগ্মশৃঙ্গো ৱৃষভ-শ্শোশুচানঃ । প্ৰত্নগ্ং সধস্থ-মনুপশ্যমানঃ । আ তন্তুমগ্নি-ৰ্দিৱ্য-ন্ততান ॥ ত্ৱ-ন্নস্তন্তুৰুত সেতুৰগ্নে । ত্ৱ-ম্পন্থা ভৱসি দেৱযানঃ । ত্ৱযা ঽগ্নে পৃষ্ঠং-ৱঁযমাৰুহেম । অথা দেৱৈ-স্সধমাদ-ম্মদেম ॥ উদুত্তম-ম্মুমুগ্ধি নঃ । ৱি পাশ-ম্মদ্ধ্যম-ঞ্চৃত । অৱাধমানি জীৱসে ॥ 17 ॥
ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ । মনস্তনূষু বিভ্ৰতঃ । প্ৰজা ৱন্তো অশীমহি ॥ ইন্দ্ৰাণী দেৱী সুভগা সুপত্নী । উদগ্ংশেন পতিৱিদ্যে জিগায । ত্ৰিগ্ংশদস্যা জঘনং-যোঁজনানি । উপস্থ ইন্দ্ৰগ্গ্ স্থৱিৰ-ম্বিভৰ্তি ॥ সেনা হ নাম পৃথিৱী ধনঞ্জযা । ৱিশ্ৱৱ্যচা অদিতি-স্সূৰ্যত্ৱক্ । ইন্দ্ৰাণী দেৱী প্ৰাসহা দদানা ॥ 18 ॥
সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ আ ত্ৱা ঽহাৰ্ষমন্তৰভূঃ । ধ্ৰুৱস্তিষ্ঠাৱিচাচলিঃ । ৱিশস্ত্ৱা সৰ্ৱা ৱাঞ্ছন্তু । মা ত্ৱ-দ্ৰাষ্ট্ৰ-মধিভ্ৰশত্ ॥ ধ্ৰুৱা দ্যৌ-ৰ্ধ্ৰুৱা পৃথিৱী । ধ্ৰুৱং-ৱিঁশ্ৱমিদ-ঞ্জগত্ । ধ্ৰুৱা হ পৰ্ৱতা ইমে । ধ্ৰুৱো ৰাজা ৱিশামযম্ ॥ ইহৈৱৈধি মা ৱ্যথিষ্ঠাঃ ॥ 19 ॥
পৰ্ৱত ইৱা ৱিচাচলিঃ । ইন্দ্ৰ ইৱেহ ধ্ৰুৱস্তিষ্ঠ । ইহ ৰাষ্ট্ৰ-মুধাৰয ॥ অভিতিষ্ঠ পৃতন্যতঃ । অধৰে সন্তু শত্ৰৱঃ । ইন্দ্ৰ ইৱ ৱৃত্ৰহাতিষ্ঠ । অপঃ, ক্ষেত্ৰাণি সজংযঁন্ন্ ॥ ইন্দ্ৰ এণমদীধৰত্ । ধ্ৰুৱ-ন্ধ্ৰুৱেণ হৱিষা । তস্মৈ দেৱা অধিব্ৰৱন্ন্ । অয-ঞ্চ ব্ৰহ্মণস্পতিঃ ॥ 20 ॥
ত-ন্মৃত্যু-ৰ্নিৰ্-ঋত্যা সংৱিঁদানঃ । পুৰা-ঽঽদিষ্টাদাহুতীৰস্য হন্তু ॥ যাতুধানা নিৰ্-ঋতিৰাদু ৰক্ষঃ । তে অস্যঘ্ন-ন্ত্ৱনৃতেন সত্যম্ । ইন্দ্ৰেষিতা আজ্যমস্য মথ্নন্তু । মাত-থ্সমৃদ্ধি যদসৌ কৰোতি ॥ হন্মি তে-ঽহ-ঙ্কৃতগ্ং হৱিঃ । যো মে ঘোৰমচী কৃতঃ । অপাঞ্চৌ ত উভৌ বাহূ । অপনহ্যাম্যাস্যম্ ॥ 13 ॥
অপনহ্যামি তে বাহূ । অপনহ্যাম্যাস্যম্ । অগ্নে-ৰ্দেৱস্য ব্ৰহ্মণা । সৰ্ৱ-ন্তে-ঽৱধিষ-ঙ্কৃতম্ ॥ পুৰা ঽমুষ্য ৱষট্কাৰাত্ । যজ্ঞ-ন্দেৱেষু নস্কৃধি । স্ৱিষ্টমস্মাক-ম্ভূযাত্ । মা-ঽস্মা-ন্প্ৰাপ-ন্নৰাতযঃ ॥ অন্তি দূৰে সতো অগ্নে । ভ্ৰাতৃৱ্যস্যা ঽভিদাসতঃ ॥ 14 ॥
ৱষট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণ । কৃত্যাগ্ং হন্মি কৃতামহম্ ॥ যো মা নক্ত-ন্দিৱা সাযম্ । প্ৰাতশ্চাহ্নো নিপীযতি । অদ্যা তমিন্দ্ৰ ৱজ্ৰেণ । ভ্ৰাতৃৱ্য-ম্পাদযামসি ॥ ইন্দ্ৰস্য গৃহো-ঽসি ত-ন্ত্ৱা । প্ৰপদ্যে সগু-স্সাশ্ৱঃ । সহ যন্মে অস্তি তেন ॥ ঈডে অগ্নিং-ৱিঁপশ্চিতম্ ॥ 15 ॥
গিৰা যজ্ঞস্য সাধনম্ । শ্ৰুষ্টীৱান-ন্ধিতাৱানম্ ॥ অগ্নে শকেম তে ৱযম্ । যম-ন্দেৱস্য ৱাজিনঃ । অতি দ্ৱেষাগ্ংসি তৰেম ॥ অৱত-ম্মা সমনসৌ সমোকসৌ । সচেতসৌ সৰেতসৌ । উভৌ মামৱত-ঞ্জাতৱেদসৌ । শিৱৌ ভৱতমদ্য নঃ ॥ স্ৱয-ঙ্কৃণ্ৱান-স্সুগমপ্ৰযাৱম্ ॥ 16 ॥
তিগ্মশৃঙ্গো ৱৃষভ-শ্শোশুচানঃ । প্ৰত্নগ্ং সধস্থ-মনুপশ্যমানঃ । আ তন্তুমগ্নি-ৰ্দিৱ্য-ন্ততান ॥ ত্ৱ-ন্নস্তন্তুৰুত সেতুৰগ্নে । ত্ৱ-ম্পন্থা ভৱসি দেৱযানঃ । ত্ৱযা ঽগ্নে পৃষ্ঠং-ৱঁযমাৰুহেম । অথা দেৱৈ-স্সধমাদ-ম্মদেম ॥ উদুত্তম-ম্মুমুগ্ধি নঃ । ৱি পাশ-ম্মদ্ধ্যম-ঞ্চৃত । অৱাধমানি জীৱসে ॥ 17 ॥
ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ । মনস্তনূষু বিভ্ৰতঃ । প্ৰজা ৱন্তো অশীমহি ॥ ইন্দ্ৰাণী দেৱী সুভগা সুপত্নী । উদগ্ংশেন পতিৱিদ্যে জিগায । ত্ৰিগ্ংশদস্যা জঘনং-যোঁজনানি । উপস্থ ইন্দ্ৰগ্গ্ স্থৱিৰ-ম্বিভৰ্তি ॥ সেনা হ নাম পৃথিৱী ধনঞ্জযা । ৱিশ্ৱৱ্যচা অদিতি-স্সূৰ্যত্ৱক্ । ইন্দ্ৰাণী দেৱী প্ৰাসহা দদানা ॥ 18 ॥
সা নো দেৱী সুহৱা শৰ্ম যচ্ছতু ॥ আ ত্ৱা ঽহাৰ্ষমন্তৰভূঃ । ধ্ৰুৱস্তিষ্ঠাৱিচাচলিঃ । ৱিশস্ত্ৱা সৰ্ৱা ৱাঞ্ছন্তু । মা ত্ৱ-দ্ৰাষ্ট্ৰ-মধিভ্ৰশত্ ॥ ধ্ৰুৱা দ্যৌ-ৰ্ধ্ৰুৱা পৃথিৱী । ধ্ৰুৱং-ৱিঁশ্ৱমিদ-ঞ্জগত্ । ধ্ৰুৱা হ পৰ্ৱতা ইমে । ধ্ৰুৱো ৰাজা ৱিশামযম্ ॥ ইহৈৱৈধি মা ৱ্যথিষ্ঠাঃ ॥ 19 ॥
পৰ্ৱত ইৱা ৱিচাচলিঃ । ইন্দ্ৰ ইৱেহ ধ্ৰুৱস্তিষ্ঠ । ইহ ৰাষ্ট্ৰ-মুধাৰয ॥ অভিতিষ্ঠ পৃতন্যতঃ । অধৰে সন্তু শত্ৰৱঃ । ইন্দ্ৰ ইৱ ৱৃত্ৰহাতিষ্ঠ । অপঃ, ক্ষেত্ৰাণি সজংযঁন্ন্ ॥ ইন্দ্ৰ এণমদীধৰত্ । ধ্ৰুৱ-ন্ধ্ৰুৱেণ হৱিষা । তস্মৈ দেৱা অধিব্ৰৱন্ন্ । অয-ঞ্চ ব্ৰহ্মণস্পতিঃ ॥ 20 ॥
(হৱিৰ্ভি - ৰাস্য - মভি দাসতো - ৱিপশ্চিত - মপ্ৰযাৱং - জীৱসে - দদানা - ৱ্যথিষ্ঠা - ব্ৰৱন্নেক-ঞ্চ) (অ. 2)
অনুৱাকং 3 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 3 - উপহোমাঃ
জুষ্টী নৰো ব্ৰহ্মণা ৱঃ পিতৃণাম্ । অক্ষমৱ্যয-ন্ন কিলা ৰিষাথ । যচ্ছক্ৱৰীষু বৃহতা ৰৱেণ । ইন্দ্ৰে শুষ্মমদধাথা ৱসিষ্ঠাঃ ॥ পাৱকা ন-স্সৰস্ৱতী । ৱাজেভি-ৰ্ৱাজিনীৱতী । যজ্ঞং-ৱঁষ্টু ধিযা ৱসুঃ ॥ সৰস্ৱত্যভি নো নেষি ৱস্যঃ । মা পস্ফৰীঃ পযসা মা ন আ ধক্ । জুষস্ৱ ন-স্সখ্যা ৱেশ্যা চ ॥ 21 ॥
মা ত্ৱত্ক্ষেত্ৰা-ণ্যৰণানি গন্ম ॥ ৱৃঞ্জে হৱিৰ্নমসা বৰ্হিৰগ্নৌ । অযামি স্ৰুগ্ ঘৃতৱতী সুৱৃক্তিঃ । অম্যক্ষি সদ্ম সদনে পৃথিৱ্যাঃ । অশ্ৰাযি যজ্ঞ-স্সূৰ্যে ন চক্ষুঃ ॥ ইহাৰ্ৱাঞ্চমতিহ্ৱযে । ইন্দ্ৰ-ঞ্জৈত্ৰায জেতৱে । অস্মাকমস্তু কেৱলঃ ॥ অৰ্ৱাঞ্চমিন্দ্ৰমমুতো হৱামহে । যো গোজি-দ্ধনজি-দশ্ৱজিদ্যঃ ॥ 22 ॥
ইম-ন্নো যজ্ঞং-ৱিঁহৱে জুষস্ৱ । অস্য কুৰ্মো হৰিৱো মেদিন-ন্ত্ৱা ॥ অসমৃংষ্টো জাযসে মাতৃৱো-শ্শুচিঃ । মন্দ্ৰঃ কৱিৰুদতিষ্ঠো ৱিৱস্ৱতঃ । ঘৃতেন ত্ৱা ঽৱৰ্ধযন্নগ্ন আহুত । ধূমস্তে কেতুৰভৱ-দ্দিৱি শ্ৰিতঃ ॥ অগ্নিৰগ্ৰে প্ৰথমো দেৱতানাম্ । সংযাঁতানা-মুত্তমো ৱিষ্ণুৰাসীত্ । যজমানায পৰিগৃহ্য দেৱান্ । দীক্ষযেদগ্ং হৱিৰাগচ্ছত-ন্নঃ ॥ 23 ॥
অগ্নিশ্চ ৱিষ্ণো তপ উত্তম-ম্মহঃ । দীক্ষাপালেভ্যো ৱনতগ্ং হি শক্ৰা । ৱিশ্ৱৈ-ৰ্দেৱৈ-ৰ্যজ্ঞিযৈ-স্সংৱিঁদানৌ । দীক্ষামস্মৈ যজমানায ধত্তম্ ॥ প্ৰত-দ্ৱিষ্ণুঃ স্তৱতে ৱীৰ্যায । মৃগো ন ভীমঃ কুচৰো গিৰিষ্ঠাঃ । যস্যোৰুষু ত্ৰিষু ৱিক্ৰমণেষু । অধিক্ষিযন্তি ভুৱনানি ৱিশ্ৱা ॥ নূ মৰ্তো দযতে সনিষ্যন্. যঃ । ৱিষ্ণৱ উৰুগাযায দাশত্ ॥ 24 ॥
প্ৰ য-স্সত্ৰাচা মনসা যজা তৈ । এতাৱন্ত-ন্নৰ্যমাৱিৱাসাত্ ॥ ৱিচক্ৰমে পৃথিৱীমেষ এতাম্ । ক্ষেত্ৰায ৱিষ্ণু-ৰ্মনুষে দশস্যন্ন্ । ধ্ৰুৱাসো অস্য কীৰযো জনাসঃ । উৰুক্ষিতিগ্ং সুজনিমা চকাৰ ॥ ত্ৰিৰ্দেৱঃ পৃথিৱীমেষ এতাম্ । ৱিচক্ৰমে শতৰ্চস-ম্মহিত্ৱা । প্ৰ ৱিষ্ণু-ৰস্তু তৱসস্ত ৱীযান্ । ত্ৱেষগ্গ্ হ্যস্য স্থৱিৰস্য নাম ॥ 25 ॥
হোতাৰ-ঞ্চিত্ৰৰথ-মদ্ধ্ৱৰস্য । যজ্ঞস্য যজ্ঞস্য কেতুগ্ং ৰুশন্তম্ । প্ৰত্যৰ্ধি-ন্দেৱস্য দেৱস্য মহ্না । শ্ৰিযা ত্ৱ-ঽগ্নিমতিথি-ঞ্জনানাম্ ॥ আ নো ৱিশ্ৱাভিৰূতিভিঃ সজোষাঃ । ব্ৰহ্ম জুষাণো হৰ্যশ্ৱ যাহি । ৱৰীৱৃজ-থ্স্থৱিৰেভি-স্সুশিপ্ৰ । অস্মে দধ-দ্ৱৃষণগ্ং শুষ্মমিন্দ্ৰ ॥ ইন্দ্ৰঃ সুৱৰ্ষা জনযন্নহানি । জিগাযোশিগ্ভিঃ পৃতনা অভিশ্ৰীঃ ॥ 26 ॥
প্ৰাৰোচযন্মনৱে কেতুমহ্নাম্ । অৱিন্দজ্জ্যোতি-ৰ্বৃহতে ৰণায ॥ অশ্ৱিনাৱৱসে নিহ্ৱযে ৱাম্ । আ নূনং-যাঁতগ্ং সুকৃতায ৱিপ্ৰা । প্ৰাতৰ্যুক্তেন সুৱৃতা ৰথেন । উপাগচ্ছতমৱসা ঽঽগত-ন্নঃ ॥ অৱিষ্ট-ন্ধীষ্ৱশ্ৱিনা ন আসু । প্ৰজাৱ-দ্ৰেতো অহ্ৰয-ন্নো অস্তু । আৱা-ন্তোকে তনযে তূতুজানাঃ । সুৰত্নাসো দেৱৱীতি-ঙ্গমেম ॥ 27 ॥
ত্ৱগ্ং সোম ক্ৰতুভি-স্সুক্ৰতুৰ্ভূঃ । ত্ৱ-ন্দক্ষৈ-স্সুদক্ষো ৱিশ্ৱৱেদাঃ । ত্ৱং-ৱৃঁষা ৱৃষত্ৱেভি-ৰ্মহিত্ৱা । দ্যুম্নেভি-ৰ্দ্যুম্ন্যভৱো নৃচক্ষাঃ ॥ অষাঢং-যুঁথ্সু পৃতনাসু পপ্ৰিম্ । সুৱৰ.ষামফ্স্ৱাং-ৱৃঁজনস্য গোপাম্ । ভৰেষুজাগ্ং সুক্ষিতিগ্ং সুশ্ৰৱসম্ । জযন্ত-ন্ত্ৱামনু মদেম সোম ॥ ভৱা মিত্ৰো ন শেৱ্যো ঘৃতাসুতিঃ । ৱিভূতদ্যুম্ন এৱযা উ সপ্ৰথাঃ ॥ 28 ॥
অধা তে ৱিষ্ণো ৱিদুষাচিদৃধ্যঃ । স্তোমো যজ্ঞস্য ৰাদ্ধ্যো হৱিষ্মতঃ ॥ যঃ পূৰ্ৱ্যায ৱেধসে নৱীযসে । সুমজ্জানযে ৱিষ্ণৱে দদাশতি । যো জাতমস্য মহতো মহি ব্ৰৱাত্ । সেদু-শ্শ্ৰৱোভি-ৰ্যুজ্য-ঞ্চিদভ্যসত্ ॥ তমু স্তোতাৰঃ পূৰ্ৱ্যং-যঁথা ৱিদ ঋতস্য । গৰ্ভগ্ং হৱিষা পিপৰ্তন । আ-ঽস্য জানন্তো নাম চিদ্ৱিৱক্তন । বৃহত্তে ৱিষ্ণো সুমতি-ম্ভজামহে ॥ 29 ॥
ইমা ধানা ঘৃতস্নুৱঃ । হৰী ইহোপৱক্ষতঃ । ইন্দ্ৰগ্ং সুখতমে ৰথে ॥ এষ ব্ৰহ্মা য ঋত্ৱিযঃ । ইন্দ্ৰো নাম শ্ৰুতো গণে ॥, প্ৰ তে মহে । ৱিদথে শগ্ংসিষগ্ং হৰী । য ঋত্ৱিযঃ প্ৰ তে ৱন্ৱে । ৱনুষো হৰ্যত-ম্মদম্ । ইন্দ্ৰো নাম ঘৃত-ন্ন যঃ । হৰিভিশ্চাৰু সেচতে । শ্ৰুতো গণ আ ত্ৱা ৱিশন্তু ॥ 30 ॥
হৰিৱৰ্পস-ঙ্গিৰঃ ॥ আচৰ্ষণিপ্ৰা ৱৃষভো জনানাম্ । ৰাজা কৃষ্টীনা-ম্পুৰুহূত ইন্দ্ৰঃ । স্তুত-শ্শ্ৰৱস্যন্নৱসোপমদ্ৰিক্ । যুক্ত্ৱা হৰী ৱৃষণা ঽঽযাহ্যৰ্ৱাম্ ॥ প্ৰ য-থ্সিন্ধৱঃ প্ৰসৱং-যঁদাযন্ন্ । আপঃ সমুদ্ৰগ্ং ৰত্থ্যেৱ জগ্মুঃ । অতশ্চিদিন্দ্ৰ-স্সদসো ৱৰীযান্ । যদীগ্ং সোমঃ পৃণতি দুগ্ধো অগ্ংশুঃ ॥ হ্ৱযামসি ত্ৱেন্দ্ৰ যাহ্যৰ্ৱাম্ ॥ 31 ॥
অৰ-ন্তে সোমস্তনুৱে ভৱাতি । শতক্ৰতো মাদযস্ৱা সুতেষু । প্ৰাস্মাগ্ং অৱ পৃতনাসু প্ৰ যুথ্সু ॥ ইন্দ্ৰায সোমাঃ প্ৰদিৱো ৱিদানাঃ । ঋভু-ৰ্যেভি-ৰ্ৱৃষপৰ্ৱা-ৱিহাযাঃ । প্ৰযম্যমাণা-ন্প্ৰতি ষূগৃভায । ইন্দ্ৰ পিব ৱৃষধূতস্য ৱৃষ্ণঃ ॥ অহেডমান উপযাহি যজ্ঞম্ । তুভ্য-ম্পৱন্ত ইন্দৱ-স্সুতাসঃ । গাৱো ন ৱজ্ৰিন্-থ্স্ৱমোকো অচ্ছ ॥ 32 ॥
ইন্দ্ৰাগহি প্ৰথমো যজ্ঞিযানাম্ ॥ যা তে কাকু-থ্সুকৃতা যা ৱৰিষ্ঠা । যযা শশ্ৱত্পিবসি মদ্ধ্ৱ ঊৰ্মিম্ । তযা পাহি প্ৰ তে অদ্ধ্ৱৰ্যুৰস্থাত্ । স-ন্তে ৱজ্ৰো ৱৰ্ততামিন্দ্ৰ গৱ্যুঃ ॥ প্ৰাতৰ্যুজা ৱিবোধয । অশ্ৱিনাৱেহ গচ্ছতম্ । অস্য সোমস্য পীতযে ॥ প্ৰাতৰ্যাৱাণা প্ৰথমা যজদ্ধ্ৱম্ । পুৰা গৃদ্ধ্ৰাদৰৰুষঃ পিবাথঃ । প্ৰাতৰ্হি যজ্ঞমশ্ৱিনা দধাতে । প্ৰশগ্ং সন্তি কৱযঃ পূৰ্ৱভাজঃ ॥ প্ৰাতৰ্যজদ্ধ্ৱমশ্ৱিনা হিনোত । ন সাযমস্তি দেৱযা অজুষ্টম্ । উতান্যো অস্ম-দ্যজতে ৱিচাযঃ । পূৰ্ৱঃ পূৰ্ৱো যজমানো ৱনীযান্ ॥ 33 ॥
মা ত্ৱত্ক্ষেত্ৰা-ণ্যৰণানি গন্ম ॥ ৱৃঞ্জে হৱিৰ্নমসা বৰ্হিৰগ্নৌ । অযামি স্ৰুগ্ ঘৃতৱতী সুৱৃক্তিঃ । অম্যক্ষি সদ্ম সদনে পৃথিৱ্যাঃ । অশ্ৰাযি যজ্ঞ-স্সূৰ্যে ন চক্ষুঃ ॥ ইহাৰ্ৱাঞ্চমতিহ্ৱযে । ইন্দ্ৰ-ঞ্জৈত্ৰায জেতৱে । অস্মাকমস্তু কেৱলঃ ॥ অৰ্ৱাঞ্চমিন্দ্ৰমমুতো হৱামহে । যো গোজি-দ্ধনজি-দশ্ৱজিদ্যঃ ॥ 22 ॥
ইম-ন্নো যজ্ঞং-ৱিঁহৱে জুষস্ৱ । অস্য কুৰ্মো হৰিৱো মেদিন-ন্ত্ৱা ॥ অসমৃংষ্টো জাযসে মাতৃৱো-শ্শুচিঃ । মন্দ্ৰঃ কৱিৰুদতিষ্ঠো ৱিৱস্ৱতঃ । ঘৃতেন ত্ৱা ঽৱৰ্ধযন্নগ্ন আহুত । ধূমস্তে কেতুৰভৱ-দ্দিৱি শ্ৰিতঃ ॥ অগ্নিৰগ্ৰে প্ৰথমো দেৱতানাম্ । সংযাঁতানা-মুত্তমো ৱিষ্ণুৰাসীত্ । যজমানায পৰিগৃহ্য দেৱান্ । দীক্ষযেদগ্ং হৱিৰাগচ্ছত-ন্নঃ ॥ 23 ॥
অগ্নিশ্চ ৱিষ্ণো তপ উত্তম-ম্মহঃ । দীক্ষাপালেভ্যো ৱনতগ্ং হি শক্ৰা । ৱিশ্ৱৈ-ৰ্দেৱৈ-ৰ্যজ্ঞিযৈ-স্সংৱিঁদানৌ । দীক্ষামস্মৈ যজমানায ধত্তম্ ॥ প্ৰত-দ্ৱিষ্ণুঃ স্তৱতে ৱীৰ্যায । মৃগো ন ভীমঃ কুচৰো গিৰিষ্ঠাঃ । যস্যোৰুষু ত্ৰিষু ৱিক্ৰমণেষু । অধিক্ষিযন্তি ভুৱনানি ৱিশ্ৱা ॥ নূ মৰ্তো দযতে সনিষ্যন্. যঃ । ৱিষ্ণৱ উৰুগাযায দাশত্ ॥ 24 ॥
প্ৰ য-স্সত্ৰাচা মনসা যজা তৈ । এতাৱন্ত-ন্নৰ্যমাৱিৱাসাত্ ॥ ৱিচক্ৰমে পৃথিৱীমেষ এতাম্ । ক্ষেত্ৰায ৱিষ্ণু-ৰ্মনুষে দশস্যন্ন্ । ধ্ৰুৱাসো অস্য কীৰযো জনাসঃ । উৰুক্ষিতিগ্ং সুজনিমা চকাৰ ॥ ত্ৰিৰ্দেৱঃ পৃথিৱীমেষ এতাম্ । ৱিচক্ৰমে শতৰ্চস-ম্মহিত্ৱা । প্ৰ ৱিষ্ণু-ৰস্তু তৱসস্ত ৱীযান্ । ত্ৱেষগ্গ্ হ্যস্য স্থৱিৰস্য নাম ॥ 25 ॥
হোতাৰ-ঞ্চিত্ৰৰথ-মদ্ধ্ৱৰস্য । যজ্ঞস্য যজ্ঞস্য কেতুগ্ং ৰুশন্তম্ । প্ৰত্যৰ্ধি-ন্দেৱস্য দেৱস্য মহ্না । শ্ৰিযা ত্ৱ-ঽগ্নিমতিথি-ঞ্জনানাম্ ॥ আ নো ৱিশ্ৱাভিৰূতিভিঃ সজোষাঃ । ব্ৰহ্ম জুষাণো হৰ্যশ্ৱ যাহি । ৱৰীৱৃজ-থ্স্থৱিৰেভি-স্সুশিপ্ৰ । অস্মে দধ-দ্ৱৃষণগ্ং শুষ্মমিন্দ্ৰ ॥ ইন্দ্ৰঃ সুৱৰ্ষা জনযন্নহানি । জিগাযোশিগ্ভিঃ পৃতনা অভিশ্ৰীঃ ॥ 26 ॥
প্ৰাৰোচযন্মনৱে কেতুমহ্নাম্ । অৱিন্দজ্জ্যোতি-ৰ্বৃহতে ৰণায ॥ অশ্ৱিনাৱৱসে নিহ্ৱযে ৱাম্ । আ নূনং-যাঁতগ্ং সুকৃতায ৱিপ্ৰা । প্ৰাতৰ্যুক্তেন সুৱৃতা ৰথেন । উপাগচ্ছতমৱসা ঽঽগত-ন্নঃ ॥ অৱিষ্ট-ন্ধীষ্ৱশ্ৱিনা ন আসু । প্ৰজাৱ-দ্ৰেতো অহ্ৰয-ন্নো অস্তু । আৱা-ন্তোকে তনযে তূতুজানাঃ । সুৰত্নাসো দেৱৱীতি-ঙ্গমেম ॥ 27 ॥
ত্ৱগ্ং সোম ক্ৰতুভি-স্সুক্ৰতুৰ্ভূঃ । ত্ৱ-ন্দক্ষৈ-স্সুদক্ষো ৱিশ্ৱৱেদাঃ । ত্ৱং-ৱৃঁষা ৱৃষত্ৱেভি-ৰ্মহিত্ৱা । দ্যুম্নেভি-ৰ্দ্যুম্ন্যভৱো নৃচক্ষাঃ ॥ অষাঢং-যুঁথ্সু পৃতনাসু পপ্ৰিম্ । সুৱৰ.ষামফ্স্ৱাং-ৱৃঁজনস্য গোপাম্ । ভৰেষুজাগ্ং সুক্ষিতিগ্ং সুশ্ৰৱসম্ । জযন্ত-ন্ত্ৱামনু মদেম সোম ॥ ভৱা মিত্ৰো ন শেৱ্যো ঘৃতাসুতিঃ । ৱিভূতদ্যুম্ন এৱযা উ সপ্ৰথাঃ ॥ 28 ॥
অধা তে ৱিষ্ণো ৱিদুষাচিদৃধ্যঃ । স্তোমো যজ্ঞস্য ৰাদ্ধ্যো হৱিষ্মতঃ ॥ যঃ পূৰ্ৱ্যায ৱেধসে নৱীযসে । সুমজ্জানযে ৱিষ্ণৱে দদাশতি । যো জাতমস্য মহতো মহি ব্ৰৱাত্ । সেদু-শ্শ্ৰৱোভি-ৰ্যুজ্য-ঞ্চিদভ্যসত্ ॥ তমু স্তোতাৰঃ পূৰ্ৱ্যং-যঁথা ৱিদ ঋতস্য । গৰ্ভগ্ং হৱিষা পিপৰ্তন । আ-ঽস্য জানন্তো নাম চিদ্ৱিৱক্তন । বৃহত্তে ৱিষ্ণো সুমতি-ম্ভজামহে ॥ 29 ॥
ইমা ধানা ঘৃতস্নুৱঃ । হৰী ইহোপৱক্ষতঃ । ইন্দ্ৰগ্ং সুখতমে ৰথে ॥ এষ ব্ৰহ্মা য ঋত্ৱিযঃ । ইন্দ্ৰো নাম শ্ৰুতো গণে ॥, প্ৰ তে মহে । ৱিদথে শগ্ংসিষগ্ং হৰী । য ঋত্ৱিযঃ প্ৰ তে ৱন্ৱে । ৱনুষো হৰ্যত-ম্মদম্ । ইন্দ্ৰো নাম ঘৃত-ন্ন যঃ । হৰিভিশ্চাৰু সেচতে । শ্ৰুতো গণ আ ত্ৱা ৱিশন্তু ॥ 30 ॥
হৰিৱৰ্পস-ঙ্গিৰঃ ॥ আচৰ্ষণিপ্ৰা ৱৃষভো জনানাম্ । ৰাজা কৃষ্টীনা-ম্পুৰুহূত ইন্দ্ৰঃ । স্তুত-শ্শ্ৰৱস্যন্নৱসোপমদ্ৰিক্ । যুক্ত্ৱা হৰী ৱৃষণা ঽঽযাহ্যৰ্ৱাম্ ॥ প্ৰ য-থ্সিন্ধৱঃ প্ৰসৱং-যঁদাযন্ন্ । আপঃ সমুদ্ৰগ্ং ৰত্থ্যেৱ জগ্মুঃ । অতশ্চিদিন্দ্ৰ-স্সদসো ৱৰীযান্ । যদীগ্ং সোমঃ পৃণতি দুগ্ধো অগ্ংশুঃ ॥ হ্ৱযামসি ত্ৱেন্দ্ৰ যাহ্যৰ্ৱাম্ ॥ 31 ॥
অৰ-ন্তে সোমস্তনুৱে ভৱাতি । শতক্ৰতো মাদযস্ৱা সুতেষু । প্ৰাস্মাগ্ং অৱ পৃতনাসু প্ৰ যুথ্সু ॥ ইন্দ্ৰায সোমাঃ প্ৰদিৱো ৱিদানাঃ । ঋভু-ৰ্যেভি-ৰ্ৱৃষপৰ্ৱা-ৱিহাযাঃ । প্ৰযম্যমাণা-ন্প্ৰতি ষূগৃভায । ইন্দ্ৰ পিব ৱৃষধূতস্য ৱৃষ্ণঃ ॥ অহেডমান উপযাহি যজ্ঞম্ । তুভ্য-ম্পৱন্ত ইন্দৱ-স্সুতাসঃ । গাৱো ন ৱজ্ৰিন্-থ্স্ৱমোকো অচ্ছ ॥ 32 ॥
ইন্দ্ৰাগহি প্ৰথমো যজ্ঞিযানাম্ ॥ যা তে কাকু-থ্সুকৃতা যা ৱৰিষ্ঠা । যযা শশ্ৱত্পিবসি মদ্ধ্ৱ ঊৰ্মিম্ । তযা পাহি প্ৰ তে অদ্ধ্ৱৰ্যুৰস্থাত্ । স-ন্তে ৱজ্ৰো ৱৰ্ততামিন্দ্ৰ গৱ্যুঃ ॥ প্ৰাতৰ্যুজা ৱিবোধয । অশ্ৱিনাৱেহ গচ্ছতম্ । অস্য সোমস্য পীতযে ॥ প্ৰাতৰ্যাৱাণা প্ৰথমা যজদ্ধ্ৱম্ । পুৰা গৃদ্ধ্ৰাদৰৰুষঃ পিবাথঃ । প্ৰাতৰ্হি যজ্ঞমশ্ৱিনা দধাতে । প্ৰশগ্ং সন্তি কৱযঃ পূৰ্ৱভাজঃ ॥ প্ৰাতৰ্যজদ্ধ্ৱমশ্ৱিনা হিনোত । ন সাযমস্তি দেৱযা অজুষ্টম্ । উতান্যো অস্ম-দ্যজতে ৱিচাযঃ । পূৰ্ৱঃ পূৰ্ৱো যজমানো ৱনীযান্ ॥ 33 ॥
(চা - শ্ৱজিদ্যো-গচ্ছত-ন্নো - দাশন্ - নামা - ভিশ্ৰী--ৰ্ গমেম - সপ্ৰথা - ভজামহে - ৱিশন্তু - যাহ্যৰ্ৱাং - চ্ছ - পিবাথ-ষ্ষট্চ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 4 - উপহোমাঃ
নক্ত-ঞ্জাতা-ঽস্যোষধে । ৰামে কৃষ্ণে অসিক্নি চ । ইদগ্ং ৰজনি ৰজয । কিলাস-ম্পলিত-ঞ্চ যত্ ॥ কিলাস-ঞ্চ পলিত-ঞ্চ । নিৰিতো নাশযা পৃষত্ । আ ন-স্স্ৱো অশ্নুতাং-ৱঁৰ্ণঃ । পৰা শ্ৱেতানি পাতয ॥ অসিত-ন্তে নিলযনম্ । আস্থানমসিত-ন্তৱ ॥ 34 ॥
অসিক্নিযস্যোষধে । নিৰিতো নাশযা পৃষত্ ॥ অস্থিজস্য কিলাসস্য । তনূজস্য চ যত্ত্ৱচি । কৃত্যযা কৃতস্য ব্ৰহ্মণা । লক্ষ্ম শ্ৱেতমনীনশম্ ॥ সৰূপা নাম তে মাতা । সৰূপো নাম তে পিতা । সৰূপা ঽস্যোষধে সা । সৰূপমিদ-ঙ্কৃধি ॥ 35 ॥
শুনগ্ং হুৱেম মঘৱানমিন্দ্ৰম্ । অস্মিন্ভৰে নৃতমং-ৱাঁজসাতৌ । শৃণ্ৱন্ত-মুগ্ৰমূতযে সমথ্সু । ঘ্নন্তং-ৱৃঁত্ৰাণি সজিন্ত-ন্ধনানাম্ ॥ ধূনুথ দ্যা-ম্পৰ্ৱতান্দাশুষে ৱসু । নি ৱো ৱনা জিহতে যামনো ভিযা । কোপযথ পৃথিৱী-ম্পৃশ্নিমাতৰঃ । যুধে যদুগ্ৰাঃ পৃষতী-ৰযুগ্ধ্ৱম্ ॥ প্ৰৱেপযন্তি পৰ্ৱতান্ । ৱিৱিঞ্চন্তি ৱনস্পতীন্ ॥ 36 ॥
প্ৰোৱাৰত মৰুতো দুৰ্মদা ইৱ । দেৱাস-স্সৰ্ৱযা ৱিশা ॥ পুৰুত্ৰা হি সদৃঙ্ঙসি । ৱিশো ৱিশ্ৱা অনু প্ৰভু । সমথ্সু ত্ৱা হৱামহে ॥ সমথ্স্ৱগ্নি-মৱসে । ৱাজযন্তো হৱামহে । ৱাজেষু চিত্ৰৰাধসম্ ॥ সঙ্গচ্ছদ্ধ্ৱগ্ং সংৱঁদদ্ধ্ৱম্ । সং-ৱোঁ মনাগ্ংসি জানতাম্ ॥ 37 ॥
দেৱা ভাগং-যঁথা পূৰ্ৱে । সজান্নানা উপাসত ॥ সমানো মন্ত্ৰ-স্সমিতি-স্সমানী । সমান-ম্মনঃ সহ চিত্তমেষাম্ । সমান-ঙ্কেতো অভি-সগ্ংৰভদ্ধ্ৱম্ । সজ্ঞান্নেন ৱো হৱিষা যজামঃ ॥ সমানী ৱ আকূতিঃ । সমানা হৃদযানি ৱঃ । সমানমস্তু ৱো মনঃ । যথা ৱ-স্সুসহা-ঽসতি ॥ 38 ॥
সজ্ঞান্ন-ন্ন-স্স্ৱৈঃ । সজ্ঞান্নমৰণৈঃ । সজ্ঞান্নমশ্ৱিনা যুৱম্ । ইহাস্মাসু নিযচ্ছতম্ ॥ সজ্ঞান্ন-ম্মে বৃহস্পতিঃ । সজ্ঞান্নগ্ং সৱিতা কৰত্ । সজ্ঞান্নমশ্ৱিনা যুৱম্ । ইহ মহ্য-ন্নিযচ্ছতম্ ॥ উপচ্ছাযামিৱ ঘৃণেঃ । অগন্ম শৰ্ম তে ৱযম্ ॥ 39 ॥
অগ্নে হিৰণ্যসন্দৃশঃ ॥ অদব্ধেভি-স্সৱিতঃ পাযুভিষ্ট্ৱম্ । শিৱেভিৰদ্য পৰিপাহি নো গযম্ । হিৰণ্যজিহ্ৱ-স্সুৱিতায নৱ্যসে । ৰক্ষামাকিৰ্নো অঘশগ্ংস ঈশত ॥ মদেমদে হি নো দদুঃ । যূথা গৱামৃজুক্ৰতুঃ । সঙ্গৃভায পুৰূ শতা । উভযা হস্ত্যা ৱসু । শিশীহি ৰায আভৰ ॥ 40 ॥
শিপ্ৰিন্ ৱাজানা-ম্পতে । শচীৱস্তৱ দগ্ংসনা । আ তূ ন ইন্দ্ৰ ভাজয । গোষ্ৱশ্ৱেষু শুভ্ৰুষু । সহস্ৰেষু তুৱীমঘ ॥ য-দ্দেৱা দেৱ হেডনম্ । দেৱাসশ্চকৃমা ৱযম্ । আদিত্যাস্তস্মান্মা যূযম্ । ঋতস্যৰ্তেন মুঞ্চত ॥ ঋতস্যৰ্তে-নাদিত্যাঃ ॥ 41 ॥
যজত্ৰা মুঞ্চতেহ মা । যজ্ঞৈৰ্ৱো যজ্ঞৱাহসঃ । আশিক্ষন্তো ন শেকিম ॥ মেদস্ৱতা যজমানাঃ । স্ৰুচা-ঽঽজ্যেন জুহ্ৱতঃ । অকামা ৱো ৱিশ্ৱে দেৱাঃ । শিক্ষন্তো নোপ শেকিম ॥ যদি দিৱা যদি নক্তম্ । এন এনস্যো-ঽকৰত্ । ভূত-ম্মা তস্মাদ্ভৱ্য-ঞ্চ ॥ 42 ॥
দ্ৰুপদাদিৱ মুঞ্চতু ॥ দ্ৰুপদাদিৱে-ন্মুমুচানঃ । স্ৱিন্ন-স্স্নাত্ৱী মলাদিৱ । পূত-ম্পৱিত্ৰেণে ৱাজ্যম্ । ৱিশ্ৱে মুঞ্চন্তু মৈনসঃ ॥ উদ্ৱয-ন্তমসস্পৰি । পশ্যন্তো জ্যোতিৰুত্তৰম্ । দেৱ-ন্দেৱত্ৰা সূৰ্যম্ । অগন্ম জ্যোতিৰুত্তমম্ ॥ 43 ॥
অসিক্নিযস্যোষধে । নিৰিতো নাশযা পৃষত্ ॥ অস্থিজস্য কিলাসস্য । তনূজস্য চ যত্ত্ৱচি । কৃত্যযা কৃতস্য ব্ৰহ্মণা । লক্ষ্ম শ্ৱেতমনীনশম্ ॥ সৰূপা নাম তে মাতা । সৰূপো নাম তে পিতা । সৰূপা ঽস্যোষধে সা । সৰূপমিদ-ঙ্কৃধি ॥ 35 ॥
শুনগ্ং হুৱেম মঘৱানমিন্দ্ৰম্ । অস্মিন্ভৰে নৃতমং-ৱাঁজসাতৌ । শৃণ্ৱন্ত-মুগ্ৰমূতযে সমথ্সু । ঘ্নন্তং-ৱৃঁত্ৰাণি সজিন্ত-ন্ধনানাম্ ॥ ধূনুথ দ্যা-ম্পৰ্ৱতান্দাশুষে ৱসু । নি ৱো ৱনা জিহতে যামনো ভিযা । কোপযথ পৃথিৱী-ম্পৃশ্নিমাতৰঃ । যুধে যদুগ্ৰাঃ পৃষতী-ৰযুগ্ধ্ৱম্ ॥ প্ৰৱেপযন্তি পৰ্ৱতান্ । ৱিৱিঞ্চন্তি ৱনস্পতীন্ ॥ 36 ॥
প্ৰোৱাৰত মৰুতো দুৰ্মদা ইৱ । দেৱাস-স্সৰ্ৱযা ৱিশা ॥ পুৰুত্ৰা হি সদৃঙ্ঙসি । ৱিশো ৱিশ্ৱা অনু প্ৰভু । সমথ্সু ত্ৱা হৱামহে ॥ সমথ্স্ৱগ্নি-মৱসে । ৱাজযন্তো হৱামহে । ৱাজেষু চিত্ৰৰাধসম্ ॥ সঙ্গচ্ছদ্ধ্ৱগ্ং সংৱঁদদ্ধ্ৱম্ । সং-ৱোঁ মনাগ্ংসি জানতাম্ ॥ 37 ॥
দেৱা ভাগং-যঁথা পূৰ্ৱে । সজান্নানা উপাসত ॥ সমানো মন্ত্ৰ-স্সমিতি-স্সমানী । সমান-ম্মনঃ সহ চিত্তমেষাম্ । সমান-ঙ্কেতো অভি-সগ্ংৰভদ্ধ্ৱম্ । সজ্ঞান্নেন ৱো হৱিষা যজামঃ ॥ সমানী ৱ আকূতিঃ । সমানা হৃদযানি ৱঃ । সমানমস্তু ৱো মনঃ । যথা ৱ-স্সুসহা-ঽসতি ॥ 38 ॥
সজ্ঞান্ন-ন্ন-স্স্ৱৈঃ । সজ্ঞান্নমৰণৈঃ । সজ্ঞান্নমশ্ৱিনা যুৱম্ । ইহাস্মাসু নিযচ্ছতম্ ॥ সজ্ঞান্ন-ম্মে বৃহস্পতিঃ । সজ্ঞান্নগ্ং সৱিতা কৰত্ । সজ্ঞান্নমশ্ৱিনা যুৱম্ । ইহ মহ্য-ন্নিযচ্ছতম্ ॥ উপচ্ছাযামিৱ ঘৃণেঃ । অগন্ম শৰ্ম তে ৱযম্ ॥ 39 ॥
অগ্নে হিৰণ্যসন্দৃশঃ ॥ অদব্ধেভি-স্সৱিতঃ পাযুভিষ্ট্ৱম্ । শিৱেভিৰদ্য পৰিপাহি নো গযম্ । হিৰণ্যজিহ্ৱ-স্সুৱিতায নৱ্যসে । ৰক্ষামাকিৰ্নো অঘশগ্ংস ঈশত ॥ মদেমদে হি নো দদুঃ । যূথা গৱামৃজুক্ৰতুঃ । সঙ্গৃভায পুৰূ শতা । উভযা হস্ত্যা ৱসু । শিশীহি ৰায আভৰ ॥ 40 ॥
শিপ্ৰিন্ ৱাজানা-ম্পতে । শচীৱস্তৱ দগ্ংসনা । আ তূ ন ইন্দ্ৰ ভাজয । গোষ্ৱশ্ৱেষু শুভ্ৰুষু । সহস্ৰেষু তুৱীমঘ ॥ য-দ্দেৱা দেৱ হেডনম্ । দেৱাসশ্চকৃমা ৱযম্ । আদিত্যাস্তস্মান্মা যূযম্ । ঋতস্যৰ্তেন মুঞ্চত ॥ ঋতস্যৰ্তে-নাদিত্যাঃ ॥ 41 ॥
যজত্ৰা মুঞ্চতেহ মা । যজ্ঞৈৰ্ৱো যজ্ঞৱাহসঃ । আশিক্ষন্তো ন শেকিম ॥ মেদস্ৱতা যজমানাঃ । স্ৰুচা-ঽঽজ্যেন জুহ্ৱতঃ । অকামা ৱো ৱিশ্ৱে দেৱাঃ । শিক্ষন্তো নোপ শেকিম ॥ যদি দিৱা যদি নক্তম্ । এন এনস্যো-ঽকৰত্ । ভূত-ম্মা তস্মাদ্ভৱ্য-ঞ্চ ॥ 42 ॥
দ্ৰুপদাদিৱ মুঞ্চতু ॥ দ্ৰুপদাদিৱে-ন্মুমুচানঃ । স্ৱিন্ন-স্স্নাত্ৱী মলাদিৱ । পূত-ম্পৱিত্ৰেণে ৱাজ্যম্ । ৱিশ্ৱে মুঞ্চন্তু মৈনসঃ ॥ উদ্ৱয-ন্তমসস্পৰি । পশ্যন্তো জ্যোতিৰুত্তৰম্ । দেৱ-ন্দেৱত্ৰা সূৰ্যম্ । অগন্ম জ্যোতিৰুত্তমম্ ॥ 43 ॥
(তৱ - কৃধি - ৱনস্পতী - ঞ্জানতা - মসতি - ৱযং - ভৰা - দিত্যা - শ্চ - +নৱ চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 5 - উপহোমাঃ
ৱৃষা সো অগ্ংশুঃ পৱতে হৱিষ্মান্-থ্সোমঃ । ইন্দ্ৰস্য ভাগ ঋতযু-শ্শতাযুঃ । স মা ৱৃষাণং-ৱৃঁষভ-ঙ্কৃণোতু । প্ৰিযং-ৱিঁশাগ্ং সৰ্ৱৱীৰগ্ং সুৱীৰম্ ॥ কস্য ৱৃষা সুতে সচা । নিযুত্ৱান্ ৱৃষভো ৰণত্ । ৱৃত্ৰহা সোমপীতযে ॥ যস্তে শৃঙ্গ ৱৃষো নপাত্ । প্ৰণপা-ত্কুণ্ডপায্যঃ । ন্যস্মিন্দদ্ধ্ৰ আ মনঃ ॥ 44 ॥
তগ্ং সদ্ধ্ৰীচীৰূতযো ৱৃষ্ণিযানি । পৌগ্গ্স্যানি নিযুতঃ সশ্চুৰিন্দ্ৰম্ । সমুদ্ৰ-ন্ন সিন্ধৱ উক্থশুষ্মাঃ । উৰুৱ্যচস-ঙ্গিৰ আৱিশন্তি ॥ ইন্দ্ৰায গিৰো অনিশিতসৰ্গাঃ । অপঃ প্ৰৈৰযন্-থ্সগৰস্য বুদ্ধ্নাত্ । যো অক্ষেণেৱ চক্ৰিযা শচীভিঃ । ৱিষ্ৱক্তস্তম্ভ পৃথিৱীমুত দ্যাম্ ॥ অক্ষোদযচ্ছৱসা ক্ষাম বুদ্ধ্নম্ । ৱাৰ্ণৱাতস্তৱিষীভিৰিন্দ্ৰঃ ॥ 45 ॥
দৃঢান্যৌঘ্নাদুশমান ওজঃ । অৱাভিনত্ককুভঃ পৰ্ৱতানাম্ ॥ আ নো অগ্নে সুকেতুনা । ৰযিং-ৱিঁশ্ৱাযুপোষসম্ । মাৰ্ডীক-ন্ধেহি জীৱসে ॥ ত্ৱগ্ং সোম মহে ভগম্ । ত্ৱং-যূঁন ঋতাযতে । দক্ষ-ন্দধাসি জীৱসে ॥ ৰথং-যুঁঞ্জতে মৰুতঃ শুভে সগম্ । সূৰো ন মিত্ৰাৱৰুণা গৱিষ্টিষু ॥ 46 ॥
ৰজাগ্ংসি চিত্ৰা ৱি চৰন্তি তন্যৱঃ । দিৱ-স্সম্ৰাজা পযসা ন উক্ষতম্ ॥ ৱাচগ্ং সু মিত্ৰাৱৰুণাৱিৰাৱতীম্ । পৰ্জন্যশ্চিত্ৰাং-ৱঁদতি ত্ৱিষীমতীম্ । অভ্ৰা ৱসত মৰুত-স্সু মাযযা । দ্যাং-ৱঁৰ্ষযত-মৰুণামৰেপসম্ ॥ অযুক্ত সপ্ত শুন্ধ্যুৱঃ । সূৰো ৰথস্য নপ্ত্ৰিযঃ । তাভিৰ্যাতি স্ৱযুক্তিভিঃ ॥ ৱহিষ্ঠেভিৰ্ৱিহৰন্. যাসি তন্তুম্ ॥ 47 ॥
অৱৱ্যযন্নসিত-ন্দেৱ ৱস্ৱঃ । দৱিদ্ধ্ৱতো ৰশ্ময-স্সূৰ্যস্য । চৰ্মেৱাৱাধুস্তমো অফ্স্ৱন্তঃ ॥ পৰ্জন্যায প্ৰগাযত । দিৱস্পুত্ৰায মীঢুষে । স নো যৱসমিচ্ছতু ॥ অচ্ছা ৱদ তৱস-ঙ্গীৰ্ভিৰাভিঃ । স্তুহি পৰ্জন্য-ন্নমসা ৱিৱাস । কনিক্ৰদ-দ্ৱৃষভো জীৰদানুঃ । ৰেতো দধাত্ৱোষধীষু গৰ্ভম্ ॥ 48 ॥
যো গৰ্ভমোষধীনাম্ । গৱা-ঙ্কৃণোত্যৰ্ৱতাম্ । পৰ্জন্যঃ পুৰুষীণাম্ ॥ তস্মা ইদাস্যে হৱিঃ । জুহোতা মধুমত্তমম্ । ইডা-ন্ন-স্সংযঁত-ঙ্কৰত্ ॥ তিস্ৰো যদগ্নে শৰদস্ত্ৱামিত্ । শুচি-ঙ্ঘৃতেন শুচয-স্সপৰ্যন্ন্ । নামানি চিদ্দধিৰে যজ্ঞিযানি । অসূদযন্ত তনুৱ-স্সুজাতাঃ ॥ 49 ॥
ইন্দ্ৰশ্চ ন-শ্শুনাসীৰৌ । ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতম্ । গৰ্ভ-ন্ধত্তগ্গ্ স্ৱস্তযে ॥ যযোৰিদং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভুৱন-মাৱিৱেশ । যযোৰানন্দো নিহিতো মহশ্চ । শুনাসীৰাৱৃতুভিঃ সংৱিঁদানৌ । ইন্দ্ৰৱন্তৌ হৱিৰিদ-ঞ্জুষেথাম্ ॥ আ ঘা যে অগ্নিমিন্ধতে । স্তৃণন্তি বৰ্হিৰানুষক্ । যেষামিন্দ্ৰো যুৱা সখা ॥ অগ্ন ইন্দ্ৰশ্চ মেদিনা । হথো ৱৃত্ৰাণ্যপ্ৰতি । যুৱগ্ং হি ৱৃত্ৰহন্তমা ॥ যাভ্যাগ্ং সুৱৰজযন্নগ্ৰ এৱ । যাৱাতস্থতু-ৰ্ভুৱনস্য মদ্ধ্যে । প্ৰচৰ্ষণী ৱৃষণা ৱজ্ৰবাহূ । অগ্নী ইন্দ্ৰা ৱৃত্ৰহণা হুৱে ৱাম্ ॥ 50 ॥
তগ্ং সদ্ধ্ৰীচীৰূতযো ৱৃষ্ণিযানি । পৌগ্গ্স্যানি নিযুতঃ সশ্চুৰিন্দ্ৰম্ । সমুদ্ৰ-ন্ন সিন্ধৱ উক্থশুষ্মাঃ । উৰুৱ্যচস-ঙ্গিৰ আৱিশন্তি ॥ ইন্দ্ৰায গিৰো অনিশিতসৰ্গাঃ । অপঃ প্ৰৈৰযন্-থ্সগৰস্য বুদ্ধ্নাত্ । যো অক্ষেণেৱ চক্ৰিযা শচীভিঃ । ৱিষ্ৱক্তস্তম্ভ পৃথিৱীমুত দ্যাম্ ॥ অক্ষোদযচ্ছৱসা ক্ষাম বুদ্ধ্নম্ । ৱাৰ্ণৱাতস্তৱিষীভিৰিন্দ্ৰঃ ॥ 45 ॥
দৃঢান্যৌঘ্নাদুশমান ওজঃ । অৱাভিনত্ককুভঃ পৰ্ৱতানাম্ ॥ আ নো অগ্নে সুকেতুনা । ৰযিং-ৱিঁশ্ৱাযুপোষসম্ । মাৰ্ডীক-ন্ধেহি জীৱসে ॥ ত্ৱগ্ং সোম মহে ভগম্ । ত্ৱং-যূঁন ঋতাযতে । দক্ষ-ন্দধাসি জীৱসে ॥ ৰথং-যুঁঞ্জতে মৰুতঃ শুভে সগম্ । সূৰো ন মিত্ৰাৱৰুণা গৱিষ্টিষু ॥ 46 ॥
ৰজাগ্ংসি চিত্ৰা ৱি চৰন্তি তন্যৱঃ । দিৱ-স্সম্ৰাজা পযসা ন উক্ষতম্ ॥ ৱাচগ্ং সু মিত্ৰাৱৰুণাৱিৰাৱতীম্ । পৰ্জন্যশ্চিত্ৰাং-ৱঁদতি ত্ৱিষীমতীম্ । অভ্ৰা ৱসত মৰুত-স্সু মাযযা । দ্যাং-ৱঁৰ্ষযত-মৰুণামৰেপসম্ ॥ অযুক্ত সপ্ত শুন্ধ্যুৱঃ । সূৰো ৰথস্য নপ্ত্ৰিযঃ । তাভিৰ্যাতি স্ৱযুক্তিভিঃ ॥ ৱহিষ্ঠেভিৰ্ৱিহৰন্. যাসি তন্তুম্ ॥ 47 ॥
অৱৱ্যযন্নসিত-ন্দেৱ ৱস্ৱঃ । দৱিদ্ধ্ৱতো ৰশ্ময-স্সূৰ্যস্য । চৰ্মেৱাৱাধুস্তমো অফ্স্ৱন্তঃ ॥ পৰ্জন্যায প্ৰগাযত । দিৱস্পুত্ৰায মীঢুষে । স নো যৱসমিচ্ছতু ॥ অচ্ছা ৱদ তৱস-ঙ্গীৰ্ভিৰাভিঃ । স্তুহি পৰ্জন্য-ন্নমসা ৱিৱাস । কনিক্ৰদ-দ্ৱৃষভো জীৰদানুঃ । ৰেতো দধাত্ৱোষধীষু গৰ্ভম্ ॥ 48 ॥
যো গৰ্ভমোষধীনাম্ । গৱা-ঙ্কৃণোত্যৰ্ৱতাম্ । পৰ্জন্যঃ পুৰুষীণাম্ ॥ তস্মা ইদাস্যে হৱিঃ । জুহোতা মধুমত্তমম্ । ইডা-ন্ন-স্সংযঁত-ঙ্কৰত্ ॥ তিস্ৰো যদগ্নে শৰদস্ত্ৱামিত্ । শুচি-ঙ্ঘৃতেন শুচয-স্সপৰ্যন্ন্ । নামানি চিদ্দধিৰে যজ্ঞিযানি । অসূদযন্ত তনুৱ-স্সুজাতাঃ ॥ 49 ॥
ইন্দ্ৰশ্চ ন-শ্শুনাসীৰৌ । ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতম্ । গৰ্ভ-ন্ধত্তগ্গ্ স্ৱস্তযে ॥ যযোৰিদং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভুৱন-মাৱিৱেশ । যযোৰানন্দো নিহিতো মহশ্চ । শুনাসীৰাৱৃতুভিঃ সংৱিঁদানৌ । ইন্দ্ৰৱন্তৌ হৱিৰিদ-ঞ্জুষেথাম্ ॥ আ ঘা যে অগ্নিমিন্ধতে । স্তৃণন্তি বৰ্হিৰানুষক্ । যেষামিন্দ্ৰো যুৱা সখা ॥ অগ্ন ইন্দ্ৰশ্চ মেদিনা । হথো ৱৃত্ৰাণ্যপ্ৰতি । যুৱগ্ং হি ৱৃত্ৰহন্তমা ॥ যাভ্যাগ্ং সুৱৰজযন্নগ্ৰ এৱ । যাৱাতস্থতু-ৰ্ভুৱনস্য মদ্ধ্যে । প্ৰচৰ্ষণী ৱৃষণা ৱজ্ৰবাহূ । অগ্নী ইন্দ্ৰা ৱৃত্ৰহণা হুৱে ৱাম্ ॥ 50 ॥
(মন - ইন্দ্ৰো - গাৱিষ্টিষু - তন্তুং - গৰ্ভগ্ং - সুজাতাঃ - সখা সপ্ত চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 6 - উপহোমাঃ
উত নঃ প্ৰিযা প্ৰিযাসু । সপ্তস্ৱসা সুজুষ্টা । সৰস্ৱতী স্তোম্যা ঽভূত্ ॥ ইমা জুহ্ৱানা যুষ্মদা নমোভিঃ । প্ৰতি স্তোমগ্ং সৰস্ৱতি জুষস্ৱ । তৱ শৰ্ম-ন্প্ৰিযতমে দধানাঃ । উপস্থেযাম শৰণ-ন্ন ৱৃক্ষম্ ॥ ত্ৰীণি পদা ৱিচক্ৰমে । ৱিষ্ণুৰ্গোপা অদাভ্যঃ । ততো ধৰ্মাণি ধাৰযন্ন্ ॥ 51 ॥
তদস্য প্ৰিযমভি পাথো অশ্যাম্ । নৰো যত্ৰ দেৱযৱো মদন্তি । উৰুক্ৰমস্য স হি বন্ধুৰিত্থা । ৱিষ্ণোঃ পদে পৰমে মদ্ধ্ৱ উথ্সঃ ॥ ক্ৰত্ৱা দা অস্থু শ্ৰেষ্ঠঃ । অদ্য ত্ৱা ৱন্ৱন্-থ্সুৰেক্ণাঃ । মৰ্ত আনাশ সুৱৃক্তিম্ ॥ ইমা ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মৱাহ । প্ৰিযা ত আ বৰঃই-স্সীদ । ৱীহি সূৰ পুৰোডাশম্ ॥ 52 ॥
উপ ন-স্সূনৱো গিৰঃ । শৃণ্ৱন্ত্ৱমৃতস্য যে । সুমৃডীকা ভৱন্তু নঃ ॥ অদ্যা নো দেৱ সৱিতঃ । প্ৰজাৱ-থ্সাৱী-স্সৌভগম্ । পৰা দুস্ষ্ৱপ্নিযগ্ং সুৱ ॥ ৱিশ্ৱানি দেৱ সৱিতঃ । দুৰিতানি পৰাসুৱ । য-দ্ভদ্ৰ-ন্তন্ম আসুৱ ॥ শুচিমৰ্কৈ-ৰ্বৃহস্পতিম্ ॥ 53 ॥
অদ্ধ্ৱৰেষু নমস্যত । অনাম্যোজ আচকে ॥ যা ধাৰযন্ত দেৱা সুদক্ষা দক্ষপিতাৰা । অসুৰ্যায প্ৰমহসা ॥ স ইত্ক্ষেতি সুধিত ওকসি স্ৱে । তস্মা ইডা পিন্ৱতে ৱিশ্ৱদানী । তস্মৈ ৱিশঃ স্ৱযমেৱানমন্তি । যস্মি-ন্ব্ৰহ্মা ৰাজনি পূৰ্ৱ এতি ॥ সকূতিমিন্দ্ৰ সচ্যুতিম্ । সচ্যুতি-ঞ্জঘনচ্যুতিম্ ॥ 54 ॥
কনাত্কাভা-ন্ন আভৰ । প্ৰযফ্স্যন্নিৱ সক্থ্যৌ ॥ ৱিন ইন্দ্ৰ মৃধো জহি । কনীখুনদিৱ সাপযন্ন্ । অভি ন-স্সুষ্টুতি-ন্নয ॥ প্ৰজাপতি-স্স্ত্ৰিযাং-যঁশঃ । মুষ্কযোৰদধা-থ্সপম্ । কামস্য তৃপ্তিমানন্দম্ । তস্যাগ্নে ভাজযেহ মা ॥ মোদঃ প্ৰমোদ আনন্দঃ ॥ 55 ॥
মুষ্কযোৰ্নিহিত-স্সপঃ । সৃত্ৱেৱ কামস্য তৃপ্যাণি । দক্ষিণানা-ম্প্ৰতিগ্ৰহে ॥ মনসশ্চিত্ত-মাকূতিম্ । ৱাচ-স্সত্য-মশীমহি । পশূনাগ্ং ৰূপমন্নস্য । যশ-শ্শ্ৰী-শ্শ্ৰযতা-ম্মযি ॥ যথা ঽহমস্যা অতৃপগ্গ্ স্ত্ৰিযৈ পুমান্ । যথা স্ত্ৰী তৃপ্যতি পুগ্ংসি প্ৰিযে প্ৰিযা । এৱ-ম্ভগস্য তৃপ্যাণি ॥ 56 ॥
যজ্ঞস্য কাম্যঃ প্ৰিযঃ ॥ দদামীত্যগ্নিৰ্ৱদতি । তথেতি ৱাযুৰাহ তত্ । হন্তেতি সত্য-ঞ্চন্দ্ৰমাঃ । আদিত্য-স্সত্যমোমিতি ॥ আপস্ত-থ্সত্যমাভৰন্ন্ । যশো যজ্ঞস্য দক্ষিণাম্ । অসৌ মে কাম-স্সমৃদ্ধ্যতাম্ ॥ ন হি স্পশমৱিদ-ন্নন্যমস্মাত্ । ৱৈশ্ৱানৰা-ত্পুৰ এতাৰমগ্নেঃ ॥ 57 ॥
অথেমমন্থন্নমৃতমমূৰাঃ । ৱৈশ্ৱানৰ-ঙ্ক্ষেত্ৰজিত্যায দেৱাঃ ॥ যেষামিমে পূৰ্ৱে অৰ্মাস আসন্ন্ । অযূপা-স্সদ্ম ৱিভৃতা পুৰূণি । ৱৈশ্ৱানৰ ত্ৱযা তে নুত্তাঃ । পৃথিৱী-মন্যামভিতস্থু-ৰ্জনাসঃ ॥ পৃথিৱী-ম্মাতৰ-ম্মহীম্ । অন্তৰিক্ষ-মুপব্ৰুৱে । বৃহতীমূতযে দিৱম্ ॥ ৱিশ্ৱ-ম্বিভৰ্তি পৃথিৱী ॥ 58 ॥
অন্তৰিক্ষং-ৱিঁপপ্ৰথে । দুহে দ্যৌ-ৰ্বৃহতী পযঃ ॥ ন তা নশন্তি ন দভাতি তস্কৰঃ । নৈনা অমিত্ৰো ৱ্যথিৰাদধৰ্ষতি । দেৱাগ্শ্চ যাভি-ৰ্যজতে দদাতি চ । জ্যোগিত্তাভিঃ সচতে গোপতি-স্সহ ॥ ন তা অৰ্ৱা ৰেণুককাটো অশ্নুতে । ন সগ্গ্ স্কৃতত্ৰ-মুপযন্তি তা অভি । উৰুগাযমভয-ন্তস্য তা অনু । গাৱো মৰ্ত্যস্য ৱিচৰন্তি যজ্ৱনঃ ॥ 59 ॥
ৰাত্ৰী ৱ্যখ্যদাযতী । পুৰুত্ৰা দেৱ্যক্ষভিঃ । ৱিশ্ৱা অধি শ্ৰিযো-ঽধিত ॥ উপ তে গা ইৱাকৰম্ । ৱৃণীষ্ৱ দুহিত-ৰ্দিৱঃ । ৰাত্ৰী স্তোম-ন্ন জিগ্যুষী ॥ দেৱীং-ৱাঁচমজনযন্ত দেৱাঃ । তাং-ৱিঁশ্ৱৰূপাঃ পশৱো ৱদন্তি । সা নো মন্দ্ৰেষমূৰ্জ-ন্দুহানা । ধেনুৰ্ৱাগস্মানুপ সুষ্টুতৈতু ॥ 60 ॥
য-দ্ৱাগ্ৱদন্ত্য-ৱিচেতনানি । ৰাষ্ট্ৰী দেৱানা-ন্নিষসাদ মন্দ্ৰা । চতস্ৰ ঊৰ্জ-ন্দুদুহে পযাগ্ংসি । ক্ৱ স্ৱি দস্যাঃ পৰম-ঞ্জগাম ॥ গৌৰী মিমায সলিলানি তক্ষতী । একপদী দ্ৱিপদী সা চতুষ্পদী । অষ্টাপদী নৱপদী বভূৱুষী । সহস্ৰাক্ষৰা পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥ তস্যাগ্ং সমুদ্ৰা অধি ৱি ক্ষৰন্তি । তেন জীৱন্তি প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ ॥ 61 ॥
ততঃ ক্ষৰত্যক্ষৰম্ । ত-দ্ৱিশ্ৱ-মুপজীৱতি ॥ ইন্দ্ৰা সূৰা জনযন্-ৱিশ্ৱকৰ্মা । মৰুত্ৱাগ্ং অস্তু গণৱান্-থ্সজাতৱান্ । অস্য স্নুষা-শ্ৱশুৰস্য প্ৰশিষ্টিম্ । সপত্না ৱাচ-ম্মনসা উপাসতাম্ ॥ ইন্দ্ৰ-স্সূৰো অতৰ-দ্ৰজাগ্ংসি । স্নুষা সপত্না-শ্শ্ৱশুৰো-ঽযমস্তু । অযগ্ং শত্ৰূঞ্জযতু জৰ্হৃষাণঃ । অযং-ৱাঁজ-ঞ্জযতু ৱাজসাতৌ ॥ অগ্নিঃ, ক্ষত্ৰভৃদনিভৃষ্টমোজঃ । সহস্ৰিযো দীপ্যতা-মপ্ৰযুচ্ছন্ন্ । ৱিভ্ৰাজমান-স্সমিধান উগ্ৰঃ । আ-ঽন্তৰিক্ষমৰুহদ-গন্দ্যাম্ ॥ 62 ॥
তদস্য প্ৰিযমভি পাথো অশ্যাম্ । নৰো যত্ৰ দেৱযৱো মদন্তি । উৰুক্ৰমস্য স হি বন্ধুৰিত্থা । ৱিষ্ণোঃ পদে পৰমে মদ্ধ্ৱ উথ্সঃ ॥ ক্ৰত্ৱা দা অস্থু শ্ৰেষ্ঠঃ । অদ্য ত্ৱা ৱন্ৱন্-থ্সুৰেক্ণাঃ । মৰ্ত আনাশ সুৱৃক্তিম্ ॥ ইমা ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মৱাহ । প্ৰিযা ত আ বৰঃই-স্সীদ । ৱীহি সূৰ পুৰোডাশম্ ॥ 52 ॥
উপ ন-স্সূনৱো গিৰঃ । শৃণ্ৱন্ত্ৱমৃতস্য যে । সুমৃডীকা ভৱন্তু নঃ ॥ অদ্যা নো দেৱ সৱিতঃ । প্ৰজাৱ-থ্সাৱী-স্সৌভগম্ । পৰা দুস্ষ্ৱপ্নিযগ্ং সুৱ ॥ ৱিশ্ৱানি দেৱ সৱিতঃ । দুৰিতানি পৰাসুৱ । য-দ্ভদ্ৰ-ন্তন্ম আসুৱ ॥ শুচিমৰ্কৈ-ৰ্বৃহস্পতিম্ ॥ 53 ॥
অদ্ধ্ৱৰেষু নমস্যত । অনাম্যোজ আচকে ॥ যা ধাৰযন্ত দেৱা সুদক্ষা দক্ষপিতাৰা । অসুৰ্যায প্ৰমহসা ॥ স ইত্ক্ষেতি সুধিত ওকসি স্ৱে । তস্মা ইডা পিন্ৱতে ৱিশ্ৱদানী । তস্মৈ ৱিশঃ স্ৱযমেৱানমন্তি । যস্মি-ন্ব্ৰহ্মা ৰাজনি পূৰ্ৱ এতি ॥ সকূতিমিন্দ্ৰ সচ্যুতিম্ । সচ্যুতি-ঞ্জঘনচ্যুতিম্ ॥ 54 ॥
কনাত্কাভা-ন্ন আভৰ । প্ৰযফ্স্যন্নিৱ সক্থ্যৌ ॥ ৱিন ইন্দ্ৰ মৃধো জহি । কনীখুনদিৱ সাপযন্ন্ । অভি ন-স্সুষ্টুতি-ন্নয ॥ প্ৰজাপতি-স্স্ত্ৰিযাং-যঁশঃ । মুষ্কযোৰদধা-থ্সপম্ । কামস্য তৃপ্তিমানন্দম্ । তস্যাগ্নে ভাজযেহ মা ॥ মোদঃ প্ৰমোদ আনন্দঃ ॥ 55 ॥
মুষ্কযোৰ্নিহিত-স্সপঃ । সৃত্ৱেৱ কামস্য তৃপ্যাণি । দক্ষিণানা-ম্প্ৰতিগ্ৰহে ॥ মনসশ্চিত্ত-মাকূতিম্ । ৱাচ-স্সত্য-মশীমহি । পশূনাগ্ং ৰূপমন্নস্য । যশ-শ্শ্ৰী-শ্শ্ৰযতা-ম্মযি ॥ যথা ঽহমস্যা অতৃপগ্গ্ স্ত্ৰিযৈ পুমান্ । যথা স্ত্ৰী তৃপ্যতি পুগ্ংসি প্ৰিযে প্ৰিযা । এৱ-ম্ভগস্য তৃপ্যাণি ॥ 56 ॥
যজ্ঞস্য কাম্যঃ প্ৰিযঃ ॥ দদামীত্যগ্নিৰ্ৱদতি । তথেতি ৱাযুৰাহ তত্ । হন্তেতি সত্য-ঞ্চন্দ্ৰমাঃ । আদিত্য-স্সত্যমোমিতি ॥ আপস্ত-থ্সত্যমাভৰন্ন্ । যশো যজ্ঞস্য দক্ষিণাম্ । অসৌ মে কাম-স্সমৃদ্ধ্যতাম্ ॥ ন হি স্পশমৱিদ-ন্নন্যমস্মাত্ । ৱৈশ্ৱানৰা-ত্পুৰ এতাৰমগ্নেঃ ॥ 57 ॥
অথেমমন্থন্নমৃতমমূৰাঃ । ৱৈশ্ৱানৰ-ঙ্ক্ষেত্ৰজিত্যায দেৱাঃ ॥ যেষামিমে পূৰ্ৱে অৰ্মাস আসন্ন্ । অযূপা-স্সদ্ম ৱিভৃতা পুৰূণি । ৱৈশ্ৱানৰ ত্ৱযা তে নুত্তাঃ । পৃথিৱী-মন্যামভিতস্থু-ৰ্জনাসঃ ॥ পৃথিৱী-ম্মাতৰ-ম্মহীম্ । অন্তৰিক্ষ-মুপব্ৰুৱে । বৃহতীমূতযে দিৱম্ ॥ ৱিশ্ৱ-ম্বিভৰ্তি পৃথিৱী ॥ 58 ॥
অন্তৰিক্ষং-ৱিঁপপ্ৰথে । দুহে দ্যৌ-ৰ্বৃহতী পযঃ ॥ ন তা নশন্তি ন দভাতি তস্কৰঃ । নৈনা অমিত্ৰো ৱ্যথিৰাদধৰ্ষতি । দেৱাগ্শ্চ যাভি-ৰ্যজতে দদাতি চ । জ্যোগিত্তাভিঃ সচতে গোপতি-স্সহ ॥ ন তা অৰ্ৱা ৰেণুককাটো অশ্নুতে । ন সগ্গ্ স্কৃতত্ৰ-মুপযন্তি তা অভি । উৰুগাযমভয-ন্তস্য তা অনু । গাৱো মৰ্ত্যস্য ৱিচৰন্তি যজ্ৱনঃ ॥ 59 ॥
ৰাত্ৰী ৱ্যখ্যদাযতী । পুৰুত্ৰা দেৱ্যক্ষভিঃ । ৱিশ্ৱা অধি শ্ৰিযো-ঽধিত ॥ উপ তে গা ইৱাকৰম্ । ৱৃণীষ্ৱ দুহিত-ৰ্দিৱঃ । ৰাত্ৰী স্তোম-ন্ন জিগ্যুষী ॥ দেৱীং-ৱাঁচমজনযন্ত দেৱাঃ । তাং-ৱিঁশ্ৱৰূপাঃ পশৱো ৱদন্তি । সা নো মন্দ্ৰেষমূৰ্জ-ন্দুহানা । ধেনুৰ্ৱাগস্মানুপ সুষ্টুতৈতু ॥ 60 ॥
য-দ্ৱাগ্ৱদন্ত্য-ৱিচেতনানি । ৰাষ্ট্ৰী দেৱানা-ন্নিষসাদ মন্দ্ৰা । চতস্ৰ ঊৰ্জ-ন্দুদুহে পযাগ্ংসি । ক্ৱ স্ৱি দস্যাঃ পৰম-ঞ্জগাম ॥ গৌৰী মিমায সলিলানি তক্ষতী । একপদী দ্ৱিপদী সা চতুষ্পদী । অষ্টাপদী নৱপদী বভূৱুষী । সহস্ৰাক্ষৰা পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥ তস্যাগ্ং সমুদ্ৰা অধি ৱি ক্ষৰন্তি । তেন জীৱন্তি প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ ॥ 61 ॥
ততঃ ক্ষৰত্যক্ষৰম্ । ত-দ্ৱিশ্ৱ-মুপজীৱতি ॥ ইন্দ্ৰা সূৰা জনযন্-ৱিশ্ৱকৰ্মা । মৰুত্ৱাগ্ং অস্তু গণৱান্-থ্সজাতৱান্ । অস্য স্নুষা-শ্ৱশুৰস্য প্ৰশিষ্টিম্ । সপত্না ৱাচ-ম্মনসা উপাসতাম্ ॥ ইন্দ্ৰ-স্সূৰো অতৰ-দ্ৰজাগ্ংসি । স্নুষা সপত্না-শ্শ্ৱশুৰো-ঽযমস্তু । অযগ্ং শত্ৰূঞ্জযতু জৰ্হৃষাণঃ । অযং-ৱাঁজ-ঞ্জযতু ৱাজসাতৌ ॥ অগ্নিঃ, ক্ষত্ৰভৃদনিভৃষ্টমোজঃ । সহস্ৰিযো দীপ্যতা-মপ্ৰযুচ্ছন্ন্ । ৱিভ্ৰাজমান-স্সমিধান উগ্ৰঃ । আ-ঽন্তৰিক্ষমৰুহদ-গন্দ্যাম্ ॥ 62 ॥
(ধাৰযন্ - পুৰোডাশং - বৃহস্পতিং - জঘনচ্যুতি - মানন্দো - ভগস্য তৃপ্যা - ণ্যগ্নেঃ - পৃথিৱী - যজ্ৱন - এতু - প্ৰদিশশ্চতস্ৰো - ৱাজসাতৌ চত্ৱাৰি চ) (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 7 - উপহোমাঃ
ৱৃষা ঽস্যগ্ংশু-ৰ্ৱৃষভায গৃহ্যসে । ৱৃষা-ঽযমুগ্ৰো নৃচক্ষসে । দিৱ্যঃ কৰ্মণ্যো হিতো বৃহন্নাম । ৱৃষভস্য যা ককুত্ ॥ ৱিষূৱান্. ৱিষ্ণো ভৱতু । অযং-যোঁ মামকো ৱৃষা । অথো ইন্দ্ৰ ইৱ দেৱেভ্যঃ । ৱিব্ৰৱীতু জনেভ্যঃ ॥ আযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্তম্ । অথো অধিপতিং-ৱিঁশাম্ ॥ 63 ॥
অস্যাঃ পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যক্ষম্ । ইমমিন্দ্ৰ ৱৃষভ-ঙ্কৃণু ॥ য-স্সুশৃঙ্গঃ সুৱৃষভঃ । কল্যাণো দ্ৰোণ আহিতঃ । কাৰ্ষীৱলপ্ৰগাণেন । ৱৃষভেণ যজামহে ॥ ৱৃষভেণ যজমানাঃ । অক্ৰূৰেণেৱ সৰ্পিষা । মৃধশ্চ সৰ্ৱা ইন্দ্ৰেণ । পৃতনাশ্চ জযামসি ॥ 64 ॥
যস্যাযমৃষভো হৱিঃ । ইন্দ্ৰায পৰিণীযতে । জযাতি শত্ৰুমাযন্তম্ । অথো হন্তি পৃতন্যতঃ ॥ নৃণামহ প্ৰণীৰসত্ । অগ্ৰ উদ্ভিন্দতামসত্ ॥ ইন্দ্ৰ শুষ্ম-ন্তনুৱা মেৰযস্ৱ । নীচা ৱিশ্ৱা অভিতিষ্ঠাভিমাতীঃ । নি শৃণীহ্যাবাধং-যোঁ নো অস্তি । উৰু-ন্নো লোক-ঙ্কৃণুহি জীৰদানো ॥ 65 ॥
প্ৰেহ্যভিপ্ৰেহি প্ৰভৰা সহস্ৱ । মা ৱিৱেনো ৱি শৃণুষ্ৱা জনেষু । উদীডিতো ৱৃষভ তিষ্ঠ শুষ্মৈঃ । ইন্দ্ৰ শত্ৰূ-ন্পুৰো অস্মাক যুদ্ধ্য ॥ অগ্নে জেতা ত্ৱ-ঞ্জয । শত্ৰূন্-থ্সহস ওজসা । ৱি শত্ৰূন্. ৱিমৃধো নুদ ॥ এত-ন্তে স্তোম-ন্তুৱিজাত ৱিপ্ৰঃ । ৰথ-ন্ন ধীৰ-স্স্ৱপা অতক্ষম্ । যদীদগ্নে প্ৰতি ত্ৱ-ন্দেৱ হৰ্যাঃ ॥ 66 ॥
সুৱৰ্ৱতীৰপ এনা জযেম ॥ যো ঘৃতেনাভিমানিতঃ । ইন্দ্ৰ জৈত্ৰায জজ্ঞিষে । স ন-স্সঙ্কাসু পাৰয । পৃতনাসাহ্যেষু চ ॥ ইন্দ্ৰো জিগায পৃথিৱীম্ । অন্তৰিক্ষগ্ং সুৱৰ্মহত্ । ৱৃত্ৰহা পুৰুচেতনঃ ॥ ইন্দ্ৰো জিগায সহসা সহাগ্ংসি । ইন্দ্ৰো জিগায পৃতনানি ৱিশ্ৱা ॥ 67 ॥
ইন্দ্ৰো জাতো ৱি পুৰো ৰুৰোজ । স নঃ পৰস্পা ৱৰিৱঃ কৃণোতু ॥ অয-ঙ্কৃত্নুৰগৃভীতঃ । ৱিশ্ৱজি-দুদ্ভিদি-থ্সোমঃ । ঋষি-ৰ্ৱিপ্ৰঃ কাৱ্যেন ॥ ৱাযুৰগ্ৰেগা যজ্ঞপ্ৰীঃ । সাক-ঙ্গন্মনসা যজ্ঞম্ । শিৱো নিযুদ্ভিঃ শিৱাভিঃ ॥ ৱাযো শুক্ৰো অযামি তে । মদ্ধ্ৱো অগ্ৰ-ন্দিৱিষ্টিষু ॥ 68 ॥
আযা হি সোমপীতযে । স্ৱাৰুহো দেৱ নিযুত্ৱতা ॥ ইমমিন্দ্ৰ ৱৰ্ধয ক্ষত্ৰিযাণাম্ । অযং-ৱিঁশাং-ৱিঁশ্পতিৰস্তু ৰাজা । অস্মা ইন্দ্ৰ মহি ৱৰ্চাগ্ংসি ধেহি । অৱৰ্চস-ঙ্কৃণুহি শত্ৰুমস্য ॥ ইমমাভজ গ্ৰামে অশ্ৱেষু গোষু । নিৰমু-ম্ভজ যো-ঽমিত্ৰো অস্য । ৱৰ্ষ্মন্ ক্ষত্ৰস্য ককুভি শ্ৰযস্ৱ । ততো ন উগ্ৰো ৱিভজা ৱসূনি ॥ 69 ॥
অস্মে দ্যাৱাপৃথিৱী ভূৰি ৱামম্ । স-ন্দুহাথা-ঙ্ঘৰ্মদুঘেৱ ধেনুঃ । অযগ্ং ৰাজা প্ৰিয ইন্দ্ৰস্য ভূযাত্ । প্ৰিযো গৱামোষধীনা-মুতাপাম্ ॥ যুনজ্মি ত উত্তৰাৱন্ত-মিন্দ্ৰম্ । যেন জযাসি ন পৰাজযাসৈ । স ত্ৱা ঽকৰেকৱৃষভগ্গ্ স্ৱানাম্ । অথো ৰাজন্নুত্তম-ম্মানৱানাম্ ॥ উত্তৰস্ত্ৱমধৰে তে সপত্নাঃ । একৱৃষা ইন্দ্ৰসখা জিগীৱান্ ॥ 70 ॥
ৱিশ্ৱা আশাঃ পৃতনা-স্সজংযঁঞ্জযন্ন্ । অভিতিষ্ঠ শত্ৰূযত-স্সহস্ৱ ॥ তুভ্য-ম্ভৰন্তি ক্ষিতযো যৱিষ্ঠ । বলিমগ্নে অন্তি ত ওত দূৰাত্ । আ ভন্দিষ্ঠস্য সুমতি-ঞ্চিকিদ্ধি । বৃহত্তে অগ্নে মহি শৰ্ম ভদ্ৰম্ ॥ যো দেহ্যো অনমযদ্ৱধস্নৈঃ । যো অৰ্যপত্নী-ৰুষসশ্চকাৰ । স নিৰুদ্ধ্যা নহুষো যহ্ৱো অগ্নিঃ । ৱিশশ্চক্ৰে বলিহৃত-স্সহোভিঃ ॥ 71 ॥
প্ৰ সদ্যো অগ্নে অত্যষ্যন্যান্ । আৱিৰ্যস্মৈ চাৰুতৰো বভূথ । ঈডেন্যো ৱপুষ্যো ৱিভাৱা । প্ৰিযো ৱিশামতিথি-ৰ্মানুষীণাম্ ॥ ব্ৰহ্ম জ্যেষ্ঠা ৱীৰ্যা সম্ভৃতানি । ব্ৰহ্মাগ্ৰে জ্যেষ্ঠ-ন্দিৱমাততান । ঋতস্য ব্ৰহ্ম প্ৰথমোত জজ্ঞে । তেনাৰ্হতি ব্ৰহ্মণা স্পৰ্ধিতু-ঙ্কঃ ॥ ব্ৰহ্ম স্ৰুচো ঘৃতৱতীঃ । ব্ৰহ্মণা স্ৱৰৱো মিতাঃ ॥ 72 ॥
ব্ৰহ্ম যজ্ঞস্য তন্তৱঃ । ঋত্ৱিজো যে হৱিষ্কৃতঃ ॥ শৃঙ্গাণীৱেচ্ছৃঙ্গিণাগ্ং সন্দদৃশ্ৰিৰে । চষালৱন্ত-স্স্ৱৰৱঃ পৃথিৱ্যাম্ । তে দেৱাস-স্স্ৱৰৱস্তস্থিৱাগ্ংসঃ । নম-স্সখিভ্য-স্সন্নান্মা ঽৱগাত ॥ অভিভূৰগ্নিৰতৰ-দ্ৰজাগ্ংসি । স্পৃধো ৱিহত্য পৃতনা অভিশ্ৰীঃ । জুষাণো ম আহুতি-ম্মা মহিষ্ট । হত্ৱা সপত্নান্. ৱৰিৱস্কৰন্নঃ ॥ ঈশান-ন্ত্ৱা ভুৱনানা-মভিশ্ৰিযম্ । স্তৌম্যগ্ন উৰুকৃতগ্ং সুৱীৰম্ । হৱি-ৰ্জুষাণ-স্সপত্নাগ্ং অভিভূৰসি । জহি শত্ৰূগ্ংৰপ মৃধো নুদস্ৱ ॥ 73 ॥
অস্যাঃ পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যক্ষম্ । ইমমিন্দ্ৰ ৱৃষভ-ঙ্কৃণু ॥ য-স্সুশৃঙ্গঃ সুৱৃষভঃ । কল্যাণো দ্ৰোণ আহিতঃ । কাৰ্ষীৱলপ্ৰগাণেন । ৱৃষভেণ যজামহে ॥ ৱৃষভেণ যজমানাঃ । অক্ৰূৰেণেৱ সৰ্পিষা । মৃধশ্চ সৰ্ৱা ইন্দ্ৰেণ । পৃতনাশ্চ জযামসি ॥ 64 ॥
যস্যাযমৃষভো হৱিঃ । ইন্দ্ৰায পৰিণীযতে । জযাতি শত্ৰুমাযন্তম্ । অথো হন্তি পৃতন্যতঃ ॥ নৃণামহ প্ৰণীৰসত্ । অগ্ৰ উদ্ভিন্দতামসত্ ॥ ইন্দ্ৰ শুষ্ম-ন্তনুৱা মেৰযস্ৱ । নীচা ৱিশ্ৱা অভিতিষ্ঠাভিমাতীঃ । নি শৃণীহ্যাবাধং-যোঁ নো অস্তি । উৰু-ন্নো লোক-ঙ্কৃণুহি জীৰদানো ॥ 65 ॥
প্ৰেহ্যভিপ্ৰেহি প্ৰভৰা সহস্ৱ । মা ৱিৱেনো ৱি শৃণুষ্ৱা জনেষু । উদীডিতো ৱৃষভ তিষ্ঠ শুষ্মৈঃ । ইন্দ্ৰ শত্ৰূ-ন্পুৰো অস্মাক যুদ্ধ্য ॥ অগ্নে জেতা ত্ৱ-ঞ্জয । শত্ৰূন্-থ্সহস ওজসা । ৱি শত্ৰূন্. ৱিমৃধো নুদ ॥ এত-ন্তে স্তোম-ন্তুৱিজাত ৱিপ্ৰঃ । ৰথ-ন্ন ধীৰ-স্স্ৱপা অতক্ষম্ । যদীদগ্নে প্ৰতি ত্ৱ-ন্দেৱ হৰ্যাঃ ॥ 66 ॥
সুৱৰ্ৱতীৰপ এনা জযেম ॥ যো ঘৃতেনাভিমানিতঃ । ইন্দ্ৰ জৈত্ৰায জজ্ঞিষে । স ন-স্সঙ্কাসু পাৰয । পৃতনাসাহ্যেষু চ ॥ ইন্দ্ৰো জিগায পৃথিৱীম্ । অন্তৰিক্ষগ্ং সুৱৰ্মহত্ । ৱৃত্ৰহা পুৰুচেতনঃ ॥ ইন্দ্ৰো জিগায সহসা সহাগ্ংসি । ইন্দ্ৰো জিগায পৃতনানি ৱিশ্ৱা ॥ 67 ॥
ইন্দ্ৰো জাতো ৱি পুৰো ৰুৰোজ । স নঃ পৰস্পা ৱৰিৱঃ কৃণোতু ॥ অয-ঙ্কৃত্নুৰগৃভীতঃ । ৱিশ্ৱজি-দুদ্ভিদি-থ্সোমঃ । ঋষি-ৰ্ৱিপ্ৰঃ কাৱ্যেন ॥ ৱাযুৰগ্ৰেগা যজ্ঞপ্ৰীঃ । সাক-ঙ্গন্মনসা যজ্ঞম্ । শিৱো নিযুদ্ভিঃ শিৱাভিঃ ॥ ৱাযো শুক্ৰো অযামি তে । মদ্ধ্ৱো অগ্ৰ-ন্দিৱিষ্টিষু ॥ 68 ॥
আযা হি সোমপীতযে । স্ৱাৰুহো দেৱ নিযুত্ৱতা ॥ ইমমিন্দ্ৰ ৱৰ্ধয ক্ষত্ৰিযাণাম্ । অযং-ৱিঁশাং-ৱিঁশ্পতিৰস্তু ৰাজা । অস্মা ইন্দ্ৰ মহি ৱৰ্চাগ্ংসি ধেহি । অৱৰ্চস-ঙ্কৃণুহি শত্ৰুমস্য ॥ ইমমাভজ গ্ৰামে অশ্ৱেষু গোষু । নিৰমু-ম্ভজ যো-ঽমিত্ৰো অস্য । ৱৰ্ষ্মন্ ক্ষত্ৰস্য ককুভি শ্ৰযস্ৱ । ততো ন উগ্ৰো ৱিভজা ৱসূনি ॥ 69 ॥
অস্মে দ্যাৱাপৃথিৱী ভূৰি ৱামম্ । স-ন্দুহাথা-ঙ্ঘৰ্মদুঘেৱ ধেনুঃ । অযগ্ং ৰাজা প্ৰিয ইন্দ্ৰস্য ভূযাত্ । প্ৰিযো গৱামোষধীনা-মুতাপাম্ ॥ যুনজ্মি ত উত্তৰাৱন্ত-মিন্দ্ৰম্ । যেন জযাসি ন পৰাজযাসৈ । স ত্ৱা ঽকৰেকৱৃষভগ্গ্ স্ৱানাম্ । অথো ৰাজন্নুত্তম-ম্মানৱানাম্ ॥ উত্তৰস্ত্ৱমধৰে তে সপত্নাঃ । একৱৃষা ইন্দ্ৰসখা জিগীৱান্ ॥ 70 ॥
ৱিশ্ৱা আশাঃ পৃতনা-স্সজংযঁঞ্জযন্ন্ । অভিতিষ্ঠ শত্ৰূযত-স্সহস্ৱ ॥ তুভ্য-ম্ভৰন্তি ক্ষিতযো যৱিষ্ঠ । বলিমগ্নে অন্তি ত ওত দূৰাত্ । আ ভন্দিষ্ঠস্য সুমতি-ঞ্চিকিদ্ধি । বৃহত্তে অগ্নে মহি শৰ্ম ভদ্ৰম্ ॥ যো দেহ্যো অনমযদ্ৱধস্নৈঃ । যো অৰ্যপত্নী-ৰুষসশ্চকাৰ । স নিৰুদ্ধ্যা নহুষো যহ্ৱো অগ্নিঃ । ৱিশশ্চক্ৰে বলিহৃত-স্সহোভিঃ ॥ 71 ॥
প্ৰ সদ্যো অগ্নে অত্যষ্যন্যান্ । আৱিৰ্যস্মৈ চাৰুতৰো বভূথ । ঈডেন্যো ৱপুষ্যো ৱিভাৱা । প্ৰিযো ৱিশামতিথি-ৰ্মানুষীণাম্ ॥ ব্ৰহ্ম জ্যেষ্ঠা ৱীৰ্যা সম্ভৃতানি । ব্ৰহ্মাগ্ৰে জ্যেষ্ঠ-ন্দিৱমাততান । ঋতস্য ব্ৰহ্ম প্ৰথমোত জজ্ঞে । তেনাৰ্হতি ব্ৰহ্মণা স্পৰ্ধিতু-ঙ্কঃ ॥ ব্ৰহ্ম স্ৰুচো ঘৃতৱতীঃ । ব্ৰহ্মণা স্ৱৰৱো মিতাঃ ॥ 72 ॥
ব্ৰহ্ম যজ্ঞস্য তন্তৱঃ । ঋত্ৱিজো যে হৱিষ্কৃতঃ ॥ শৃঙ্গাণীৱেচ্ছৃঙ্গিণাগ্ং সন্দদৃশ্ৰিৰে । চষালৱন্ত-স্স্ৱৰৱঃ পৃথিৱ্যাম্ । তে দেৱাস-স্স্ৱৰৱস্তস্থিৱাগ্ংসঃ । নম-স্সখিভ্য-স্সন্নান্মা ঽৱগাত ॥ অভিভূৰগ্নিৰতৰ-দ্ৰজাগ্ংসি । স্পৃধো ৱিহত্য পৃতনা অভিশ্ৰীঃ । জুষাণো ম আহুতি-ম্মা মহিষ্ট । হত্ৱা সপত্নান্. ৱৰিৱস্কৰন্নঃ ॥ ঈশান-ন্ত্ৱা ভুৱনানা-মভিশ্ৰিযম্ । স্তৌম্যগ্ন উৰুকৃতগ্ং সুৱীৰম্ । হৱি-ৰ্জুষাণ-স্সপত্নাগ্ং অভিভূৰসি । জহি শত্ৰূগ্ংৰপ মৃধো নুদস্ৱ ॥ 73 ॥
(ৱিশাং - জযামসি - জীৰদানো - হৰ্যা - ৱিশ্ৱা - দিৱিষ্টিষু - ৱসূনি - জিগীৱান্থ্ - সহোভি--ৰ্ মিতা - ন শ্চত্ৱাৰি চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - উপহোমাঃ
অনুৱাকং 8 - উপহোমাঃ
স প্ৰত্নৱন্নৱীযসা । অগ্নে দ্যুম্নেন সংযঁতা । বৃহ-ত্ততন্থ ভানুনা ॥ নৱ-ন্নু স্তোমমগ্নযে । দিৱ-শ্শ্যেনায জীজনম্ । ৱসোঃ কুৱিদ্ৱনাতি নঃ ॥ স্ৱাৰুহা যস্য শ্ৰিযো দৃশে । ৰযিৰ্ৱীৰৱতো যথা । অগ্ৰে যজ্ঞস্য চেততঃ ॥ অদাভ্যঃ পুৰ এতা ॥ 74 ॥
অগ্নিৰ্ৱিশা-ম্মানুষীণাম্ । তূৰ্ণী ৰথ-স্সদা নৱঃ ॥ নৱগ্ং সোমায ৱাজিনে । আজ্য-ম্পযসো-ঽজনি । জুষ্টগ্ং শুচিতমং-ৱঁসু ॥ নৱগ্ং সোম জুষস্ৱ নঃ । পীযূষস্যেহ তৃপ্ণুহি । যস্তে ভাগ ঋতাৱযম্ ॥ নৱস্য সোম তে ৱযম্ । আ সুমতিং-ৱৃঁণীমহে ॥ 75 ॥
স নো ৰাস্ৱ সহস্ৰিণঃ ॥ নৱগ্ং হৱিৰ্জুষস্ৱ নঃ । ঋতুভিঃ সোম ভূতমম্ । তদঙ্গ প্ৰতিহৰ্য নঃ । ৰাজন-থ্সোম স্ৱস্তযে ॥ নৱগ্গ্ স্তোম-ন্নৱগ্ং হৱিঃ । ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্নিৱেদয । তজ্জুষেতাগ্ং সচেতসা ॥ শুচি-ন্নু স্তোম-ন্নৱজাতমদ্য । ইন্দ্ৰাগ্নী ৱৃত্ৰহণা জুষেথাম্ ॥ 76 ॥
উভা হি ৱাগ্ং সুহৱা জোহৱীমি । তা ৱাজগ্ং সদ্য উশতে ধেষ্ঠা ॥ অগ্নিৰিন্দ্ৰো নৱস্য নঃ । অস্য হৱ্যস্য তৃপ্যতাম্ । ইহ দেৱৌ সহস্ৰিণৌ ॥ যজ্ঞ-ন্ন আ হি গচ্ছতাম্ । ৱসুমন্তগ্ং সুৱৰ্ৱিদম্ । অস্য হৱ্যস্য তৃপ্যতাম্ । অগ্নিৰিন্দ্ৰো নৱস্য নঃ ॥ ৱিশ্ৱা-ন্দেৱাগ্ স্তৰ্পযত ॥ 77 ॥
হৱিষো-ঽস্য নৱস্য নঃ । সুৱৰ্ৱিদো হি জজ্ঞিৰে ॥ এদ-ম্বৰ্হি-স্সুষ্টৰীমা নৱেন । অযং-যঁজ্ঞো যজমানস্য ভাগঃ । অয-ম্বভূৱ ভুৱনস্য গৰ্ভঃ । ৱিশ্ৱে দেৱা ইদমদ্যাগমিষ্ঠাঃ ॥ ইমে নু দ্যাৱাপৃথিৱী সমীচী । তন্ৱানে যজ্ঞ-ম্পুৰুপেশস-ন্ধিযা । আ-ঽস্মৈ পৃণীতা-ম্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা । প্ৰজা-ম্পুষ্টিমমৃত-ন্নৱেন ॥ 78 ॥
ইমে ধেনূ অমৃতং-যেঁ দুহাতে । পযস্ৱ-ত্যুত্তৰামেতু পুষ্টিঃ । ইমং-যঁজ্ঞ-ঞ্জুষমাণে নৱেন । সমীচী দ্যাৱাপৃথিৱী ঘৃতাচী ॥ যৱিষ্ঠো হৱ্যৱাহনঃ । চিত্ৰভানু-ৰ্ঘৃতাসুতিঃ । নৱজাতো ৱিৰোচসে । অগ্নে তত্তে মহিত্ৱনম্ ॥ ত্ৱমগ্নে দেৱতাভ্যঃ । ভাগে দেৱ ন মীযসে ॥ 79 ॥
স এনা ৱিদ্ৱান্. যক্ষ্যসি । নৱগ্গ্ স্তোম-ঞ্জুষস্ৱ নঃ ॥ অগ্নিঃ প্ৰথমঃ প্ৰাশ্ঞাতু । স হি ৱেদ যথা হৱিঃ । শিৱা অস্মভ্য-মোষধীঃ । কৃণোতু ৱিশ্ৱচৰ্ষণিঃ ॥ ভদ্ৰান্ন-শ্শ্ৰেয-স্সমনৈষ্ট দেৱাঃ । ত্ৱযা-ঽৱসেন সমশীমহি ত্ৱা । স নো মযোভূঃ পিতো আৱিশস্ৱ । শ-ন্তোকায তনুৱে স্যোনঃ ॥ এতমু ত্য-ম্মধুনা সংযুঁতং-যঁৱম্ । সৰস্ৱত্যা অধিমনাৱচৰ্কৃষুঃ । ইন্দ্ৰ আসী-থ্সীৰপতি-শ্শতক্ৰতুঃ । কীনাশা আস-ন্মৰুতঃ সুদানৱঃ ॥ 80 ॥
অগ্নিৰ্ৱিশা-ম্মানুষীণাম্ । তূৰ্ণী ৰথ-স্সদা নৱঃ ॥ নৱগ্ং সোমায ৱাজিনে । আজ্য-ম্পযসো-ঽজনি । জুষ্টগ্ং শুচিতমং-ৱঁসু ॥ নৱগ্ং সোম জুষস্ৱ নঃ । পীযূষস্যেহ তৃপ্ণুহি । যস্তে ভাগ ঋতাৱযম্ ॥ নৱস্য সোম তে ৱযম্ । আ সুমতিং-ৱৃঁণীমহে ॥ 75 ॥
স নো ৰাস্ৱ সহস্ৰিণঃ ॥ নৱগ্ং হৱিৰ্জুষস্ৱ নঃ । ঋতুভিঃ সোম ভূতমম্ । তদঙ্গ প্ৰতিহৰ্য নঃ । ৰাজন-থ্সোম স্ৱস্তযে ॥ নৱগ্গ্ স্তোম-ন্নৱগ্ং হৱিঃ । ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্নিৱেদয । তজ্জুষেতাগ্ং সচেতসা ॥ শুচি-ন্নু স্তোম-ন্নৱজাতমদ্য । ইন্দ্ৰাগ্নী ৱৃত্ৰহণা জুষেথাম্ ॥ 76 ॥
উভা হি ৱাগ্ং সুহৱা জোহৱীমি । তা ৱাজগ্ং সদ্য উশতে ধেষ্ঠা ॥ অগ্নিৰিন্দ্ৰো নৱস্য নঃ । অস্য হৱ্যস্য তৃপ্যতাম্ । ইহ দেৱৌ সহস্ৰিণৌ ॥ যজ্ঞ-ন্ন আ হি গচ্ছতাম্ । ৱসুমন্তগ্ং সুৱৰ্ৱিদম্ । অস্য হৱ্যস্য তৃপ্যতাম্ । অগ্নিৰিন্দ্ৰো নৱস্য নঃ ॥ ৱিশ্ৱা-ন্দেৱাগ্ স্তৰ্পযত ॥ 77 ॥
হৱিষো-ঽস্য নৱস্য নঃ । সুৱৰ্ৱিদো হি জজ্ঞিৰে ॥ এদ-ম্বৰ্হি-স্সুষ্টৰীমা নৱেন । অযং-যঁজ্ঞো যজমানস্য ভাগঃ । অয-ম্বভূৱ ভুৱনস্য গৰ্ভঃ । ৱিশ্ৱে দেৱা ইদমদ্যাগমিষ্ঠাঃ ॥ ইমে নু দ্যাৱাপৃথিৱী সমীচী । তন্ৱানে যজ্ঞ-ম্পুৰুপেশস-ন্ধিযা । আ-ঽস্মৈ পৃণীতা-ম্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা । প্ৰজা-ম্পুষ্টিমমৃত-ন্নৱেন ॥ 78 ॥
ইমে ধেনূ অমৃতং-যেঁ দুহাতে । পযস্ৱ-ত্যুত্তৰামেতু পুষ্টিঃ । ইমং-যঁজ্ঞ-ঞ্জুষমাণে নৱেন । সমীচী দ্যাৱাপৃথিৱী ঘৃতাচী ॥ যৱিষ্ঠো হৱ্যৱাহনঃ । চিত্ৰভানু-ৰ্ঘৃতাসুতিঃ । নৱজাতো ৱিৰোচসে । অগ্নে তত্তে মহিত্ৱনম্ ॥ ত্ৱমগ্নে দেৱতাভ্যঃ । ভাগে দেৱ ন মীযসে ॥ 79 ॥
স এনা ৱিদ্ৱান্. যক্ষ্যসি । নৱগ্গ্ স্তোম-ঞ্জুষস্ৱ নঃ ॥ অগ্নিঃ প্ৰথমঃ প্ৰাশ্ঞাতু । স হি ৱেদ যথা হৱিঃ । শিৱা অস্মভ্য-মোষধীঃ । কৃণোতু ৱিশ্ৱচৰ্ষণিঃ ॥ ভদ্ৰান্ন-শ্শ্ৰেয-স্সমনৈষ্ট দেৱাঃ । ত্ৱযা-ঽৱসেন সমশীমহি ত্ৱা । স নো মযোভূঃ পিতো আৱিশস্ৱ । শ-ন্তোকায তনুৱে স্যোনঃ ॥ এতমু ত্য-ম্মধুনা সংযুঁতং-যঁৱম্ । সৰস্ৱত্যা অধিমনাৱচৰ্কৃষুঃ । ইন্দ্ৰ আসী-থ্সীৰপতি-শ্শতক্ৰতুঃ । কীনাশা আস-ন্মৰুতঃ সুদানৱঃ ॥ 80 ॥
(পুৰ এতা - ৱৃণীমহে - জুষেথান্-তৰ্পয-তামৃত-ন্নৱেন-মীযসে-স্যোন শ্চত্ৱাৰি চ) (অ. 8)
(জুষ্ট - শ্চক্ষুষো - জুষ্টী নৰো - নক্ত-ঞ্জাতা - ৱৃষা স - উত নো - ৱৃষা-ঽস্যগ্ংশুঃ - স প্ৰত্নৱদষ্টৌ)
(জুষ্টো - মন্যু-ৰ্ভগো - জুষ্টী নৰো - হৰিৱৰ্পস-ঙ্গিৰঃ - শিপ্ৰিন্ ৱাজানা - মুত নো - য-দ্ৱাগ্ৱদন্তী - ৱিশ্ৱা আশা অশীতিঃ )
(জুষ্টঃ - সুদানৱঃ )
॥ হৰিঃ ওম্ ।
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে দ্ৱিতীযাষ্টকে চতুৰ্থঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥