ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ತಾಗ್ಸ್ತ್ವಂ-ವೃಁತ್ರಹಞ್ಜಹಿ । ವಸ್ವಸ್ಮಭ್ಯ-ಮಾಭರ ॥ ಅಗ್ನೇ ಯೋ ನೋ-ಽಭಿದಾಸತಿ । ಸಮಾನೋ ಯಶ್ಚ ನಿಷ್ಟ್ಯಃ । ಇದ್ಧ್ಮಸ್ಯೇವ ಪ್ರಕ್ಷಾಯತಃ । ಮಾ ತಸ್ಯೋಚ್ಛೇಷಿ ಕಿಞ್ಚನ ॥ ತ್ವಮಿನ್ದ್ರಾಭಿಭೂರಸಿ । ದೇವೋ ವಿಜ್ಞಾತವೀರ್ಯಃ । ವೃತ್ರಹಾ ಪುರುಚೇತನಃ ॥ ಅಪ ಪ್ರಾಚ ಇನ್ದ್ರ ವಿಶ್ವಾಗ್ಂ ಅಮಿತ್ರಾನ್ ॥ 2 ॥
ಅಪಾಪಾಚೋ ಅಭಿಭೂತೇ ನುದಸ್ವ । ಅಪೋದೀಚೋ ಅಪ ಶೂರಾಧರಾಚ ಊರೌ । ಯಥಾ ತವ ಶರ್ಮನ್ಮದೇಮ ॥ ತಮಿನ್ದ್ರಂ-ವಾಁಜಯಾಮಸಿ । ಮಹೇ ವೃತ್ರಾಯ ಹನ್ತವೇ । ಸ ವೃಷಾ ವೃಷಭೋ ಭುವತ್ ॥ ಯುಜೇ ರಥ-ಙ್ಗವೇಷಣಗ್ಂ ಹರಿಭ್ಯಾಮ್ । ಉಪ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಜುಜುಷಾಣ-ಮಸ್ಥುಃ । ವಿಬಾಧಿಷ್ಟಾಸ್ಯ ರೋದಸೀ ಮಹಿತ್ವಾ । ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಾಣ್ಯಪ್ರತೀ ಜಘನ್ವಾನ್ ॥ 3 ॥
ಹವ್ಯವಾಹ-ಮಭಿಮಾತಿಷಾ-ಽಹಮ್ । ರಕ್ಷೋಹಣ-ಮ್ಪೃತನಾಸು ಜಿಷ್ಣುಮ್ । ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತ-ನ್ದೀದ್ಯತ-ಮ್ಪುರನ್ಧಿಮ್ । ಅಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಮಾ ಹುವೇಮ ॥ ಸ್ವಿಷ್ಟಮಗ್ನೇ ಅಭಿ ತ-ತ್ಪೃಣಾಹಿ । ವಿಶ್ವಾ ದೇವ ಪೃತನಾ ಅಭಿಷ್ಯ । ಉರು-ನ್ನಃ ಪನ್ಥಾ-ಮ್ಪ್ರದಿಶನ್ವಿ ಭಾಹಿ । ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮದ್ಧೇಹ್ಯಜರ-ನ್ನ ಆಯುಃ ॥ ತ್ವಾಮಗ್ನೇ ಹವಿಷ್ಮನ್ತಃ । ದೇವ-ಮ್ಮರ್ತಾಸ ಈಡತೇ ॥ 4 ॥
ಮನ್ಯೇ ತ್ವಾ ಜಾತವೇದಸಮ್ । ಸ ಹವ್ಯಾ ವಕ್ಷ್ಯಾ-ಽನುಷಕ್ ॥ ವಿಶ್ವಾನಿ ನೋ ದುರ್ಗಹಾ ಜಾತವೇದಃ । ಸಿನ್ಧು-ನ್ನ ನಾವಾ ದುರಿತಾ-ಽತಿಪರ್ಷಿ । ಅಗ್ನೇ ಅತ್ರಿವ-ನ್ಮನಸಾ ಗೃಣಾನಃ । ಅಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಬೋದ್ಧ್ಯವಿತಾ ತನೂನಾಮ್ ॥ ಪೂಷಾ ಗಾ ಅನ್ವೇತು ನಃ । ಪೂಷಾ ರಕ್ಷತ್ವರ್ವತಃ । ಪೂಷಾ ವಾಜಗ್ಂ ಸನೋತು ನಃ ॥ ಪೂಷೇಮಾ ಆಶಾ ಅನುವೇದ ಸರ್ವಾಃ ॥ 5 ॥
ಸೋ ಅಸ್ಮಾಗ್ಂ ಅಭಯತಮೇನ ನೇಷತ್ । ಸ್ವಸ್ತಿದಾ ಅಘೃಣಿ-ಸ್ಸರ್ವವೀರಃ । ಅಪ್ರಯುಚ್ಛ-ನ್ಪುರ ಏತು ಪ್ರಜಾನನ್ನ್ ॥ ತ್ವಮಗ್ನೇ ಸಪ್ರಥಾ ಅಸಿ । ಜುಷ್ಟೋ ಹೋತಾ ವರೇಣ್ಯಃ । ತ್ವಯಾ ಯಜ್ಞಂ-ವಿಁತನ್ವತೇ ॥ ಅಗ್ನೀ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಸೇಧತಿ । ಶುಕ್ರಶೋಚಿರಮರ್ತ್ಯಃ । ಶುಚಿಃ ಪಾವಕ ಈಡ್ಯಃ ॥ ಅಗ್ನೇ ರಕ್ಷಾಣೋ ಅಗ್ಂಹಸಃ ॥ 6 ॥
ಪ್ರತಿಷ್ಮ ದೇವ ರೀಷತಃ । ತಪಿಷ್ಠೈರಜರೋ ದಹ ॥ ಅಗ್ನೇ ಹಗ್ಂಸಿ ನ್ಯತ್ರಿಣಮ್ । ದೀದ್ಯ-ನ್ಮರ್ತ್ಯೇಷ್ವಾ । ಸ್ವೇ ಕ್ಷಯೇ ಶುಚಿವ್ರತ ॥ ಆ ವಾತ ವಾಹಿ ಭೇಷಜಮ್ । ವಿ ವಾತ ವಾಹಿ ಯದ್ರಪಃ । ತ್ವಗ್ಂಹಿ ವಿಶ್ವ ಭೇಷಜಃ । ದೇವಾನಾ-ನ್ದೂತ ಈಯಸೇ ॥ ದ್ವಾವಿಮೌ ವಾತಾ ವಾತಃ ॥ 7 ॥
ಆ ಸಿನ್ಧೋರಾ ಪರಾವತಃ । ದಕ್ಷ-ಮ್ಮೇ ಅನ್ಯ ಆವಾತು । ಪರಾ-ಽನ್ಯೋ ವಾತು ಯದ್ರಪಃ ॥ ಯದದೋ ವಾತ ತೇ ಗೃಹೇ । ಅಮೃತಸ್ಯ ನಿಧಿರ್ಹಿತಃ । ತತೋ ನೋ ದೇಹಿ ಜೀವಸೇ । ತತೋ ನೋ ಧೇಹಿ ಭೇಷಜಮ್ । ತತೋ ನೋ ಮಹ ಆವಹ ॥ ವಾತ ಆವಾತು ಭೇಷಜಮ್ । ಶಮ್ಭೂ-ರ್ಮಯೋ ಭೂರ್ನೋ ಹೃದೇ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಣ ಆಯೂಗ್ಂಷಿ ತಾರಿಷತ್ ॥ ತ್ವಮಗ್ನೇ ಅಯಾ-ಽಸಿ । ಅಯಾ ಸನ್ಮನಸಾ ಹಿತಃ । ಅಯಾ ಸನಃಅವ್ಯಮೂಹಿಷೇ । ಅಯಾ ನೋ ಧೇಹಿ ಭೇಷಜಮ್ ॥ ಇಷ್ಟೋ ಅಗ್ನಿರಾಹುತಃ । ಸ್ವಾಹಾಕೃತಃ ಪಿಪರ್ತು ನಃ । ಸ್ವಗಾ ದೇವೇಭ್ಯ ಇದ-ನ್ನಮಃ ॥ ಕಾಮೋ ಭೂತಸ್ಯ ಭವ್ಯಸ್ಯ । ಸಮ್ರಾಡೇಕೋ ವಿರಾಜತಿ ॥ 9 ॥
ಸ ಇದ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಪಪ್ರಥೇ । ಋತೂನು-ಥ್ಸೃಜತೇ ವಶೀ ॥ ಕಾಮಸ್ತದಗ್ರೇ ಸಮವರ್ತತಾಧಿ । ಮನಸೋ ರೇತಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁದಾಸೀತ್ । ಸತೋ ಬನ್ಧುಮಸತಿ ನಿರವಿನ್ದನ್ನ್ । ಹೃದಿ ಪ್ರತೀಷ್ಯಾ ಕವಯೋ ಮನೀಷಾ ॥ ತ್ವಯಾ ಮನ್ಯೋ ಸರಥ-ಮಾರುಜನ್ತಃ । ಹರ್ಷಮಾಣಾಸೋ ಧೃಷತಾ ಮರುತ್ವಃ । ತಿಗ್ಮೇಷವ ಆಯುಧಾ ಸಗ್ಂಶಿಶಾನಾಃ । ಉಪಪ್ರಯನ್ತಿ ನರೋ ಅಗ್ನಿರೂಪಾಃ ॥ 10 ॥
ಮನ್ಯುರ್ಭಗೋ ಮನ್ಯುರೇವಾಸ ದೇವಃ । ಮನ್ಯುರ್-ಹೋತಾ ವರುಣೋ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ಮನ್ಯುಂ-ವಿಁಶ ಈಡತೇ ದೇವಯನ್ತೀಃ । ಪಾಹಿ ನೋ ಮನ್ಯೋ ತಪಸಾ ಶ್ರಮೇಣ ॥ ತ್ವಮಗ್ನೇ ವ್ರತಭೃಚ್ಛುಚಿಃ । ದೇವಾಗ್ಂ ಆಸಾದಯಾ ಇಹ । ಅಗ್ನೇ ಹವ್ಯಾಯ ವೋಢವೇ ॥ ವ್ರತಾ ನು ಬಿಭ್ರದ್ವ್ರತಪಾ ಅದಾಭ್ಯಃ । ಯಜಾ ನೋ ದೇವಾಗ್ಂ ಅಜರಃ ಸುವೀರಃ । ದಧ-ದ್ರತ್ನಾನಿ ಸುವಿದಾನೋ ಅಗ್ನೇ । ಗೋಪಾಯ ನೋ ಜೀವಸೇ ಜಾತವೇದಃ ॥ 11 ॥
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ತ-ನ್ಮೃತ್ಯು-ರ್ನಿರ್-ಋತ್ಯಾ ಸಂವಿಁದಾನಃ । ಪುರಾ-ಽಽದಿಷ್ಟಾದಾಹುತೀರಸ್ಯ ಹನ್ತು ॥ ಯಾತುಧಾನಾ ನಿರ್-ಋತಿರಾದು ರಕ್ಷಃ । ತೇ ಅಸ್ಯಘ್ನ-ನ್ತ್ವನೃತೇನ ಸತ್ಯಮ್ । ಇನ್ದ್ರೇಷಿತಾ ಆಜ್ಯಮಸ್ಯ ಮಥ್ನನ್ತು । ಮಾತ-ಥ್ಸಮೃದ್ಧಿ ಯದಸೌ ಕರೋತಿ ॥ ಹನ್ಮಿ ತೇ-ಽಹ-ಙ್ಕೃತಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಯೋ ಮೇ ಘೋರಮಚೀ ಕೃತಃ । ಅಪಾಞ್ಚೌ ತ ಉಭೌ ಬಾಹೂ । ಅಪನಹ್ಯಾಮ್ಯಾಸ್ಯಮ್ ॥ 13 ॥
ಅಪನಹ್ಯಾಮಿ ತೇ ಬಾಹೂ । ಅಪನಹ್ಯಾಮ್ಯಾಸ್ಯಮ್ । ಅಗ್ನೇ-ರ್ದೇವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ । ಸರ್ವ-ನ್ತೇ-ಽವಧಿಷ-ಙ್ಕೃತಮ್ ॥ ಪುರಾ ಽಮುಷ್ಯ ವಷಟ್ಕಾರಾತ್ । ಯಜ್ಞ-ನ್ದೇವೇಷು ನಸ್ಕೃಧಿ । ಸ್ವಿಷ್ಟಮಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಭೂಯಾತ್ । ಮಾ-ಽಸ್ಮಾ-ನ್ಪ್ರಾಪ-ನ್ನರಾತಯಃ ॥ ಅನ್ತಿ ದೂರೇ ಸತೋ ಅಗ್ನೇ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯಾ ಽಭಿದಾಸತಃ ॥ 14 ॥
ವಷಟ್ಕಾರೇಣ ವಜ್ರೇಣ । ಕೃತ್ಯಾಗ್ಂ ಹನ್ಮಿ ಕೃತಾಮಹಮ್ ॥ ಯೋ ಮಾ ನಕ್ತ-ನ್ದಿವಾ ಸಾಯಮ್ । ಪ್ರಾತಶ್ಚಾಹ್ನೋ ನಿಪೀಯತಿ । ಅದ್ಯಾ ತಮಿನ್ದ್ರ ವಜ್ರೇಣ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯ-ಮ್ಪಾದಯಾಮಸಿ ॥ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಗೃಹೋ-ಽಸಿ ತ-ನ್ತ್ವಾ । ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಸಗು-ಸ್ಸಾಶ್ವಃ । ಸಹ ಯನ್ಮೇ ಅಸ್ತಿ ತೇನ ॥ ಈಡೇ ಅಗ್ನಿಂ-ವಿಁಪಶ್ಚಿತಮ್ ॥ 15 ॥
ಗಿರಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಾಧನಮ್ । ಶ್ರುಷ್ಟೀವಾನ-ನ್ಧಿತಾವಾನಮ್ ॥ ಅಗ್ನೇ ಶಕೇಮ ತೇ ವಯಮ್ । ಯಮ-ನ್ದೇವಸ್ಯ ವಾಜಿನಃ । ಅತಿ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂಸಿ ತರೇಮ ॥ ಅವತ-ಮ್ಮಾ ಸಮನಸೌ ಸಮೋಕಸೌ । ಸಚೇತಸೌ ಸರೇತಸೌ । ಉಭೌ ಮಾಮವತ-ಞ್ಜಾತವೇದಸೌ । ಶಿವೌ ಭವತಮದ್ಯ ನಃ ॥ ಸ್ವಯ-ಙ್ಕೃಣ್ವಾನ-ಸ್ಸುಗಮಪ್ರಯಾವಮ್ ॥ 16 ॥
ತಿಗ್ಮಶೃಙ್ಗೋ ವೃಷಭ-ಶ್ಶೋಶುಚಾನಃ । ಪ್ರತ್ನಗ್ಂ ಸಧಸ್ಥ-ಮನುಪಶ್ಯಮಾನಃ । ಆ ತನ್ತುಮಗ್ನಿ-ರ್ದಿವ್ಯ-ನ್ತತಾನ ॥ ತ್ವ-ನ್ನಸ್ತನ್ತುರುತ ಸೇತುರಗ್ನೇ । ತ್ವ-ಮ್ಪನ್ಥಾ ಭವಸಿ ದೇವಯಾನಃ । ತ್ವಯಾ ಽಗ್ನೇ ಪೃಷ್ಠಂ-ವಁಯಮಾರುಹೇಮ । ಅಥಾ ದೇವೈ-ಸ್ಸಧಮಾದ-ಮ್ಮದೇಮ ॥ ಉದುತ್ತಮ-ಮ್ಮುಮುಗ್ಧಿ ನಃ । ವಿ ಪಾಶ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯಮ-ಞ್ಚೃತ । ಅವಾಧಮಾನಿ ಜೀವಸೇ ॥ 17 ॥
ವಯಗ್ಂ ಸೋಮ ವ್ರತೇ ತವ । ಮನಸ್ತನೂಷು ಬಿಭ್ರತಃ । ಪ್ರಜಾ ವನ್ತೋ ಅಶೀಮಹಿ ॥ ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ದೇವೀ ಸುಭಗಾ ಸುಪತ್ನೀ । ಉದಗ್ಂಶೇನ ಪತಿವಿದ್ಯೇ ಜಿಗಾಯ । ತ್ರಿಗ್ಂಶದಸ್ಯಾ ಜಘನಂ-ಯೋಁಜನಾನಿ । ಉಪಸ್ಥ ಇನ್ದ್ರಗ್ಗ್ ಸ್ಥವಿರ-ಮ್ಬಿಭರ್ತಿ ॥ ಸೇನಾ ಹ ನಾಮ ಪೃಥಿವೀ ಧನಞ್ಜಯಾ । ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾ ಅದಿತಿ-ಸ್ಸೂರ್ಯತ್ವಕ್ । ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ದೇವೀ ಪ್ರಾಸಹಾ ದದಾನಾ ॥ 18 ॥
ಸಾ ನೋ ದೇವೀ ಸುಹವಾ ಶರ್ಮ ಯಚ್ಛತು ॥ ಆ ತ್ವಾ ಽಹಾರ್ಷಮನ್ತರಭೂಃ । ಧ್ರುವಸ್ತಿಷ್ಠಾವಿಚಾಚಲಿಃ । ವಿಶಸ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಾ ವಾಞ್ಛನ್ತು । ಮಾ ತ್ವ-ದ್ರಾಷ್ಟ್ರ-ಮಧಿಭ್ರಶತ್ ॥ ಧ್ರುವಾ ದ್ಯೌ-ರ್ಧ್ರುವಾ ಪೃಥಿವೀ । ಧ್ರುವಂ-ವಿಁಶ್ವಮಿದ-ಞ್ಜಗತ್ । ಧ್ರುವಾ ಹ ಪರ್ವತಾ ಇಮೇ । ಧ್ರುವೋ ರಾಜಾ ವಿಶಾಮಯಮ್ ॥ ಇಹೈವೈಧಿ ಮಾ ವ್ಯಥಿಷ್ಠಾಃ ॥ 19 ॥
ಪರ್ವತ ಇವಾ ವಿಚಾಚಲಿಃ । ಇನ್ದ್ರ ಇವೇಹ ಧ್ರುವಸ್ತಿಷ್ಠ । ಇಹ ರಾಷ್ಟ್ರ-ಮುಧಾರಯ ॥ ಅಭಿತಿಷ್ಠ ಪೃತನ್ಯತಃ । ಅಧರೇ ಸನ್ತು ಶತ್ರವಃ । ಇನ್ದ್ರ ಇವ ವೃತ್ರಹಾತಿಷ್ಠ । ಅಪಃ, ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ಸಜಂಯಁನ್ನ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ ಏಣಮದೀಧರತ್ । ಧ್ರುವ-ನ್ಧ್ರುವೇಣ ಹವಿಷಾ । ತಸ್ಮೈ ದೇವಾ ಅಧಿಬ್ರವನ್ನ್ । ಅಯ-ಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಃ ॥ 20 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ಮಾ ತ್ವತ್ಕ್ಷೇತ್ರಾ-ಣ್ಯರಣಾನಿ ಗನ್ಮ ॥ ವೃಞ್ಜೇ ಹವಿರ್ನಮಸಾ ಬರ್ಹಿರಗ್ನೌ । ಅಯಾಮಿ ಸ್ರುಗ್ ಘೃತವತೀ ಸುವೃಕ್ತಿಃ । ಅಮ್ಯಕ್ಷಿ ಸದ್ಮ ಸದನೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ಅಶ್ರಾಯಿ ಯಜ್ಞ-ಸ್ಸೂರ್ಯೇ ನ ಚಕ್ಷುಃ ॥ ಇಹಾರ್ವಾಞ್ಚಮತಿಹ್ವಯೇ । ಇನ್ದ್ರ-ಞ್ಜೈತ್ರಾಯ ಜೇತವೇ । ಅಸ್ಮಾಕಮಸ್ತು ಕೇವಲಃ ॥ ಅರ್ವಾಞ್ಚಮಿನ್ದ್ರಮಮುತೋ ಹವಾಮಹೇ । ಯೋ ಗೋಜಿ-ದ್ಧನಜಿ-ದಶ್ವಜಿದ್ಯಃ ॥ 22 ॥
ಇಮ-ನ್ನೋ ಯಜ್ಞಂ-ವಿಁಹವೇ ಜುಷಸ್ವ । ಅಸ್ಯ ಕುರ್ಮೋ ಹರಿವೋ ಮೇದಿನ-ನ್ತ್ವಾ ॥ ಅಸಮೃಂಷ್ಟೋ ಜಾಯಸೇ ಮಾತೃವೋ-ಶ್ಶುಚಿಃ । ಮನ್ದ್ರಃ ಕವಿರುದತಿಷ್ಠೋ ವಿವಸ್ವತಃ । ಘೃತೇನ ತ್ವಾ ಽವರ್ಧಯನ್ನಗ್ನ ಆಹುತ । ಧೂಮಸ್ತೇ ಕೇತುರಭವ-ದ್ದಿವಿ ಶ್ರಿತಃ ॥ ಅಗ್ನಿರಗ್ರೇ ಪ್ರಥಮೋ ದೇವತಾನಾಮ್ । ಸಂಯಾಁತಾನಾ-ಮುತ್ತಮೋ ವಿಷ್ಣುರಾಸೀತ್ । ಯಜಮಾನಾಯ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ದೇವಾನ್ । ದೀಕ್ಷಯೇದಗ್ಂ ಹವಿರಾಗಚ್ಛತ-ನ್ನಃ ॥ 23 ॥
ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋ ತಪ ಉತ್ತಮ-ಮ್ಮಹಃ । ದೀಕ್ಷಾಪಾಲೇಭ್ಯೋ ವನತಗ್ಂ ಹಿ ಶಕ್ರಾ । ವಿಶ್ವೈ-ರ್ದೇವೈ-ರ್ಯಜ್ಞಿಯೈ-ಸ್ಸಂವಿಁದಾನೌ । ದೀಕ್ಷಾಮಸ್ಮೈ ಯಜಮಾನಾಯ ಧತ್ತಮ್ ॥ ಪ್ರತ-ದ್ವಿಷ್ಣುಃ ಸ್ತವತೇ ವೀರ್ಯಾಯ । ಮೃಗೋ ನ ಭೀಮಃ ಕುಚರೋ ಗಿರಿಷ್ಠಾಃ । ಯಸ್ಯೋರುಷು ತ್ರಿಷು ವಿಕ್ರಮಣೇಷು । ಅಧಿಕ್ಷಿಯನ್ತಿ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ ॥ ನೂ ಮರ್ತೋ ದಯತೇ ಸನಿಷ್ಯನ್. ಯಃ । ವಿಷ್ಣವ ಉರುಗಾಯಾಯ ದಾಶತ್ ॥ 24 ॥
ಪ್ರ ಯ-ಸ್ಸತ್ರಾಚಾ ಮನಸಾ ಯಜಾ ತೈ । ಏತಾವನ್ತ-ನ್ನರ್ಯಮಾವಿವಾಸಾತ್ ॥ ವಿಚಕ್ರಮೇ ಪೃಥಿವೀಮೇಷ ಏತಾಮ್ । ಕ್ಷೇತ್ರಾಯ ವಿಷ್ಣು-ರ್ಮನುಷೇ ದಶಸ್ಯನ್ನ್ । ಧ್ರುವಾಸೋ ಅಸ್ಯ ಕೀರಯೋ ಜನಾಸಃ । ಉರುಕ್ಷಿತಿಗ್ಂ ಸುಜನಿಮಾ ಚಕಾರ ॥ ತ್ರಿರ್ದೇವಃ ಪೃಥಿವೀಮೇಷ ಏತಾಮ್ । ವಿಚಕ್ರಮೇ ಶತರ್ಚಸ-ಮ್ಮಹಿತ್ವಾ । ಪ್ರ ವಿಷ್ಣು-ರಸ್ತು ತವಸಸ್ತ ವೀಯಾನ್ । ತ್ವೇಷಗ್ಗ್ ಹ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥವಿರಸ್ಯ ನಾಮ ॥ 25 ॥
ಹೋತಾರ-ಞ್ಚಿತ್ರರಥ-ಮದ್ಧ್ವರಸ್ಯ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕೇತುಗ್ಂ ರುಶನ್ತಮ್ । ಪ್ರತ್ಯರ್ಧಿ-ನ್ದೇವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಮಹ್ನಾ । ಶ್ರಿಯಾ ತ್ವ-ಽಗ್ನಿಮತಿಥಿ-ಞ್ಜನಾನಾಮ್ ॥ ಆ ನೋ ವಿಶ್ವಾಭಿರೂತಿಭಿಃ ಸಜೋಷಾಃ । ಬ್ರಹ್ಮ ಜುಷಾಣೋ ಹರ್ಯಶ್ವ ಯಾಹಿ । ವರೀವೃಜ-ಥ್ಸ್ಥವಿರೇಭಿ-ಸ್ಸುಶಿಪ್ರ । ಅಸ್ಮೇ ದಧ-ದ್ವೃಷಣಗ್ಂ ಶುಷ್ಮಮಿನ್ದ್ರ ॥ ಇನ್ದ್ರಃ ಸುವರ್ಷಾ ಜನಯನ್ನಹಾನಿ । ಜಿಗಾಯೋಶಿಗ್ಭಿಃ ಪೃತನಾ ಅಭಿಶ್ರೀಃ ॥ 26 ॥
ಪ್ರಾರೋಚಯನ್ಮನವೇ ಕೇತುಮಹ್ನಾಮ್ । ಅವಿನ್ದಜ್ಜ್ಯೋತಿ-ರ್ಬೃಹತೇ ರಣಾಯ ॥ ಅಶ್ವಿನಾವವಸೇ ನಿಹ್ವಯೇ ವಾಮ್ । ಆ ನೂನಂ-ಯಾಁತಗ್ಂ ಸುಕೃತಾಯ ವಿಪ್ರಾ । ಪ್ರಾತರ್ಯುಕ್ತೇನ ಸುವೃತಾ ರಥೇನ । ಉಪಾಗಚ್ಛತಮವಸಾ ಽಽಗತ-ನ್ನಃ ॥ ಅವಿಷ್ಟ-ನ್ಧೀಷ್ವಶ್ವಿನಾ ನ ಆಸು । ಪ್ರಜಾವ-ದ್ರೇತೋ ಅಹ್ರಯ-ನ್ನೋ ಅಸ್ತು । ಆವಾ-ನ್ತೋಕೇ ತನಯೇ ತೂತುಜಾನಾಃ । ಸುರತ್ನಾಸೋ ದೇವವೀತಿ-ಙ್ಗಮೇಮ ॥ 27 ॥
ತ್ವಗ್ಂ ಸೋಮ ಕ್ರತುಭಿ-ಸ್ಸುಕ್ರತುರ್ಭೂಃ । ತ್ವ-ನ್ದಕ್ಷೈ-ಸ್ಸುದಕ್ಷೋ ವಿಶ್ವವೇದಾಃ । ತ್ವಂ-ವೃಁಷಾ ವೃಷತ್ವೇಭಿ-ರ್ಮಹಿತ್ವಾ । ದ್ಯುಮ್ನೇಭಿ-ರ್ದ್ಯುಮ್ನ್ಯಭವೋ ನೃಚಕ್ಷಾಃ ॥ ಅಷಾಢಂ-ಯುಁಥ್ಸು ಪೃತನಾಸು ಪಪ್ರಿಮ್ । ಸುವರ.ಷಾಮಫ್ಸ್ವಾಂ-ವೃಁಜನಸ್ಯ ಗೋಪಾಮ್ । ಭರೇಷುಜಾಗ್ಂ ಸುಕ್ಷಿತಿಗ್ಂ ಸುಶ್ರವಸಮ್ । ಜಯನ್ತ-ನ್ತ್ವಾಮನು ಮದೇಮ ಸೋಮ ॥ ಭವಾ ಮಿತ್ರೋ ನ ಶೇವ್ಯೋ ಘೃತಾಸುತಿಃ । ವಿಭೂತದ್ಯುಮ್ನ ಏವಯಾ ಉ ಸಪ್ರಥಾಃ ॥ 28 ॥
ಅಧಾ ತೇ ವಿಷ್ಣೋ ವಿದುಷಾಚಿದೃಧ್ಯಃ । ಸ್ತೋಮೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ರಾದ್ಧ್ಯೋ ಹವಿಷ್ಮತಃ ॥ ಯಃ ಪೂರ್ವ್ಯಾಯ ವೇಧಸೇ ನವೀಯಸೇ । ಸುಮಜ್ಜಾನಯೇ ವಿಷ್ಣವೇ ದದಾಶತಿ । ಯೋ ಜಾತಮಸ್ಯ ಮಹತೋ ಮಹಿ ಬ್ರವಾತ್ । ಸೇದು-ಶ್ಶ್ರವೋಭಿ-ರ್ಯುಜ್ಯ-ಞ್ಚಿದಭ್ಯಸತ್ ॥ ತಮು ಸ್ತೋತಾರಃ ಪೂರ್ವ್ಯಂ-ಯಁಥಾ ವಿದ ಋತಸ್ಯ । ಗರ್ಭಗ್ಂ ಹವಿಷಾ ಪಿಪರ್ತನ । ಆ-ಽಸ್ಯ ಜಾನನ್ತೋ ನಾಮ ಚಿದ್ವಿವಕ್ತನ । ಬೃಹತ್ತೇ ವಿಷ್ಣೋ ಸುಮತಿ-ಮ್ಭಜಾಮಹೇ ॥ 29 ॥
ಇಮಾ ಧಾನಾ ಘೃತಸ್ನುವಃ । ಹರೀ ಇಹೋಪವಕ್ಷತಃ । ಇನ್ದ್ರಗ್ಂ ಸುಖತಮೇ ರಥೇ ॥ ಏಷ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯ ಋತ್ವಿಯಃ । ಇನ್ದ್ರೋ ನಾಮ ಶ್ರುತೋ ಗಣೇ ॥, ಪ್ರ ತೇ ಮಹೇ । ವಿದಥೇ ಶಗ್ಂಸಿಷಗ್ಂ ಹರೀ । ಯ ಋತ್ವಿಯಃ ಪ್ರ ತೇ ವನ್ವೇ । ವನುಷೋ ಹರ್ಯತ-ಮ್ಮದಮ್ । ಇನ್ದ್ರೋ ನಾಮ ಘೃತ-ನ್ನ ಯಃ । ಹರಿಭಿಶ್ಚಾರು ಸೇಚತೇ । ಶ್ರುತೋ ಗಣ ಆ ತ್ವಾ ವಿಶನ್ತು ॥ 30 ॥
ಹರಿವರ್ಪಸ-ಙ್ಗಿರಃ ॥ ಆಚರ್ಷಣಿಪ್ರಾ ವೃಷಭೋ ಜನಾನಾಮ್ । ರಾಜಾ ಕೃಷ್ಟೀನಾ-ಮ್ಪುರುಹೂತ ಇನ್ದ್ರಃ । ಸ್ತುತ-ಶ್ಶ್ರವಸ್ಯನ್ನವಸೋಪಮದ್ರಿಕ್ । ಯುಕ್ತ್ವಾ ಹರೀ ವೃಷಣಾ ಽಽಯಾಹ್ಯರ್ವಾಮ್ ॥ ಪ್ರ ಯ-ಥ್ಸಿನ್ಧವಃ ಪ್ರಸವಂ-ಯಁದಾಯನ್ನ್ । ಆಪಃ ಸಮುದ್ರಗ್ಂ ರತ್ಥ್ಯೇವ ಜಗ್ಮುಃ । ಅತಶ್ಚಿದಿನ್ದ್ರ-ಸ್ಸದಸೋ ವರೀಯಾನ್ । ಯದೀಗ್ಂ ಸೋಮಃ ಪೃಣತಿ ದುಗ್ಧೋ ಅಗ್ಂಶುಃ ॥ ಹ್ವಯಾಮಸಿ ತ್ವೇನ್ದ್ರ ಯಾಹ್ಯರ್ವಾಮ್ ॥ 31 ॥
ಅರ-ನ್ತೇ ಸೋಮಸ್ತನುವೇ ಭವಾತಿ । ಶತಕ್ರತೋ ಮಾದಯಸ್ವಾ ಸುತೇಷು । ಪ್ರಾಸ್ಮಾಗ್ಂ ಅವ ಪೃತನಾಸು ಪ್ರ ಯುಥ್ಸು ॥ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಸೋಮಾಃ ಪ್ರದಿವೋ ವಿದಾನಾಃ । ಋಭು-ರ್ಯೇಭಿ-ರ್ವೃಷಪರ್ವಾ-ವಿಹಾಯಾಃ । ಪ್ರಯಮ್ಯಮಾಣಾ-ನ್ಪ್ರತಿ ಷೂಗೃಭಾಯ । ಇನ್ದ್ರ ಪಿಬ ವೃಷಧೂತಸ್ಯ ವೃಷ್ಣಃ ॥ ಅಹೇಡಮಾನ ಉಪಯಾಹಿ ಯಜ್ಞಮ್ । ತುಭ್ಯ-ಮ್ಪವನ್ತ ಇನ್ದವ-ಸ್ಸುತಾಸಃ । ಗಾವೋ ನ ವಜ್ರಿನ್-ಥ್ಸ್ವಮೋಕೋ ಅಚ್ಛ ॥ 32 ॥
ಇನ್ದ್ರಾಗಹಿ ಪ್ರಥಮೋ ಯಜ್ಞಿಯಾನಾಮ್ ॥ ಯಾ ತೇ ಕಾಕು-ಥ್ಸುಕೃತಾ ಯಾ ವರಿಷ್ಠಾ । ಯಯಾ ಶಶ್ವತ್ಪಿಬಸಿ ಮದ್ಧ್ವ ಊರ್ಮಿಮ್ । ತಯಾ ಪಾಹಿ ಪ್ರ ತೇ ಅದ್ಧ್ವರ್ಯುರಸ್ಥಾತ್ । ಸ-ನ್ತೇ ವಜ್ರೋ ವರ್ತತಾಮಿನ್ದ್ರ ಗವ್ಯುಃ ॥ ಪ್ರಾತರ್ಯುಜಾ ವಿಬೋಧಯ । ಅಶ್ವಿನಾವೇಹ ಗಚ್ಛತಮ್ । ಅಸ್ಯ ಸೋಮಸ್ಯ ಪೀತಯೇ ॥ ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಾಣಾ ಪ್ರಥಮಾ ಯಜದ್ಧ್ವಮ್ । ಪುರಾ ಗೃದ್ಧ್ರಾದರರುಷಃ ಪಿಬಾಥಃ । ಪ್ರಾತರ್ಹಿ ಯಜ್ಞಮಶ್ವಿನಾ ದಧಾತೇ । ಪ್ರಶಗ್ಂ ಸನ್ತಿ ಕವಯಃ ಪೂರ್ವಭಾಜಃ ॥ ಪ್ರಾತರ್ಯಜದ್ಧ್ವಮಶ್ವಿನಾ ಹಿನೋತ । ನ ಸಾಯಮಸ್ತಿ ದೇವಯಾ ಅಜುಷ್ಟಮ್ । ಉತಾನ್ಯೋ ಅಸ್ಮ-ದ್ಯಜತೇ ವಿಚಾಯಃ । ಪೂರ್ವಃ ಪೂರ್ವೋ ಯಜಮಾನೋ ವನೀಯಾನ್ ॥ 33 ॥
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ಅಸಿಕ್ನಿಯಸ್ಯೋಷಧೇ । ನಿರಿತೋ ನಾಶಯಾ ಪೃಷತ್ ॥ ಅಸ್ಥಿಜಸ್ಯ ಕಿಲಾಸಸ್ಯ । ತನೂಜಸ್ಯ ಚ ಯತ್ತ್ವಚಿ । ಕೃತ್ಯಯಾ ಕೃತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ । ಲಕ್ಷ್ಮ ಶ್ವೇತಮನೀನಶಮ್ ॥ ಸರೂಪಾ ನಾಮ ತೇ ಮಾತಾ । ಸರೂಪೋ ನಾಮ ತೇ ಪಿತಾ । ಸರೂಪಾ ಽಸ್ಯೋಷಧೇ ಸಾ । ಸರೂಪಮಿದ-ಙ್ಕೃಧಿ ॥ 35 ॥
ಶುನಗ್ಂ ಹುವೇಮ ಮಘವಾನಮಿನ್ದ್ರಮ್ । ಅಸ್ಮಿನ್ಭರೇ ನೃತಮಂ-ವಾಁಜಸಾತೌ । ಶೃಣ್ವನ್ತ-ಮುಗ್ರಮೂತಯೇ ಸಮಥ್ಸು । ಘ್ನನ್ತಂ-ವೃಁತ್ರಾಣಿ ಸಜಿನ್ತ-ನ್ಧನಾನಾಮ್ ॥ ಧೂನುಥ ದ್ಯಾ-ಮ್ಪರ್ವತಾನ್ದಾಶುಷೇ ವಸು । ನಿ ವೋ ವನಾ ಜಿಹತೇ ಯಾಮನೋ ಭಿಯಾ । ಕೋಪಯಥ ಪೃಥಿವೀ-ಮ್ಪೃಶ್ನಿಮಾತರಃ । ಯುಧೇ ಯದುಗ್ರಾಃ ಪೃಷತೀ-ರಯುಗ್ಧ್ವಮ್ ॥ ಪ್ರವೇಪಯನ್ತಿ ಪರ್ವತಾನ್ । ವಿವಿಞ್ಚನ್ತಿ ವನಸ್ಪತೀನ್ ॥ 36 ॥
ಪ್ರೋವಾರತ ಮರುತೋ ದುರ್ಮದಾ ಇವ । ದೇವಾಸ-ಸ್ಸರ್ವಯಾ ವಿಶಾ ॥ ಪುರುತ್ರಾ ಹಿ ಸದೃಙ್ಙಸಿ । ವಿಶೋ ವಿಶ್ವಾ ಅನು ಪ್ರಭು । ಸಮಥ್ಸು ತ್ವಾ ಹವಾಮಹೇ ॥ ಸಮಥ್ಸ್ವಗ್ನಿ-ಮವಸೇ । ವಾಜಯನ್ತೋ ಹವಾಮಹೇ । ವಾಜೇಷು ಚಿತ್ರರಾಧಸಮ್ ॥ ಸಙ್ಗಚ್ಛದ್ಧ್ವಗ್ಂ ಸಂವಁದದ್ಧ್ವಮ್ । ಸಂ-ವೋಁ ಮನಾಗ್ಂಸಿ ಜಾನತಾಮ್ ॥ 37 ॥
ದೇವಾ ಭಾಗಂ-ಯಁಥಾ ಪೂರ್ವೇ । ಸಜಾನ್ನಾನಾ ಉಪಾಸತ ॥ ಸಮಾನೋ ಮನ್ತ್ರ-ಸ್ಸಮಿತಿ-ಸ್ಸಮಾನೀ । ಸಮಾನ-ಮ್ಮನಃ ಸಹ ಚಿತ್ತಮೇಷಾಮ್ । ಸಮಾನ-ಙ್ಕೇತೋ ಅಭಿ-ಸಗ್ಂರಭದ್ಧ್ವಮ್ । ಸಜ್ಞಾನ್ನೇನ ವೋ ಹವಿಷಾ ಯಜಾಮಃ ॥ ಸಮಾನೀ ವ ಆಕೂತಿಃ । ಸಮಾನಾ ಹೃದಯಾನಿ ವಃ । ಸಮಾನಮಸ್ತು ವೋ ಮನಃ । ಯಥಾ ವ-ಸ್ಸುಸಹಾ-ಽಸತಿ ॥ 38 ॥
ಸಜ್ಞಾನ್ನ-ನ್ನ-ಸ್ಸ್ವೈಃ । ಸಜ್ಞಾನ್ನಮರಣೈಃ । ಸಜ್ಞಾನ್ನಮಶ್ವಿನಾ ಯುವಮ್ । ಇಹಾಸ್ಮಾಸು ನಿಯಚ್ಛತಮ್ ॥ ಸಜ್ಞಾನ್ನ-ಮ್ಮೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಸಜ್ಞಾನ್ನಗ್ಂ ಸವಿತಾ ಕರತ್ । ಸಜ್ಞಾನ್ನಮಶ್ವಿನಾ ಯುವಮ್ । ಇಹ ಮಹ್ಯ-ನ್ನಿಯಚ್ಛತಮ್ ॥ ಉಪಚ್ಛಾಯಾಮಿವ ಘೃಣೇಃ । ಅಗನ್ಮ ಶರ್ಮ ತೇ ವಯಮ್ ॥ 39 ॥
ಅಗ್ನೇ ಹಿರಣ್ಯಸನ್ದೃಶಃ ॥ ಅದಬ್ಧೇಭಿ-ಸ್ಸವಿತಃ ಪಾಯುಭಿಷ್ಟ್ವಮ್ । ಶಿವೇಭಿರದ್ಯ ಪರಿಪಾಹಿ ನೋ ಗಯಮ್ । ಹಿರಣ್ಯಜಿಹ್ವ-ಸ್ಸುವಿತಾಯ ನವ್ಯಸೇ । ರಕ್ಷಾಮಾಕಿರ್ನೋ ಅಘಶಗ್ಂಸ ಈಶತ ॥ ಮದೇಮದೇ ಹಿ ನೋ ದದುಃ । ಯೂಥಾ ಗವಾಮೃಜುಕ್ರತುಃ । ಸಙ್ಗೃಭಾಯ ಪುರೂ ಶತಾ । ಉಭಯಾ ಹಸ್ತ್ಯಾ ವಸು । ಶಿಶೀಹಿ ರಾಯ ಆಭರ ॥ 40 ॥
ಶಿಪ್ರಿನ್ ವಾಜಾನಾ-ಮ್ಪತೇ । ಶಚೀವಸ್ತವ ದಗ್ಂಸನಾ । ಆ ತೂ ನ ಇನ್ದ್ರ ಭಾಜಯ । ಗೋಷ್ವಶ್ವೇಷು ಶುಭ್ರುಷು । ಸಹಸ್ರೇಷು ತುವೀಮಘ ॥ ಯ-ದ್ದೇವಾ ದೇವ ಹೇಡನಮ್ । ದೇವಾಸಶ್ಚಕೃಮಾ ವಯಮ್ । ಆದಿತ್ಯಾಸ್ತಸ್ಮಾನ್ಮಾ ಯೂಯಮ್ । ಋತಸ್ಯರ್ತೇನ ಮುಞ್ಚತ ॥ ಋತಸ್ಯರ್ತೇ-ನಾದಿತ್ಯಾಃ ॥ 41 ॥
ಯಜತ್ರಾ ಮುಞ್ಚತೇಹ ಮಾ । ಯಜ್ಞೈರ್ವೋ ಯಜ್ಞವಾಹಸಃ । ಆಶಿಕ್ಷನ್ತೋ ನ ಶೇಕಿಮ ॥ ಮೇದಸ್ವತಾ ಯಜಮಾನಾಃ । ಸ್ರುಚಾ-ಽಽಜ್ಯೇನ ಜುಹ್ವತಃ । ಅಕಾಮಾ ವೋ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ । ಶಿಕ್ಷನ್ತೋ ನೋಪ ಶೇಕಿಮ ॥ ಯದಿ ದಿವಾ ಯದಿ ನಕ್ತಮ್ । ಏನ ಏನಸ್ಯೋ-ಽಕರತ್ । ಭೂತ-ಮ್ಮಾ ತಸ್ಮಾದ್ಭವ್ಯ-ಞ್ಚ ॥ 42 ॥
ದ್ರುಪದಾದಿವ ಮುಞ್ಚತು ॥ ದ್ರುಪದಾದಿವೇ-ನ್ಮುಮುಚಾನಃ । ಸ್ವಿನ್ನ-ಸ್ಸ್ನಾತ್ವೀ ಮಲಾದಿವ । ಪೂತ-ಮ್ಪವಿತ್ರೇಣೇ ವಾಜ್ಯಮ್ । ವಿಶ್ವೇ ಮುಞ್ಚನ್ತು ಮೈನಸಃ ॥ ಉದ್ವಯ-ನ್ತಮಸಸ್ಪರಿ । ಪಶ್ಯನ್ತೋ ಜ್ಯೋತಿರುತ್ತರಮ್ । ದೇವ-ನ್ದೇವತ್ರಾ ಸೂರ್ಯಮ್ । ಅಗನ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರುತ್ತಮಮ್ ॥ 43 ॥
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ತಗ್ಂ ಸದ್ಧ್ರೀಚೀರೂತಯೋ ವೃಷ್ಣಿಯಾನಿ । ಪೌಗ್ಗ್ಸ್ಯಾನಿ ನಿಯುತಃ ಸಶ್ಚುರಿನ್ದ್ರಮ್ । ಸಮುದ್ರ-ನ್ನ ಸಿನ್ಧವ ಉಕ್ಥಶುಷ್ಮಾಃ । ಉರುವ್ಯಚಸ-ಙ್ಗಿರ ಆವಿಶನ್ತಿ ॥ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಗಿರೋ ಅನಿಶಿತಸರ್ಗಾಃ । ಅಪಃ ಪ್ರೈರಯನ್-ಥ್ಸಗರಸ್ಯ ಬುದ್ಧ್ನಾತ್ । ಯೋ ಅಕ್ಷೇಣೇವ ಚಕ್ರಿಯಾ ಶಚೀಭಿಃ । ವಿಷ್ವಕ್ತಸ್ತಮ್ಭ ಪೃಥಿವೀಮುತ ದ್ಯಾಮ್ ॥ ಅಕ್ಷೋದಯಚ್ಛವಸಾ ಕ್ಷಾಮ ಬುದ್ಧ್ನಮ್ । ವಾರ್ಣವಾತಸ್ತವಿಷೀಭಿರಿನ್ದ್ರಃ ॥ 45 ॥
ದೃಢಾನ್ಯೌಘ್ನಾದುಶಮಾನ ಓಜಃ । ಅವಾಭಿನತ್ಕಕುಭಃ ಪರ್ವತಾನಾಮ್ ॥ ಆ ನೋ ಅಗ್ನೇ ಸುಕೇತುನಾ । ರಯಿಂ-ವಿಁಶ್ವಾಯುಪೋಷಸಮ್ । ಮಾರ್ಡೀಕ-ನ್ಧೇಹಿ ಜೀವಸೇ ॥ ತ್ವಗ್ಂ ಸೋಮ ಮಹೇ ಭಗಮ್ । ತ್ವಂ-ಯೂಁನ ಋತಾಯತೇ । ದಕ್ಷ-ನ್ದಧಾಸಿ ಜೀವಸೇ ॥ ರಥಂ-ಯುಁಞ್ಜತೇ ಮರುತಃ ಶುಭೇ ಸಗಮ್ । ಸೂರೋ ನ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ ಗವಿಷ್ಟಿಷು ॥ 46 ॥
ರಜಾಗ್ಂಸಿ ಚಿತ್ರಾ ವಿ ಚರನ್ತಿ ತನ್ಯವಃ । ದಿವ-ಸ್ಸಮ್ರಾಜಾ ಪಯಸಾ ನ ಉಕ್ಷತಮ್ ॥ ವಾಚಗ್ಂ ಸು ಮಿತ್ರಾವರುಣಾವಿರಾವತೀಮ್ । ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ಚಿತ್ರಾಂ-ವಁದತಿ ತ್ವಿಷೀಮತೀಮ್ । ಅಭ್ರಾ ವಸತ ಮರುತ-ಸ್ಸು ಮಾಯಯಾ । ದ್ಯಾಂ-ವಁರ್ಷಯತ-ಮರುಣಾಮರೇಪಸಮ್ ॥ ಅಯುಕ್ತ ಸಪ್ತ ಶುನ್ಧ್ಯುವಃ । ಸೂರೋ ರಥಸ್ಯ ನಪ್ತ್ರಿಯಃ । ತಾಭಿರ್ಯಾತಿ ಸ್ವಯುಕ್ತಿಭಿಃ ॥ ವಹಿಷ್ಠೇಭಿರ್ವಿಹರನ್. ಯಾಸಿ ತನ್ತುಮ್ ॥ 47 ॥
ಅವವ್ಯಯನ್ನಸಿತ-ನ್ದೇವ ವಸ್ವಃ । ದವಿದ್ಧ್ವತೋ ರಶ್ಮಯ-ಸ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ । ಚರ್ಮೇವಾವಾಧುಸ್ತಮೋ ಅಫ್ಸ್ವನ್ತಃ ॥ ಪರ್ಜನ್ಯಾಯ ಪ್ರಗಾಯತ । ದಿವಸ್ಪುತ್ರಾಯ ಮೀಢುಷೇ । ಸ ನೋ ಯವಸಮಿಚ್ಛತು ॥ ಅಚ್ಛಾ ವದ ತವಸ-ಙ್ಗೀರ್ಭಿರಾಭಿಃ । ಸ್ತುಹಿ ಪರ್ಜನ್ಯ-ನ್ನಮಸಾ ವಿವಾಸ । ಕನಿಕ್ರದ-ದ್ವೃಷಭೋ ಜೀರದಾನುಃ । ರೇತೋ ದಧಾತ್ವೋಷಧೀಷು ಗರ್ಭಮ್ ॥ 48 ॥
ಯೋ ಗರ್ಭಮೋಷಧೀನಾಮ್ । ಗವಾ-ಙ್ಕೃಣೋತ್ಯರ್ವತಾಮ್ । ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಪುರುಷೀಣಾಮ್ ॥ ತಸ್ಮಾ ಇದಾಸ್ಯೇ ಹವಿಃ । ಜುಹೋತಾ ಮಧುಮತ್ತಮಮ್ । ಇಡಾ-ನ್ನ-ಸ್ಸಂಯಁತ-ಙ್ಕರತ್ ॥ ತಿಸ್ರೋ ಯದಗ್ನೇ ಶರದಸ್ತ್ವಾಮಿತ್ । ಶುಚಿ-ಙ್ಘೃತೇನ ಶುಚಯ-ಸ್ಸಪರ್ಯನ್ನ್ । ನಾಮಾನಿ ಚಿದ್ದಧಿರೇ ಯಜ್ಞಿಯಾನಿ । ಅಸೂದಯನ್ತ ತನುವ-ಸ್ಸುಜಾತಾಃ ॥ 49 ॥
ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ನ-ಶ್ಶುನಾಸೀರೌ । ಇಮಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಮ್ಮಿಮಿಕ್ಷತಮ್ । ಗರ್ಭ-ನ್ಧತ್ತಗ್ಗ್ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ॥ ಯಯೋರಿದಂ-ವಿಁಶ್ವ-ಮ್ಭುವನ-ಮಾವಿವೇಶ । ಯಯೋರಾನನ್ದೋ ನಿಹಿತೋ ಮಹಶ್ಚ । ಶುನಾಸೀರಾವೃತುಭಿಃ ಸಂವಿಁದಾನೌ । ಇನ್ದ್ರವನ್ತೌ ಹವಿರಿದ-ಞ್ಜುಷೇಥಾಮ್ ॥ ಆ ಘಾ ಯೇ ಅಗ್ನಿಮಿನ್ಧತೇ । ಸ್ತೃಣನ್ತಿ ಬರ್ಹಿರಾನುಷಕ್ । ಯೇಷಾಮಿನ್ದ್ರೋ ಯುವಾ ಸಖಾ ॥ ಅಗ್ನ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ಮೇದಿನಾ । ಹಥೋ ವೃತ್ರಾಣ್ಯಪ್ರತಿ । ಯುವಗ್ಂ ಹಿ ವೃತ್ರಹನ್ತಮಾ ॥ ಯಾಭ್ಯಾಗ್ಂ ಸುವರಜಯನ್ನಗ್ರ ಏವ । ಯಾವಾತಸ್ಥತು-ರ್ಭುವನಸ್ಯ ಮದ್ಧ್ಯೇ । ಪ್ರಚರ್ಷಣೀ ವೃಷಣಾ ವಜ್ರಬಾಹೂ । ಅಗ್ನೀ ಇನ್ದ್ರಾ ವೃತ್ರಹಣಾ ಹುವೇ ವಾಮ್ ॥ 50 ॥
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ತದಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಮಭಿ ಪಾಥೋ ಅಶ್ಯಾಮ್ । ನರೋ ಯತ್ರ ದೇವಯವೋ ಮದನ್ತಿ । ಉರುಕ್ರಮಸ್ಯ ಸ ಹಿ ಬನ್ಧುರಿತ್ಥಾ । ವಿಷ್ಣೋಃ ಪದೇ ಪರಮೇ ಮದ್ಧ್ವ ಉಥ್ಸಃ ॥ ಕ್ರತ್ವಾ ದಾ ಅಸ್ಥು ಶ್ರೇಷ್ಠಃ । ಅದ್ಯ ತ್ವಾ ವನ್ವನ್-ಥ್ಸುರೇಕ್ಣಾಃ । ಮರ್ತ ಆನಾಶ ಸುವೃಕ್ತಿಮ್ ॥ ಇಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮವಾಹ । ಪ್ರಿಯಾ ತ ಆ ಬರಃಇ-ಸ್ಸೀದ । ವೀಹಿ ಸೂರ ಪುರೋಡಾಶಮ್ ॥ 52 ॥
ಉಪ ನ-ಸ್ಸೂನವೋ ಗಿರಃ । ಶೃಣ್ವನ್ತ್ವಮೃತಸ್ಯ ಯೇ । ಸುಮೃಡೀಕಾ ಭವನ್ತು ನಃ ॥ ಅದ್ಯಾ ನೋ ದೇವ ಸವಿತಃ । ಪ್ರಜಾವ-ಥ್ಸಾವೀ-ಸ್ಸೌಭಗಮ್ । ಪರಾ ದುಸ್ಷ್ವಪ್ನಿಯಗ್ಂ ಸುವ ॥ ವಿಶ್ವಾನಿ ದೇವ ಸವಿತಃ । ದುರಿತಾನಿ ಪರಾಸುವ । ಯ-ದ್ಭದ್ರ-ನ್ತನ್ಮ ಆಸುವ ॥ ಶುಚಿಮರ್ಕೈ-ರ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್ ॥ 53 ॥
ಅದ್ಧ್ವರೇಷು ನಮಸ್ಯತ । ಅನಾಮ್ಯೋಜ ಆಚಕೇ ॥ ಯಾ ಧಾರಯನ್ತ ದೇವಾ ಸುದಕ್ಷಾ ದಕ್ಷಪಿತಾರಾ । ಅಸುರ್ಯಾಯ ಪ್ರಮಹಸಾ ॥ ಸ ಇತ್ಕ್ಷೇತಿ ಸುಧಿತ ಓಕಸಿ ಸ್ವೇ । ತಸ್ಮಾ ಇಡಾ ಪಿನ್ವತೇ ವಿಶ್ವದಾನೀ । ತಸ್ಮೈ ವಿಶಃ ಸ್ವಯಮೇವಾನಮನ್ತಿ । ಯಸ್ಮಿ-ನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ರಾಜನಿ ಪೂರ್ವ ಏತಿ ॥ ಸಕೂತಿಮಿನ್ದ್ರ ಸಚ್ಯುತಿಮ್ । ಸಚ್ಯುತಿ-ಞ್ಜಘನಚ್ಯುತಿಮ್ ॥ 54 ॥
ಕನಾತ್ಕಾಭಾ-ನ್ನ ಆಭರ । ಪ್ರಯಫ್ಸ್ಯನ್ನಿವ ಸಕ್ಥ್ಯೌ ॥ ವಿನ ಇನ್ದ್ರ ಮೃಧೋ ಜಹಿ । ಕನೀಖುನದಿವ ಸಾಪಯನ್ನ್ । ಅಭಿ ನ-ಸ್ಸುಷ್ಟುತಿ-ನ್ನಯ ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸ್ತ್ರಿಯಾಂ-ಯಁಶಃ । ಮುಷ್ಕಯೋರದಧಾ-ಥ್ಸಪಮ್ । ಕಾಮಸ್ಯ ತೃಪ್ತಿಮಾನನ್ದಮ್ । ತಸ್ಯಾಗ್ನೇ ಭಾಜಯೇಹ ಮಾ ॥ ಮೋದಃ ಪ್ರಮೋದ ಆನನ್ದಃ ॥ 55 ॥
ಮುಷ್ಕಯೋರ್ನಿಹಿತ-ಸ್ಸಪಃ । ಸೃತ್ವೇವ ಕಾಮಸ್ಯ ತೃಪ್ಯಾಣಿ । ದಕ್ಷಿಣಾನಾ-ಮ್ಪ್ರತಿಗ್ರಹೇ ॥ ಮನಸಶ್ಚಿತ್ತ-ಮಾಕೂತಿಮ್ । ವಾಚ-ಸ್ಸತ್ಯ-ಮಶೀಮಹಿ । ಪಶೂನಾಗ್ಂ ರೂಪಮನ್ನಸ್ಯ । ಯಶ-ಶ್ಶ್ರೀ-ಶ್ಶ್ರಯತಾ-ಮ್ಮಯಿ ॥ ಯಥಾ ಽಹಮಸ್ಯಾ ಅತೃಪಗ್ಗ್ ಸ್ತ್ರಿಯೈ ಪುಮಾನ್ । ಯಥಾ ಸ್ತ್ರೀ ತೃಪ್ಯತಿ ಪುಗ್ಂಸಿ ಪ್ರಿಯೇ ಪ್ರಿಯಾ । ಏವ-ಮ್ಭಗಸ್ಯ ತೃಪ್ಯಾಣಿ ॥ 56 ॥
ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕಾಮ್ಯಃ ಪ್ರಿಯಃ ॥ ದದಾಮೀತ್ಯಗ್ನಿರ್ವದತಿ । ತಥೇತಿ ವಾಯುರಾಹ ತತ್ । ಹನ್ತೇತಿ ಸತ್ಯ-ಞ್ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ಆದಿತ್ಯ-ಸ್ಸತ್ಯಮೋಮಿತಿ ॥ ಆಪಸ್ತ-ಥ್ಸತ್ಯಮಾಭರನ್ನ್ । ಯಶೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ । ಅಸೌ ಮೇ ಕಾಮ-ಸ್ಸಮೃದ್ಧ್ಯತಾಮ್ ॥ ನ ಹಿ ಸ್ಪಶಮವಿದ-ನ್ನನ್ಯಮಸ್ಮಾತ್ । ವೈಶ್ವಾನರಾ-ತ್ಪುರ ಏತಾರಮಗ್ನೇಃ ॥ 57 ॥
ಅಥೇಮಮನ್ಥನ್ನಮೃತಮಮೂರಾಃ । ವೈಶ್ವಾನರ-ಙ್ಕ್ಷೇತ್ರಜಿತ್ಯಾಯ ದೇವಾಃ ॥ ಯೇಷಾಮಿಮೇ ಪೂರ್ವೇ ಅರ್ಮಾಸ ಆಸನ್ನ್ । ಅಯೂಪಾ-ಸ್ಸದ್ಮ ವಿಭೃತಾ ಪುರೂಣಿ । ವೈಶ್ವಾನರ ತ್ವಯಾ ತೇ ನುತ್ತಾಃ । ಪೃಥಿವೀ-ಮನ್ಯಾಮಭಿತಸ್ಥು-ರ್ಜನಾಸಃ ॥ ಪೃಥಿವೀ-ಮ್ಮಾತರ-ಮ್ಮಹೀಮ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮುಪಬ್ರುವೇ । ಬೃಹತೀಮೂತಯೇ ದಿವಮ್ ॥ ವಿಶ್ವ-ಮ್ಬಿಭರ್ತಿ ಪೃಥಿವೀ ॥ 58 ॥
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ-ವಿಁಪಪ್ರಥೇ । ದುಹೇ ದ್ಯೌ-ರ್ಬೃಹತೀ ಪಯಃ ॥ ನ ತಾ ನಶನ್ತಿ ನ ದಭಾತಿ ತಸ್ಕರಃ । ನೈನಾ ಅಮಿತ್ರೋ ವ್ಯಥಿರಾದಧರ್ಷತಿ । ದೇವಾಗ್ಶ್ಚ ಯಾಭಿ-ರ್ಯಜತೇ ದದಾತಿ ಚ । ಜ್ಯೋಗಿತ್ತಾಭಿಃ ಸಚತೇ ಗೋಪತಿ-ಸ್ಸಹ ॥ ನ ತಾ ಅರ್ವಾ ರೇಣುಕಕಾಟೋ ಅಶ್ನುತೇ । ನ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ಕೃತತ್ರ-ಮುಪಯನ್ತಿ ತಾ ಅಭಿ । ಉರುಗಾಯಮಭಯ-ನ್ತಸ್ಯ ತಾ ಅನು । ಗಾವೋ ಮರ್ತ್ಯಸ್ಯ ವಿಚರನ್ತಿ ಯಜ್ವನಃ ॥ 59 ॥
ರಾತ್ರೀ ವ್ಯಖ್ಯದಾಯತೀ । ಪುರುತ್ರಾ ದೇವ್ಯಕ್ಷಭಿಃ । ವಿಶ್ವಾ ಅಧಿ ಶ್ರಿಯೋ-ಽಧಿತ ॥ ಉಪ ತೇ ಗಾ ಇವಾಕರಮ್ । ವೃಣೀಷ್ವ ದುಹಿತ-ರ್ದಿವಃ । ರಾತ್ರೀ ಸ್ತೋಮ-ನ್ನ ಜಿಗ್ಯುಷೀ ॥ ದೇವೀಂ-ವಾಁಚಮಜನಯನ್ತ ದೇವಾಃ । ತಾಂ-ವಿಁಶ್ವರೂಪಾಃ ಪಶವೋ ವದನ್ತಿ । ಸಾ ನೋ ಮನ್ದ್ರೇಷಮೂರ್ಜ-ನ್ದುಹಾನಾ । ಧೇನುರ್ವಾಗಸ್ಮಾನುಪ ಸುಷ್ಟುತೈತು ॥ 60 ॥
ಯ-ದ್ವಾಗ್ವದನ್ತ್ಯ-ವಿಚೇತನಾನಿ । ರಾಷ್ಟ್ರೀ ದೇವಾನಾ-ನ್ನಿಷಸಾದ ಮನ್ದ್ರಾ । ಚತಸ್ರ ಊರ್ಜ-ನ್ದುದುಹೇ ಪಯಾಗ್ಂಸಿ । ಕ್ವ ಸ್ವಿ ದಸ್ಯಾಃ ಪರಮ-ಞ್ಜಗಾಮ ॥ ಗೌರೀ ಮಿಮಾಯ ಸಲಿಲಾನಿ ತಕ್ಷತೀ । ಏಕಪದೀ ದ್ವಿಪದೀ ಸಾ ಚತುಷ್ಪದೀ । ಅಷ್ಟಾಪದೀ ನವಪದೀ ಬಭೂವುಷೀ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷರಾ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮನ್ನ್ ॥ ತಸ್ಯಾಗ್ಂ ಸಮುದ್ರಾ ಅಧಿ ವಿ ಕ್ಷರನ್ತಿ । ತೇನ ಜೀವನ್ತಿ ಪ್ರದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಃ ॥ 61 ॥
ತತಃ ಕ್ಷರತ್ಯಕ್ಷರಮ್ । ತ-ದ್ವಿಶ್ವ-ಮುಪಜೀವತಿ ॥ ಇನ್ದ್ರಾ ಸೂರಾ ಜನಯನ್-ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ । ಮರುತ್ವಾಗ್ಂ ಅಸ್ತು ಗಣವಾನ್-ಥ್ಸಜಾತವಾನ್ । ಅಸ್ಯ ಸ್ನುಷಾ-ಶ್ವಶುರಸ್ಯ ಪ್ರಶಿಷ್ಟಿಮ್ । ಸಪತ್ನಾ ವಾಚ-ಮ್ಮನಸಾ ಉಪಾಸತಾಮ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ-ಸ್ಸೂರೋ ಅತರ-ದ್ರಜಾಗ್ಂಸಿ । ಸ್ನುಷಾ ಸಪತ್ನಾ-ಶ್ಶ್ವಶುರೋ-ಽಯಮಸ್ತು । ಅಯಗ್ಂ ಶತ್ರೂಞ್ಜಯತು ಜರ್ಹೃಷಾಣಃ । ಅಯಂ-ವಾಁಜ-ಞ್ಜಯತು ವಾಜಸಾತೌ ॥ ಅಗ್ನಿಃ, ಕ್ಷತ್ರಭೃದನಿಭೃಷ್ಟಮೋಜಃ । ಸಹಸ್ರಿಯೋ ದೀಪ್ಯತಾ-ಮಪ್ರಯುಚ್ಛನ್ನ್ । ವಿಭ್ರಾಜಮಾನ-ಸ್ಸಮಿಧಾನ ಉಗ್ರಃ । ಆ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷಮರುಹದ-ಗನ್ದ್ಯಾಮ್ ॥ 62 ॥
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ಅಸ್ಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅದ್ಧ್ಯಕ್ಷಮ್ । ಇಮಮಿನ್ದ್ರ ವೃಷಭ-ಙ್ಕೃಣು ॥ ಯ-ಸ್ಸುಶೃಙ್ಗಃ ಸುವೃಷಭಃ । ಕಲ್ಯಾಣೋ ದ್ರೋಣ ಆಹಿತಃ । ಕಾರ್ಷೀವಲಪ್ರಗಾಣೇನ । ವೃಷಭೇಣ ಯಜಾಮಹೇ ॥ ವೃಷಭೇಣ ಯಜಮಾನಾಃ । ಅಕ್ರೂರೇಣೇವ ಸರ್ಪಿಷಾ । ಮೃಧಶ್ಚ ಸರ್ವಾ ಇನ್ದ್ರೇಣ । ಪೃತನಾಶ್ಚ ಜಯಾಮಸಿ ॥ 64 ॥
ಯಸ್ಯಾಯಮೃಷಭೋ ಹವಿಃ । ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪರಿಣೀಯತೇ । ಜಯಾತಿ ಶತ್ರುಮಾಯನ್ತಮ್ । ಅಥೋ ಹನ್ತಿ ಪೃತನ್ಯತಃ ॥ ನೃಣಾಮಹ ಪ್ರಣೀರಸತ್ । ಅಗ್ರ ಉದ್ಭಿನ್ದತಾಮಸತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ ಶುಷ್ಮ-ನ್ತನುವಾ ಮೇರಯಸ್ವ । ನೀಚಾ ವಿಶ್ವಾ ಅಭಿತಿಷ್ಠಾಭಿಮಾತೀಃ । ನಿ ಶೃಣೀಹ್ಯಾಬಾಧಂ-ಯೋಁ ನೋ ಅಸ್ತಿ । ಉರು-ನ್ನೋ ಲೋಕ-ಙ್ಕೃಣುಹಿ ಜೀರದಾನೋ ॥ 65 ॥
ಪ್ರೇಹ್ಯಭಿಪ್ರೇಹಿ ಪ್ರಭರಾ ಸಹಸ್ವ । ಮಾ ವಿವೇನೋ ವಿ ಶೃಣುಷ್ವಾ ಜನೇಷು । ಉದೀಡಿತೋ ವೃಷಭ ತಿಷ್ಠ ಶುಷ್ಮೈಃ । ಇನ್ದ್ರ ಶತ್ರೂ-ನ್ಪುರೋ ಅಸ್ಮಾಕ ಯುದ್ಧ್ಯ ॥ ಅಗ್ನೇ ಜೇತಾ ತ್ವ-ಞ್ಜಯ । ಶತ್ರೂನ್-ಥ್ಸಹಸ ಓಜಸಾ । ವಿ ಶತ್ರೂನ್. ವಿಮೃಧೋ ನುದ ॥ ಏತ-ನ್ತೇ ಸ್ತೋಮ-ನ್ತುವಿಜಾತ ವಿಪ್ರಃ । ರಥ-ನ್ನ ಧೀರ-ಸ್ಸ್ವಪಾ ಅತಕ್ಷಮ್ । ಯದೀದಗ್ನೇ ಪ್ರತಿ ತ್ವ-ನ್ದೇವ ಹರ್ಯಾಃ ॥ 66 ॥
ಸುವರ್ವತೀರಪ ಏನಾ ಜಯೇಮ ॥ ಯೋ ಘೃತೇನಾಭಿಮಾನಿತಃ । ಇನ್ದ್ರ ಜೈತ್ರಾಯ ಜಜ್ಞಿಷೇ । ಸ ನ-ಸ್ಸಙ್ಕಾಸು ಪಾರಯ । ಪೃತನಾಸಾಹ್ಯೇಷು ಚ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ ಜಿಗಾಯ ಪೃಥಿವೀಮ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಗ್ಂ ಸುವರ್ಮಹತ್ । ವೃತ್ರಹಾ ಪುರುಚೇತನಃ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ ಜಿಗಾಯ ಸಹಸಾ ಸಹಾಗ್ಂಸಿ । ಇನ್ದ್ರೋ ಜಿಗಾಯ ಪೃತನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ ॥ 67 ॥
ಇನ್ದ್ರೋ ಜಾತೋ ವಿ ಪುರೋ ರುರೋಜ । ಸ ನಃ ಪರಸ್ಪಾ ವರಿವಃ ಕೃಣೋತು ॥ ಅಯ-ಙ್ಕೃತ್ನುರಗೃಭೀತಃ । ವಿಶ್ವಜಿ-ದುದ್ಭಿದಿ-ಥ್ಸೋಮಃ । ಋಷಿ-ರ್ವಿಪ್ರಃ ಕಾವ್ಯೇನ ॥ ವಾಯುರಗ್ರೇಗಾ ಯಜ್ಞಪ್ರೀಃ । ಸಾಕ-ಙ್ಗನ್ಮನಸಾ ಯಜ್ಞಮ್ । ಶಿವೋ ನಿಯುದ್ಭಿಃ ಶಿವಾಭಿಃ ॥ ವಾಯೋ ಶುಕ್ರೋ ಅಯಾಮಿ ತೇ । ಮದ್ಧ್ವೋ ಅಗ್ರ-ನ್ದಿವಿಷ್ಟಿಷು ॥ 68 ॥
ಆಯಾ ಹಿ ಸೋಮಪೀತಯೇ । ಸ್ವಾರುಹೋ ದೇವ ನಿಯುತ್ವತಾ ॥ ಇಮಮಿನ್ದ್ರ ವರ್ಧಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಣಾಮ್ । ಅಯಂ-ವಿಁಶಾಂ-ವಿಁಶ್ಪತಿರಸ್ತು ರಾಜಾ । ಅಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರ ಮಹಿ ವರ್ಚಾಗ್ಂಸಿ ಧೇಹಿ । ಅವರ್ಚಸ-ಙ್ಕೃಣುಹಿ ಶತ್ರುಮಸ್ಯ ॥ ಇಮಮಾಭಜ ಗ್ರಾಮೇ ಅಶ್ವೇಷು ಗೋಷು । ನಿರಮು-ಮ್ಭಜ ಯೋ-ಽಮಿತ್ರೋ ಅಸ್ಯ । ವರ್ಷ್ಮನ್ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಕಕುಭಿ ಶ್ರಯಸ್ವ । ತತೋ ನ ಉಗ್ರೋ ವಿಭಜಾ ವಸೂನಿ ॥ 69 ॥
ಅಸ್ಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಭೂರಿ ವಾಮಮ್ । ಸ-ನ್ದುಹಾಥಾ-ಙ್ಘರ್ಮದುಘೇವ ಧೇನುಃ । ಅಯಗ್ಂ ರಾಜಾ ಪ್ರಿಯ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಭೂಯಾತ್ । ಪ್ರಿಯೋ ಗವಾಮೋಷಧೀನಾ-ಮುತಾಪಾಮ್ ॥ ಯುನಜ್ಮಿ ತ ಉತ್ತರಾವನ್ತ-ಮಿನ್ದ್ರಮ್ । ಯೇನ ಜಯಾಸಿ ನ ಪರಾಜಯಾಸೈ । ಸ ತ್ವಾ ಽಕರೇಕವೃಷಭಗ್ಗ್ ಸ್ವಾನಾಮ್ । ಅಥೋ ರಾಜನ್ನುತ್ತಮ-ಮ್ಮಾನವಾನಾಮ್ ॥ ಉತ್ತರಸ್ತ್ವಮಧರೇ ತೇ ಸಪತ್ನಾಃ । ಏಕವೃಷಾ ಇನ್ದ್ರಸಖಾ ಜಿಗೀವಾನ್ ॥ 70 ॥
ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾಃ ಪೃತನಾ-ಸ್ಸಜಂಯಁಞ್ಜಯನ್ನ್ । ಅಭಿತಿಷ್ಠ ಶತ್ರೂಯತ-ಸ್ಸಹಸ್ವ ॥ ತುಭ್ಯ-ಮ್ಭರನ್ತಿ ಕ್ಷಿತಯೋ ಯವಿಷ್ಠ । ಬಲಿಮಗ್ನೇ ಅನ್ತಿ ತ ಓತ ದೂರಾತ್ । ಆ ಭನ್ದಿಷ್ಠಸ್ಯ ಸುಮತಿ-ಞ್ಚಿಕಿದ್ಧಿ । ಬೃಹತ್ತೇ ಅಗ್ನೇ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಭದ್ರಮ್ ॥ ಯೋ ದೇಹ್ಯೋ ಅನಮಯದ್ವಧಸ್ನೈಃ । ಯೋ ಅರ್ಯಪತ್ನೀ-ರುಷಸಶ್ಚಕಾರ । ಸ ನಿರುದ್ಧ್ಯಾ ನಹುಷೋ ಯಹ್ವೋ ಅಗ್ನಿಃ । ವಿಶಶ್ಚಕ್ರೇ ಬಲಿಹೃತ-ಸ್ಸಹೋಭಿಃ ॥ 71 ॥
ಪ್ರ ಸದ್ಯೋ ಅಗ್ನೇ ಅತ್ಯಷ್ಯನ್ಯಾನ್ । ಆವಿರ್ಯಸ್ಮೈ ಚಾರುತರೋ ಬಭೂಥ । ಈಡೇನ್ಯೋ ವಪುಷ್ಯೋ ವಿಭಾವಾ । ಪ್ರಿಯೋ ವಿಶಾಮತಿಥಿ-ರ್ಮಾನುಷೀಣಾಮ್ ॥ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವೀರ್ಯಾ ಸಮ್ಭೃತಾನಿ । ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ರೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠ-ನ್ದಿವಮಾತತಾನ । ಋತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಥಮೋತ ಜಜ್ಞೇ । ತೇನಾರ್ಹತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸ್ಪರ್ಧಿತು-ಙ್ಕಃ ॥ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ರುಚೋ ಘೃತವತೀಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸ್ವರವೋ ಮಿತಾಃ ॥ 72 ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತನ್ತವಃ । ಋತ್ವಿಜೋ ಯೇ ಹವಿಷ್ಕೃತಃ ॥ ಶೃಙ್ಗಾಣೀವೇಚ್ಛೃಙ್ಗಿಣಾಗ್ಂ ಸನ್ದದೃಶ್ರಿರೇ । ಚಷಾಲವನ್ತ-ಸ್ಸ್ವರವಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ । ತೇ ದೇವಾಸ-ಸ್ಸ್ವರವಸ್ತಸ್ಥಿವಾಗ್ಂಸಃ । ನಮ-ಸ್ಸಖಿಭ್ಯ-ಸ್ಸನ್ನಾನ್ಮಾ ಽವಗಾತ ॥ ಅಭಿಭೂರಗ್ನಿರತರ-ದ್ರಜಾಗ್ಂಸಿ । ಸ್ಪೃಧೋ ವಿಹತ್ಯ ಪೃತನಾ ಅಭಿಶ್ರೀಃ । ಜುಷಾಣೋ ಮ ಆಹುತಿ-ಮ್ಮಾ ಮಹಿಷ್ಟ । ಹತ್ವಾ ಸಪತ್ನಾನ್. ವರಿವಸ್ಕರನ್ನಃ ॥ ಈಶಾನ-ನ್ತ್ವಾ ಭುವನಾನಾ-ಮಭಿಶ್ರಿಯಮ್ । ಸ್ತೌಮ್ಯಗ್ನ ಉರುಕೃತಗ್ಂ ಸುವೀರಮ್ । ಹವಿ-ರ್ಜುಷಾಣ-ಸ್ಸಪತ್ನಾಗ್ಂ ಅಭಿಭೂರಸಿ । ಜಹಿ ಶತ್ರೂಗ್ಂರಪ ಮೃಧೋ ನುದಸ್ವ ॥ 73 ॥
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಉಪಹೋಮಾಃ
ಅಗ್ನಿರ್ವಿಶಾ-ಮ್ಮಾನುಷೀಣಾಮ್ । ತೂರ್ಣೀ ರಥ-ಸ್ಸದಾ ನವಃ ॥ ನವಗ್ಂ ಸೋಮಾಯ ವಾಜಿನೇ । ಆಜ್ಯ-ಮ್ಪಯಸೋ-ಽಜನಿ । ಜುಷ್ಟಗ್ಂ ಶುಚಿತಮಂ-ವಁಸು ॥ ನವಗ್ಂ ಸೋಮ ಜುಷಸ್ವ ನಃ । ಪೀಯೂಷಸ್ಯೇಹ ತೃಪ್ಣುಹಿ । ಯಸ್ತೇ ಭಾಗ ಋತಾವಯಮ್ ॥ ನವಸ್ಯ ಸೋಮ ತೇ ವಯಮ್ । ಆ ಸುಮತಿಂ-ವೃಁಣೀಮಹೇ ॥ 75 ॥
ಸ ನೋ ರಾಸ್ವ ಸಹಸ್ರಿಣಃ ॥ ನವಗ್ಂ ಹವಿರ್ಜುಷಸ್ವ ನಃ । ಋತುಭಿಃ ಸೋಮ ಭೂತಮಮ್ । ತದಙ್ಗ ಪ್ರತಿಹರ್ಯ ನಃ । ರಾಜನ-ಥ್ಸೋಮ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ॥ ನವಗ್ಗ್ ಸ್ತೋಮ-ನ್ನವಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾ-ನ್ನಿವೇದಯ । ತಜ್ಜುಷೇತಾಗ್ಂ ಸಚೇತಸಾ ॥ ಶುಚಿ-ನ್ನು ಸ್ತೋಮ-ನ್ನವಜಾತಮದ್ಯ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೃತ್ರಹಣಾ ಜುಷೇಥಾಮ್ ॥ 76 ॥
ಉಭಾ ಹಿ ವಾಗ್ಂ ಸುಹವಾ ಜೋಹವೀಮಿ । ತಾ ವಾಜಗ್ಂ ಸದ್ಯ ಉಶತೇ ಧೇಷ್ಠಾ ॥ ಅಗ್ನಿರಿನ್ದ್ರೋ ನವಸ್ಯ ನಃ । ಅಸ್ಯ ಹವ್ಯಸ್ಯ ತೃಪ್ಯತಾಮ್ । ಇಹ ದೇವೌ ಸಹಸ್ರಿಣೌ ॥ ಯಜ್ಞ-ನ್ನ ಆ ಹಿ ಗಚ್ಛತಾಮ್ । ವಸುಮನ್ತಗ್ಂ ಸುವರ್ವಿದಮ್ । ಅಸ್ಯ ಹವ್ಯಸ್ಯ ತೃಪ್ಯತಾಮ್ । ಅಗ್ನಿರಿನ್ದ್ರೋ ನವಸ್ಯ ನಃ ॥ ವಿಶ್ವಾ-ನ್ದೇವಾಗ್ ಸ್ತರ್ಪಯತ ॥ 77 ॥
ಹವಿಷೋ-ಽಸ್ಯ ನವಸ್ಯ ನಃ । ಸುವರ್ವಿದೋ ಹಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ॥ ಏದ-ಮ್ಬರ್ಹಿ-ಸ್ಸುಷ್ಟರೀಮಾ ನವೇನ । ಅಯಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಭಾಗಃ । ಅಯ-ಮ್ಬಭೂವ ಭುವನಸ್ಯ ಗರ್ಭಃ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಇದಮದ್ಯಾಗಮಿಷ್ಠಾಃ ॥ ಇಮೇ ನು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸಮೀಚೀ । ತನ್ವಾನೇ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪುರುಪೇಶಸ-ನ್ಧಿಯಾ । ಆ-ಽಸ್ಮೈ ಪೃಣೀತಾ-ಮ್ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ । ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪುಷ್ಟಿಮಮೃತ-ನ್ನವೇನ ॥ 78 ॥
ಇಮೇ ಧೇನೂ ಅಮೃತಂ-ಯೇಁ ದುಹಾತೇ । ಪಯಸ್ವ-ತ್ಯುತ್ತರಾಮೇತು ಪುಷ್ಟಿಃ । ಇಮಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಞ್ಜುಷಮಾಣೇ ನವೇನ । ಸಮೀಚೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಘೃತಾಚೀ ॥ ಯವಿಷ್ಠೋ ಹವ್ಯವಾಹನಃ । ಚಿತ್ರಭಾನು-ರ್ಘೃತಾಸುತಿಃ । ನವಜಾತೋ ವಿರೋಚಸೇ । ಅಗ್ನೇ ತತ್ತೇ ಮಹಿತ್ವನಮ್ ॥ ತ್ವಮಗ್ನೇ ದೇವತಾಭ್ಯಃ । ಭಾಗೇ ದೇವ ನ ಮೀಯಸೇ ॥ 79 ॥
ಸ ಏನಾ ವಿದ್ವಾನ್. ಯಕ್ಷ್ಯಸಿ । ನವಗ್ಗ್ ಸ್ತೋಮ-ಞ್ಜುಷಸ್ವ ನಃ ॥ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಾಶ್ಞಾತು । ಸ ಹಿ ವೇದ ಯಥಾ ಹವಿಃ । ಶಿವಾ ಅಸ್ಮಭ್ಯ-ಮೋಷಧೀಃ । ಕೃಣೋತು ವಿಶ್ವಚರ್ಷಣಿಃ ॥ ಭದ್ರಾನ್ನ-ಶ್ಶ್ರೇಯ-ಸ್ಸಮನೈಷ್ಟ ದೇವಾಃ । ತ್ವಯಾ-ಽವಸೇನ ಸಮಶೀಮಹಿ ತ್ವಾ । ಸ ನೋ ಮಯೋಭೂಃ ಪಿತೋ ಆವಿಶಸ್ವ । ಶ-ನ್ತೋಕಾಯ ತನುವೇ ಸ್ಯೋನಃ ॥ ಏತಮು ತ್ಯ-ಮ್ಮಧುನಾ ಸಂಯುಁತಂ-ಯಁವಮ್ । ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಅಧಿಮನಾವಚರ್ಕೃಷುಃ । ಇನ್ದ್ರ ಆಸೀ-ಥ್ಸೀರಪತಿ-ಶ್ಶತಕ್ರತುಃ । ಕೀನಾಶಾ ಆಸ-ನ್ಮರುತಃ ಸುದಾನವಃ ॥ 80 ॥
