kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - upahomāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - upahomāḥ
anuvākaṃ 1 - upahomāḥ
juṣṭo॒ damṷ̄nā॒ ati̭thirduro॒ṇe | i॒ma-nno̭ ya॒jñamupa̭ yāhi vi॒dvān | viśvā̭ agne-'bhi॒ yujo̭ vi॒hatya̭ | śa॒trū॒ya॒tāmābha̭rā॒ bhoja̭nāni || agne॒ śardha̭ maha॒te saubha̭gāya | tava̭ dyu॒mnānyṷtta॒māni̭ santu | sa-ñjā᳚spa॒tyagṃ su॒yama॒mā kṛ̭ṇuṣva | śa॒trū॒ya॒tāma॒bhiti̭ṣṭhā॒ mahāgṃ̭si || agne॒ yo no॒-'bhito॒ janaḥ̭ | vṛko॒ vāro॒ jighāgṃ̭sati || 1 ||
tāgstvaṃ-vṛ~̭trahañjahi | vasva॒smabhya॒-mābha̭ra || agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti | sa॒mā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ | mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || tvami̭ndrābhi॒bhūra̭si | de॒vo vijñā̭tavīryaḥ | vṛ॒tra॒hā pṷru॒ceta̭naḥ || apa॒ prāca̭ indra॒ viśvāgṃ̭ a॒mitrāṋ || 2 ||
apāpā̭co abhibhūte nudasva | apodī̭co॒ apa̭ śūrādha॒rāca̭ ū॒rau | yathā॒ tava॒ śarma॒nmadḙma || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || yu॒je ratha̭-ṅga॒veṣa̭ṇa॒gṃ॒ hari̭bhyām | upa॒ brahmā̭ṇi jujuṣā॒ṇa-ma̭sthuḥ | vibā̭dhiṣṭā॒sya roda̭sī mahi॒tvā | indro̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒tī ja̭gha॒nvān || 3 ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || tvāma̭gne ha॒viṣma̭ntaḥ | de॒va-mmartā̭sa īḍate || 4 ||
manye᳚ tvā jā॒tavḙdasam | sa ha॒vyā va̭kṣyā-'nu॒ṣak || viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātavedaḥ | sindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi | agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒naḥ | a॒smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m || pū॒ṣā gā anvḙtu naḥ | pū॒ṣā ra̭kṣa॒tvarva̭taḥ | pū॒ṣā vājagṃ̭ sanotu naḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvāḥ᳚ || 5 ||
so a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat | sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vīraḥ | apra̭yuccha-npu॒ra ḙtu॒ prajā॒nann || tvama̭gne sa॒prathā̭ asi | juṣṭo॒ hotā॒ vare᳚ṇyaḥ | tvayā̭ ya॒jñaṃ-vi~ta̭nvate || a॒gnī rakṣāgṃ̭si sedhati | śu॒kraśo̭ci॒rama̭rtyaḥ | śuciḥ̭ pāva॒ka īḍyaḥ̭ || agne॒ rakṣā̭ṇo॒ agṃha̭saḥ || 6 ||
prati̭ṣma deva॒ rīṣa̭taḥ | tapi̭ṣṭhaira॒jaro̭ daha || agne॒ hagṃsi॒ nya̭triṇa᳚m | dīdya॒-nmartye॒ṣvā | sve kṣayḙ śucivrata || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam | vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ | tvagṃhi vi॒śva bhḙṣajaḥ | de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se || dvāvi॒mau vātā̭ vātaḥ || 7 ||
ā sindho॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ | dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātṷ | parā॒-'nyo vā̭tu॒ yadrapaḥ̭ || yada॒do vā̭ta te gṛ॒he | a॒mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ | tato̭ no dehi jī॒vase᳚ | tato̭ no dhehi bheṣa॒jam | tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha || vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam | śa॒mbhū-rma̭yo॒ bhūrno̭ hṛ॒de || 8 ||
praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam || i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati || 9 ||
sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || tvayā̭ manyo sa॒ratha̭-māru॒jantaḥ̭ | harṣa̭māṇāso dhṛṣa॒tā ma̭rutvaḥ | ti॒gmeṣa̭va॒ āyṷdhā sa॒gṃ॒śiśā̭nāḥ | upa॒praya̭nti॒ naro̭ a॒gnirṷ̄pāḥ || 10 ||
ma॒nyurbhago̭ ma॒nyure॒vāsa̭ de॒vaḥ | ma॒nyur-hotā॒ varṷṇo vi॒śvavḙdāḥ | ma॒nyuṃ-vi~śa̭ īḍate deva॒yantīḥ᳚ | pā॒hi no̭ manyo॒ tapa̭sā॒ śramḙṇa || tvama̭gne vrata॒bhṛcchuciḥ̭ | de॒vāgṃ āsā̭dayā i॒ha | agnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve || vra॒tā nu bibhra̭dvrata॒pā adā᳚bhyaḥ | yajā̭ no de॒vāgṃ a॒jaraḥ̭ su॒vīraḥ̭ | dadha॒-dratnā̭ni suvidā॒no a̭gne | go॒pā॒ya no̭ jī॒vasḙ jātavedaḥ || 11 ||
tāgstvaṃ-vṛ~̭trahañjahi | vasva॒smabhya॒-mābha̭ra || agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti | sa॒mā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ | mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || tvami̭ndrābhi॒bhūra̭si | de॒vo vijñā̭tavīryaḥ | vṛ॒tra॒hā pṷru॒ceta̭naḥ || apa॒ prāca̭ indra॒ viśvāgṃ̭ a॒mitrāṋ || 2 ||
apāpā̭co abhibhūte nudasva | apodī̭co॒ apa̭ śūrādha॒rāca̭ ū॒rau | yathā॒ tava॒ śarma॒nmadḙma || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || yu॒je ratha̭-ṅga॒veṣa̭ṇa॒gṃ॒ hari̭bhyām | upa॒ brahmā̭ṇi jujuṣā॒ṇa-ma̭sthuḥ | vibā̭dhiṣṭā॒sya roda̭sī mahi॒tvā | indro̭ vṛ॒trāṇya̭pra॒tī ja̭gha॒nvān || 3 ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || tvāma̭gne ha॒viṣma̭ntaḥ | de॒va-mmartā̭sa īḍate || 4 ||
manye᳚ tvā jā॒tavḙdasam | sa ha॒vyā va̭kṣyā-'nu॒ṣak || viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātavedaḥ | sindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi | agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒naḥ | a॒smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m || pū॒ṣā gā anvḙtu naḥ | pū॒ṣā ra̭kṣa॒tvarva̭taḥ | pū॒ṣā vājagṃ̭ sanotu naḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvāḥ᳚ || 5 ||
so a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat | sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vīraḥ | apra̭yuccha-npu॒ra ḙtu॒ prajā॒nann || tvama̭gne sa॒prathā̭ asi | juṣṭo॒ hotā॒ vare᳚ṇyaḥ | tvayā̭ ya॒jñaṃ-vi~ta̭nvate || a॒gnī rakṣāgṃ̭si sedhati | śu॒kraśo̭ci॒rama̭rtyaḥ | śuciḥ̭ pāva॒ka īḍyaḥ̭ || agne॒ rakṣā̭ṇo॒ agṃha̭saḥ || 6 ||
prati̭ṣma deva॒ rīṣa̭taḥ | tapi̭ṣṭhaira॒jaro̭ daha || agne॒ hagṃsi॒ nya̭triṇa᳚m | dīdya॒-nmartye॒ṣvā | sve kṣayḙ śucivrata || ā vā̭ta vāhi bheṣa॒jam | vi vā̭ta vāhi॒ yadrapaḥ̭ | tvagṃhi vi॒śva bhḙṣajaḥ | de॒vānā᳚-ndū॒ta īya̭se || dvāvi॒mau vātā̭ vātaḥ || 7 ||
ā sindho॒rā pa̭rā॒vataḥ̭ | dakṣa̭-mme a॒nya ā॒vātṷ | parā॒-'nyo vā̭tu॒ yadrapaḥ̭ || yada॒do vā̭ta te gṛ॒he | a॒mṛta̭sya ni॒dhirhi॒taḥ | tato̭ no dehi jī॒vase᳚ | tato̭ no dhehi bheṣa॒jam | tato̭ no॒ maha॒ āva̭ha || vāta॒ āvā̭tu bheṣa॒jam | śa॒mbhū-rma̭yo॒ bhūrno̭ hṛ॒de || 8 ||
praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam || i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati || 9 ||
sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || tvayā̭ manyo sa॒ratha̭-māru॒jantaḥ̭ | harṣa̭māṇāso dhṛṣa॒tā ma̭rutvaḥ | ti॒gmeṣa̭va॒ āyṷdhā sa॒gṃ॒śiśā̭nāḥ | upa॒praya̭nti॒ naro̭ a॒gnirṷ̄pāḥ || 10 ||
ma॒nyurbhago̭ ma॒nyure॒vāsa̭ de॒vaḥ | ma॒nyur-hotā॒ varṷṇo vi॒śvavḙdāḥ | ma॒nyuṃ-vi~śa̭ īḍate deva॒yantīḥ᳚ | pā॒hi no̭ manyo॒ tapa̭sā॒ śramḙṇa || tvama̭gne vrata॒bhṛcchuciḥ̭ | de॒vāgṃ āsā̭dayā i॒ha | agnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve || vra॒tā nu bibhra̭dvrata॒pā adā᳚bhyaḥ | yajā̭ no de॒vāgṃ a॒jaraḥ̭ su॒vīraḥ̭ | dadha॒-dratnā̭ni suvidā॒no a̭gne | go॒pā॒ya no̭ jī॒vasḙ jātavedaḥ || 11 ||
(jighāgṃ̭sa - tya॒mitrā᳚ - ñjagha॒nvā - nī̭ḍate॒ - sarvā॒ - agṃha̭so - vāto - hṛ॒de - rā̭ja - tya॒gnirṷ̄pāḥ - suvidā॒no a̭gna॒ eka̭-ñca ) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - upahomāḥ
anuvākaṃ 2 - upahomāḥ
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yo mā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu || yo mā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā 'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭me॒ni-ṅkṛ̭ṇu || ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 12 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā-''di॒ṣṭādāhṷtīrasya hantu || yā॒tu॒dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒rādu॒ rakṣaḥ̭ | te a̭syaghna॒-ntvanṛ̭tena sa॒tyam | indrḙṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ || hanmi̭ te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ | apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 13 ||
apa̭nahyāmi te bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarva̭-nte-'vadhiṣa-ṅkṛ॒tam || pu॒rā 'muṣya̭ vaṣaṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭama॒smāka̭-mbhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒-nnarā̭tayaḥ || anti̭ dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā 'bhi॒dāsa̭taḥ || 14 ||
va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham || yo mā॒ nakta॒-ndivā̭ sā॒yam | prā॒taścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā᳚ | prapa̭dye॒ sagu॒-ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ || īḍḙ a॒gniṃ-vi~̭pa॒ścita᳚m || 15 ||
gi॒rā ya॒jñasya॒ sādha̭nam | śru॒ṣṭī॒vāna̭-ndhi॒tāvā̭nam || agnḙ śa॒kema̭ te va॒yam | yama̭-nde॒vasya̭ vā॒jinaḥ̭ | ati॒ dveṣāgṃ̭si tarema || ava̭ta-mmā॒ sama̭nasau॒ samo̭kasau | sacḙtasau॒ sarḙtasau | u॒bhau māma̭vata-ñjātavedasau | śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || sva॒ya-ṅkṛ̭ṇvā॒na-ssu॒gamapra̭yāvam || 16 ||
ti॒gmaśṛ̭ṅgo vṛṣa॒bha-śśośṷcānaḥ | pra॒tnagṃ sa॒dhastha॒-manu॒paśya̭mānaḥ | ā tantṷma॒gni-rdi॒vya-nta̭tāna || tva-nna॒stantṷru॒ta setṷragne | tva-mpanthā̭ bhavasi deva॒yānaḥ̭ | tvayā᳚ 'gne pṛ॒ṣṭhaṃ-va~॒yamārṷhema | athā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema || udṷtta॒ma-mmṷmugdhi naḥ | vi pāśa̭-mmaddhya॒ma-ñcṛ̭ta | avā̭dha॒māni̭ jī॒vase᳚ || 17 ||
va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒ bibhra̭taḥ | pra॒jā va̭nto aśīmahi || i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ | udagṃśḙna pati॒vidyḙ jigāya | tri॒gṃ॒śada̭syā ja॒ghanaṃ॒-yo~ja̭nāni | u॒pastha॒ indra॒gg॒ sthavi̭ra-mbibharti || senā̭ ha॒ nāma̭ pṛthi॒vī dha̭nañja॒yā | vi॒śvavya̭cā॒ adi̭ti॒-ssūrya̭tvak | i॒ndrā॒ṇī de॒vī prā॒sahā॒ dadā̭nā || 18 ||
sā no̭ de॒vī su॒havā॒ śarma̭ yacchatu || ā tvā̭ 'hārṣama॒ntara̭bhūḥ | dhru॒vasti॒ṣṭhāvi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantu | mā tva-drā॒ṣṭra-madhi̭bhraśat || dhru॒vā dyau-rdhru॒vā pṛ̭thi॒vī | dhru॒vaṃ-vi~śva̭mi॒da-ñjaga̭t | dhru॒vā ha॒ parva̭tā i॒me | dhru॒vo rājā̭ vi॒śāma॒yam || i॒haivaidhi॒ mā vya̭thiṣṭhāḥ || 19 ||
parva̭ta i॒vā vi̭cācaliḥ | indra̭ ive॒ha dhru॒vasti̭ṣṭha | i॒ha rā॒ṣṭra-mṷdhāraya || a॒bhiti̭ṣṭha pṛtanya॒taḥ | adha̭re santu॒ śatra̭vaḥ | indra̭ iva vṛtra॒hāti̭ṣṭha | a॒paḥ, kṣetrā̭ṇi sa॒jaṃya~nṋ || indra̭ eṇamadīdharat | dhru॒va-ndhru॒veṇa̭ ha॒viṣā᳚ | tasmai̭ de॒vā adhi̭bravann | a॒ya-ñca॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ || 20 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā-''di॒ṣṭādāhṷtīrasya hantu || yā॒tu॒dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒rādu॒ rakṣaḥ̭ | te a̭syaghna॒-ntvanṛ̭tena sa॒tyam | indrḙṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ || hanmi̭ te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ | apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 13 ||
apa̭nahyāmi te bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarva̭-nte-'vadhiṣa-ṅkṛ॒tam || pu॒rā 'muṣya̭ vaṣaṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭama॒smāka̭-mbhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒-nnarā̭tayaḥ || anti̭ dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā 'bhi॒dāsa̭taḥ || 14 ||
va॒ṣa॒ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham || yo mā॒ nakta॒-ndivā̭ sā॒yam | prā॒taścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || indra̭sya gṛ॒ho̭-'si॒ ta-ntvā᳚ | prapa̭dye॒ sagu॒-ssāśvaḥ̭ | sa॒ha yanme॒ asti॒ tena̭ || īḍḙ a॒gniṃ-vi~̭pa॒ścita᳚m || 15 ||
gi॒rā ya॒jñasya॒ sādha̭nam | śru॒ṣṭī॒vāna̭-ndhi॒tāvā̭nam || agnḙ śa॒kema̭ te va॒yam | yama̭-nde॒vasya̭ vā॒jinaḥ̭ | ati॒ dveṣāgṃ̭si tarema || ava̭ta-mmā॒ sama̭nasau॒ samo̭kasau | sacḙtasau॒ sarḙtasau | u॒bhau māma̭vata-ñjātavedasau | śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || sva॒ya-ṅkṛ̭ṇvā॒na-ssu॒gamapra̭yāvam || 16 ||
ti॒gmaśṛ̭ṅgo vṛṣa॒bha-śśośṷcānaḥ | pra॒tnagṃ sa॒dhastha॒-manu॒paśya̭mānaḥ | ā tantṷma॒gni-rdi॒vya-nta̭tāna || tva-nna॒stantṷru॒ta setṷragne | tva-mpanthā̭ bhavasi deva॒yānaḥ̭ | tvayā᳚ 'gne pṛ॒ṣṭhaṃ-va~॒yamārṷhema | athā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema || udṷtta॒ma-mmṷmugdhi naḥ | vi pāśa̭-mmaddhya॒ma-ñcṛ̭ta | avā̭dha॒māni̭ jī॒vase᳚ || 17 ||
va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒ bibhra̭taḥ | pra॒jā va̭nto aśīmahi || i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ | udagṃśḙna pati॒vidyḙ jigāya | tri॒gṃ॒śada̭syā ja॒ghanaṃ॒-yo~ja̭nāni | u॒pastha॒ indra॒gg॒ sthavi̭ra-mbibharti || senā̭ ha॒ nāma̭ pṛthi॒vī dha̭nañja॒yā | vi॒śvavya̭cā॒ adi̭ti॒-ssūrya̭tvak | i॒ndrā॒ṇī de॒vī prā॒sahā॒ dadā̭nā || 18 ||
sā no̭ de॒vī su॒havā॒ śarma̭ yacchatu || ā tvā̭ 'hārṣama॒ntara̭bhūḥ | dhru॒vasti॒ṣṭhāvi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantu | mā tva-drā॒ṣṭra-madhi̭bhraśat || dhru॒vā dyau-rdhru॒vā pṛ̭thi॒vī | dhru॒vaṃ-vi~śva̭mi॒da-ñjaga̭t | dhru॒vā ha॒ parva̭tā i॒me | dhru॒vo rājā̭ vi॒śāma॒yam || i॒haivaidhi॒ mā vya̭thiṣṭhāḥ || 19 ||
parva̭ta i॒vā vi̭cācaliḥ | indra̭ ive॒ha dhru॒vasti̭ṣṭha | i॒ha rā॒ṣṭra-mṷdhāraya || a॒bhiti̭ṣṭha pṛtanya॒taḥ | adha̭re santu॒ śatra̭vaḥ | indra̭ iva vṛtra॒hāti̭ṣṭha | a॒paḥ, kṣetrā̭ṇi sa॒jaṃya~nṋ || indra̭ eṇamadīdharat | dhru॒va-ndhru॒veṇa̭ ha॒viṣā᳚ | tasmai̭ de॒vā adhi̭bravann | a॒ya-ñca॒ brahma̭ṇa॒spatiḥ̭ || 20 ||
(ha॒virbhi̭ - rā॒sya̭ - mabhi॒ dāsa̭to - vipa॒ścita॒ - mapra̭yāvaṃ - jī॒vase॒ - dadā̭nā - vyathiṣṭhā - brava॒nneka̭-ñca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - upahomāḥ
anuvākaṃ 3 - upahomāḥ
juṣṭī̭ naro॒ brahma̭ṇā vaḥ pitṛ॒ṇām | akṣa̭mavyaya॒-nna kilā̭ riṣātha | yacchakva̭rīṣu bṛha॒tā ravḙṇa | indre॒ śuṣma॒mada̭dhāthā vasiṣṭhāḥ || pā॒va॒kā na॒-ssara̭svatī | vājḙbhi-rvā॒jinī̭vatī | ya॒jñaṃ-va~̭ṣṭu dhi॒yā va̭suḥ || sara̭svatya॒bhi no̭ neṣi॒ vasyaḥ̭ | mā pa̭spharīḥ॒ paya̭sā॒ mā na॒ ā dha̭k | ju॒ṣasva̭ na-ssa॒khyā̭ ve॒śyā̭ ca || 21 ||
mā tvatkṣetrā॒-ṇyara̭ṇāni ganma || vṛ॒ñje ha॒virnama̭sā ba॒r॒hira॒gnau | ayā̭mi॒ srug ghṛ॒tava̭tī suvṛ॒ktiḥ | amya̭kṣi॒ sadma॒ sada̭ne pṛthi॒vyāḥ | aśrā̭yi ya॒jña-ssūrye॒ na cakṣuḥ̭ || i॒hārvāñca॒mati̭hvaye | indra॒-ñjaitrā̭ya॒ jeta̭ve | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || a॒rvāñca॒mindra̭ma॒muto̭ havāmahe | yo go॒ji-ddha̭na॒ji-da̭śva॒jidyaḥ || 22 ||
i॒ma-nno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasva | a॒sya kṷrmo harivo me॒dina̭-ntvā || asa̭mṛṃṣṭo jāyase mātṛ॒vo-śśuciḥ̭ | ma॒ndraḥ ka॒viruda̭tiṣṭho॒ viva̭svataḥ | ghṛ॒tena̭ tvā 'vardhayannagna āhuta | dhū॒mastḙ ke॒tura̭bhava-ddi॒vi śri॒taḥ || a॒gniragre᳚ pratha॒mo de॒vatā̭nām | saṃyā~̭tānā-mutta॒mo viṣṇṷrāsīt | yaja̭mānāya pari॒gṛhya̭ de॒vān | dī॒kṣaye॒dagṃ ha॒virāga̭cchata-nnaḥ || 23 ||
a॒gniśca̭ viṣṇo॒ tapa̭ utta॒ma-mma॒haḥ | dī॒kṣā॒pā॒lebhyo॒ vana̭ta॒gṃ॒ hi śa̭krā | viśvai᳚-rde॒vai-rya॒jñiyai᳚-ssaṃvi~dā॒nau | dī॒kṣāma॒smai yaja̭mānāya dhattam || prata-dviṣṇuḥ̭ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || nū marto̭ dayate sani॒ṣyan. yaḥ | viṣṇa̭va urugā॒yāya॒ dāśa̭t || 24 ||
pra ya-ssa॒trācā॒ mana̭sā॒ yajā̭ tai | e॒tāva̭nta॒-nnarya̭mā॒vivā̭sāt || vica̭krame pṛthi॒vīme॒ṣa e॒tām | kṣetrā̭ya॒ viṣṇu॒-rmanṷṣe daśa॒syann | dhru॒vāso̭ asya kī॒rayo॒ janā̭saḥ | u॒ru॒kṣi॒tigṃ su॒jani̭mā cakāra || trirde॒vaḥ pṛ̭thi॒vīme॒ṣa e॒tām | vica̭krame śa॒tarca̭sa-mmahi॒tvā | pra viṣṇṷ-rastu ta॒vasa॒sta vī̭yān | tve॒ṣagg hya̭sya॒ sthavi̭rasya॒ nāma̭ || 25 ||
hotā̭ra-ñci॒trara̭tha-maddhva॒rasya̭ | ya॒jñasya̭ yajñasya ke॒tugṃ ruśa̭ntam | pratya̭rdhi-nde॒vasya̭ devasya ma॒hnā | śri॒yā tva̭-'gnimati̭thi॒-ñjanā̭nām || ā no॒ viśvā̭bhirū॒tibhiḥ̭ sa॒joṣāḥ᳚ | brahma̭ juṣā॒ṇo ha̭ryaśva yāhi | varī̭vṛja॒-thsthavi̭rebhi-ssuśipra | a॒sme dadha॒-dvṛṣa̭ṇa॒gṃ॒ śuṣma̭mindra || indraḥ̭ suva॒r॒ṣā ja॒naya॒nnahā̭ni | ji॒gāyo॒śigbhiḥ॒ pṛta̭nā abhi॒śrīḥ || 26 ||
prāro̭caya॒nmana̭ve ke॒tumahnā᳚m | avi̭nda॒jjyoti̭-rbṛha॒te raṇā̭ya || aśvi̭nā॒vava̭se॒ nihva̭ye vām | ā nū॒naṃ-yā~̭tagṃ sukṛ॒tāya̭ viprā | prā॒ta॒ryu॒ktena̭ su॒vṛtā॒ rathḙna | u॒pāga̭cchata॒mava॒sā ''ga̭ta-nnaḥ || a॒vi॒ṣṭa-ndhī॒ṣvaśvi̭nā na ā॒su | pra॒jāva॒-dreto॒ ahra̭ya-nno astu | āvā᳚-nto॒ke tana̭ye॒ tūtṷjānāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭ti-ṅgamema || 27 ||
tvagṃ so̭ma॒ kratṷbhi-ssu॒kratṷrbhūḥ | tva-ndakṣai᳚-ssu॒dakṣo̭ vi॒śvavḙdāḥ | tvaṃ-vṛ~ṣā̭ vṛṣa॒tvebhi̭-rmahi॒tvā | dyu॒mnebhi̭-rdyu॒mnya̭bhavo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || aṣā̭ḍhaṃ-yu~॒thsu pṛta̭nāsu॒ papri᳚m | su॒va॒ra॒.ṣāma॒phsvāṃ-vṛ~॒jana̭sya go॒pām | bha॒re॒ṣu॒jāgṃ sṷkṣi॒tigṃ su॒śrava̭sam | jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madema soma || bhavā̭ mi॒tro na śevyo̭ ghṛ॒tāsṷtiḥ | vibhṷ̄tadyumna eva॒yā ṷ sa॒prathāḥ᳚ || 28 ||
adhā̭ te viṣṇo vi॒duṣā̭ci॒dṛdhyaḥ̭ | stomo̭ ya॒jñasya॒ rāddhyo̭ ha॒viṣma̭taḥ || yaḥ pū॒rvyāya̭ ve॒dhase॒ navī̭yase | su॒majjā̭naye॒ viṣṇa̭ve॒ dadā̭śati | yo jā॒tama॒sya ma̭ha॒to ma॒hi bravā᳚t | sedu॒-śśravo̭bhi-ryu॒jya̭-ñcida॒bhya̭sat || tamṷ stotāraḥ pū॒rvyaṃ-ya~thā̭ vi॒da ṛ॒tasya̭ | garbhagṃ̭ ha॒viṣā̭ pipartana | ā-'sya̭ jā॒nanto॒ nāma̭ cidvivaktana | bṛ॒hattḙ viṣṇo suma॒ti-mbha̭jāmahe || 29 ||
i॒mā dhā॒nā ghṛ̭ta॒snuvaḥ̭ | harī̭ i॒hopa̭vakṣataḥ | indragṃ̭ su॒khata̭me॒ rathe᳚ || e॒ṣa bra॒hmā ya ṛ॒tviyaḥ̭ | indro॒ nāma̭ śru॒to ga॒ṇe ||, pra tḙ ma॒he | vi॒dathḙ śa॒gṃsiṣa॒gṃ॒ harī᳚ | ya ṛ॒tviyaḥ॒ pra tḙ vanve | va॒nuṣo̭ harya॒ta-mmada᳚m | indro॒ nāma̭ ghṛ॒ta-nna yaḥ | hari̭bhi॒ścāru॒ seca̭te | śru॒to ga॒ṇa ā tvā̭ viśantu || 30 ||
hari̭varpasa॒-ṅgiraḥ̭ || āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām || pra ya-thsindha̭vaḥ prasa॒vaṃ-ya~dāyanṋ | āpaḥ̭ samu॒dragṃ ra॒tthyḙva jagmuḥ | ata̭ści॒dindra॒-ssada̭so॒ varī̭yān | yadī॒gṃ॒ somaḥ̭ pṛ॒ṇati̭ du॒gdho a॒gṃ॒śuḥ || hvayā̭masi॒ tvendra̭ yā॒hya̭rvām || 31 ||
ara̭-nte॒ soma̭sta॒nuvḙ bhavāti | śata̭krato mā॒daya̭svā su॒teṣṷ | prāsmāgṃ a̭va॒ pṛta̭nāsu॒ pra yu॒thsu || indrā̭ya॒ somāḥ᳚ pra॒divo॒ vidā̭nāḥ | ṛ॒bhu-ryebhi॒-rvṛṣa̭parvā॒-vihā̭yāḥ | pra॒ya॒myamā̭ṇā॒-nprati॒ ṣūgṛ̭bhāya | indra॒ piba॒ vṛṣa̭dhūtasya॒ vṛṣṇaḥ̭ || ahḙḍamāna॒ upa̭yāhi ya॒jñam | tubhya̭-mpavanta॒ inda̭va-ssu॒tāsaḥ̭ | gāvo॒ na va̭jrin-thsva॒moko॒ accha̭ || 32 ||
indrāga̭hi pratha॒mo ya̭jñiyā̭nām || yā tḙ kā॒ku-thsukṛ̭tā॒ yā vari̭ṣṭhā | yayā॒ śaśva॒tpiba̭si॒ maddhva̭ ū॒rmim | tayā̭ pāhi॒ pra tḙ addhva॒ryura̭sthāt | sa-nte॒ vajro̭ vartatāmindra ga॒vyuḥ || prā॒ta॒ryujā॒ vibo̭dhaya | aśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || prā॒ta॒ryāvā̭ṇā pratha॒mā ya̭jaddhvam | pu॒rā gṛddhrā॒dara̭ruṣaḥ pibāthaḥ | prā॒tarhi ya॒jñama॒śvinā॒ dadhā̭te | praśagṃ̭ santi ka॒vayaḥ̭ pūrva॒bhājaḥ̭ || prā॒tarya̭jaddhvama॒śvinā̭ hinota | na sā॒yama̭sti deva॒yā ajṷṣṭam | u॒tānyo a॒sma-dya̭jate॒ vicā̭yaḥ | pūrvaḥ̭ pūrvo॒ yaja̭māno॒ vanī̭yān || 33 ||
mā tvatkṣetrā॒-ṇyara̭ṇāni ganma || vṛ॒ñje ha॒virnama̭sā ba॒r॒hira॒gnau | ayā̭mi॒ srug ghṛ॒tava̭tī suvṛ॒ktiḥ | amya̭kṣi॒ sadma॒ sada̭ne pṛthi॒vyāḥ | aśrā̭yi ya॒jña-ssūrye॒ na cakṣuḥ̭ || i॒hārvāñca॒mati̭hvaye | indra॒-ñjaitrā̭ya॒ jeta̭ve | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || a॒rvāñca॒mindra̭ma॒muto̭ havāmahe | yo go॒ji-ddha̭na॒ji-da̭śva॒jidyaḥ || 22 ||
i॒ma-nno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasva | a॒sya kṷrmo harivo me॒dina̭-ntvā || asa̭mṛṃṣṭo jāyase mātṛ॒vo-śśuciḥ̭ | ma॒ndraḥ ka॒viruda̭tiṣṭho॒ viva̭svataḥ | ghṛ॒tena̭ tvā 'vardhayannagna āhuta | dhū॒mastḙ ke॒tura̭bhava-ddi॒vi śri॒taḥ || a॒gniragre᳚ pratha॒mo de॒vatā̭nām | saṃyā~̭tānā-mutta॒mo viṣṇṷrāsīt | yaja̭mānāya pari॒gṛhya̭ de॒vān | dī॒kṣaye॒dagṃ ha॒virāga̭cchata-nnaḥ || 23 ||
a॒gniśca̭ viṣṇo॒ tapa̭ utta॒ma-mma॒haḥ | dī॒kṣā॒pā॒lebhyo॒ vana̭ta॒gṃ॒ hi śa̭krā | viśvai᳚-rde॒vai-rya॒jñiyai᳚-ssaṃvi~dā॒nau | dī॒kṣāma॒smai yaja̭mānāya dhattam || prata-dviṣṇuḥ̭ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || nū marto̭ dayate sani॒ṣyan. yaḥ | viṣṇa̭va urugā॒yāya॒ dāśa̭t || 24 ||
pra ya-ssa॒trācā॒ mana̭sā॒ yajā̭ tai | e॒tāva̭nta॒-nnarya̭mā॒vivā̭sāt || vica̭krame pṛthi॒vīme॒ṣa e॒tām | kṣetrā̭ya॒ viṣṇu॒-rmanṷṣe daśa॒syann | dhru॒vāso̭ asya kī॒rayo॒ janā̭saḥ | u॒ru॒kṣi॒tigṃ su॒jani̭mā cakāra || trirde॒vaḥ pṛ̭thi॒vīme॒ṣa e॒tām | vica̭krame śa॒tarca̭sa-mmahi॒tvā | pra viṣṇṷ-rastu ta॒vasa॒sta vī̭yān | tve॒ṣagg hya̭sya॒ sthavi̭rasya॒ nāma̭ || 25 ||
hotā̭ra-ñci॒trara̭tha-maddhva॒rasya̭ | ya॒jñasya̭ yajñasya ke॒tugṃ ruśa̭ntam | pratya̭rdhi-nde॒vasya̭ devasya ma॒hnā | śri॒yā tva̭-'gnimati̭thi॒-ñjanā̭nām || ā no॒ viśvā̭bhirū॒tibhiḥ̭ sa॒joṣāḥ᳚ | brahma̭ juṣā॒ṇo ha̭ryaśva yāhi | varī̭vṛja॒-thsthavi̭rebhi-ssuśipra | a॒sme dadha॒-dvṛṣa̭ṇa॒gṃ॒ śuṣma̭mindra || indraḥ̭ suva॒r॒ṣā ja॒naya॒nnahā̭ni | ji॒gāyo॒śigbhiḥ॒ pṛta̭nā abhi॒śrīḥ || 26 ||
prāro̭caya॒nmana̭ve ke॒tumahnā᳚m | avi̭nda॒jjyoti̭-rbṛha॒te raṇā̭ya || aśvi̭nā॒vava̭se॒ nihva̭ye vām | ā nū॒naṃ-yā~̭tagṃ sukṛ॒tāya̭ viprā | prā॒ta॒ryu॒ktena̭ su॒vṛtā॒ rathḙna | u॒pāga̭cchata॒mava॒sā ''ga̭ta-nnaḥ || a॒vi॒ṣṭa-ndhī॒ṣvaśvi̭nā na ā॒su | pra॒jāva॒-dreto॒ ahra̭ya-nno astu | āvā᳚-nto॒ke tana̭ye॒ tūtṷjānāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭ti-ṅgamema || 27 ||
tvagṃ so̭ma॒ kratṷbhi-ssu॒kratṷrbhūḥ | tva-ndakṣai᳚-ssu॒dakṣo̭ vi॒śvavḙdāḥ | tvaṃ-vṛ~ṣā̭ vṛṣa॒tvebhi̭-rmahi॒tvā | dyu॒mnebhi̭-rdyu॒mnya̭bhavo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || aṣā̭ḍhaṃ-yu~॒thsu pṛta̭nāsu॒ papri᳚m | su॒va॒ra॒.ṣāma॒phsvāṃ-vṛ~॒jana̭sya go॒pām | bha॒re॒ṣu॒jāgṃ sṷkṣi॒tigṃ su॒śrava̭sam | jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madema soma || bhavā̭ mi॒tro na śevyo̭ ghṛ॒tāsṷtiḥ | vibhṷ̄tadyumna eva॒yā ṷ sa॒prathāḥ᳚ || 28 ||
adhā̭ te viṣṇo vi॒duṣā̭ci॒dṛdhyaḥ̭ | stomo̭ ya॒jñasya॒ rāddhyo̭ ha॒viṣma̭taḥ || yaḥ pū॒rvyāya̭ ve॒dhase॒ navī̭yase | su॒majjā̭naye॒ viṣṇa̭ve॒ dadā̭śati | yo jā॒tama॒sya ma̭ha॒to ma॒hi bravā᳚t | sedu॒-śśravo̭bhi-ryu॒jya̭-ñcida॒bhya̭sat || tamṷ stotāraḥ pū॒rvyaṃ-ya~thā̭ vi॒da ṛ॒tasya̭ | garbhagṃ̭ ha॒viṣā̭ pipartana | ā-'sya̭ jā॒nanto॒ nāma̭ cidvivaktana | bṛ॒hattḙ viṣṇo suma॒ti-mbha̭jāmahe || 29 ||
i॒mā dhā॒nā ghṛ̭ta॒snuvaḥ̭ | harī̭ i॒hopa̭vakṣataḥ | indragṃ̭ su॒khata̭me॒ rathe᳚ || e॒ṣa bra॒hmā ya ṛ॒tviyaḥ̭ | indro॒ nāma̭ śru॒to ga॒ṇe ||, pra tḙ ma॒he | vi॒dathḙ śa॒gṃsiṣa॒gṃ॒ harī᳚ | ya ṛ॒tviyaḥ॒ pra tḙ vanve | va॒nuṣo̭ harya॒ta-mmada᳚m | indro॒ nāma̭ ghṛ॒ta-nna yaḥ | hari̭bhi॒ścāru॒ seca̭te | śru॒to ga॒ṇa ā tvā̭ viśantu || 30 ||
hari̭varpasa॒-ṅgiraḥ̭ || āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām || pra ya-thsindha̭vaḥ prasa॒vaṃ-ya~dāyanṋ | āpaḥ̭ samu॒dragṃ ra॒tthyḙva jagmuḥ | ata̭ści॒dindra॒-ssada̭so॒ varī̭yān | yadī॒gṃ॒ somaḥ̭ pṛ॒ṇati̭ du॒gdho a॒gṃ॒śuḥ || hvayā̭masi॒ tvendra̭ yā॒hya̭rvām || 31 ||
ara̭-nte॒ soma̭sta॒nuvḙ bhavāti | śata̭krato mā॒daya̭svā su॒teṣṷ | prāsmāgṃ a̭va॒ pṛta̭nāsu॒ pra yu॒thsu || indrā̭ya॒ somāḥ᳚ pra॒divo॒ vidā̭nāḥ | ṛ॒bhu-ryebhi॒-rvṛṣa̭parvā॒-vihā̭yāḥ | pra॒ya॒myamā̭ṇā॒-nprati॒ ṣūgṛ̭bhāya | indra॒ piba॒ vṛṣa̭dhūtasya॒ vṛṣṇaḥ̭ || ahḙḍamāna॒ upa̭yāhi ya॒jñam | tubhya̭-mpavanta॒ inda̭va-ssu॒tāsaḥ̭ | gāvo॒ na va̭jrin-thsva॒moko॒ accha̭ || 32 ||
indrāga̭hi pratha॒mo ya̭jñiyā̭nām || yā tḙ kā॒ku-thsukṛ̭tā॒ yā vari̭ṣṭhā | yayā॒ śaśva॒tpiba̭si॒ maddhva̭ ū॒rmim | tayā̭ pāhi॒ pra tḙ addhva॒ryura̭sthāt | sa-nte॒ vajro̭ vartatāmindra ga॒vyuḥ || prā॒ta॒ryujā॒ vibo̭dhaya | aśvi̭nā॒veha ga̭cchatam | a॒sya soma̭sya pī॒taye᳚ || prā॒ta॒ryāvā̭ṇā pratha॒mā ya̭jaddhvam | pu॒rā gṛddhrā॒dara̭ruṣaḥ pibāthaḥ | prā॒tarhi ya॒jñama॒śvinā॒ dadhā̭te | praśagṃ̭ santi ka॒vayaḥ̭ pūrva॒bhājaḥ̭ || prā॒tarya̭jaddhvama॒śvinā̭ hinota | na sā॒yama̭sti deva॒yā ajṷṣṭam | u॒tānyo a॒sma-dya̭jate॒ vicā̭yaḥ | pūrvaḥ̭ pūrvo॒ yaja̭māno॒ vanī̭yān || 33 ||
(cā॒ - śva॒jidyo-ga̭cchata-nno॒ - dāśa॒n - nāmā̭ - bhi॒śrī--r ga̭mema - sa॒prathā̭ - bhajāmahe - viśantu - yā॒hya̭rvāṃ - ccha̭ - pibātha॒-ṣṣaṭca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - upahomāḥ
anuvākaṃ 4 - upahomāḥ
na॒kta॒-ñjā॒tā-'syo̭ṣadhe | rāme॒ kṛṣṇe॒ asi̭kni ca | i॒dagṃ ra̭jani rajaya | ki॒lāsa̭-mpali॒ta-ñca॒ yat || ki॒lāsa̭-ñca pali॒ta-ñca̭ | niri॒to nā̭śayā॒ pṛṣa̭t | ā na॒-ssvo a̭śnutāṃ॒-va~rṇaḥ̭ | parā᳚ śve॒tāni̭ pātaya || asi̭ta-nte ni॒laya̭nam | ā॒sthāna॒masi̭ta॒-ntava̭ || 34 ||
asi̭kniyasyoṣadhe | niri॒to nā̭śayā॒ pṛṣa̭t || a॒sthi॒jasya̭ ki॒lāsa̭sya | ta॒nū॒jasya̭ ca॒ yattva॒ci | kṛ॒tyayā̭ kṛ॒tasya॒ brahma̭ṇā | lakṣma̭ śve॒tama̭nīnaśam || sarṷ̄pā॒ nāma̭ te mā॒tā | sarṷ̄po॒ nāma̭ te pi॒tā | sarṷ̄pā 'syoṣadhe॒ sā | sarṷ̄pami॒da-ṅkṛ̭dhi || 35 ||
śu॒nagṃ hṷvema ma॒ghavā̭na॒mindra᳚m | a॒sminbhare॒ nṛta̭maṃ॒-vā~ja̭sātau | śṛ॒ṇvanta̭-mu॒gramū॒tayḙ sa॒mathsṷ | ghnantaṃ̭-vṛ~॒trāṇi̭ sa॒jinta॒-ndhanā̭nām || dhū॒nu॒tha dyā-mparva̭tāndā॒śuṣe॒ vasṷ | ni vo॒ vanā̭ jihate॒ yāma̭no bhi॒yā | ko॒paya̭tha pṛthi॒vī-mpṛ̭śnimātaraḥ | yu॒dhe yadṷgrāḥ॒ pṛṣa̭tī॒-rayṷgdhvam || pravḙpayanti॒ parva̭tān | vivi̭ñcanti॒ vana॒spatīṋ || 36 ||
provā̭rata maruto du॒rmadā̭ iva | devā̭sa॒-ssarva̭yā vi॒śā || pu॒ru॒trā hi sa॒dṛṅṅasi̭ | viśo॒ viśvā॒ anṷ pra॒bhu | sa॒mathsṷ tvā havāmahe || sa॒mathsva॒gni-mava̭se | vā॒ja॒yanto̭ havāmahe | vājḙṣu ci॒trarā̭dhasam || saṅga̭cchaddhva॒gṃ॒ saṃva~̭daddhvam | saṃ-vo~॒ manāgṃ̭si jānatām || 37 ||
de॒vā bhā॒gaṃ-ya~thā॒ pūrve᳚ | sa॒jā॒nnā॒nā u॒pāsa̭ta || sa॒mā॒no mantra॒-ssami̭ti-ssamā॒nī | sa॒mā॒na-mmanaḥ̭ sa॒ha ci॒ttamḙṣām | sa॒mā॒na-ṅketo̭ a॒bhi-sagṃra̭bhaddhvam | sa॒jñānnḙna vo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ || sa॒mā॒nī va॒ ākṷ̄tiḥ | sa॒mā॒nā hṛda̭yāni vaḥ | sa॒mā॒nama̭stu vo॒ manaḥ̭ | yathā̭ va॒-ssusa॒hā-'sa̭ti || 38 ||
sa॒jñānna̭-nna॒-ssvaiḥ | sa॒jñānna॒mara̭ṇaiḥ | sa॒jñānna̭maśvinā yu॒vam | i॒hāsmāsu॒ niya̭cchatam || sa॒jñānna̭-mme॒ bṛha॒spatiḥ̭ | sa॒jñānnagṃ̭ savi॒tā ka̭rat | sa॒jñānna̭maśvinā yu॒vam | i॒ha mahya॒-nniya̭cchatam || upa̭cchā॒yāmi̭va॒ ghṛṇeḥ᳚ | aga̭nma॒ śarma̭ te va॒yam || 39 ||
agne॒ hira̭ṇyasandṛśaḥ || ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvam | śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se | rakṣā॒māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || madḙmade॒ hi no̭ da॒duḥ | yū॒thā gavā̭mṛju॒kratuḥ̭ | saṅgṛ̭bhāya pu॒rū śa॒tā | u॒bha॒yā ha॒styā vasṷ | śi॒śī॒hi rā॒ya ābha̭ra || 40 ||
śipri̭n vājānā-mpate | śacī̭va॒stava̭ da॒gṃ॒sanā᳚ | ā tū na̭ indra bhājaya | goṣvaśvḙṣu śu॒bhruṣṷ | sa॒hasrḙṣu tuvīmagha || ya-ddḙvā deva॒ heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | ādi̭tyā॒stasmā᳚nmā yū॒yam | ṛ॒tasya॒rtena̭ muñcata || ṛ॒tasya॒rte-nā̭dityāḥ || 41 ||
yaja̭trā mu॒ñcate॒ha mā᳚ | ya॒jñairvo̭ yajñavāhasaḥ | ā॒śikṣa̭nto॒ na śḙkima || meda̭svatā॒ yaja̭mānāḥ | sru॒cā-''jyḙna॒ juhva̭taḥ | a॒kā॒mā vo̭ viśve devāḥ | śikṣa̭nto॒ nopa̭ śekima || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | ena̭ ena॒syo-'ka̭rat | bhū॒ta-mmā॒ tasmā॒dbhavya̭-ñca || 42 ||
dru॒pa॒dādi̭va muñcatu || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva | pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya᳚m | viśvḙ muñcantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || 43 ||
asi̭kniyasyoṣadhe | niri॒to nā̭śayā॒ pṛṣa̭t || a॒sthi॒jasya̭ ki॒lāsa̭sya | ta॒nū॒jasya̭ ca॒ yattva॒ci | kṛ॒tyayā̭ kṛ॒tasya॒ brahma̭ṇā | lakṣma̭ śve॒tama̭nīnaśam || sarṷ̄pā॒ nāma̭ te mā॒tā | sarṷ̄po॒ nāma̭ te pi॒tā | sarṷ̄pā 'syoṣadhe॒ sā | sarṷ̄pami॒da-ṅkṛ̭dhi || 35 ||
śu॒nagṃ hṷvema ma॒ghavā̭na॒mindra᳚m | a॒sminbhare॒ nṛta̭maṃ॒-vā~ja̭sātau | śṛ॒ṇvanta̭-mu॒gramū॒tayḙ sa॒mathsṷ | ghnantaṃ̭-vṛ~॒trāṇi̭ sa॒jinta॒-ndhanā̭nām || dhū॒nu॒tha dyā-mparva̭tāndā॒śuṣe॒ vasṷ | ni vo॒ vanā̭ jihate॒ yāma̭no bhi॒yā | ko॒paya̭tha pṛthi॒vī-mpṛ̭śnimātaraḥ | yu॒dhe yadṷgrāḥ॒ pṛṣa̭tī॒-rayṷgdhvam || pravḙpayanti॒ parva̭tān | vivi̭ñcanti॒ vana॒spatīṋ || 36 ||
provā̭rata maruto du॒rmadā̭ iva | devā̭sa॒-ssarva̭yā vi॒śā || pu॒ru॒trā hi sa॒dṛṅṅasi̭ | viśo॒ viśvā॒ anṷ pra॒bhu | sa॒mathsṷ tvā havāmahe || sa॒mathsva॒gni-mava̭se | vā॒ja॒yanto̭ havāmahe | vājḙṣu ci॒trarā̭dhasam || saṅga̭cchaddhva॒gṃ॒ saṃva~̭daddhvam | saṃ-vo~॒ manāgṃ̭si jānatām || 37 ||
de॒vā bhā॒gaṃ-ya~thā॒ pūrve᳚ | sa॒jā॒nnā॒nā u॒pāsa̭ta || sa॒mā॒no mantra॒-ssami̭ti-ssamā॒nī | sa॒mā॒na-mmanaḥ̭ sa॒ha ci॒ttamḙṣām | sa॒mā॒na-ṅketo̭ a॒bhi-sagṃra̭bhaddhvam | sa॒jñānnḙna vo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ || sa॒mā॒nī va॒ ākṷ̄tiḥ | sa॒mā॒nā hṛda̭yāni vaḥ | sa॒mā॒nama̭stu vo॒ manaḥ̭ | yathā̭ va॒-ssusa॒hā-'sa̭ti || 38 ||
sa॒jñānna̭-nna॒-ssvaiḥ | sa॒jñānna॒mara̭ṇaiḥ | sa॒jñānna̭maśvinā yu॒vam | i॒hāsmāsu॒ niya̭cchatam || sa॒jñānna̭-mme॒ bṛha॒spatiḥ̭ | sa॒jñānnagṃ̭ savi॒tā ka̭rat | sa॒jñānna̭maśvinā yu॒vam | i॒ha mahya॒-nniya̭cchatam || upa̭cchā॒yāmi̭va॒ ghṛṇeḥ᳚ | aga̭nma॒ śarma̭ te va॒yam || 39 ||
agne॒ hira̭ṇyasandṛśaḥ || ada̭bdhebhi-ssavitaḥ pā॒yubhi॒ṣṭvam | śi॒vebhi̭ra॒dya pari̭pāhi no॒ gaya᳚m | hira̭ṇyajihva-ssuvi॒tāya॒ navya̭se | rakṣā॒māki̭rno a॒ghaśagṃ̭sa īśata || madḙmade॒ hi no̭ da॒duḥ | yū॒thā gavā̭mṛju॒kratuḥ̭ | saṅgṛ̭bhāya pu॒rū śa॒tā | u॒bha॒yā ha॒styā vasṷ | śi॒śī॒hi rā॒ya ābha̭ra || 40 ||
śipri̭n vājānā-mpate | śacī̭va॒stava̭ da॒gṃ॒sanā᳚ | ā tū na̭ indra bhājaya | goṣvaśvḙṣu śu॒bhruṣṷ | sa॒hasrḙṣu tuvīmagha || ya-ddḙvā deva॒ heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | ādi̭tyā॒stasmā᳚nmā yū॒yam | ṛ॒tasya॒rtena̭ muñcata || ṛ॒tasya॒rte-nā̭dityāḥ || 41 ||
yaja̭trā mu॒ñcate॒ha mā᳚ | ya॒jñairvo̭ yajñavāhasaḥ | ā॒śikṣa̭nto॒ na śḙkima || meda̭svatā॒ yaja̭mānāḥ | sru॒cā-''jyḙna॒ juhva̭taḥ | a॒kā॒mā vo̭ viśve devāḥ | śikṣa̭nto॒ nopa̭ śekima || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | ena̭ ena॒syo-'ka̭rat | bhū॒ta-mmā॒ tasmā॒dbhavya̭-ñca || 42 ||
dru॒pa॒dādi̭va muñcatu || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva | pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya᳚m | viśvḙ muñcantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || 43 ||
(tava̭ - kṛdhi॒ - vana॒spatī᳚ - ñjānatā॒ - masa̭ti - va॒yaṃ - bha̭rā - dityā - śca॒ - +nava̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - upahomāḥ
anuvākaṃ 5 - upahomāḥ
vṛṣā॒ so a॒gṃ॒śuḥ pa̭vate ha॒viṣmā॒n-thsomaḥ̭ | indra̭sya bhā॒ga ṛ̭ta॒yu-śśa॒tāyuḥ̭ | sa mā॒ vṛṣā̭ṇaṃ-vṛ~ṣa॒bha-ṅkṛ̭ṇotu | pri॒yaṃ-vi~॒śāgṃ sarva̭vīragṃ su॒vīra᳚m || kasya॒ vṛṣā̭ su॒te sacā᳚ | ni॒yutvā᳚n vṛṣa॒bho ra̭ṇat | vṛ॒tra॒hā soma̭pītaye || yastḙ śṛṅga vṛṣo napāt | praṇa̭pā-tkuṇḍa॒pāyyaḥ̭ | nya̭smindaddhra॒ ā manaḥ̭ || 44 ||
tagṃ sa॒ddhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒-ṅgira॒ āvi̭śanti || indrā̭ya॒ giro॒ ani̭śitasargāḥ | a॒paḥ praira̭ya॒n-thsaga̭rasya bu॒ddhnāt | yo akṣḙṇeva ca॒kriyā॒ śacī̭bhiḥ | viṣva̭kta॒stambha̭ pṛthi॒vīmu॒ta dyām || akṣo̭daya॒cchava̭sā॒ kṣāma̭ bu॒ddhnam | vārṇavā̭ta॒stavi̭ṣībhi॒rindraḥ̭ || 45 ||
dṛ॒ḍhānyau᳚ghnādu॒śamā̭na॒ ojaḥ̭ | avā̭bhinatka॒kubhaḥ॒ parva̭tānām || ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ || tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ || rathaṃ̭-yu~ñjate ma॒rutaḥ̭ śu॒bhe sa॒gam | sūro॒ na mi̭trāvaruṇā॒ gavi̭ṣṭiṣu || 46 ||
rajāgṃ̭si ci॒trā vi ca̭ranti ta॒nyavaḥ̭ | di॒va-ssa̭mrājā॒ paya̭sā na ukṣatam || vāca॒gṃ॒ su mi̭trāvaruṇā॒virā̭vatīm | pa॒rjanya̭ści॒trāṃ-va~̭dati॒ tviṣī̭matīm | a॒bhrā va̭sata maruta-ssu mā॒yayā᳚ | dyāṃ-va~̭rṣayata-maru॒ṇāma̭re॒pasa᳚m || ayṷkta sa॒pta śu॒ndhyuvaḥ̭ | sūro॒ ratha̭sya na॒ptriyaḥ̭ | tābhi̭ryāti॒ svayṷktibhiḥ || vahi̭ṣṭhebhirvi॒hara̭n. yāsi॒ tantu᳚m || 47 ||
a॒va॒vyaya॒nnasi̭ta-ndeva॒ vasvaḥ̭ | davi̭ddhvato ra॒śmaya॒-ssūrya̭sya | carme॒vāvā̭dhu॒stamo̭ a॒phsva̭ntaḥ || pa॒rjanyā̭ya॒ pragā̭yata | di॒vaspu॒trāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ | sa no̭ ya॒vasa̭micchatu || acchā̭ vada ta॒vasa̭-ṅgī॒rbhirā॒bhiḥ | stu॒hi pa॒rjanya॒-nnama॒sā vi̭vāsa | kani̭krada-dvṛṣa॒bho jī॒radā̭nuḥ | reto̭ dadhā॒tvoṣa̭dhīṣu॒ garbha᳚m || 48 ||
yo garbha॒moṣa̭dhīnām | gavā᳚-ṅkṛ॒ṇotyarva̭tām | pa॒rjanyaḥ̭ puru॒ṣīṇā᳚m || tasmā॒ idā॒syḙ ha॒viḥ | ju॒hotā॒ madhṷmattamam | iḍā᳚-nna-ssaṃ॒ya~ta̭-ṅkarat || ti॒sro yada̭gne śa॒rada॒stvāmit | śuci̭-ṅghṛ॒tena॒ śuca̭ya-ssapa॒ryann | nāmā̭ni ciddadhire ya॒jñiyā̭ni | asṷ̄dayanta ta॒nuva॒-ssujā̭tāḥ || 49 ||
indra̭śca na-śśunāsīrau | i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatam | garbha̭-ndhattagg sva॒staye᳚ || yayo̭ri॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa̭ | yayo̭rāna॒ndo nihi̭to॒ maha̭śca | śunā̭sīrāvṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nau | indra̭vantau ha॒viri॒da-ñjṷṣethām || ā ghā॒ ye a॒gnimi̭ndha॒te | stṛ॒ṇanti̭ ba॒r॒hirā̭nu॒ṣak | yeṣā॒mindro॒ yuvā॒ sakhā᳚ || agna॒ indra̭śca me॒dinā᳚ | ha॒tho vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yu॒vagṃ hi vṛ̭tra॒hanta̭mā || yābhyā॒gṃ॒ suva॒raja̭ya॒nnagra̭ e॒va | yāvā̭tastha॒tu-rbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | praca̭rṣa॒ṇī vṛ̭ṣaṇā॒ vajra̭bāhū | a॒gnī indrā̭ vṛtra॒haṇā̭ huve vām || 50 ||
tagṃ sa॒ddhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒-ṅgira॒ āvi̭śanti || indrā̭ya॒ giro॒ ani̭śitasargāḥ | a॒paḥ praira̭ya॒n-thsaga̭rasya bu॒ddhnāt | yo akṣḙṇeva ca॒kriyā॒ śacī̭bhiḥ | viṣva̭kta॒stambha̭ pṛthi॒vīmu॒ta dyām || akṣo̭daya॒cchava̭sā॒ kṣāma̭ bu॒ddhnam | vārṇavā̭ta॒stavi̭ṣībhi॒rindraḥ̭ || 45 ||
dṛ॒ḍhānyau᳚ghnādu॒śamā̭na॒ ojaḥ̭ | avā̭bhinatka॒kubhaḥ॒ parva̭tānām || ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ || tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ || rathaṃ̭-yu~ñjate ma॒rutaḥ̭ śu॒bhe sa॒gam | sūro॒ na mi̭trāvaruṇā॒ gavi̭ṣṭiṣu || 46 ||
rajāgṃ̭si ci॒trā vi ca̭ranti ta॒nyavaḥ̭ | di॒va-ssa̭mrājā॒ paya̭sā na ukṣatam || vāca॒gṃ॒ su mi̭trāvaruṇā॒virā̭vatīm | pa॒rjanya̭ści॒trāṃ-va~̭dati॒ tviṣī̭matīm | a॒bhrā va̭sata maruta-ssu mā॒yayā᳚ | dyāṃ-va~̭rṣayata-maru॒ṇāma̭re॒pasa᳚m || ayṷkta sa॒pta śu॒ndhyuvaḥ̭ | sūro॒ ratha̭sya na॒ptriyaḥ̭ | tābhi̭ryāti॒ svayṷktibhiḥ || vahi̭ṣṭhebhirvi॒hara̭n. yāsi॒ tantu᳚m || 47 ||
a॒va॒vyaya॒nnasi̭ta-ndeva॒ vasvaḥ̭ | davi̭ddhvato ra॒śmaya॒-ssūrya̭sya | carme॒vāvā̭dhu॒stamo̭ a॒phsva̭ntaḥ || pa॒rjanyā̭ya॒ pragā̭yata | di॒vaspu॒trāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ | sa no̭ ya॒vasa̭micchatu || acchā̭ vada ta॒vasa̭-ṅgī॒rbhirā॒bhiḥ | stu॒hi pa॒rjanya॒-nnama॒sā vi̭vāsa | kani̭krada-dvṛṣa॒bho jī॒radā̭nuḥ | reto̭ dadhā॒tvoṣa̭dhīṣu॒ garbha᳚m || 48 ||
yo garbha॒moṣa̭dhīnām | gavā᳚-ṅkṛ॒ṇotyarva̭tām | pa॒rjanyaḥ̭ puru॒ṣīṇā᳚m || tasmā॒ idā॒syḙ ha॒viḥ | ju॒hotā॒ madhṷmattamam | iḍā᳚-nna-ssaṃ॒ya~ta̭-ṅkarat || ti॒sro yada̭gne śa॒rada॒stvāmit | śuci̭-ṅghṛ॒tena॒ śuca̭ya-ssapa॒ryann | nāmā̭ni ciddadhire ya॒jñiyā̭ni | asṷ̄dayanta ta॒nuva॒-ssujā̭tāḥ || 49 ||
indra̭śca na-śśunāsīrau | i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatam | garbha̭-ndhattagg sva॒staye᳚ || yayo̭ri॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa̭ | yayo̭rāna॒ndo nihi̭to॒ maha̭śca | śunā̭sīrāvṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nau | indra̭vantau ha॒viri॒da-ñjṷṣethām || ā ghā॒ ye a॒gnimi̭ndha॒te | stṛ॒ṇanti̭ ba॒r॒hirā̭nu॒ṣak | yeṣā॒mindro॒ yuvā॒ sakhā᳚ || agna॒ indra̭śca me॒dinā᳚ | ha॒tho vṛ॒trāṇya̭pra॒ti | yu॒vagṃ hi vṛ̭tra॒hanta̭mā || yābhyā॒gṃ॒ suva॒raja̭ya॒nnagra̭ e॒va | yāvā̭tastha॒tu-rbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | praca̭rṣa॒ṇī vṛ̭ṣaṇā॒ vajra̭bāhū | a॒gnī indrā̭ vṛtra॒haṇā̭ huve vām || 50 ||
(mana॒ - indro॒ - gāvi̭ṣṭiṣu॒ - tantuṃ॒ - garbha॒gṃ॒ - sujā̭tāḥ॒ - sakhā̭ sa॒pta ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - upahomāḥ
anuvākaṃ 6 - upahomāḥ
u॒ta naḥ̭ pri॒yā pri॒yāsṷ | sa॒ptasvasā॒ sujṷṣṭā | sara̭svatī॒ stomyā̭ 'bhūt || i॒mā juhvā̭nā yu॒ṣmadā namo̭bhiḥ | prati॒ stomagṃ̭ sarasvati juṣasva | tava॒ śarma̭-npri॒yata̭me॒ dadhā̭nāḥ | upa̭stheyāma śara॒ṇa-nna vṛ॒kṣam || trīṇi̭ pa॒dā vica̭krame | viṣṇṷrgo॒pā adā᳚bhyaḥ | tato॒ dharmā̭ṇi dhā॒rayanṋ || 51 ||
tada̭sya pri॒yama॒bhi pātho̭ aśyām | naro॒ yatra̭ deva॒yavo॒ mada̭nti | u॒ru॒kra॒masya॒ sa hi bandhṷri॒tthā | viṣṇoḥ᳚ pa॒de pa̭ra॒me maddhva॒ uthsaḥ̭ || kra॒tvā॒ dā a̭sthu॒ śreṣṭhaḥ̭ | a॒dya tvā̭ va॒nvan-thsu॒rekṇāḥ᳚ | marta̭ ānāśa suvṛ॒ktim || i॒mā bra̭hma brahmavāha | pri॒yā ta॒ ā ba॒ra॒ḥi-ssī̭da | vī॒hi sṷ̄ra puro॒ḍāśa᳚m || 52 ||
upa̭ na-ssū॒navo॒ giraḥ̭ | śṛ॒ṇvantva॒mṛta̭sya॒ ye | su॒mṛ॒ḍī॒kā bha̭vantu naḥ || a॒dyā no̭ deva savitaḥ | pra॒jāva̭-thsāvī॒-ssaubha̭gam | parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva || viśvā̭ni deva savitaḥ | du॒ri॒tāni॒ parā̭suva | ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva || śuci̭ma॒rkai-rbṛha॒spati᳚m || 53 ||
a॒ddhva॒reṣṷ namasyata | a॒nā॒myoja॒ āca̭ke || yā dhā॒raya̭nta de॒vā su॒dakṣā॒ dakṣa̭pitārā | a॒su॒ryā̭ya॒ prama̭hasā || sa itkṣeti॒ sudhi̭ta॒ oka̭si॒ sve | tasmā॒ iḍā̭ pinvate viśva॒dānī᳚ | tasmai॒ viśaḥ̭ sva॒yame॒vāna̭manti | yasmi̭-nbra॒hmā rāja̭ni॒ pūrva॒ eti̭ || sakṷ̄timindra॒ sacyṷtim | sacyṷti-ñja॒ghana̭cyutim || 54 ||
ka॒nātkā॒bhā-nna॒ ābha̭ra | pra॒ya॒phsyanni̭va sa॒kthyau᳚ || vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi | kanī̭khunadiva sā॒payanṋ | a॒bhi na॒-ssuṣṭṷti-nnaya || pra॒jāpa̭ti-sstri॒yāṃ-ya~śaḥ̭ | mu॒ṣkayo̭radadhā॒-thsapa᳚m | kāma̭sya॒ tṛpti̭māna॒ndam | tasyā᳚gne bhājaye॒ha mā᳚ || modaḥ̭ pramo॒da ā̭na॒ndaḥ || 55 ||
mu॒ṣkayo॒rnihi̭ta॒-ssapaḥ̭ | sṛ॒tveva॒ kāma̭sya tṛpyāṇi | dakṣi̭ṇānā-mpratigra॒he || mana̭saści॒tta-mākṷ̄tim | vā॒ca-ssa॒tya-ma̭śīmahi | pa॒śū॒nāgṃ rū॒pamanna̭sya | yaśa॒-śśrī-śśra̭yatā॒-mmayi̭ || yathā॒ 'hama॒syā atṛ̭pagg stri॒yai pumāṋ | yathā॒ strī tṛpya̭ti pu॒gṃ॒si pri॒ye pri॒yā | e॒va-mbhaga̭sya tṛpyāṇi || 56 ||
ya॒jñasya॒ kāmyaḥ̭ pri॒yaḥ || dadā॒mītya॒gnirva̭dati | tatheti̭ vā॒yurā̭ha॒ tat | hanteti̭ sa॒tya-ñca॒ndramāḥ᳚ | ā॒di॒tya-ssa॒tyamomiti̭ || āpa॒sta-thsa॒tyamābha̭rann | yaśo̭ ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇām | a॒sau me॒ kāma॒-ssamṛ̭ddhyatām || na hi spaśa॒mavi̭da-nna॒nyama॒smāt | vai॒śvā॒na॒rā-tpṷra e॒tāra̭ma॒gneḥ || 57 ||
athḙmamanthanna॒mṛta॒mamṷ̄rāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-ṅkṣe᳚tra॒jityā̭ya de॒vāḥ || yeṣā̭mi॒me pūrve॒ armā̭sa॒ āsanṋ | a॒yū॒pā-ssadma॒ vibhṛ̭tā pu॒rūṇi̭ | vaiśvā̭nara॒ tvayā॒ te nu॒ttāḥ | pṛ॒thi॒vī-ma॒nyāma॒bhita̭sthu॒-rjanā̭saḥ || pṛ॒thi॒vī-mmā॒tara̭-mma॒hīm | a॒ntari̭kṣa॒-mupa̭bruve | bṛ॒ha॒tīmū॒taye॒ diva᳚m || viśva̭-mbibharti pṛthi॒vī || 58 ||
a॒ntari̭kṣaṃ॒-vi~pa̭prathe | du॒he dyau-rbṛ̭ha॒tī payaḥ̭ || na tā na̭śanti॒ na da̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rāda̭dharṣati | de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhiḥ̭ sacate॒ gopa̭ti-ssa॒ha || na tā arvā̭ re॒ṇuka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi | u॒ru॒gā॒yamabha̭ya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 59 ||
rātrī॒ vya̭khyadāya॒tī | pu॒ru॒trā de॒vya̭kṣabhiḥ̭ | viśvā॒ adhi॒ śriyo̭-'dhita || upa̭ te॒ gā i॒vāka̭ram | vṛ॒ṇī॒ṣva dṷhita-rdivaḥ | rātrī॒ stoma॒-nna ji॒gyuṣī᳚ || de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒mūrja॒-nduhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smānupa॒ suṣṭu॒taitṷ || 60 ||
ya-dvāgvada̭ntya-viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrja̭-nduduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭ svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || gau॒rī mi̭māya sali॒lāni॒ takṣa̭tī | eka̭padī dvi॒padī॒ sā catṷṣpadī | a॒ṣṭāpa̭dī॒ nava̭padī babhū॒vuṣī᳚ | sa॒hasrā᳚kṣarā para॒me vyo̭mann || tasyāgṃ̭ samu॒drā adhi॒ vi kṣa̭ranti | tena̭ jīvanti pra॒diśa॒ścata̭sraḥ || 61 ||
tataḥ̭ kṣaratya॒kṣara᳚m | ta-dviśva॒-mupa̭jīvati || indrā॒ sūrā̭ ja॒naya̭n-vi॒śvaka̭rmā | ma॒rutvāgṃ̭ astu ga॒ṇavā᳚n-thsajā॒tavāṋ | a॒sya snu॒ṣā-śvaśṷrasya॒ praśi̭ṣṭim | sa॒patnā॒ vāca॒-mmana̭sā॒ upā̭satām || indra॒-ssūro̭ atara॒-drajāgṃ̭si | snu॒ṣā sa॒patnā॒-śśvaśṷro॒-'yama̭stu | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇaḥ | a॒yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gniḥ, kṣa̭tra॒bhṛdani̭bhṛṣṭa॒mojaḥ̭ | sa॒ha॒sriyo̭ dīpyatā॒-mapra̭yucchann | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣamaruha॒da-ga॒ndyām || 62 ||
tada̭sya pri॒yama॒bhi pātho̭ aśyām | naro॒ yatra̭ deva॒yavo॒ mada̭nti | u॒ru॒kra॒masya॒ sa hi bandhṷri॒tthā | viṣṇoḥ᳚ pa॒de pa̭ra॒me maddhva॒ uthsaḥ̭ || kra॒tvā॒ dā a̭sthu॒ śreṣṭhaḥ̭ | a॒dya tvā̭ va॒nvan-thsu॒rekṇāḥ᳚ | marta̭ ānāśa suvṛ॒ktim || i॒mā bra̭hma brahmavāha | pri॒yā ta॒ ā ba॒ra॒ḥi-ssī̭da | vī॒hi sṷ̄ra puro॒ḍāśa᳚m || 52 ||
upa̭ na-ssū॒navo॒ giraḥ̭ | śṛ॒ṇvantva॒mṛta̭sya॒ ye | su॒mṛ॒ḍī॒kā bha̭vantu naḥ || a॒dyā no̭ deva savitaḥ | pra॒jāva̭-thsāvī॒-ssaubha̭gam | parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva || viśvā̭ni deva savitaḥ | du॒ri॒tāni॒ parā̭suva | ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva || śuci̭ma॒rkai-rbṛha॒spati᳚m || 53 ||
a॒ddhva॒reṣṷ namasyata | a॒nā॒myoja॒ āca̭ke || yā dhā॒raya̭nta de॒vā su॒dakṣā॒ dakṣa̭pitārā | a॒su॒ryā̭ya॒ prama̭hasā || sa itkṣeti॒ sudhi̭ta॒ oka̭si॒ sve | tasmā॒ iḍā̭ pinvate viśva॒dānī᳚ | tasmai॒ viśaḥ̭ sva॒yame॒vāna̭manti | yasmi̭-nbra॒hmā rāja̭ni॒ pūrva॒ eti̭ || sakṷ̄timindra॒ sacyṷtim | sacyṷti-ñja॒ghana̭cyutim || 54 ||
ka॒nātkā॒bhā-nna॒ ābha̭ra | pra॒ya॒phsyanni̭va sa॒kthyau᳚ || vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi | kanī̭khunadiva sā॒payanṋ | a॒bhi na॒-ssuṣṭṷti-nnaya || pra॒jāpa̭ti-sstri॒yāṃ-ya~śaḥ̭ | mu॒ṣkayo̭radadhā॒-thsapa᳚m | kāma̭sya॒ tṛpti̭māna॒ndam | tasyā᳚gne bhājaye॒ha mā᳚ || modaḥ̭ pramo॒da ā̭na॒ndaḥ || 55 ||
mu॒ṣkayo॒rnihi̭ta॒-ssapaḥ̭ | sṛ॒tveva॒ kāma̭sya tṛpyāṇi | dakṣi̭ṇānā-mpratigra॒he || mana̭saści॒tta-mākṷ̄tim | vā॒ca-ssa॒tya-ma̭śīmahi | pa॒śū॒nāgṃ rū॒pamanna̭sya | yaśa॒-śśrī-śśra̭yatā॒-mmayi̭ || yathā॒ 'hama॒syā atṛ̭pagg stri॒yai pumāṋ | yathā॒ strī tṛpya̭ti pu॒gṃ॒si pri॒ye pri॒yā | e॒va-mbhaga̭sya tṛpyāṇi || 56 ||
ya॒jñasya॒ kāmyaḥ̭ pri॒yaḥ || dadā॒mītya॒gnirva̭dati | tatheti̭ vā॒yurā̭ha॒ tat | hanteti̭ sa॒tya-ñca॒ndramāḥ᳚ | ā॒di॒tya-ssa॒tyamomiti̭ || āpa॒sta-thsa॒tyamābha̭rann | yaśo̭ ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇām | a॒sau me॒ kāma॒-ssamṛ̭ddhyatām || na hi spaśa॒mavi̭da-nna॒nyama॒smāt | vai॒śvā॒na॒rā-tpṷra e॒tāra̭ma॒gneḥ || 57 ||
athḙmamanthanna॒mṛta॒mamṷ̄rāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-ṅkṣe᳚tra॒jityā̭ya de॒vāḥ || yeṣā̭mi॒me pūrve॒ armā̭sa॒ āsanṋ | a॒yū॒pā-ssadma॒ vibhṛ̭tā pu॒rūṇi̭ | vaiśvā̭nara॒ tvayā॒ te nu॒ttāḥ | pṛ॒thi॒vī-ma॒nyāma॒bhita̭sthu॒-rjanā̭saḥ || pṛ॒thi॒vī-mmā॒tara̭-mma॒hīm | a॒ntari̭kṣa॒-mupa̭bruve | bṛ॒ha॒tīmū॒taye॒ diva᳚m || viśva̭-mbibharti pṛthi॒vī || 58 ||
a॒ntari̭kṣaṃ॒-vi~pa̭prathe | du॒he dyau-rbṛ̭ha॒tī payaḥ̭ || na tā na̭śanti॒ na da̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rāda̭dharṣati | de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhiḥ̭ sacate॒ gopa̭ti-ssa॒ha || na tā arvā̭ re॒ṇuka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi | u॒ru॒gā॒yamabha̭ya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 59 ||
rātrī॒ vya̭khyadāya॒tī | pu॒ru॒trā de॒vya̭kṣabhiḥ̭ | viśvā॒ adhi॒ śriyo̭-'dhita || upa̭ te॒ gā i॒vāka̭ram | vṛ॒ṇī॒ṣva dṷhita-rdivaḥ | rātrī॒ stoma॒-nna ji॒gyuṣī᳚ || de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒mūrja॒-nduhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smānupa॒ suṣṭu॒taitṷ || 60 ||
ya-dvāgvada̭ntya-viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrja̭-nduduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭ svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || gau॒rī mi̭māya sali॒lāni॒ takṣa̭tī | eka̭padī dvi॒padī॒ sā catṷṣpadī | a॒ṣṭāpa̭dī॒ nava̭padī babhū॒vuṣī᳚ | sa॒hasrā᳚kṣarā para॒me vyo̭mann || tasyāgṃ̭ samu॒drā adhi॒ vi kṣa̭ranti | tena̭ jīvanti pra॒diśa॒ścata̭sraḥ || 61 ||
tataḥ̭ kṣaratya॒kṣara᳚m | ta-dviśva॒-mupa̭jīvati || indrā॒ sūrā̭ ja॒naya̭n-vi॒śvaka̭rmā | ma॒rutvāgṃ̭ astu ga॒ṇavā᳚n-thsajā॒tavāṋ | a॒sya snu॒ṣā-śvaśṷrasya॒ praśi̭ṣṭim | sa॒patnā॒ vāca॒-mmana̭sā॒ upā̭satām || indra॒-ssūro̭ atara॒-drajāgṃ̭si | snu॒ṣā sa॒patnā॒-śśvaśṷro॒-'yama̭stu | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇaḥ | a॒yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau || a॒gniḥ, kṣa̭tra॒bhṛdani̭bhṛṣṭa॒mojaḥ̭ | sa॒ha॒sriyo̭ dīpyatā॒-mapra̭yucchann | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣamaruha॒da-ga॒ndyām || 62 ||
(dhā॒raya̭n - puro॒ḍāśaṃ॒ - bṛha॒spatiṃ̭ - ja॒ghana̭cyuti - māna॒ndo - bhaga̭sya tṛpyā - ṇya॒gneḥ - pṛ̭thi॒vī - yajva̭na - etu - pra॒diśa॒ścata̭sro॒ - vāja̭sātau ca॒tvāri̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - upahomāḥ
anuvākaṃ 7 - upahomāḥ
vṛṣā᳚ 'sya॒gṃ॒śu-rvṛ̭ṣa॒bhāya̭ gṛhyase | vṛṣā॒-'yamu॒gro nṛ॒cakṣa̭se | di॒vyaḥ ka̭rma॒ṇyo̭ hi॒to bṛ॒hannāma̭ | vṛ॒ṣa॒bhasya॒ yā ka॒kut || vi॒ṣū॒vān. vi̭ṣṇo bhavatu | a॒yaṃ-yo~ mā̭ma॒ko vṛṣā᳚ | atho॒ indra̭ iva de॒vebhyaḥ̭ | vibra̭vītu॒ jane᳚bhyaḥ || āyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svantam | atho॒ adhi̭patiṃ-vi~॒śām || 63 ||
a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyā addhya̭kṣam | i॒mami̭ndra vṛṣa॒bha-ṅkṛ̭ṇu || ya-ssu॒śṛṅgaḥ̭ suvṛṣa॒bhaḥ | ka॒lyāṇo॒ droṇa॒ āhi̭taḥ | kārṣī̭valapragāṇena | vṛ॒ṣa॒bheṇa̭ yajāmahe || vṛ॒ṣa॒bheṇa॒ yaja̭mānāḥ | akrṷ̄reṇeva sa॒rpiṣā᳚ | mṛdha̭śca॒ sarvā॒ indrḙṇa | pṛta̭nāśca jayāmasi || 64 ||
yasyā॒yamṛ̭ṣa॒bho ha॒viḥ | indrā̭ya pariṇī॒yate᳚ | jayā̭ti॒ śatrṷmā॒yanta᳚m | atho̭ hanti pṛtanya॒taḥ || nṛ॒ṇāmaha̭ pra॒ṇīrasa̭t | agra̭ udbhinda॒tāma̭sat || indra॒ śuṣma̭-nta॒nuvā॒ mera̭yasva | nī॒cā viśvā̭ a॒bhiti̭ṣṭhā॒bhimā̭tīḥ | ni śṛ̭ṇīhyābā॒dhaṃ-yo~ no॒ asti̭ | u॒ru-nno̭ lo॒ka-ṅkṛ̭ṇuhi jīradāno || 65 ||
prehya॒bhiprehi॒ prabha̭rā॒ saha̭sva | mā vivḙno॒ vi śṛ̭ṇuṣvā॒ janḙṣu | udī̭ḍi॒to vṛ̭ṣabha॒ tiṣṭha॒ śuṣmaiḥ᳚ | indra॒ śatrū᳚-npu॒ro a॒smāka̭ yuddhya || agne॒ jetā॒ tva-ñja̭ya | śatrū᳚n-thsahasa॒ oja̭sā | vi śatrū॒n॒. vimṛdho̭ nuda || e॒ta-nte॒ stoma̭-ntuvijāta॒ vipraḥ̭ | ratha॒-nna dhīra॒-ssvapā̭ atakṣam | yadīda̭gne॒ prati॒ tva-ndḙva॒ haryāḥ᳚ || 66 ||
suva̭rvatīra॒pa ḙnā jayema || yo ghṛ॒tenā॒bhimā̭nitaḥ | indra॒ jaitrā̭ya jajñiṣe | sa na॒-ssaṅkā̭su pāraya | pṛ॒ta॒nā॒sāhyḙṣu ca || indro̭ jigāya pṛthi॒vīm | a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ suva̭rma॒hat | vṛ॒tra॒hā pṷru॒ceta̭naḥ || indro̭ jigāya॒ saha̭sā॒ sahāgṃ̭si | indro̭ jigāya॒ pṛta̭nāni॒ viśvā᳚ || 67 ||
indro̭ jā॒to vi puro̭ ruroja | sa naḥ̭ para॒spā vari̭vaḥ kṛṇotu || a॒ya-ṅkṛ॒tnuragṛ̭bhītaḥ | vi॒śva॒ji-du॒dbhidi-thsomaḥ̭ | ṛṣi॒-rvipraḥ॒ kāvyḙna || vā॒yura̭gre॒gā ya̭jña॒prīḥ | sā॒ka-ṅga॒nmana̭sā ya॒jñam | śi॒vo ni॒yudbhiḥ̭ śi॒vābhiḥ̭ || vāyo̭ śu॒kro a̭yāmi te | maddhvo॒ agra॒-ndivi̭ṣṭiṣu || 68 ||
āyā̭ hi॒ soma̭pītaye | svā॒ru॒ho dḙva ni॒yutva̭tā || i॒mami̭ndra vardhaya kṣa॒triyā̭ṇām | a॒yaṃ-vi~॒śāṃ-vi~॒śpati̭rastu॒ rājā᳚ | a॒smā i̭ndra॒ mahi॒ varcāgṃ̭si dhehi | a॒va॒rcasa̭-ṅkṛṇuhi॒ śatrṷmasya || i॒mamābha̭ja॒ grāme॒ aśvḙṣu॒ goṣṷ | nira॒mu-mbha̭ja॒ yo̭-'mitro̭ asya | varṣma̭n kṣa॒trasya̭ ka॒kubhi̭ śrayasva | tato̭ na u॒gro vibha̭jā॒ vasṷ̄ni || 69 ||
a॒sme dyā̭vāpṛthivī॒ bhūri̭ vā॒mam | sa-ndṷhāthā-ṅgharma॒dughḙva dhe॒nuḥ | a॒yagṃ rājā᳚ pri॒ya indra̭sya bhūyāt | pri॒yo gavā॒moṣa̭dhīnā-mu॒tāpām || yu॒najmi̭ ta utta॒rāva̭nta॒-mindra᳚m | yena॒ jayā̭si॒ na parā॒jayā̭sai | sa tvā̭ 'karekavṛṣa॒bhagg svānā᳚m | atho̭ rājannutta॒ma-mmā̭na॒vānā᳚m || utta̭ra॒stvamadha̭re te sa॒patnāḥ᳚ | eka̭vṛṣā॒ indra̭sakhā jigī॒vān || 70 ||
viśvā॒ āśāḥ॒ pṛta̭nā-ssa॒jaṃya~॒ñjayanṋ | a॒bhiti̭ṣṭha śatrūya॒ta-ssa̭hasva || tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒ruddhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || 71 ||
pra sa॒dyo a̭gne॒ atya᳚ṣya॒nyān | ā॒viryasmai॒ cārṷtaro ba॒bhūtha̭ | ī॒ḍenyo̭ vapu॒ṣyo̭ vi॒bhāvā᳚ | pri॒yo vi॒śāmati̭thi॒-rmānṷṣīṇām || brahma̭ jyeṣṭhā vī॒ryā̭ sambhṛ̭tāni | brahmāgre॒ jyeṣṭha॒-ndiva॒māta̭tāna | ṛ॒tasya॒ brahma̭ pratha॒mota ja̭jñe | tenā̭rhati॒ brahma̭ṇā॒ spardhi̭tu॒-ṅkaḥ || brahma॒ sruco̭ ghṛ॒tava̭tīḥ | brahma̭ṇā॒ svara̭vo mi॒tāḥ || 72 ||
brahma̭ ya॒jñasya॒ tanta̭vaḥ | ṛ॒tvijo॒ ye ha̭vi॒ṣkṛtaḥ̭ || śṛṅgā̭ṇī॒vecchṛ॒ṅgiṇā॒gṃ॒ sanda̭dṛśrire | ca॒ṣāla̭vanta॒-ssvara̭vaḥ pṛthi॒vyām | te de॒vāsa॒-ssvara̭vastasthi॒vāgṃsaḥ̭ | nama॒-ssakhi̭bhya-ssa॒nnānmā 'va̭gāta || a॒bhi॒bhūra॒gnira̭tara॒-drajāgṃ̭si | spṛdho̭ vi॒hatya॒ pṛta̭nā abhi॒śrīḥ | ju॒ṣā॒ṇo ma॒ āhṷti-mmā mahiṣṭa | ha॒tvā sa॒patnā॒n॒. vari̭vaskarannaḥ || īśā̭na-ntvā॒ bhuva̭nānā-mabhi॒śriya᳚m | staumya̭gna uru॒kṛtagṃ̭ su॒vīra᳚m | ha॒vi-rjṷṣā॒ṇa-ssa॒patnāgṃ̭ abhi॒bhūra̭si | ja॒hi śatrū॒gṃ॒rapa॒ mṛdho̭ nudasva || 73 ||
a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyā addhya̭kṣam | i॒mami̭ndra vṛṣa॒bha-ṅkṛ̭ṇu || ya-ssu॒śṛṅgaḥ̭ suvṛṣa॒bhaḥ | ka॒lyāṇo॒ droṇa॒ āhi̭taḥ | kārṣī̭valapragāṇena | vṛ॒ṣa॒bheṇa̭ yajāmahe || vṛ॒ṣa॒bheṇa॒ yaja̭mānāḥ | akrṷ̄reṇeva sa॒rpiṣā᳚ | mṛdha̭śca॒ sarvā॒ indrḙṇa | pṛta̭nāśca jayāmasi || 64 ||
yasyā॒yamṛ̭ṣa॒bho ha॒viḥ | indrā̭ya pariṇī॒yate᳚ | jayā̭ti॒ śatrṷmā॒yanta᳚m | atho̭ hanti pṛtanya॒taḥ || nṛ॒ṇāmaha̭ pra॒ṇīrasa̭t | agra̭ udbhinda॒tāma̭sat || indra॒ śuṣma̭-nta॒nuvā॒ mera̭yasva | nī॒cā viśvā̭ a॒bhiti̭ṣṭhā॒bhimā̭tīḥ | ni śṛ̭ṇīhyābā॒dhaṃ-yo~ no॒ asti̭ | u॒ru-nno̭ lo॒ka-ṅkṛ̭ṇuhi jīradāno || 65 ||
prehya॒bhiprehi॒ prabha̭rā॒ saha̭sva | mā vivḙno॒ vi śṛ̭ṇuṣvā॒ janḙṣu | udī̭ḍi॒to vṛ̭ṣabha॒ tiṣṭha॒ śuṣmaiḥ᳚ | indra॒ śatrū᳚-npu॒ro a॒smāka̭ yuddhya || agne॒ jetā॒ tva-ñja̭ya | śatrū᳚n-thsahasa॒ oja̭sā | vi śatrū॒n॒. vimṛdho̭ nuda || e॒ta-nte॒ stoma̭-ntuvijāta॒ vipraḥ̭ | ratha॒-nna dhīra॒-ssvapā̭ atakṣam | yadīda̭gne॒ prati॒ tva-ndḙva॒ haryāḥ᳚ || 66 ||
suva̭rvatīra॒pa ḙnā jayema || yo ghṛ॒tenā॒bhimā̭nitaḥ | indra॒ jaitrā̭ya jajñiṣe | sa na॒-ssaṅkā̭su pāraya | pṛ॒ta॒nā॒sāhyḙṣu ca || indro̭ jigāya pṛthi॒vīm | a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ suva̭rma॒hat | vṛ॒tra॒hā pṷru॒ceta̭naḥ || indro̭ jigāya॒ saha̭sā॒ sahāgṃ̭si | indro̭ jigāya॒ pṛta̭nāni॒ viśvā᳚ || 67 ||
indro̭ jā॒to vi puro̭ ruroja | sa naḥ̭ para॒spā vari̭vaḥ kṛṇotu || a॒ya-ṅkṛ॒tnuragṛ̭bhītaḥ | vi॒śva॒ji-du॒dbhidi-thsomaḥ̭ | ṛṣi॒-rvipraḥ॒ kāvyḙna || vā॒yura̭gre॒gā ya̭jña॒prīḥ | sā॒ka-ṅga॒nmana̭sā ya॒jñam | śi॒vo ni॒yudbhiḥ̭ śi॒vābhiḥ̭ || vāyo̭ śu॒kro a̭yāmi te | maddhvo॒ agra॒-ndivi̭ṣṭiṣu || 68 ||
āyā̭ hi॒ soma̭pītaye | svā॒ru॒ho dḙva ni॒yutva̭tā || i॒mami̭ndra vardhaya kṣa॒triyā̭ṇām | a॒yaṃ-vi~॒śāṃ-vi~॒śpati̭rastu॒ rājā᳚ | a॒smā i̭ndra॒ mahi॒ varcāgṃ̭si dhehi | a॒va॒rcasa̭-ṅkṛṇuhi॒ śatrṷmasya || i॒mamābha̭ja॒ grāme॒ aśvḙṣu॒ goṣṷ | nira॒mu-mbha̭ja॒ yo̭-'mitro̭ asya | varṣma̭n kṣa॒trasya̭ ka॒kubhi̭ śrayasva | tato̭ na u॒gro vibha̭jā॒ vasṷ̄ni || 69 ||
a॒sme dyā̭vāpṛthivī॒ bhūri̭ vā॒mam | sa-ndṷhāthā-ṅgharma॒dughḙva dhe॒nuḥ | a॒yagṃ rājā᳚ pri॒ya indra̭sya bhūyāt | pri॒yo gavā॒moṣa̭dhīnā-mu॒tāpām || yu॒najmi̭ ta utta॒rāva̭nta॒-mindra᳚m | yena॒ jayā̭si॒ na parā॒jayā̭sai | sa tvā̭ 'karekavṛṣa॒bhagg svānā᳚m | atho̭ rājannutta॒ma-mmā̭na॒vānā᳚m || utta̭ra॒stvamadha̭re te sa॒patnāḥ᳚ | eka̭vṛṣā॒ indra̭sakhā jigī॒vān || 70 ||
viśvā॒ āśāḥ॒ pṛta̭nā-ssa॒jaṃya~॒ñjayanṋ | a॒bhiti̭ṣṭha śatrūya॒ta-ssa̭hasva || tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒ruddhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || 71 ||
pra sa॒dyo a̭gne॒ atya᳚ṣya॒nyān | ā॒viryasmai॒ cārṷtaro ba॒bhūtha̭ | ī॒ḍenyo̭ vapu॒ṣyo̭ vi॒bhāvā᳚ | pri॒yo vi॒śāmati̭thi॒-rmānṷṣīṇām || brahma̭ jyeṣṭhā vī॒ryā̭ sambhṛ̭tāni | brahmāgre॒ jyeṣṭha॒-ndiva॒māta̭tāna | ṛ॒tasya॒ brahma̭ pratha॒mota ja̭jñe | tenā̭rhati॒ brahma̭ṇā॒ spardhi̭tu॒-ṅkaḥ || brahma॒ sruco̭ ghṛ॒tava̭tīḥ | brahma̭ṇā॒ svara̭vo mi॒tāḥ || 72 ||
brahma̭ ya॒jñasya॒ tanta̭vaḥ | ṛ॒tvijo॒ ye ha̭vi॒ṣkṛtaḥ̭ || śṛṅgā̭ṇī॒vecchṛ॒ṅgiṇā॒gṃ॒ sanda̭dṛśrire | ca॒ṣāla̭vanta॒-ssvara̭vaḥ pṛthi॒vyām | te de॒vāsa॒-ssvara̭vastasthi॒vāgṃsaḥ̭ | nama॒-ssakhi̭bhya-ssa॒nnānmā 'va̭gāta || a॒bhi॒bhūra॒gnira̭tara॒-drajāgṃ̭si | spṛdho̭ vi॒hatya॒ pṛta̭nā abhi॒śrīḥ | ju॒ṣā॒ṇo ma॒ āhṷti-mmā mahiṣṭa | ha॒tvā sa॒patnā॒n॒. vari̭vaskarannaḥ || īśā̭na-ntvā॒ bhuva̭nānā-mabhi॒śriya᳚m | staumya̭gna uru॒kṛtagṃ̭ su॒vīra᳚m | ha॒vi-rjṷṣā॒ṇa-ssa॒patnāgṃ̭ abhi॒bhūra̭si | ja॒hi śatrū॒gṃ॒rapa॒ mṛdho̭ nudasva || 73 ||
(vi॒śāṃ - ja̭yāmasi - jīradāno॒ - haryā॒ - viśvā॒ - divi̭ṣṭiṣu॒ - vasṷ̄ni - jigī॒vānth - saho̭bhi--r mi॒tā - na̭ śca॒tvāri̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - upahomāḥ
anuvākaṃ 8 - upahomāḥ
sa pra̭tna॒vannavī̭yasā | agne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || nava॒-nnu stoma̭ma॒gnaye᳚ | di॒va-śśye॒nāya̭ jījanam | vasoḥ᳚ ku॒vidva॒nāti̭ naḥ || svā॒ru॒hā yasya॒ śriyo̭ dṛ॒śe | ra॒yirvī॒rava̭to yathā | agrḙ ya॒jñasya॒ ceta̭taḥ || adā᳚bhyaḥ pura e॒tā || 74 ||
a॒gnirvi॒śā-mmānṷṣīṇām | tūrṇī॒ ratha॒-ssadā॒ navaḥ̭ || nava॒gṃ॒ somā̭ya vā॒jine᳚ | ājya॒-mpaya̭so-'jani | juṣṭa॒gṃ॒ śuci̭tamaṃ॒-va~sṷ || navagṃ̭ soma juṣasva naḥ | pī॒yūṣa̭sye॒ha tṛ̭pṇuhi | yastḙ bhā॒ga ṛ॒tāva॒yam || nava̭sya soma te va॒yam | ā sṷma॒tiṃ-vṛ~̭ṇīmahe || 75 ||
sa no̭ rāsva saha॒sriṇaḥ̭ || navagṃ̭ ha॒virjṷṣasva naḥ | ṛ॒tubhiḥ̭ soma॒ bhūta̭mam | tada॒ṅga prati̭harya naḥ | rājana᳚-thsoma sva॒staye᳚ || nava॒gg॒ stoma॒-nnavagṃ̭ ha॒viḥ | i॒ndrā॒gnibhyā॒-nnivḙdaya | tajjṷṣetā॒gṃ॒ sacḙtasā || śuci॒-nnu stoma॒-nnava̭jātama॒dya | indrā᳚gnī vṛtrahaṇā ju॒ṣethā᳚m || 76 ||
u॒bhā hi vāgṃ̭ su॒havā॒ joha̭vīmi | tā vājagṃ̭ sa॒dya ṷśa॒te dheṣṭhā᳚ || a॒gnirindro॒ nava̭sya naḥ | a॒sya ha॒vyasya̭ tṛpyatām | i॒ha de॒vau sa̭ha॒sriṇau᳚ || ya॒jña-nna॒ ā hi gaccha̭tām | vasṷmantagṃ suva॒rvida᳚m | a॒sya ha॒vyasya̭ tṛpyatām | a॒gnirindro॒ nava̭sya naḥ || viśvā᳚-nde॒vāg sta̭rpayata || 77 ||
ha॒viṣo॒-'sya nava̭sya naḥ | su॒va॒rvido॒ hi ja̭jñi॒re || eda-mba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī̭mā॒ navḙna | a॒yaṃ-ya~॒jño yaja̭mānasya bhā॒gaḥ | a॒ya-mba̭bhūva॒ bhuva̭nasya॒ garbhaḥ̭ | viśvḙ de॒vā i॒dama॒dyāga̭miṣṭhāḥ || i॒me nu dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒mīcī᳚ | ta॒nvā॒ne ya॒jña-mpṷru॒peśa̭sa-ndhi॒yā | ā-'smai̭ pṛṇītā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | pra॒jā-mpuṣṭi̭ma॒mṛta॒-nnavḙna || 78 ||
i॒me dhe॒nū a॒mṛtaṃ॒-ye~ du॒hāte᳚ | paya̭sva-tyutta॒rāmḙtu॒ puṣṭiḥ̭ | i॒maṃ-ya~॒jña-ñju॒ṣamā̭ṇe॒ navḙna | sa॒mīcī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ghṛ॒tācī᳚ || yavi̭ṣṭho havya॒vāha̭naḥ | ci॒trabhā̭nu-rghṛ॒tāsṷtiḥ | nava̭jāto॒ viro̭case | agne॒ tattḙ mahitva॒nam || tvama̭gne de॒vatā᳚bhyaḥ | bhā॒ge dḙva॒ na mī̭yase || 79 ||
sa ḙnā vi॒dvān. ya̭kṣyasi | nava॒gg॒ stoma̭-ñjuṣasva naḥ || a॒gniḥ pra̭tha॒maḥ prāśñā̭tu | sa hi veda॒ yathā̭ ha॒viḥ | śi॒vā a॒smabhya॒-moṣa̭dhīḥ | kṛ॒ṇotṷ vi॒śvaca̭rṣaṇiḥ || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devāḥ | tvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva | śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || e॒tamu॒ tya-mmadhṷnā॒ saṃyu~̭taṃ॒-ya~va᳚m | sara̭svatyā॒ adhi̭ma॒nāva̭carkṛṣuḥ | indra̭ āsī॒-thsīra̭pati-śśa॒takra̭tuḥ | kī॒nāśā̭ āsa-nma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ || 80 ||
a॒gnirvi॒śā-mmānṷṣīṇām | tūrṇī॒ ratha॒-ssadā॒ navaḥ̭ || nava॒gṃ॒ somā̭ya vā॒jine᳚ | ājya॒-mpaya̭so-'jani | juṣṭa॒gṃ॒ śuci̭tamaṃ॒-va~sṷ || navagṃ̭ soma juṣasva naḥ | pī॒yūṣa̭sye॒ha tṛ̭pṇuhi | yastḙ bhā॒ga ṛ॒tāva॒yam || nava̭sya soma te va॒yam | ā sṷma॒tiṃ-vṛ~̭ṇīmahe || 75 ||
sa no̭ rāsva saha॒sriṇaḥ̭ || navagṃ̭ ha॒virjṷṣasva naḥ | ṛ॒tubhiḥ̭ soma॒ bhūta̭mam | tada॒ṅga prati̭harya naḥ | rājana᳚-thsoma sva॒staye᳚ || nava॒gg॒ stoma॒-nnavagṃ̭ ha॒viḥ | i॒ndrā॒gnibhyā॒-nnivḙdaya | tajjṷṣetā॒gṃ॒ sacḙtasā || śuci॒-nnu stoma॒-nnava̭jātama॒dya | indrā᳚gnī vṛtrahaṇā ju॒ṣethā᳚m || 76 ||
u॒bhā hi vāgṃ̭ su॒havā॒ joha̭vīmi | tā vājagṃ̭ sa॒dya ṷśa॒te dheṣṭhā᳚ || a॒gnirindro॒ nava̭sya naḥ | a॒sya ha॒vyasya̭ tṛpyatām | i॒ha de॒vau sa̭ha॒sriṇau᳚ || ya॒jña-nna॒ ā hi gaccha̭tām | vasṷmantagṃ suva॒rvida᳚m | a॒sya ha॒vyasya̭ tṛpyatām | a॒gnirindro॒ nava̭sya naḥ || viśvā᳚-nde॒vāg sta̭rpayata || 77 ||
ha॒viṣo॒-'sya nava̭sya naḥ | su॒va॒rvido॒ hi ja̭jñi॒re || eda-mba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī̭mā॒ navḙna | a॒yaṃ-ya~॒jño yaja̭mānasya bhā॒gaḥ | a॒ya-mba̭bhūva॒ bhuva̭nasya॒ garbhaḥ̭ | viśvḙ de॒vā i॒dama॒dyāga̭miṣṭhāḥ || i॒me nu dyāvā̭pṛthi॒vī sa॒mīcī᳚ | ta॒nvā॒ne ya॒jña-mpṷru॒peśa̭sa-ndhi॒yā | ā-'smai̭ pṛṇītā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | pra॒jā-mpuṣṭi̭ma॒mṛta॒-nnavḙna || 78 ||
i॒me dhe॒nū a॒mṛtaṃ॒-ye~ du॒hāte᳚ | paya̭sva-tyutta॒rāmḙtu॒ puṣṭiḥ̭ | i॒maṃ-ya~॒jña-ñju॒ṣamā̭ṇe॒ navḙna | sa॒mīcī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ghṛ॒tācī᳚ || yavi̭ṣṭho havya॒vāha̭naḥ | ci॒trabhā̭nu-rghṛ॒tāsṷtiḥ | nava̭jāto॒ viro̭case | agne॒ tattḙ mahitva॒nam || tvama̭gne de॒vatā᳚bhyaḥ | bhā॒ge dḙva॒ na mī̭yase || 79 ||
sa ḙnā vi॒dvān. ya̭kṣyasi | nava॒gg॒ stoma̭-ñjuṣasva naḥ || a॒gniḥ pra̭tha॒maḥ prāśñā̭tu | sa hi veda॒ yathā̭ ha॒viḥ | śi॒vā a॒smabhya॒-moṣa̭dhīḥ | kṛ॒ṇotṷ vi॒śvaca̭rṣaṇiḥ || bha॒drānna॒-śśreya॒-ssama̭naiṣṭa devāḥ | tvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śīmahi tvā | sa no̭ mayo॒bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva | śa-nto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || e॒tamu॒ tya-mmadhṷnā॒ saṃyu~̭taṃ॒-ya~va᳚m | sara̭svatyā॒ adhi̭ma॒nāva̭carkṛṣuḥ | indra̭ āsī॒-thsīra̭pati-śśa॒takra̭tuḥ | kī॒nāśā̭ āsa-nma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ || 80 ||
(pu॒ra॒ e॒tā - vṛ̭ṇīmahe - ju॒ṣethā᳚n-tarpaya-tā॒mṛta॒-nnavḙna-mīyase-syo॒na śca॒tvāri̭ ca) (a. 8)
(juṣṭa॒ - ścakṣṷṣo॒ - juṣṭī̭ naro - nakta-ñjā॒tā - vṛṣā॒ sa - u॒ta no॒ - vṛṣā᳚-'sya॒gṃ॒śuḥ - sa pra̭tna॒vada॒ṣṭau)
(juṣṭo̭ - ma॒nyu-rbhago॒ - juṣṭī̭ naro॒ - hari̭varpasa॒-ṅgiraḥ॒ - śipri̭n vājānā - mu॒ta no॒ - ya-dvāgvada̭ntī॒ - viśvā॒ āśā॒ aśī̭tiḥ )
(juṣṭaḥ̭ - su॒dāna̭vaḥ )
|| hariḥ̭ om |
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

