2.5 - ಉಪಹೋಮಶೇಷಃ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಪ್ರಾಣೋ ರಕ್ಷತಿ

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ದ್ವಿತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಉಪಹೋಮಶೇಷಃ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
2.5.1 ಉಪಹೋಮಾಃ

ಪ್ರಾಣೋ ರಕ್ಷತಿ ವಿಶ್ವಮೇಜತ್ । ಇರ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಬಹೂನಿ । ಸ ಇಥ್ಸರ್ವಂ-ವ್ಯಾಁನಶೇ ॥ ಯೋ ದೇವೋ ದೇವೇಷು ವಿಭೂರನ್ತಃ । ಆವೃದೂದಾ-ತ್ಕ್ಷೇತ್ರಿಯದ್ಧ್ವಗದ್ವೃಷಾ । ತಮಿ-ತ್ಪ್ರಾಣ-ಮ್ಮನಸೋ ಪಶಿಕ್ಷತ । ಅಗ್ರ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮಿದಮತ್ತು ನೋ ಹವಿಃ ॥ ಮನಸಶ್ಚಿತ್ತೇದಮ್ । ಭೂತ-ಮ್ಭವ್ಯ-ಞ್ಚ ಗುಪ್ಯತೇ । ತದ್ಧಿ ದೇವೇಷ್ವಗ್ರಿಯಮ್ ॥ 1 ॥
ಆ ನ ಏತು ಪುರಶ್ಚರಮ್ । ಸಹ ದೇವೈರಿಮಗ್ಂ ಹವಮ್ । ಮನ-ಶ್ಶ್ರೇಯಸಿ ಶ್ರೇಯಸಿ । ಕರ್ಮನ್. ಯಜ್ಞಪತಿ-ನ್ದಧತ್ ॥ ಜುಷತಾ-ಮ್ಮೇ ವಾಗಿದಗ್ಂ ಹವಿಃ । ವಿರಾಡ್ದೇವೀ ಪುರೋಹಿತಾ । ಹವ್ಯವಾಡನ ಪಾಯಿನೀ ॥ ಯಯಾ ರೂಪಾಣಿ ಬಹುಧಾ ವದನ್ತಿ । ಪೇಶಾಗ್ಂಸಿ ದೇವಾಃ ಪರಮೇ ಜನಿತ್ರೇ । ಸಾನೋ ವಿರಾಡನಪಸ್ಫುರನ್ತೀ ॥ 2 ॥
ವಾಗ್ದೇವೀ ಜುಷತಾಮಿದಗ್ಂ ಹವಿಃ ॥ ಚಕ್ಷು-ರ್ದೇವಾನಾ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿರಮೃತೇ ನ್ಯಕ್ತಮ್ । ಅಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಾಯ ಬಹುಧಾ ನಿಧೀಯತೇ । ತಸ್ಯ ಸುಮ್ನ-ಮಶೀಮಹಿ । ಮಾ ನೋ ಹಾಸೀ-ದ್ವಿಚಕ್ಷಣಮ್ ॥ ಆಯುರಿನ್ನಃ ಪ್ರತೀರ್ಯತಾಮ್ । ಅನನ್ಧಾ-ಶ್ಚಕ್ಷುಷಾ ವಯಮ್ । ಜೀವಾ ಜ್ಯೋತಿರಶೀಮಹಿ । ಸುವರ್ಜ್ಯೋತಿ-ರುತಾಮೃತಮ್ ॥ ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ಭದ್ರ ಮುತ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಸತ್ಯಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ವಾಚ-ಮ್ಬಹುಧೋದ್ಯ ಮಾನಾಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ಮೋದಶ್ಚ ಮಹಶ್ಚ ಶ್ರೂಯತೇ । ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ಸರ್ವಾ ದಿಶ ಆಶೃಣೋಮಿ ॥ ಯೇನ ಪ್ರಾಚ್ಯಾ ಉತ ದಕ್ಷಿಣಾ । ಪ್ರತೀಚ್ಯೈ ದಿಶ-ಶ್ಶೃಣ್ವನ್ತ್ಯುತ್ತರಾತ್ । ತದಿಚ್ಛ್ರೋತ್ರ-ಮ್ಬಹುಧೋದ್ಯಮಾನಮ್ । ಅರಾನ್ನ ನೇಮಿಃ ಪರಿ ಸರ್ವ-ಮ್ಬಭೂವ ॥ 3 ॥

(ಅಗ್ರಿ - ಯಮನಪಸ್ಫುರನ್ತೀ - ಸತ್ಯಗ್ಂ ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 1)
2.5.2 ಉಪಹೋಮಾಃ

ಉದೇಹಿ ವಾಜಿನ್ಯೋ ಅಸ್ಯಫ್ಸ್ವನ್ತಃ । ಇದಗ್ಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮಾವಿಶ ಸೂನೃತಾವತ್ । ಯೋ ರೋಹಿತೋ ವಿಶ್ವಮಿದ-ಞ್ಜಜಾನ । ಸ ನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೇಷು ಸುಧಿತಾನ್ದಧಾತು ॥ ರೋಹಗ್ಂ ರೋಹಗ್ಂ ರೋಹಿತ ಆರುರೋಹ । ಪ್ರಜಾಭಿರ್ವೃದ್ಧಿ-ಞ್ಜನುಷಾಮುಪಸ್ಥಮ್ । ತಾಭಿ-ಸ್ಸಗ್ಂರಬ್ಧೋ ಅವಿದಥ್ಷಡುರ್ವೀಃ । ಗಾತು-ಮ್ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ನಿಹ ರಾಷ್ಟ್ರಮಾಹಾಃ ॥ ಆಹಾರ್ಷೀ-ದ್ರಾಷ್ಟ್ರಮಿಹ ರೋಹಿತಃ । ಮೃಧೋ ವ್ಯಾಸ್ಥದಭಯ-ನ್ನೋ ಅಸ್ತು ॥ 4 ॥
ಅಸ್ಮಭ್ಯ-ನ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಶಕ್ವರೀಭಿಃ । ರಾಷ್ಟ್ರ-ನ್ದುಹಾಥಾಮಿಹ ರೇವತೀಭಿಃ ॥ ವಿಮಮರ್ಶ ರೋಹಿತೋ ವಿಶ್ವರೂಪಃ । ಸಮಾಚಕ್ರಾಣಃ ಪ್ರರುಹೋ ರುಹಶ್ಚ । ದಿವಗನ್ತ್ವಾಯ ಮಹತಾ ಮಹಿಮ್ನಾ । ವಿ ನೋ ರಾಷ್ಟ್ರಮುನತ್ತು ಪಯಸಾ ಸ್ವೇನ ॥ ಯಾಸ್ತೇ ವಿಶಸ್ತಪಸಾ ಸಮ್ಬಭೂವುಃ । ಗಾಯತ್ರಂ-ವಁಥ್ಸಮನು ತಾಸ್ತ ಆಗುಃ । ತಾಸ್ತ್ವಾ ವಿಶನ್ತು ಮಹಸಾ ಸ್ವೇನ । ಸ-ಮ್ಮಾತಾ ಪುತ್ರೋ ಅಭ್ಯೇತು ರೋಹಿತಃ ॥ 5 ॥
ಯೂಯಮುಗ್ರಾ ಮರುತಃ ಪೃಶ್ನಿಮಾತರಃ । ಇನ್ದ್ರೇಣ ಸಯುಜಾ ಪ್ರಮೃಣೀಥ ಶತ್ರೂನ್ । ಆ ವೋ ರೋಹಿತೋ ಅಶೃಣೋದಭಿದ್ಯವಃ । ತ್ರಿಸಪ್ತಾಸೋ ಮರುತ-ಸ್ಸ್ವಾದುಸಮ್ಮುದಃ ॥ ರೋಹಿತೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಜಜಾನ । ತಸ್ಮಿಗ್ಗ್ಸ್ತನ್ತು-ಮ್ಪರಮೇಷ್ಠೀ ತತಾನ । ತಸ್ಮಿಞ್ಛಿಶ್ರಿಯೇ ಅಜ ಏಕಪಾತ್ । ಅದೃಗ್ಂ ಹದ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಬಲೇನ ॥ ರೋಹಿತೋ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅದೃಗ್ಂಹತ್ । ತೇನ ಸುವಃ ಸ್ತಭಿತ-ನ್ತೇನ ನಾಕಃ ॥ 6 ॥
ಸೋ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ರಜಸೋ ವಿಮಾನಃ । ತೇನ ದೇವಾ-ಸ್ಸುವರನ್ವವಿನ್ದನ್ನ್ ॥ ಸುಶೇವ-ನ್ತ್ವಾ ಭಾನವೋ ದೀದಿವಾಗ್ಂಸಮ್ । ಸಮಗ್ರಾಸೋ ಜುಹ್ವೋ ಜಾತವೇದಃ । ಉಕ್ಷನ್ತಿ ತ್ವಾ ವಾಜಿನಮಾ ಘೃತೇನ । ಸಗ್ಂಸಮಗ್ನೇ ಯುವಸೇ ಭೋಜನಾನಿ ॥ ಅಗ್ನೇ ಶರ್ಧ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ । ತವ ದ್ಯುಮ್ನಾ-ನ್ಯುತ್ತಮಾನಿ ಸನ್ತು । ಸ-ಞ್ಜಾಸ್ಪತ್ಯಗ್ಂ ಸುಯಮಮಾಕೃಣುಷ್ವ । ಶತ್ರೂಯತಾಮಭಿತಿಷ್ಠಾ ಮಹಾಸಿ ॥ 7 ॥

(ಅ- ಸ್ತ್ವೇತು ರೋಹಿತೋ - ನಾಕೋ - ಮಹಾಗ್ಂಸಿ) (ಅ. 2)
2.5.3 ಉಪಹೋಮಾಃ

ಪುನರ್ನ ಇನ್ದ್ರೋ ಮಘವಾ ದದಾತು । ಧನಾನಿ ಶಕ್ರೋ ಧನ್ಯಃ ಸುರಾಧಾಃ । ಅರ್ವಾಚೀನ-ಙ್ಕೃಣುತಾಂ-ಯಾಁಚಿತೋ ಮನಃ । ಶ್ರುಷ್ಟೀ ನೋ ಅಸ್ಯ ಹವಿಷೋ ಜುಷಾಣಃ ॥ ಯಾನಿ ನೋ ಜಿನ-ನ್ಧನಾನಿ । ಜಹರ್ಥ ಶೂರ ಮನ್ಯುನಾ । ಇನ್ದ್ರಾನುವಿನ್ದ ನಸ್ತಾನಿ । ಅನೇನ ಹವಿಷಾ ಪುನಃ ॥ ಇನ್ದ್ರ ಆಶಾಭ್ಯಃ ಪರಿ । ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ-ಽಭಯ-ಙ್ಕರತ್ ॥ 8 ॥
ಜೇತಾ ಶತ್ರೂನ್. ವಿಚರ್ಷಣಿಃ ॥ ಆಕೂತ್ಯೈ ತ್ವಾ ಕಾಮಾಯ ತ್ವಾ ಸಮೃಧೇ ತ್ವಾ । ಪುರೋ ದಧೇ ಅಮೃತತ್ವಾಯ ಜೀವಸೇ ॥ ಆಕೂತಿಮಸ್ಯಾವಸೇ । ಕಾಮಮಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧ್ಯೈ । ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಯುಞ್ಜತೇ ಧಿಯಃ ॥ ಆಕೂತಿ-ನ್ದೇವೀ-ಮ್ಮನಸಃ ಪುರೋ ದಧೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಮಾತಾ ಸುಹವಾ ಮೇ ಅಸ್ತು । ಯದಿಚ್ಛಾಮಿ ಮನಸಾ ಸಕಾಮಃ । ವಿದೇಯಮೇನದ್ಧೃದಯೇ ನಿವಿಷ್ಟಮ್ ॥ 9 ॥
ಸೇದಗ್ನಿರಗ್ನೀಗ್ಂ ರತ್ಯೇತ್ಯನ್ಯಾನ್ । ಯತ್ರ ವಾಜೀ ತನಯೋ ವೀಡುಪಾಣಿಃ । ಸಹಸ್ರಪಾಥಾ ಅಕ್ಷರಾ ಸಮೇತಿ ॥ ಆಶಾನಾ-ನ್ತ್ವಾ ಽಽಶಾಪಾಲೇಭ್ಯಃ । ಚತುರ್ಭ್ಯೋ ಅಮೃತೇಭ್ಯಃ । ಇದ-ಮ್ಭೂತಸ್ಯಾದ್ಧ್ಯಕ್ಷೇಭ್ಯಃ । ವಿಧೇಮ ಹವಿಷಾ ವಯಮ್ ॥ ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ಮಧುನಾ ಸಗ್ಂಸೃಜಾಮಿ । ಅನಮೀವಾ ಆಪ ಓಷಧಯೋ ಭವನ್ತು । ಅಯಂ-ಯಁಜಮಾನೋ ಮೃಧೋ ವ್ಯಸ್ಯತಾಮ್ ॥ 10 ॥
ಅಗೃಭೀತಾಃ ಪಶವಃ ಸನ್ತು ಸರ್ವೇ ॥ ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸೋಮೋ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರ ಇನ್ದ್ರಃ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸವಿತಾ ಯ-ಸ್ಸಹಸ್ರೀ । ಪೂಷಾ ನೋ ಗೋಭಿರವಸಾ ಸರಸ್ವತೀ । ತ್ವಷ್ಟಾ ರೂಪಾಣಿ ಸಮನಕ್ತು ಯಜ್ಞೈಃ ॥ ತ್ವಷ್ಟಾ ರೂಪಾಣಿ ದಧತೀ ಸರಸ್ವತೀ । ಪೂಷಾ ಭಗಗ್ಂ ಸವಿತಾ ನೋ ದದಾತು । ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ದದದಿನ್ದ್ರಃ ಸಹಸ್ರಮ್ । ಮಿತ್ರೋ ದಾತಾ ವರುಣ-ಸ್ಸೋಮೋ ಅಗ್ನಿಃ ॥ 11 ॥

(ಕರನ್ - ನಿವಿಷ್ಟ - ಮಸ್ಯತಾಂ - +ನವ ಚ) (ಅ. 3)
2.5.4 ಉಪಹೋಮಾಃ

ಆ ನೋ ಭರ ಭಗಮಿನ್ದ್ರ ದ್ಯುಮನ್ತಮ್ । ನಿ ತೇ ದೇಷ್ಣಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ಪ್ರರೇಕೇ । ಉರ್ವ ಇವ ಪಪ್ರಥೇ ಕಾಮೋ ಅಸ್ಮೇ । ತಮಾಪೃಣಾ ವಸುಪತೇ ವಸೂನಾಮ್ ॥ ಇಮ-ಙ್ಕಾಮ-ಮ್ಮನ್ದಯಾ ಗೋಭಿರಶ್ವೈಃ । ಚನ್ದ್ರವತಾ ರಾಧಸಾ ಪಪ್ರಥಶ್ಚ । ಸುವರ್ಯವೋ ಮತಿಭಿಸ್ತುಭ್ಯಂ-ವಿಁಪ್ರಾಃ । ಇನ್ದ್ರಾಯ ವಾಹಃ ಕುಶಿಕಾಸೋ ಅಕ್ರನ್ನ್ ॥ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನು ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರವೋಚಮ್ । ಯಾನಿ ಚಕಾರ ಪ್ರಥಮಾನಿ ವಜ್ರೀ ॥ 12 ॥
ಅಹ-ನ್ನಹಿಮನ್ವಪಸ್ತತರ್ದ । ಪ್ರ ವಕ್ಷಣಾ ಅಭಿನ-ತ್ಪರ್ವತಾನಾಮ್ ॥ ಅಹನ್ನಹಿ-ಮ್ಪರ್ವತೇ ಶಿಶ್ರಿಯಾಣಮ್ । ತ್ವಷ್ಟಾ-ಽಸ್ಮೈ ವಜ್ರಗ್ಗ್ ಸ್ವರ್ಯ-ನ್ತತಕ್ಷ । ವಾಶ್ರಾ ಇವ ಧೇನವ-ಸ್ಸ್ಯನ್ದಮಾನಾಃ । ಅಞ್ಜಃ ಸಮುದ್ರ-ಮವಜಗ್ಮುರಾಪಃ ॥ ವೃಷಾಯಮಾಣೋ-ಽವೃಣೀತ ಸೋಮಮ್ । ತ್ರಿಕದ್ರುಕೇಷ್ವ-ಪಿಬ-ಥ್ಸುತಸ್ಯ । ಆ ಸಾಯಕ-ಮ್ಮಘವಾ ದತ್ತ ವಜ್ರಮ್ । ಅಹನ್ನೇನ-ಮ್ಪ್ರಥಮಜಾ ಮಹೀನಾಮ್ ॥ 13 ॥
ಯದಿನ್ದ್ರಾಹನ್-ಪ್ರಥಮಜಾ ಮಹೀನಾಮ್ । ಆನ್ಮಾಯಿನಾಮಮಿನಾಃ ಪ್ರೋತ ಮಾಯಾಃ । ಆ-ಥ್ಸೂರ್ಯ-ಞ್ಜನಯ-ನ್ದ್ಯಾಮುಷಾಸಮ್ । ತಾದೀಕ್ನಾ ಶತ್ರೂನ್ನ ಕಿಲಾವಿವಿಥ್ಸೇ ॥ ಅಹನ್ ವೃತ್ರಂ-ವೃಁತ್ರತರಂ-ವ್ಯಁಗ್ಂಸಮ್ । ಇನ್ದ್ರೋ ವಜ್ರೇಣ ಮಹತಾ ವಧೇನ । ಸ್ಕನ್ಧಾಗ್ಂಸೀವ ಕುಲಿಶೇನಾ ವಿವೃಕ್ಣಾ । ಅಹಿಃ ಶಯತ ಉಪಪೃಕ್-ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ॥ ಅಯೋದ್ಧ್ಯೇವ ದುರ್ಮದ ಆ ಹಿ ಜುಹ್ವೇ । ಮಹಾವೀರ-ನ್ತು ವಿಬಾಧ-ಮೃಜೀಷಮ್ ॥ 14 ॥
ನಾತಾರೀರಸ್ಯ ಸಮೃತಿಂ-ವಁಧಾನಾಮ್ । ಸಗ್ಂ ರುಜಾನಾಃ ಪಿಪಿಷ ಇನ್ದ್ರಶತ್ರುಃ ॥ ವಿಶ್ವೋ ವಿಹಾಯಾ ಅರತಿಃ । ವಸುರ್ದಧೇ ಹಸ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣೇ । ತರಣಿರ್ನ ಶಿಶ್ರಥತ್ । ಶ್ರವಸ್ಯಯಾ ನ ಶಿಶ್ರಥತ್ । ವಿಶ್ವಸ್ಮಾ ಇದಿಷುದ್ಧ್ಯಸೇ । ದೇವತ್ರಾ ಹವ್ಯಮೂಹಿಷೇ । ವಿಶ್ವಸ್ಮಾ ಇಥ್ಸುಕೃತೇ ವಾರಮೃಣ್ವತಿ । ಅಗ್ನಿ-ರ್ದ್ವಾರಾ ವ್ಯೃಣ್ವತಿ ॥ 15 ॥
ಉದುಜ್ಜಿಹಾನೋ ಅಭಿ ಕಾಮಮೀರಯನ್ನ್ । ಪ್ರಪೃಞ್ಚನ್ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಪೂರ್ವಥಾ । ಆ ಕೇತುನಾ ಸುಷಮಿದ್ಧೋ ಯಜಿಷ್ಠಃ । ಕಾಮ-ನ್ನೋ ಅಗ್ನೇ ಅಭಿಹರ್ಯ ದಿಗ್ಭ್ಯಃ ॥ ಜುಷಾಣೋ ಹವ್ಯಮಮೃತೇಷು ದೂಢ್ಯಃ । ಆ ನೋ ರಯಿ-ಮ್ಬಹುಲಾ-ಙ್ಗೋಮತೀಮಿಷಮ್ । ನಿಧೇಹಿ ಯಕ್ಷದಮೃತೇಷು ಭೂಷನ್ನ್ ॥ ಅಶ್ವಿನಾ ಯಜ್ಞಮಾಗತಮ್ । ದಾಶುಷಃ ಪುರುದಗ್ಂಸಸಾ । ಪೂಷಾ ರಕ್ಷತು ನೋ ರಯಿಮ್ ॥ 16 ॥
ಇಮಂ-ಯಁಜ್ಞಮಶ್ವಿನಾ ವರ್ಧಯನ್ತಾ । ಇಮೌ ರಯಿಂ-ಯಁಜಮಾನಾಯ ಧತ್ತಮ್ । ಇಮೌ ಪಶೂ-ನ್ರಕ್ಷತಾಂ-ವಿಁಶ್ವತೋ ನಃ । ಪೂಷಾ ನಃ ಪಾತು ಸದಮ-ಪ್ರಯುಚ್ಛನ್ನ್ ॥ ಪ್ರ ತೇ ಮಹೇ ಸರಸ್ವತಿ । ಸುಭಗೇ ವಾಜಿನೀವತಿ । ಸತ್ಯವಾಚೇ ಭರೇ ಮತಿಮ್ ॥ ಇದ-ನ್ತೇ ಹವ್ಯ-ಙ್ಘೃತವ-ಥ್ಸರಸ್ವತಿ । ಸತ್ಯವಾಚೇ ಪ್ರಭರೇಮಾ ಹವೀಗ್ಂಷಿ । ಇಮಾನಿ ತೇ ದುರಿತಾ ಸೌಭಗಾನಿ । ತೇಭಿರ್ವಯಗ್ಂ ಸುಭಗಾಸ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ॥ 17 ॥

(ವಜ್ - ಯ್ರಹೀನಾ - ಮೃಜೀಷಂ - ಁವ್ಯೃಣ್ವತಿ - ರಕ್ಷತು ನೋ ರಯಿಗ್ಂ - ಸೌಭಗಾನ್ಯೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 4)
2.5.5 ಉಪಹೋಮಾಃ

ಯಜ್ಞೋ ರಾಯೋ ಯಜ್ಞ ಈಶೇ ವಸೂನಾಮ್ । ಯಜ್ಞ-ಸ್ಸಸ್ಯಾನಾಮುತ ಸುಕ್ಷಿತೀನಾಮ್ । ಯಜ್ಞ ಇಷ್ಟಃ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ-ನ್ದಧಾತು । ಯಜ್ಞೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ವಾಗ್ಂ ಅಪ್ಯೇತು ದೇವಾನ್ ॥ ಅಯಂ-ಯಁಜ್ಞೋ ವರ್ಧತಾ-ಙ್ಗೋಭಿರಶ್ವೈಃ । ಇಯಂ-ವೇಁದಿಃ ಸ್ವಪತ್ಯಾ ಸುವೀರಾ । ಇದ-ಮ್ಬರ್ಹಿರತಿ ಬರಃಈಗ್ಷ್ಯನ್ಯಾ । ಇಮಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ವಿಁಶ್ವೇ ಅವನ್ತು ದೇವಾಃ ॥ ಭಗ ಏವ ಭಗವಾಗ್ಂ ಅಸ್ತು ದೇವಾಃ । ತೇನ ವಯ-ಮ್ಭಗವನ್ತ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ॥ 18 ॥
ತ-ನ್ತ್ವಾ ಭಗ ಸರ್ವ ಇಜ್ಜೋಹವೀಮಿ । ಸ ನೋ ಭಗ ಪುರ ಏತಾ ಭವೇಹ ॥ ಭಗ ಪ್ರಣೇತ-ರ್ಭಗ ಸತ್ಯರಾಧಃ । ಭಗೇಮಾ-ನ್ಧಿಯಮುದವ ದದನ್ನಃ । ಭಗ ಪ್ರಣೋ ಜನಯ ಗೋಭಿರಶ್ವೈಃ । ಭಗ ಪ್ರ ನೃಭಿ-ರ್ನೃವನ್ತಃ ಸ್ಯಾಮ ॥ ಶಶ್ವತೀ-ಸ್ಸಮಾ ಉಪಯನ್ತಿ ಲೋಕಾಃ । ಶಶ್ವತೀ-ಸ್ಸಮಾ ಉಪಯನ್ತ್ಯಾಪಃ । ಇಷ್ಟ-ಮ್ಪೂರ್ತಗ್ಂ ಶಶ್ವತೀನಾಗ್ಂ ಸಮಾನಾಗ್ಂ ಶಾಶ್ವತೇನ । ಹವಿಷೇಷ್ಟ್ವಾ ಽನನ್ತಂ-ಲೋಁಕ-ಮ್ಪರಮಾರುರೋಹ ॥ 19 ॥
ಇಯಮೇವ ಸಾ ಯಾ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯೌಚ್ಛತ್ । ಸಾ ರೂಪಾಣಿ ಕುರುತೇ ಪಞ್ಚ ದೇವೀ ॥ ದ್ವೇ ಸ್ವಸಾರೌ ವಯತಸ್ತನ್ತ್ರಮೇತತ್ । ಸನಾತನಂ-ವಿಁತತಗ್ಂ ಷಣ್ಮಯೂಖಮ್ । ಅವಾನ್ಯಾಗ್ ಸ್ತನ್ತೂನ್ ಕಿರತೋ ಧತ್ತೋ ಅನ್ಯಾನ್ । ನಾವಪೃಜ್ಯಾತೇ ನ ಗಮಾತೇ ಅನ್ತಮ್ ॥ ಆ ವೋ ಯನ್ತೂದವಾಹಾಸೋ ಅದ್ಯ । ವೃಷ್ಟಿಂ-ಯೇಁ ವಿಶ್ವೇ ಮರುತೋ ಜುನನ್ತಿ । ಅಯಂ-ಯೋಁ ಅಗ್ನಿ-ರ್ಮರುತ-ಸ್ಸಮಿದ್ಧಃ । ಏತ-ಞ್ಜುಷದ್ಧ್ವ-ಙ್ಕವಯೋ ಯುವಾನಃ ॥ 20 ॥
ಧಾರಾವರಾ ಮರುತೋ ಧೃಷ್ಣುವೋಜಸಃ । ಮೃಗಾ ನ ಭೀಮಾಸ್ತವಿಷೇಭಿ-ರೂರ್ಮಿಭಿಃ । ಅಗ್ನಯೋ ನ ಶುಶುಚಾನಾ ಋಜೀಷಿಣಃ । ಭ್ರುಮಿ-ನ್ಧಮನ್ತ ಉಪ ಗಾ ಅವೃಣ್ವತ ॥ ವಿಚಕ್ರಮೇ ಪೃಥಿವೀಮೇಷ ಏತಾಮ್ । ಕ್ಷೇತ್ರಾಯ ವಿಷ್ಣು-ರ್ಮನುಷೇ ದಶಸ್ಯನ್ನ್ । ಧ್ರುವಾಸೋ ಅಸ್ಯ ಕೀರಯೋ ಜನಾಸಃ । ಉರುಕ್ಷಿತಿಗ್ಂ ಸುಜನಿಮಾ ಚಕಾರ ॥, ತ್ರಿರ್ದೇವಃ ಪೃಥಿವೀಮೇಷ ಏತಾಮ್ । ವಿಚಕ್ರಮೇ ಶತರ್ಚಸ-ಮ್ಮಹಿತ್ವಾ । ಪ್ರ ವಿಷ್ಣು-ರಸ್ತು ತವಸಸ್ತ ವೀಯಾನ್ । ತ್ವೇಷಗ್ಗ್ ಹ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥವಿರಸ್ಯ ನಾಮ ॥॥ ಆವೇಧಸ-ನ್ನೀಲಪೃಷ್ಠ-ಮ್ಬೃಹನ್ತಮ್ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಗ್ಂ ಸದನೇ ಸಾದಯದ್ಧ್ವಮ್ । ಸಾದದ್ಯೋನಿ-ನ್ದಮ ಆದೀದಿವಾಗ್ಂಸಮ್ । ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಮರುಷಗ್ಂ ಸಪೇಮ ॥ ಸ ಹಿ ಶುಚಿಃ ಶತಪತ್ರ-ಸ್ಸ ಶುನ್ಧ್ಯೂಃ ॥ 21 ॥
ಹಿರಣ್ಯವಾಶೀರಿಷಿರ-ಸ್ಸುವರ.ಷಾಃ । ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ಸ್ಸ ಸ್ವಾವೇಶ ಋಷ್ವಾಃ । ಪೂರೂ ಸಖಿಭ್ಯ ಆ ಸುತಿ-ಙ್ಕರಿಷ್ಠಃ ॥ ಪೂಷಗ್ಗ್ಸ್ತವ ವ್ರತೇ ವಯಮ್ । ನ ರಿಷ್ಯೇಮ ಕದಾ ಚನ । ಸ್ತೋತಾರಸ್ತ ಇಹ ಸ್ಮಸಿ ॥ ಯಾಸ್ತೇ ಪೂಷನ್ನಾವೋ ಅನ್ತ-ಸ್ಸಮುದ್ರೇ । ಹಿರಣ್ಯಯೀರನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಚರನ್ತಿ । ಯಾಭಿರ್ಯಾಸಿ ದೂತ್ಯಾಗ್ಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ । ಕಾಮೇನ ಕೃತ-ಶ್ಶ್ರವ ಇಚ್ಛಮಾನಃ ॥ 22 ॥
ಅರಣ್ಯಾನ್ಯರಣ್ಯಾನ್ಯಸೌ । ಯಾ ಪ್ರೇವ ನಶ್ಯಸಿ । ಕಥಾ ಗ್ರಾಮ-ನ್ನ ಪೃಚ್ಛಸಿ । ನ ತ್ವಾ ಭೀರಿವ ವಿನ್ದತೀ(3) ॥ ವೃಷಾರವಾಯ ವದತೇ । ಯದುಪಾವತಿ ಚಿಚ್ಚಿಕಃ । ಆಘಾಟೀಭಿರಿವ ಧಾವಯನ್ನ್ । ಅರಣ್ಯಾನಿ-ರ್ಮಹೀಯತೇ ॥ ಉತ ಗಾವ ಇವಾದನ್ನ್ । ಉತೋ ವೇಶ್ಮೇವ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 23 ॥
ಉತೋ ಅರಣ್ಯಾನಿ-ಸ್ಸಾಯಮ್ । ಶಕಟೀರಿವ ಸರ್ಜತಿ ॥ ಗಾಮಙ್ಗೈಷ ಆಹ್ವಯತಿ । ದಾರ್ವಙ್ಗೈಷ ಉಪಾವಧೀತ್ । ವಸನ್ನರಣ್ಯಾನ್ಯಾಗ್ಂ ಸಾಯಮ್ । ಅಕ್ರುಕ್ಷದಿತಿ ಮನ್ಯತೇ ॥ ನ ವಾ ಅರಣ್ಯಾನಿರ್ಹನ್ತಿ । ಅನ್ಯಶ್ಚೇನ್ನಾಭಿಗಚ್ಛತಿ । ಸ್ವಾದೋಃ ಫಲಸ್ಯ ಜಗ್ಧ್ವಾ । ಯತ್ರ ಕಾಮ-ನ್ನಿಪದ್ಯತೇ ॥ ಆಞ್ಜನಗನ್ಧೀಗ್ಂ ಸುರಭೀಮ್ । ಬಹ್ವನ್ನಾಮಕೃಷೀವಲಾಮ್ । ಪ್ರಾಹ-ಮ್ಮೃಗಾಣಾ-ಮ್ಮಾತರಮ್ । ಅರಣ್ಯಾನೀಮಶಗ್ಂ-ಸಿಷಮ್ ॥ 24 ॥

(ಸ್ಯಾಮ - ರುರೋಹ - ಯುವಾನಃ - ಶುನ್ಧ್ - ಯೂರಿಚ್ಛಮಾನೋ - ದೃಶ್ಯತೇ - ನಿಪದ್ಯತೇ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 5)
2.5.6 ಉಪಹೋಮಾಃ

ವಾರ್ತ್ರಹತ್ಯಾಯ ಶವಸೇ । ಪೃತನಾ-ಸಾಹ್ಯಾಯ ಚ । ಇನ್ದ್ರತ್ವಾ-ಽಽವರ್ತಯಾಮಸಿ ॥ ಸುಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ-ವೀಁರವನ್ತ-ಮ್ಬೃಹನ್ತಮ್ । ಉರು-ಙ್ಗಭೀರ-ಮ್ಪೃಥುಬುದ್ಧ್ನಮಿನ್ದ್ರ । ಶ್ರುತರ್ಷಿ-ಮುಗ್ರಮಭಿ-ಮಾತಿಷಾಹಮ್ । ಅಸ್ಮಭ್ಯ-ಞ್ಚಿತ್ರಂ-ವೃಁಷಣಗ್ಂ ರಯಿ-ನ್ದಾಃ ॥ ಕ್ಷೇತ್ರಿಯೈ ತ್ವಾ ನಿರ್-ಋತ್ಯೈ ತ್ವಾ । ದ್ರುಹೋ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾತ್ । ಅನಾಗಸ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ತ್ವಾ ಕರೋಮಿ ॥ 25 ॥
ಶಿವೇ ತೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉಭೇ ಇಮೇ ॥ ಶ-ನ್ತೇ ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸಹಾದ್ಭಿರಸ್ತು । ಶ-ನ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಸಹೌಷಧೀಭಿಃ । ಶಮನ್ತರಿಕ್ಷಗ್ಂ ಸಹ ವಾತೇನ ತೇ । ಶ-ನ್ತೇ ಚತಸ್ರಃ ಪ್ರದಿಶೋ ಭವನ್ತು ॥ ಯಾ ದೈವೀಶ್ಚತಸ್ರಃ ಪ್ರದಿಶಃ । ವಾತಪತ್ನೀರಭಿ ಸೂರ್ಯೋ ವಿಚಷ್ಟೇ । ತಾಸಾ-ನ್ತ್ವಾ ಜರಸ ಆದಧಾಮಿ । ಪ್ರ ಯಕ್ಷ್ಮ ಏತು ನಿರ್-ಋತಿ-ಮ್ಪರಾಚೈಃ ॥ ಅಮೋಚಿ ಯಕ್ಷ್ಮಾ-ದ್ದುರಿತಾ-ದವರ್ತ್ಯೈ ॥ 26 ॥
ದ್ರುಹಃ ಪಾಶಾನ್ನಿರ್-ಋತ್ಯೈ ಚೋದಮೋಚಿ । ಅಹಾ ಅವರ್ತಿಮವಿದ-ಥ್ಸ್ಯೋನಮ್ । ಅಪ್ಯಭೂ-ದ್ಭದ್ರೇ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ॥ ಸೂರ್ಯಮೃತ-ನ್ತಮಸೋ ಗ್ರಾಹ್ಯಾ ಯತ್ । ದೇವಾ ಅಮುಞ್ಚ-ನ್ನಸೃಜನ್ವ್ಯೇನಸಃ । ಏವಮಹಮಿಮ-ಙ್ಕ್ಷೇತ್ರಿಯಾಜ್ಜಾಮಿಶಗ್ಂಸಾತ್ । ದ್ರುಹೋ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾತ್ ॥ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಯುವಮಿನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಸ್ವಃ । ದಿವ್ಯಸ್ಯೇಶಾಥೇ ಉತ ಪಾರ್ಥಿವಸ್ಯ । ಧತ್ತಗ್ಂ ರಯಿಗ್ಗ್ ಸ್ತುವತೇ ಕೀರಯೇ ಚಿತ್ ॥ 27 ॥
ಯೂಯ-ಮ್ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿ-ಸ್ಸದಾ ನಃ ॥ ದೇವಾಯುಧಮಿನ್ದ್ರಮಾಜೋಹುವಾನಾಃ । ವಿಶ್ವಾವೃಧಮಭಿ ಯೇ ರಕ್ಷಮಾಣಾಃ । ಯೇನ ಹತಾ ದೀರ್ಘಮದ್ಧ್ವಾನಮಾಯನ್ನ್ । ಅನನ್ತಮರ್ಥಮನಿವರ್-ಥ್ಸ್ಯಮಾನಾಃ ॥ ಯತ್ತೇ ಸುಜಾತೇ ಹಿಮವಥ್ಸು ಭೇಷಜಮ್ । ಮಯೋಭೂ-ಶ್ಶನ್ತಮಾ ಯದ್ಧೃದೋ-ಽಸಿ । ತತೋ ನೋ ದೇಹಿ ಸೀಬಲೇ ॥ ಅದೋ ಗಿರಿಭ್ಯೋ ಅಧಿ ಯತ್ಪ್ರಧಾವಸಿ । ಸಗ್ಂಶೋಭಮಾನಾ ಕನ್ಯೇವ ಶುಭ್ರೇ ॥ 28 ॥
ತಾ-ನ್ತ್ವಾ ಮುದ್ಗಲಾ ಹವಿಷಾ ವರ್ಧಯನ್ತಿ । ಸಾ ನಃ ಸೀಬಲೇ ರಯಿಮಾಭಾಜಯೇಹ ॥ ಪೂರ್ವ-ನ್ದೇವಾ ಅಪರೇಣಾ-ನುಪಶ್ಯಞ್ಜನ್ಮಭಿಃ । ಜನ್ಮಾನ್ಯವರೈಃ ಪರಾಣಿ । ವೇದಾನಿ ದೇವಾ ಅಯಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾಮ್ । ಅಹಗ್ಂ ಹಿತ್ವಾ ಶರೀರ-ಞ್ಜರಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್ ॥ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಚಕ್ಷು-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಮ್ । ವಾಚ-ಮ್ಮನಸಿ ಸಮ್ಭೃತಾಮ್ । ಹಿತ್ವಾ ಶರೀರ-ಞ್ಜರಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್ । ಆ ಭೂತಿ-ಮ್ಭೂತಿಂ-ವಁಯಮಶ್ನವಾಮಹೈ ॥ ಇಮಾ ಏವ ತಾ ಉಷಸೋ ಯಾಃ ಪ್ರಥಮಾ ವ್ಯೌಚ್ಛನ್ನ್ । ತಾ ದೇವ್ಯಃ ಕುರ್ವತೇ ಪಞ್ಚ ರೂಪಾ । ಶಶ್ವತೀರ್ನಾವಪೃಜ್ಯನ್ತಿ । ನ ಗಮನ್ತ್ಯನ್ತಮ್ ॥ 29 ॥

(ಕರೋ - ಮ್ಯವರ್ತ್ಯೈ - ಚಿ - ಚ್ಛುಭ್ರೇ - ಽಶ್ನವಾಮಹೈ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 6)
2.5.7 ಉಪಹೋಮಾಃ

ವಸೂನಾ-ನ್ತ್ವಾ-ಽಽಧೀತೇನ । ರುದ್ರಾಣಾಮೂರ್ಮ್ಯಾ । ಆದಿತ್ಯಾನಾ-ನ್ತೇಜಸಾ । ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಙ್ಕ್ರತುನಾ । ಮರುತಾಮೇಮ್ನಾ ಜುಹೋಮಿ ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಅಭಿಭೂತಿ-ರಹಮಾಗಮಮ್ । ಇನ್ದ್ರಸಖಾ ಸ್ವಾಯುಧಃ । ಆಸ್ವಾಶಾಸು ದುಷ್ಷಹಃ ॥ ಇದಂ-ವಁರ್ಚೋ ಅಗ್ನಿನಾ ದತ್ತಮಾಗಾತ್ । ಯಶೋ ಭರ್ಗ-ಸ್ಸಹ ಓಜೋ ಬಲ-ಞ್ಚ ॥ 30 ॥
ದೀರ್ಘಾಯುತ್ವಾಯ ಶತಶಾರದಾಯ । ಪ್ರತಿಗೃಭ್ಣಾಮಿ ಮಹತೇ ವೀರ್ಯಾಯ ॥ ಆಯುರಸಿ ವಿಶ್ವಾಯುರಸಿ । ಸರ್ವಾಯುರಸಿ ಸರ್ವಮಾಯುರಸಿ । ಸರ್ವ-ಮ್ಮ ಆಯುರ್ಭೂಯಾತ್ । ಸರ್ವಮಾಯುರ್ಗೇಷಮ್ ॥ ಭೂರ್ಭುವ-ಸ್ಸುವಃ ॥ ಅಗ್ನಿ-ರ್ಧರ್ಮೇಣಾನ್ನಾದಃ । ಮೃತ್ಯು-ರ್ಧರ್ಮೇಣಾನ್ನಪತಿಃ । ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಗ್ಗ್ ಸ್ವಾಹಾ ॥ 31 ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಣೇತಾ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪುರ ಏತಾ । ಯಮಃ ಪನ್ಥಾಃ । ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಪುನರಸು-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಅಗ್ನಿರನ್ನಾದೋ-ಽನ್ನಪತಿಃ । ಅನ್ನಾದ್ಯಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ರಾಜಪತಿಃ । ರಾಜ್ಯಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ವರುಣ-ಸ್ಸಮ್ರಾ-ಟ್ಥ್ಸಮ್ರಾಟ್ಪತಿಃ । ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ 32 ॥
ಮಿತ್ರಃ, ಕ್ಷತ್ರ-ಙ್ಕ್ಷತ್ರಪತಿಃ । ಕ್ಷತ್ರಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ ಬಲ-ಮ್ಬಲಪತಿಃ । ಬಲಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಪತಿಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಸವಿತಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ಂ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಃ । ರಾಷ್ಟ್ರಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಪೂಷಾ ವಿಶಾಂ-ವಿಁಟ್ಪತಿಃ । ವಿಶಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ಸರಸ್ವತೀ ಪುಷ್ಟಿಃ ಪುಷ್ಟಿಪತ್ನೀ । ಪುಷ್ಟಿಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ ತ್ವಷ್ಟಾ ಪಶೂನಾ-ಮ್ಮಿಥುನಾನಾಗ್ಂ ರೂಪಕೃ-ದ್ರೂಪಪತಿಃ । ರೂಪೇಣಾಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ಪಶೂ-ನ್ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ॥ 33 ॥

(ಚ - ಸ್ವಾಹಾ - ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ - ವಿಶಮಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಯಜಮಾನಾಯ ದದಾತು ಸ್ವಾಹಾ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 7)
(ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸೋಮೋ ವರುಣೋ ಮಿತ್ರ ಇನ್ದ್ರೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸವಿತಾ ಪೂಷಾ ಸರಸ್ವತೀ ತ್ವಷ್ಟಾ ದಶ)
2.5.8 ಉಪಹೋಮಾಃ

ಸ ಈ-ಮ್ಪಾಹಿ ಯ ಋಜೀಷೀ ತರುತ್ರಃ । ಯ-ಶ್ಶಿಪ್ರವಾನ್ ವೃಷಭೋ ಯೋ ಮತೀನಾಮ್ । ಯೋ ಗೋತ್ರಭಿ-ದ್ವಜ್ರಭೃದ್ಯೋ ಹರಿಷ್ಠಾಃ । ಸ ಇನ್ದ್ರ ಚಿತ್ರಾಗ್ಂ ಅಭಿತೃನ್ಧಿ ವಾಜಾನ್ ॥ ಆ ತೇ ಶುಷ್ಮೋ ವೃಷಭ ಏತು ಪಶ್ಚಾತ್ । ಓತ್ತರಾದಧರಾಗಾ ಪುರಸ್ತಾತ್ । ಆ ವಿಶ್ವತೋ ಅಭಿ ಸಮೇತ್ವರ್ವಾಮ್ । ಇನ್ದ್ರ ದ್ಯುಮ್ನಗ್ಂ ಸುವರ್ವದ್ಧೇಹ್ಯಸ್ಮೇ ॥ ಪ್ರೋಷ್ವಸ್ಮೈ ಪುರೋರಥಮ್ । ಇನ್ದ್ರಾಯ ಶೂಷಮರ್ಚತ ॥ 34 ॥
ಅಭೀಕೇ ಚಿದು ಲೋಕಕೃತ್ । ಸಙ್ಗೇ ಸಮಥ್ಸು ವೃತ್ರಹಾ । ಅಸ್ಮಾಕ-ಮ್ಬೋಧಿ ಚೋದಿತಾ । ನಭನ್ತಾ-ಮನ್ಯಕೇಷಾಮ್ । ಜ್ಯಾಕಾ ಅಧಿ ಧನ್ವಸು ॥ ಇನ್ದ್ರಂ-ವಁಯಗ್ಂ ಶುನಾಸೀರಮ್ । ಅಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಹವಾಮಹೇ । ಆವಾಜೈರುಪ ನೋ ಗಮತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರಾಯ ಶುನಾಸೀರಾಯ । ಸ್ರುಚಾ ಜುಹುತ ನೋ ಹವಿಃ ॥ 35 ॥
ಜುಷತಾ-ಮ್ಪ್ರತಿ ಮೇಧಿರಃ ॥ ಪ್ರ ಹವ್ಯಾನಿ ಘೃತವನ್ತ್ಯಸ್ಮೈ । ಹರ್ಯಶ್ವಾಯ ಭರತಾ ಸಜೋಷಾಃ । ಇನ್ದ್ರರ್ತುಭಿ-ರ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಾವೃಧಾನಃ । ಶುನಾಸೀರೀ ಹವಿರಿದ-ಞ್ಜುಷಸ್ವ ॥ ವಯಃ ಸುಪರ್ಣಾ ಉಪಸೇದುರಿನ್ದ್ರಮ್ । ಪ್ರಿಯಮೇಧಾ ಋಷಯೋ ನಾಧಮಾನಾಃ । ಅಪ ಧ್ವಾನ್ತಮೂರ್ಣುಹಿ ಪೂರ್ಧಿ ಚಕ್ಷುಃ । ಮುಮುಗ್ಧ್ಯಸ್ಮಾ-ನ್ನಿಧಯೇವ ಬದ್ಧಾನ್ ॥ ಬೃಹದಿನ್ದ್ರಾಯ ಗಾಯತ ॥ 36 ॥
ಮರುತೋ ವೃತ್ರಹನ್ತಮಮ್ । ಯೇನ ಜ್ಯೋತಿ-ರಜನಯನ್ನೃತಾವೃಧಃ । ದೇವ-ನ್ದೇವಾಯ ಜಾಗೃವಿ ॥ ಕಾ ಮಿಹೈಕಾಃ ಕ ಇಮೇ ಪತಙ್ಗಾಃ । ಮಾನ್ಥಾಲಾಃ ಕುಲಿ ಪರಿ ಮಾ ಪತನ್ತಿ । ಅನಾವೃತೈನಾನ್-ಪ್ರಧಮನ್ತು ದೇವಾಃ । ಸೌಪರ್ಣ-ಞ್ಚಕ್ಷುಸ್ತನುವಾ ವಿದೇಯ ॥ ಏವಾ ವನ್ದಸ್ವ ವರುಣ-ಮ್ಬೃಹನ್ತಮ್ । ನಮಸ್ಯಾ ಧೀರಮಮೃತಸ್ಯ ಗೋಪಾಮ್ । ಸ ನ-ಶ್ಶರ್ಮ ತ್ರಿವರೂಥಂ-ವಿಁಯಗ್ಂಸತ್ ॥ 37 ॥
ಯೂಯ-ಮ್ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿ-ಸ್ಸದಾ ನಃ ॥ ನಾಕೇ ಸುಪರ್ಣಮುಪ ಯತ್-ಪತನ್ತಮ್ । ಹೃದಾ ವೇನನ್ತೋ ಅಭ್ಯಚಕ್ಷತ ತ್ವಾ । ಹಿರಣ್ಯಪಕ್ಷಂ-ವಁರುಣಸ್ಯ ದೂತಮ್ । ಯಮಸ್ಯ ಯೋನೌ ಶಕುನ-ಮ್ಭುರಣ್ಯುಮ್ ॥ ಶ-ನ್ನೋ ದೇವೀರಭಿಷ್ಟಯೇ । ಆಪೋ ಭವನ್ತು ಪೀತಯೇ । ಶಂ-ಯೋಁರಭಿಸ್ರವನ್ತು ನಃ ॥ ಈಶಾನಾ ವಾರ್ಯಾಣಾಮ್ । ಕ್ಷಯನ್ತೀ-ಶ್ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ ॥ 38 ॥
ಅಪೋ ಯಾಚಾಮಿ ಭೇಷಜಮ್ ॥ ಅಫ್ಸು ಮೇ ಸೋಮೋ ಅಬ್ರವೀತ್ । ಅನ್ತ-ರ್ವಿಶ್ವಾನಿ ಭೇಷಜಾ । ಅಗ್ನಿ-ಞ್ಚ ವಿಶ್ವಶಮ್ಭುವಮ್ । ಆಪಶ್ಚ ವಿಶ್ವಭೇಷಜೀಃ ॥ ಯದಫ್ಸು ತೇ ಸರಸ್ವತಿ । ಗೋಷ್ವಶ್ವೇಷು ಯನ್ಮಧು । ತೇನ ಮೇ ವಾಜಿನೀವತಿ । ಮುಖಮಙ್ಗ್ಧಿ ಸರಸ್ವತಿ ॥ ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ ವೈಶಮ್ಭಲ್ಯಾ ॥ 39 ॥
ತಸ್ಯಾ-ಮ್ಮೇ ರಾಸ್ವ । ತಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಭಕ್ಷೀಯ । ತಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಜೋ ಭೂಯಾಸ್ಮ ॥ ಅಹ-ನ್ತ್ವದಸ್ಮಿ ಮದಸಿ ತ್ವಮೇತತ್ । ಮಮಾಸಿ ಯೋನಿಸ್ತವ ಯೋನಿರಸ್ಮಿ । ಮಮೈವ ಸನ್ವಹ ಹವ್ಯಾನ್ಯಗ್ನೇ । ಪುತ್ರಃ ಪಿತ್ರೇ ಲೋಕಕೃಜ್ಜಾತವೇದಃ ॥ ಇಹೈವ ಸನ್ತತ್ರ ಸನ್ತ-ನ್ತ್ವಾ ಽಗ್ನೇ । ಪ್ರಾಣೇನ ವಾಚಾ ಮನಸಾ ಬಿಭರ್ಮಿ । ತಿರೋ ಮಾ ಸನ್ತಮಾಯುರ್ಮಾ ಪ್ರಹಾಸೀತ್ ॥ 40 ॥
ಜ್ಯೋತಿಷಾ ತ್ವಾ ವೈಶ್ವಾನರೇಣೋಪತಿಷ್ಠೇ ॥ ಅಯ-ನ್ತೇ ಯೋನಿರ್-ಋತ್ವಿಯಃ । ಯತೋ ಜಾತೋ ಅರೋಚಥಾಃ । ತ-ಞ್ಜಾನನ್ನಗ್ನ ಆರೋಹ । ಅಥಾ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರಯಿಮ್ ॥ ಯಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಯಜ್ಞಿಯಾ ತನೂಸ್ತಯೇ-ಹ್ಯಾರೋಹಾತ್ಮಾ-ಽಽತ್ಮಾನಮ್ । ಅಚ್ಛಾ ವಸೂನಿ ಕೃಣ್ವನ್ನಸ್ಮೇ ನರ್ಯಾ ಪುರೂಣಿ । ಯಜ್ಞೋ ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞಮಾಸೀದ ಸ್ವಾಂ-ಯೋಁನಿಮ್ । ಜಾತವೇದೋ ಭುವ ಆಜಾಯಮಾನ-ಸ್ಸಕ್ಷಯ ಏಹಿ ॥ ಉಪಾವರೋಹ ಜಾತವೇದಃ ಪುನಸ್ತ್ವಮ್ ॥ 41 ॥
ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹ ನಃ ಪ್ರಜಾನನ್ನ್ । ಆಯುಃ ಪ್ರಜಾಗ್ಂ ರಯಿಮಸ್ಮಾಸು ಧೇಹಿ । ಅಜಸ್ರೋ ದೀದಿಹಿ ನೋ ದುರೋಣೇ ॥ ತಮಿನ್ದ್ರ-ಞ್ಜೋಹವೀಮಿ ಮಘವಾನಮುಗ್ರಮ್ । ಸತ್ರಾದಧಾನ-ಮಪ್ರತಿಷ್ಕುತಗ್ಂ ಶವಾಗ್ಂಸಿ । ಮಗ್ಂಹಿಷ್ಠೋ ಗೀರ್ಭಿರಾ ಚ ಯಜ್ಞಿಯೋ ಽವವರ್ತತ್ । ರಾಯೇ ನೋ ವಿಶ್ವಾ ಸುಪಥಾ ಕೃಣೋತು ವಜ್ರೀ ॥ ತ್ರಿಕದ್ರುಕೇಷು ಮಹಿಷೋ ಯವಾಶಿರ-ನ್ತುವಿಶುಷ್ಮಸ್ತೃಪತ್ । ಸೋಮಮಪಿಬ-ದ್ವಿಷ್ಣುನಾ ಸುತಂ-ಯಁಥಾವಶತ್ । ಸ ಈ-ಮ್ಮಮಾದ ಮಹಿ ಕರ್ಮ ಕರ್ತವೇ ಮಹಾಮುರುಮ್ ॥ 42 ॥
ಸೈನಗ್ಂ ಸಶ್ಚ-ದ್ದೇವ-ನ್ದೇವ-ಸ್ಸತ್ಯಮಿನ್ದುಗ್ಂ ಸತ್ಯ ಇನ್ದ್ರಃ ॥ ವಿದದ್ಯತೀ ಸರಮಾ ರುಗ್ಣಮದ್ರೇಃ । ಮಹಿ ಪಾಥಃ ಪೂರ್ವ್ಯಗ್ಂ ಸದ್ಧ್ರಿಯಕ್ಕಃ । ಅಗ್ರ-ನ್ನಯ-ಥ್ಸುಪದ್ಯಕ್ಷರಾಣಾಮ್ । ಅಚ್ಛಾ ರವ-ಮ್ಪ್ರಥಮಾ ಜಾನತೀ ಗಾತ್ ॥ ವಿದ-ದ್ಗವ್ಯಗ್ಂ ಸರಮಾ ದೃಢಮೂರ್ವಮ್ । ಯೇನಾ ನುಕ-ಮ್ಮಾನುಷೀ ಭೋಜತೇ ವಿಟ್ । ಆ ಯೇ ವಿಶ್ವಾ ಸ್ವಪತ್ಯಾನಿ ಚಕ್ರುಃ । ಕೃಣ್ವಾನಾಸೋ ಅಮೃತತ್ವಾಯ ಗಾತುಮ್ ॥ ತ್ವ-ನ್ನೃಭಿರ್ನೃಪತೇ ದೇವಹೂತೌ ॥ 43 ॥
ಭೂರೀಣಿ ವೃತ್ವಾ ಹರ್ಯಶ್ವ ಹಗ್ಂಸಿ । ತ್ವ-ನ್ನಿದಸ್ಯು-ಞ್ಚುಮುರಿಮ್ । ಧುನಿ-ಞ್ಚಾಸ್ವಾಪಯೋ ದಭೀತಯೇ ಸುಹನ್ತು ॥ ಏವಾ ಪಾಹಿ ಪ್ರತ್ನಥಾ ಮನ್ದತು ತ್ವಾ । ಶ್ರುಧಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾವೃಧಸ್ವೋತ ಗೀರ್ಭಿಃ । ಆವಿ-ಸ್ಸೂರ್ಯ-ಙ್ಕೃಣುಹಿ ಪೀಪಿಹೀಷಃ । ಜಹಿ ಶತ್ರೂಗ್ಂರಭಿ ಗಾ ಇನ್ದ್ರ ತೃನ್ಧಿ ॥ ಅಗ್ನೇ ಬಾಧಸ್ವ ವಿಮೃಧೋ ನುದಸ್ವ । ಅಪಾಮೀವಾ ಅಪ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಸೇಧ । ಅಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಮುದ್ರಾ-ದ್ಬೃಹತೋ ದಿವೋ ನಃ ॥ 44 ॥
ಅಪಾ-ಮ್ಭೂಮಾನಮುಪ ನ-ಸ್ಸೃಜೇಹ ॥ ಯಜ್ಞ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠ ಸುಮತೌ ಸುಶೇವಾ ಆ ತ್ವಾ । ವಸೂನಿ ಪುರುಧಾ ವಿಶನ್ತು । ದೀರ್ಘಮಾಯು-ರ್ಯಜಮಾನಾಯ ಕೃಣ್ವನ್ನ್ । ಅಥಾಮೃತೇನ ಜರಿತಾರಮಙ್ಗ್ಧಿ ॥ ಇನ್ದ್ರಃ ಶುನಾವ-ದ್ವಿತನೋತಿ ಸೀರಮ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾಣಮೇತತ್ । ಅರ್ಕಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತದಿದಾಸ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮ್ । ಸಂವಁಥ್ಸರಗ್ಂ ಶುನವಥ್ಸೀರಮೇತತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಾಧಃ ಪ್ರಯತ-ಮ್ಪುರು ತ್ಮನಾ । ತದರ್ಕರೂಪಂ-ವಿಁಮಿಮಾನಮೇತಿ । ದ್ವಾದಶಾರೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತೀ-ದ್ವೃಷಾ ॥ ಅಶ್ವಾಯನ್ತೋ ಗವ್ಯನ್ತೋ ವಾಜಯನ್ತಃ । ಹವಾಮಹೇ ತ್ವೋಪಗನ್ತ ವಾ ಉ । ಆಭೂಷನ್ತಸ್ತ್ವಾ ಸುಮತೌ ನವಾಯಾಮ್ । ವಯಮಿನ್ದ್ರ ತ್ವಾ ಶುನಗ್ಂ ಹುವೇಮ ॥ 45 ॥