க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே த்விதீயஃ ப்ரபாடகஃ - தஶபூர்ணமாஸேஷ்டிப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - வத்ஸாபாகரணம்
த்ரு'தீயஸ்யாமிதோ திவி ஸோம ஆஸீத் । த-ங்காயத்ர்யாஹரத் ।
தஸ்ய பர்ணமச்சித்யத । த-த்பர்ணோ-'பவத் । த-த்பர்ணஸ்ய பர்ணத்வம் । ப்ரஹ்ம வை பர்ணஃ । ய-த்பர்ணஶாகயா வத்ஸாநபாகரோதி ।
ப்ரஹ்மணைவைநாநபாகரோதி ॥ காயத்ரோ வை பர்ணஃ । காயத்ராஃ பஶவஃ ॥ 1 ॥
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1 - வத்ஸாபாகரணம்
த்ரு'தீயஸ்யாமிதோ திவி ஸோம ஆஸீத் । த-ங்காயத்ர்யாஹரத் ।
தஸ்ய பர்ணமச்சித்யத । த-த்பர்ணோ-'பவத் । த-த்பர்ணஸ்ய பர்ணத்வம் । ப்ரஹ்ம வை பர்ணஃ । ய-த்பர்ணஶாகயா வத்ஸாநபாகரோதி ।
ப்ரஹ்மணைவைநாநபாகரோதி ॥ காயத்ரோ வை பர்ணஃ । காயத்ராஃ பஶவஃ ॥ 1 ॥
தஸ்மா-த்த்ரீணித்ரீணி பர்ணஸ்ய பலாஶாநி । த்ரிபதா காயத்ரீ । ய-த்பர்ணஶாகயா காஃ ப்ரார்பயதி । ஸ்வயைவைநா தேவதயா ப்ரார்பயதி । ய-ங்காமயேதா பஶு-ஸ்ஸ்யாதிதி । அபர்ணா-ந்தஸ்மை ஶுஷ்காக்ராமாஹரேத் ।
அபஶுரேவ பவதி । ய-ங்காமயேத பஶுமாந்-த்ஸ்யாதிதி । பஹுபர்ணா-ந்தஸ்மை பஹுஶாகாமாஹரேத் । பஶுமந்த-மேவைந-ங்கரோதி ॥ 2 ॥
அபஶுரேவ பவதி । ய-ங்காமயேத பஶுமாந்-த்ஸ்யாதிதி । பஹுபர்ணா-ந்தஸ்மை பஹுஶாகாமாஹரேத் । பஶுமந்த-மேவைந-ங்கரோதி ॥ 2 ॥
ய-த்ப்ராசீமாஹரேத் । தேவலோக-மபிஜயேத் । யதுதீசீ-ம்மநுஷ்யலோகம் । ப்ராசீமுதீசீமாஹரதி । உபயோ-ர்லோகயோ-ரபிஜித்யை ॥ இஷே த்வோர்ஜே த்வேத்யாஹ । இஷமேவோர்ஜம்-யஂஜமாநே ததாதி ॥
வாயவ-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । வாயுர்வா அந்தரிக்ஷ-ஸ்யாத்த்யக்ஷாஃ ।
அந்தரிக்ஷதேவத்யாஃ கலு வை பஶவஃ ॥ 3 ॥
வாயவ-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । வாயுர்வா அந்தரிக்ஷ-ஸ்யாத்த்யக்ஷாஃ ।
அந்தரிக்ஷதேவத்யாஃ கலு வை பஶவஃ ॥ 3 ॥
வாயவ ஏவைநா-ந்பரி ததாதி । ப்ர வா ஏநாநேததா-கரோதி । யதாஹ । வாயவ-ஸ்ஸ்தேத்யுபாயவஃ
ஸ்தேத்யாஹ । யஜமாநாயைவ பஶூநுபஹ்வயதே ॥
தேவோ வஃ ஸவிதா ப்ரார்பயத்வித்யாஹ ப்ரஸூத்யை ॥ ஶ்ரேஷ்டதமாய கர்மண இத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ ஹி ஶ்ரேஷ்டதம-ங்கர்ம । தஸ்மாதேவமாஹ ॥
ஆப்யாயத்த்வமக்நியா தேவபாகமித்யாஹ ॥ 4 ॥
ஸ்தேத்யாஹ । யஜமாநாயைவ பஶூநுபஹ்வயதே ॥
தேவோ வஃ ஸவிதா ப்ரார்பயத்வித்யாஹ ப்ரஸூத்யை ॥ ஶ்ரேஷ்டதமாய கர்மண இத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ ஹி ஶ்ரேஷ்டதம-ங்கர்ம । தஸ்மாதேவமாஹ ॥
ஆப்யாயத்த்வமக்நியா தேவபாகமித்யாஹ ॥ 4 ॥
வத்ஸேப்யஶ்ச வா ஏதாஃ புரா மநுஷ்யேப்ய-ஶ்சாப்யாயந்த । தேவேப்ய ஏவைநா இந்த்ராயாப்யாயயதி ॥ ஊர்ஜஸ்வதீஃ பயஸ்வதீரித்யாஹ । ஊர்ஜக்ம் ஹி பயஃ ஸம்பரந்தி ॥ ப்ரஜாவதீ-ரநமீவா அயக்ஷ்மா இத்யாஹ ப்ரஜாத்யை । மாவஃ ஸ்தேந ஈஶத மா-'கஶக்ம்ஸ இத்யாஹ குப்த்யை ॥ ருத்ரஸ்ய ஹேதிஃ பரி வோ வ்ரு'ணக்த்வித்யாஹ । ருத்ரா தேவைநா-ஸ்த்ராயதே ॥
த்ருவா அஸ்மி-ந்கோபதௌ ஸ்யாத பஹ்வீரித்யாஹ ।
த்ருவா ஏவாஸ்மி-ந்பஹ்வீஃ கரோதி ॥ 5 ॥
த்ருவா அஸ்மி-ந்கோபதௌ ஸ்யாத பஹ்வீரித்யாஹ ।
த்ருவா ஏவாஸ்மி-ந்பஹ்வீஃ கரோதி ॥ 5 ॥
யஜமாநஸ்ய பஶூ-ந்பாஹீத்யாஹ । பஶூநா-ங்கோபீதாய । தஸ்மாத்ஸாய-ம்பஶவ உப ஸமாவர்தந்தே ॥ அநத-ஸ்ஸாதயதி । கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யா அப்ரபாதாய । தஸ்மாத்கர்பாஃ ப்ரஜாநாமப்ரபாதுகாஃ ।
உபரீவ நிததாதி । உபரீவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 6 ॥
உபரீவ நிததாதி । உபரீவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 6 ॥
(பஶவஃ - கரோதி - பஶவோ - தேவபாகமித்யாஹ - கரோதி - +நவ ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2 - பர்ஹிராஹரணம்
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இத்யஶ்வபர்ஶுமாதத்தே ப்ரஸூத்யை ।
அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ ।
அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ॥ யோ வா ஓஷதீஃ பர்வஶோ வேத । நைநா-ஸ்ஸ ஹிநஸ்தி । ப்ரஜாபதிர்வா ஓஷதீஃ பர்வஶோ வேத । ஸ ஏநா ந ஹிநஸ்தி । அஶ்வபர்ஶ்வா பர்ஹிரச்சைதி ।
ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ஸயோநித்வாய ॥ 7 ॥
அநுவாகம் 2 - பர்ஹிராஹரணம்
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இத்யஶ்வபர்ஶுமாதத்தே ப்ரஸூத்யை ।
அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ ।
அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ॥ யோ வா ஓஷதீஃ பர்வஶோ வேத । நைநா-ஸ்ஸ ஹிநஸ்தி । ப்ரஜாபதிர்வா ஓஷதீஃ பர்வஶோ வேத । ஸ ஏநா ந ஹிநஸ்தி । அஶ்வபர்ஶ்வா பர்ஹிரச்சைதி ।
ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ஸயோநித்வாய ॥ 7 ॥
ஓஷதீநாமஹிக்ம்ஸாயை ॥
யஜ்ஞஸ்ய கோஷதஸீத்யாஹ ।
யஜமாந ஏவ ரயி-ந்ததாதி । ப்ரத்யுஷ்டக்ம் ரக்ஷஃ ப்ரத்யுஷ்டா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸா-மபஹத்யை ॥ ப்ரேயமகாத்திஷணா பர்ஹிரச்சேத்யாஹ । வித்யா வை திஷணா । வித்யயைவைநதச்சைதி ॥ மநுநா க்ரு'தா ஸ்வதயா விதஷ்டேத்யாஹ । மாநவீ ஹி பர்ஶுஃ ஸ்வதாக்ரு'தா ॥ 8 ॥
யஜ்ஞஸ்ய கோஷதஸீத்யாஹ ।
யஜமாந ஏவ ரயி-ந்ததாதி । ப்ரத்யுஷ்டக்ம் ரக்ஷஃ ப்ரத்யுஷ்டா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸா-மபஹத்யை ॥ ப்ரேயமகாத்திஷணா பர்ஹிரச்சேத்யாஹ । வித்யா வை திஷணா । வித்யயைவைநதச்சைதி ॥ மநுநா க்ரு'தா ஸ்வதயா விதஷ்டேத்யாஹ । மாநவீ ஹி பர்ஶுஃ ஸ்வதாக்ரு'தா ॥ 8 ॥
த ஆவஹந்தி கவயஃ புரஸ்தாதித்யாஹ । ஶுஶ்ருவாக்ம்ஸோ வை கவயஃ । யஜ்ஞஃ புரஸ்தாத் । முகத ஏவ யஜ்ஞமாரபதே । அதோ யதேததுக்த்வா யதஃ குதஶ்சாஹரதி । த-த்ப்ராச்யா ஏவ திஶோ பவதி ॥
தேவேப்யோ ஜுஷ்டமிஹ பர்ஹிராஸத இத்யாஹ । பர்ஹிஷ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । கர்மணோ-'நபராதாய ॥ தேவாநா-ம்பரிஷூதமஸீத்யாஹ ॥ 9 ॥
தேவேப்யோ ஜுஷ்டமிஹ பர்ஹிராஸத இத்யாஹ । பர்ஹிஷ-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை । கர்மணோ-'நபராதாய ॥ தேவாநா-ம்பரிஷூதமஸீத்யாஹ ॥ 9 ॥
யத்வா இத-ங்கி-ஞ்ச । த-த்தேவாநா-ம்பரிஷூதம் ।
அதோ யதா வஸ்யஸே ப்ரதி ப்ரோச்யாஹேத-ங்கரிஷ்யாமீதி । ஏவமேவ ததத்த்வர்யு-ர்தேவேப்யஃ ப்ரதி ப்ரோச்ய பர்ஹிர்தாதி । ஆத்மநோ-'ஹிக்ம்ஸாயை ॥ யாவத-ஸ்ஸ்தம்பா-ந்பரி திஶேத் । யத்தேஷா-முச்சிக்க்ஷ்யாத் । அதி த-த்யஜ்ஞஸ்ய ரேசயேத் । ஏகக்க் ஸ்தம்ப-ம்பரிதிஶேத் ।
தக்ம் ஸர்வ-ந்தாயாத் ॥ 10 ॥
அதோ யதா வஸ்யஸே ப்ரதி ப்ரோச்யாஹேத-ங்கரிஷ்யாமீதி । ஏவமேவ ததத்த்வர்யு-ர்தேவேப்யஃ ப்ரதி ப்ரோச்ய பர்ஹிர்தாதி । ஆத்மநோ-'ஹிக்ம்ஸாயை ॥ யாவத-ஸ்ஸ்தம்பா-ந்பரி திஶேத் । யத்தேஷா-முச்சிக்க்ஷ்யாத் । அதி த-த்யஜ்ஞஸ்ய ரேசயேத் । ஏகக்க் ஸ்தம்ப-ம்பரிதிஶேத் ।
தக்ம் ஸர்வ-ந்தாயாத் ॥ 10 ॥
யஜ்ஞஸ்யாநதிரேகாய ॥ வர்ஷவ்ரு'த்த-மஸீத்யாஹ ।
வர்ஷ வ்ரு'த்தா வா ஓஷதயஃ ॥
தேவ பர்ஹிரித்யாஹ । தேவேப்ய ஏவைந-த்கரோதி ।
மா த்வா-'ந்வம்மா திர்யகித்யாஹா ஹிக்ம்ஸாயை ।
பர்வ தே ராத்த்யாஸமித்யா-ஹர்த்யை ॥
ஆச்சேத்தா தே மா ரிஷமித்யாஹ । நாஸ்யாத்மநோ மீயதே ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ 11 ॥
வர்ஷ வ்ரு'த்தா வா ஓஷதயஃ ॥
தேவ பர்ஹிரித்யாஹ । தேவேப்ய ஏவைந-த்கரோதி ।
மா த்வா-'ந்வம்மா திர்யகித்யாஹா ஹிக்ம்ஸாயை ।
பர்வ தே ராத்த்யாஸமித்யா-ஹர்த்யை ॥
ஆச்சேத்தா தே மா ரிஷமித்யாஹ । நாஸ்யாத்மநோ மீயதே ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ 11 ॥
தேவபர்ஹி-ஶ்ஶதவல்ஶம்-விஂரோஹேத்யாஹ । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநாய ॥ ஸஹஸ்ரவல்ஶா வி வயக்ம் ருஹேமேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ ப்ரு'திவ்யா-ஸ்ஸப்ரு'ஞ்சஃ பாஹீத்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ॥
அயுங்காயுங்கா-ந்முஷ்டீந் ஂலுநோதி । மிதுநத்வாய ப்ரஜாத்யை ॥ ஸுஸப்ரு'ந்தா த்வா ஸம்பராமீத்யாஹ । ப்ரஹ்மணைவைநத்- ஸம்பரதி ॥ 12 ॥
அயுங்காயுங்கா-ந்முஷ்டீந் ஂலுநோதி । மிதுநத்வாய ப்ரஜாத்யை ॥ ஸுஸப்ரு'ந்தா த்வா ஸம்பராமீத்யாஹ । ப்ரஹ்மணைவைநத்- ஸம்பரதி ॥ 12 ॥
அதித்யை ராஸ்நா-'ஸீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ ।
அஸ்யா ஏவைந-த்ராஸ்நா-ங்கரோதி ॥ இந்த்ராண்யை ஸநம்ஹநமித்யாஹ । இந்த்ராணீ வா அக்ரே தேவதாநாக்ம் ஸமநஹ்யத । ஸா ''ர்த்நோத் ।
ரு'த்த்யை ஸந்நஹ்யதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ ।
ப்ரஜாநாமபராவாபாய ।
தஸ்மா-த்ஸ்நாவஸந்ததாஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே ॥ 13 ॥
அஸ்யா ஏவைந-த்ராஸ்நா-ங்கரோதி ॥ இந்த்ராண்யை ஸநம்ஹநமித்யாஹ । இந்த்ராணீ வா அக்ரே தேவதாநாக்ம் ஸமநஹ்யத । ஸா ''ர்த்நோத் ।
ரு'த்த்யை ஸந்நஹ்யதி । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ ।
ப்ரஜாநாமபராவாபாய ।
தஸ்மா-த்ஸ்நாவஸந்ததாஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே ॥ 13 ॥
பூஷா தே க்ரந்தி-ங்க்ரத்நாத்வித்யாஹ ।
புஷ்டிமேவ யஜமாநே ததாதி ॥ ஸ தே மா-'' ஸ்தாதித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ॥ பஶ்சா-த்ப்ராஞ்சமுபகூஹதி ।
பஶ்சா-த்வை ப்ராசீநக்ம் ரேதோ தீயதே ।
பஶ்சாதேவாஸ்மை ப்ராசீநக்ம் ரேதோ ததாதி ॥
இந்த்ரஸ்ய த்வா பாஹுப்யா-முத்யச்ச இத்யாஹ । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி ॥
ப்ரு'ஹஸ்பதேர்மூர்த்நா ஹராமீத்யாஹ ।
ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ ॥ 14 ॥
புஷ்டிமேவ யஜமாநே ததாதி ॥ ஸ தே மா-'' ஸ்தாதித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ॥ பஶ்சா-த்ப்ராஞ்சமுபகூஹதி ।
பஶ்சா-த்வை ப்ராசீநக்ம் ரேதோ தீயதே ।
பஶ்சாதேவாஸ்மை ப்ராசீநக்ம் ரேதோ ததாதி ॥
இந்த்ரஸ்ய த்வா பாஹுப்யா-முத்யச்ச இத்யாஹ । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி ॥
ப்ரு'ஹஸ்பதேர்மூர்த்நா ஹராமீத்யாஹ ।
ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ ॥ 14 ॥
ப்ரஹ்மணைவைநத்தரதி ॥ உர்வந்தரிக்ஷ-மந்விஹீத்யாஹ கத்யை ॥ தேவகம்மமஸீத்யாஹ । தேவாநேவைநத்கமயதி ॥ அநத-ஸ்ஸாதயதி ।
கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யா அப்ரபாதாய । தஸ்மா-த்கர்பாஃ ப்ரஜாநாமப்ரபாதுகாஃ । உபரீவ நிததாதி । உபரீவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 15 ॥
கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யா அப்ரபாதாய । தஸ்மா-த்கர்பாஃ ப்ரஜாநாமப்ரபாதுகாஃ । உபரீவ நிததாதி । உபரீவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 15 ॥
(ஸயோநித்வாய - ஸ்வதாக்ரு'தா - 'ஸீத்யாஹ - தாயா-த்- வேத - பரதி - ஜாயந்தே - ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ - ஸமஷ்ட்யை) (அ. 2)
அநுவாகம் 3 - தோஹநம்
பூர்வேத்யுரித்த்மா பர்ஹிஃ கரோதி । யஜ்ஞமேவாரப்ய க்ரு'ஹீத்வோபவஸதி ॥ ப்ரஜாபதி-ர்யஜ்ஞமஸ்ரு'ஜத । தஸ்யோகே அஸ்ரக்ம்ஸேதாம் । யஜ்ஞோ வை ப்ரஜாபதிஃ ।
ய-த்ஸாந்நாய்யோகே பவதஃ ।
யஜ்ஞஸ்யைவ ததுகே உபததாத்ய-ப்ரஸ்ரக்ம்ஸாய ॥
ஶுந்தத்த்வ-ந்தைவ்யாய கர்மணே தேவயஜ்யாயா இத்யாஹ । தேவயஜ்யாயா ஏவைநாநி ஶுந்ததி ॥ மாதரிஶ்வநோ கர்மோ-'ஸீத்யாஹ ॥ 16 ॥
அநுவாகம் 3 - தோஹநம்
பூர்வேத்யுரித்த்மா பர்ஹிஃ கரோதி । யஜ்ஞமேவாரப்ய க்ரு'ஹீத்வோபவஸதி ॥ ப்ரஜாபதி-ர்யஜ்ஞமஸ்ரு'ஜத । தஸ்யோகே அஸ்ரக்ம்ஸேதாம் । யஜ்ஞோ வை ப்ரஜாபதிஃ ।
ய-த்ஸாந்நாய்யோகே பவதஃ ।
யஜ்ஞஸ்யைவ ததுகே உபததாத்ய-ப்ரஸ்ரக்ம்ஸாய ॥
ஶுந்தத்த்வ-ந்தைவ்யாய கர்மணே தேவயஜ்யாயா இத்யாஹ । தேவயஜ்யாயா ஏவைநாநி ஶுந்ததி ॥ மாதரிஶ்வநோ கர்மோ-'ஸீத்யாஹ ॥ 16 ॥
அந்தரிக்ஷம்-வைஂ மாதரிஶ்வநோ கர்மஃ ।
ஏஷாம்-லோஂகாநாம்-விஂத்ரு'த்யை ॥
த்யௌரஸி ப்ரு'திவ்யஸீத்யாஹ । திவஶ்ச ஹ்யேஷா ப்ரு'திவ்யாஶ்ச ஸம்ப்ரு'தா । யதுகா ।
தஸ்மாதேவமாஹ ॥ விஶ்வதாயா அஸி பரமேண தாம்நேத்யாஹ । வ்ரு'ஷ்டிர்வை விஶ்வதாயாஃ । வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே । த்ரு'க்ம்ஹஸ்வ மா ஹ்வாரித்யாஹ த்ரு'த்யை ॥ 17 ॥
ஏஷாம்-லோஂகாநாம்-விஂத்ரு'த்யை ॥
த்யௌரஸி ப்ரு'திவ்யஸீத்யாஹ । திவஶ்ச ஹ்யேஷா ப்ரு'திவ்யாஶ்ச ஸம்ப்ரு'தா । யதுகா ।
தஸ்மாதேவமாஹ ॥ விஶ்வதாயா அஸி பரமேண தாம்நேத்யாஹ । வ்ரு'ஷ்டிர்வை விஶ்வதாயாஃ । வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே । த்ரு'க்ம்ஹஸ்வ மா ஹ்வாரித்யாஹ த்ரு'த்யை ॥ 17 ॥
வஸூநா-ம்பவித்ரமஸீத்யாஹ । ப்ராணா வை வஸவஃ ।
தேஷாம்-வாஂ ஏத-த்பாகதேயம் । ய-த்பவித்ரம் । தேப்ய ஏவைந-த்கரோதி ॥ ஶததாரக்ம் ஸஹஸ்ரதாரமித்யாஹ । ப்ராணேஷ்வேவாயு-ர்ததாதி ஸர்வத்வாய ॥ த்ரிவ்ரு'-த்பலாஶஶாகாயா-ந்தர்பமய-ம்பவதி । த்ரிவ்ரு'த்வை ப்ராணஃ । த்ரிவ்ரு'தமேவ ப்ராண-ம்மத்த்யதோ யஜமாநே ததாதி ॥ 18 ॥
தேஷாம்-வாஂ ஏத-த்பாகதேயம் । ய-த்பவித்ரம் । தேப்ய ஏவைந-த்கரோதி ॥ ஶததாரக்ம் ஸஹஸ்ரதாரமித்யாஹ । ப்ராணேஷ்வேவாயு-ர்ததாதி ஸர்வத்வாய ॥ த்ரிவ்ரு'-த்பலாஶஶாகாயா-ந்தர்பமய-ம்பவதி । த்ரிவ்ரு'த்வை ப்ராணஃ । த்ரிவ்ரு'தமேவ ப்ராண-ம்மத்த்யதோ யஜமாநே ததாதி ॥ 18 ॥
ஸௌம்யஃ பர்ண-ஸ்ஸயோநித்வாய । ஸாக்ஷா-த்பவித்ர-ந்தர்பாஃ । ப்ராக்ஸாயமதி நிததாதி । த-த்ப்ராணாபாநயோ ரூபம் । திர்யக்ப்ராதஃ । த-த்தர்ஶஸ்ய ரூபம் । தார்ஶ்யக்க் ஹ்யேததஹஃ । அந்நம்-வைஂ சந்த்ரமாஃ ।
அந்ந-ம்ப்ராணாஃ । உபயமேவோபைத்யஜாமித்வாய ॥ 19 ॥
அந்ந-ம்ப்ராணாஃ । உபயமேவோபைத்யஜாமித்வாய ॥ 19 ॥
தஸ்மாதயக்ம் ஸர்வதஃ பவதே ॥ ஹுத-ஸ்ஸ்தோகோ ஹுதோ த்ரப்ஸ இத்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை । ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய ।
ந ஹி ஹுதக்க் ஸ்வாஹாக்ரு'தக்க் ஸ்கந்ததி ।
திவி நாகோ நாமாக்நிஃ । தஸ்ய விப்ருஷோ பாகதேயம் ।
அக்நயே ப்ரு'ஹதே நாகாயேத்யாஹ ।
நாகமேவாக்நி-ம்பாகதேயேந ஸமர்தயதி ।
ஸ்வாஹா த்யாவாப்ரு'திவீப்யாமித்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவ்யோரேவைநத்-ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ 20 ॥
ந ஹி ஹுதக்க் ஸ்வாஹாக்ரு'தக்க் ஸ்கந்ததி ।
திவி நாகோ நாமாக்நிஃ । தஸ்ய விப்ருஷோ பாகதேயம் ।
அக்நயே ப்ரு'ஹதே நாகாயேத்யாஹ ।
நாகமேவாக்நி-ம்பாகதேயேந ஸமர்தயதி ।
ஸ்வாஹா த்யாவாப்ரு'திவீப்யாமித்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவ்யோரேவைநத்-ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ 20 ॥
பவித்ரவத்யாநயதி । அபா-ஞ்சைவௌஷதீநா-ஞ்ச ரஸக்ம் ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி । அதோ ஓஷதீஷ்வேவ பஶூ-ந்ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ அந்வாரப்ய வாசம்-யஂச்சதி ।
யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யை । தாரயந்நாஸ்தே । தாரயந்த இவ ஹி துஹந்தி । காமதுக்ஷ இத்யாஹாத்ரு'தீயஸ்யை । த்ரய இமே லோகாஃ । இமாநேவ லோகாந். யஜமாநோ துஹே ॥ 21 ॥
யஜ்ஞஸ்ய த்ரு'த்யை । தாரயந்நாஸ்தே । தாரயந்த இவ ஹி துஹந்தி । காமதுக்ஷ இத்யாஹாத்ரு'தீயஸ்யை । த்ரய இமே லோகாஃ । இமாநேவ லோகாந். யஜமாநோ துஹே ॥ 21 ॥
அமூமிதி நாம க்ரு'ஹ்ணாதி । பத்ரமேவாஸா-ங்கர்மாவிஷ்கரோதி ॥ ஸா விஶ்வாயு-ஸ்ஸா விஶ்வவ்யசா-ஸ்ஸா விஶ்வகர்மேத்யாஹ । இயம்-வைஂ விஶ்வாயுஃ ।
அந்தரிக்ஷம்-விஂஶ்வவ்யசாஃ । அஸௌ விஶ்வகர்மா ।
இமாநேவைதாபிர்லோகாந். யதாபூர்வ-ந்துஹே ।
அதோ யதா ப்ரதாத்ரே புண்யமாஶாஸ்தே । ஏவமேவைநா ஏததுபஸ்தௌதி । தஸ்மாத்-ப்ராதாதித்யுந்நீய வந்தமாநா உபஸ்துவந்தஃ பஶூ-ந்துஹந்தி ॥ 22 ॥
அந்தரிக்ஷம்-விஂஶ்வவ்யசாஃ । அஸௌ விஶ்வகர்மா ।
இமாநேவைதாபிர்லோகாந். யதாபூர்வ-ந்துஹே ।
அதோ யதா ப்ரதாத்ரே புண்யமாஶாஸ்தே । ஏவமேவைநா ஏததுபஸ்தௌதி । தஸ்மாத்-ப்ராதாதித்யுந்நீய வந்தமாநா உபஸ்துவந்தஃ பஶூ-ந்துஹந்தி ॥ 22 ॥
பஹு துக்தீந்த்ராய தேவேப்யோ ஹவிரிதி வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜதே । யதா தேவதமேவ ப்ரஸௌதி ।
தைவ்யஸ்ய ச மாநுஷஸ்ய ச வ்யாவ்ரு'த்த்யை ।
த்ரிராஹ । த்ரிஷத்யா ஹி தேவாஃ । அவாசம்-யஂமோ-'நந்வா-ரப்யோத்தராஃ । அபரிமிதமேவாவருந்தே ॥
ந தாருபாத்ரேண துஹ்யாத் । அக்நிவத்வை தாருபாத்ரம் ।
ய-த்தாருபாத்ரேண துஹ்யாத் ॥ 23 ॥
தைவ்யஸ்ய ச மாநுஷஸ்ய ச வ்யாவ்ரு'த்த்யை ।
த்ரிராஹ । த்ரிஷத்யா ஹி தேவாஃ । அவாசம்-யஂமோ-'நந்வா-ரப்யோத்தராஃ । அபரிமிதமேவாவருந்தே ॥
ந தாருபாத்ரேண துஹ்யாத் । அக்நிவத்வை தாருபாத்ரம் ।
ய-த்தாருபாத்ரேண துஹ்யாத் ॥ 23 ॥
யாதயாம்நா ஹவிஷா யஜேத । அதோ கல்வாஹுஃ ।
புரோடாஶமுகாநி வை ஹவீக்ம்ஷி । நேத இதஃ புரோடாஶக்ம் ஹவிஷோ யாமோ-'ஸ்தீதி ।
காமமேவ தாருபாத்ரேண துஹ்யாத் ॥ ஶூத்ர ஏவ ந துஹ்யாத் । அஸதோ வா ஏஷ ஸம்பூதஃ । யச்சூத்ரஃ । அஹவிரேவ ததித்யாஹுஃ । யச்சூத்ரோ தோக்தீதி ॥ 24 ॥
புரோடாஶமுகாநி வை ஹவீக்ம்ஷி । நேத இதஃ புரோடாஶக்ம் ஹவிஷோ யாமோ-'ஸ்தீதி ।
காமமேவ தாருபாத்ரேண துஹ்யாத் ॥ ஶூத்ர ஏவ ந துஹ்யாத் । அஸதோ வா ஏஷ ஸம்பூதஃ । யச்சூத்ரஃ । அஹவிரேவ ததித்யாஹுஃ । யச்சூத்ரோ தோக்தீதி ॥ 24 ॥
அக்நிஹோத்ரமேவந துஹ்யாச்சூத்ரஃ । தத்தி நோத்-புநந்தி । யதா கலு வை பவித்ரமத்யேதி । அத தத்தவிரிதி ॥
ஸம்ப்ரு'ச்யத்த்வ-ம்ரு'தாவரீரித்யாஹ । அபா-ஞ்சைவௌஷதீநா-ஞ்ச ரஸக்ம் ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி ।
தஸ்மாதபா-ஞ்சௌஷதீநா-ஞ்ச ரஸமுப ஜீவாமஃ ।
மந்த்ரா தநஸ்ய ஸாதய இத்யாஹ । புஷ்டிமேவ யஜமாநே ததாதி ॥ ஸோமேந த்வா-''தநச்மீந்த்ராய ததீத்யாஹ ॥ 25 ॥
ஸம்ப்ரு'ச்யத்த்வ-ம்ரு'தாவரீரித்யாஹ । அபா-ஞ்சைவௌஷதீநா-ஞ்ச ரஸக்ம் ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி ।
தஸ்மாதபா-ஞ்சௌஷதீநா-ஞ்ச ரஸமுப ஜீவாமஃ ।
மந்த்ரா தநஸ்ய ஸாதய இத்யாஹ । புஷ்டிமேவ யஜமாநே ததாதி ॥ ஸோமேந த்வா-''தநச்மீந்த்ராய ததீத்யாஹ ॥ 25 ॥
ஸோமமேவைந-த்கரோதி । யோ வை ஸோம-ம்பக்ஷயித்வா ।
ஸம்வஂத்ஸரக்ம் ஸோம-ந்ந பிபதி । புநர்பக்ஷ்யோ-'ஸ்ய ஸோமபீதோ பவதி ॥
ஸோமஃ கலு வை ஸாநாம்ய்யம் । ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸாநாம்ய்ய-ம்பிபதி । அபுநர்பக்ஷ்யோ-'ஸ்ய ஸோமபீதோ பவதி । ந ம்ரு'ந்மயேநாபிதத்த்யாத் ।
ய-ந்ம்ரு'ந்மயேநாபிதத்த்யாத் ।
பித்ரு'தேவத்யக்க் ஸ்யாத் ॥ 26 ॥
ஸம்வஂத்ஸரக்ம் ஸோம-ந்ந பிபதி । புநர்பக்ஷ்யோ-'ஸ்ய ஸோமபீதோ பவதி ॥
ஸோமஃ கலு வை ஸாநாம்ய்யம் । ய ஏவம்-விஂத்வாந்-த்ஸாநாம்ய்ய-ம்பிபதி । அபுநர்பக்ஷ்யோ-'ஸ்ய ஸோமபீதோ பவதி । ந ம்ரு'ந்மயேநாபிதத்த்யாத் ।
ய-ந்ம்ரு'ந்மயேநாபிதத்த்யாத் ।
பித்ரு'தேவத்யக்க் ஸ்யாத் ॥ 26 ॥
அயஸ்பாத்ரேண வா தாருபாத்ரேண வா-'பிததாதி ।
தத்தி ஸதேவம் ॥ உதந்வத்- பவதி । ஆபோ வை ரக்ஷோக்நீஃ । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை ॥
அதஸ்தமஸி விஷ்ணவே த்வேத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ ।
யஜ்ஞாயைவைநததஸ்த-ங்கரோதி । விஷ்ணோ ஹவ்யக்ம் ரக்ஷஸ்வேத்யாஹ குப்த்யை ॥ அநத-ஸ்ஸாதயதி । கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யா அப்ரபாதாய ।
தஸ்மா-த்கர்பாஃ ப்ரஜாநாம ப்ரபாதுகாஃ । உபரீவ நிததாதி । உபரீவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 27 ॥
தத்தி ஸதேவம் ॥ உதந்வத்- பவதி । ஆபோ வை ரக்ஷோக்நீஃ । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை ॥
அதஸ்தமஸி விஷ்ணவே த்வேத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ ।
யஜ்ஞாயைவைநததஸ்த-ங்கரோதி । விஷ்ணோ ஹவ்யக்ம் ரக்ஷஸ்வேத்யாஹ குப்த்யை ॥ அநத-ஸ்ஸாதயதி । கர்பாணா-ந்த்ரு'த்யா அப்ரபாதாய ।
தஸ்மா-த்கர்பாஃ ப்ரஜாநாம ப்ரபாதுகாஃ । உபரீவ நிததாதி । உபரீவ ஹி ஸுவர்கோ லோகஃ । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை ॥ 27 ॥
(அஸீத்யாஹ - த்ரு'த்யை - யஜமாநே ததா - த்யஜாமித்வாய - ஸ்தாபயதி - துஹே - துஹந்தி - துஹ்யா-த்- தோக்தீதி - ததீத்யாஹ - ஸ்யாத் - ஸாதயதி பஞ்ச ச) (அ. 3)
அநுவாகம் 4 - ஹவிர்நிர்வாபஃ
கர்மணே வா-ந்தேவேப்யஃ ஶகேயமித்யாஹ ஶக்த்யை ।
யஜ்ஞஸ்ய வை ஸந்ததிமநு ப்ரஜாஃ பஶவோ யஜமாநஸ்ய ஸந்தாயந்தே । யஜ்ஞஸ்ய விச்சித்திமநு ப்ரஜாஃ பஶவோ யஜமாநஸ்ய விச்சித்யந்தே ।
யஜ்ஞஸ்ய ஸந்ததிரஸி யஜ்ஞஸ்ய த்வா ஸந்தத்யை ஸ்த்ரு'ணாமி ஸந்தத்யை த்வா யஜ்ஞஸ்யேத்யாஹவநீயா-த்ஸந்தநோதி । யஜமாநஸ்ய ப்ரஜாயை பஶூநாக்ம் ஸந்தத்யை ॥ அபஃ ப்ரணயதி । ஶ்ரத்தா வா ஆபஃ । ஶ்ரத்தாமேவாரப்ய ப்ரணீய ப்ரசரதி । அபஃ ப்ரணயதி । யஜ்ஞோ வா ஆபஃ ॥ 28 ॥
அநுவாகம் 4 - ஹவிர்நிர்வாபஃ
கர்மணே வா-ந்தேவேப்யஃ ஶகேயமித்யாஹ ஶக்த்யை ।
யஜ்ஞஸ்ய வை ஸந்ததிமநு ப்ரஜாஃ பஶவோ யஜமாநஸ்ய ஸந்தாயந்தே । யஜ்ஞஸ்ய விச்சித்திமநு ப்ரஜாஃ பஶவோ யஜமாநஸ்ய விச்சித்யந்தே ।
யஜ்ஞஸ்ய ஸந்ததிரஸி யஜ்ஞஸ்ய த்வா ஸந்தத்யை ஸ்த்ரு'ணாமி ஸந்தத்யை த்வா யஜ்ஞஸ்யேத்யாஹவநீயா-த்ஸந்தநோதி । யஜமாநஸ்ய ப்ரஜாயை பஶூநாக்ம் ஸந்தத்யை ॥ அபஃ ப்ரணயதி । ஶ்ரத்தா வா ஆபஃ । ஶ்ரத்தாமேவாரப்ய ப்ரணீய ப்ரசரதி । அபஃ ப்ரணயதி । யஜ்ஞோ வா ஆபஃ ॥ 28 ॥
யஜ்ஞமேவாரப்ய ப்ரணீய ப்ரசரதி । அபஃ ப்ரணயதி । வஜ்ரோ வா ஆபஃ । வஜ்ரமேவ ப்ராத்ரு'வ்யேப்யஃ ப்ரஹ்ரு'த்ய ப்ரணீய ப்ரசரதி । அபஃ ப்ரணயதி ।
ஆபோ வை ரக்ஷோக்நீஃ । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அபஃ ப்ரணயதி । ஆபோ வை தேவாநா-ம்ப்ரிய-ந்தாம ।
தேவாநாமேவ ப்ரிய-ந்தாம ப்ரணீய ப்ரசரதி ॥ 29 ॥
ஆபோ வை ரக்ஷோக்நீஃ । ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அபஃ ப்ரணயதி । ஆபோ வை தேவாநா-ம்ப்ரிய-ந்தாம ।
தேவாநாமேவ ப்ரிய-ந்தாம ப்ரணீய ப்ரசரதி ॥ 29 ॥
அபஃ ப்ரணயதி । ஆபோ வை ஸர்வா தேவதாஃ ।
தேவதா ஏவாரப்ய ப்ரணீய ப்ரசரதி ॥ வேஷாய த்வேத்யாஹ । வேஷாய ஹ்யேநதாதத்தே ॥ ப்ரத்யுஷ்டக்ம் ரக்ஷஃ ப்ரத்யுஷ்டா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸா-மபஹத்யை ॥ தூரஸீத்யாஹ । ஏஷ வை துர்யோ-'க்நிஃ । தம்-யஂதநுபஸ்ப்ரு'ஶ்யாதீயாத் ॥ 30 ॥
தேவதா ஏவாரப்ய ப்ரணீய ப்ரசரதி ॥ வேஷாய த்வேத்யாஹ । வேஷாய ஹ்யேநதாதத்தே ॥ ப்ரத்யுஷ்டக்ம் ரக்ஷஃ ப்ரத்யுஷ்டா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸா-மபஹத்யை ॥ தூரஸீத்யாஹ । ஏஷ வை துர்யோ-'க்நிஃ । தம்-யஂதநுபஸ்ப்ரு'ஶ்யாதீயாத் ॥ 30 ॥
அத்த்வர்யு-ஞ்ச யஜமாந-ஞ்ச ப்ரதஹேத் । உபஸ்ப்ரு'ஶ்யாத்யேதி । அத்த்வர்யோஶ்ச யஜமாநஸ்ய சாப்ரதாஹாய ॥ தூர்வ தம்யோஂ-'ஸ்மா-ந்தூர்வதி த-ந்தூர்வ யம்-வஂய-ந்தூர்வாம இத்யாஹ ।
த்வௌ வாவ புருஷௌ । ய-ஞ்சைவ தூர்வதி । யஶ்சைந-ந்தூர்வதி । தாவுபௌ ஶுசா-'ர்பயதி ॥ த்வ-ந்தேவாநாமஸி ஸஸ்நிதம-ம்பப்ரிதம-ஞ்ஜுஷ்டதமம்-வஂஹ்நிதம-ந்தேவஹூதமமித்யாஹ । யதா யஜுரேவை தத் ॥ 31 ॥
த்வௌ வாவ புருஷௌ । ய-ஞ்சைவ தூர்வதி । யஶ்சைந-ந்தூர்வதி । தாவுபௌ ஶுசா-'ர்பயதி ॥ த்வ-ந்தேவாநாமஸி ஸஸ்நிதம-ம்பப்ரிதம-ஞ்ஜுஷ்டதமம்-வஂஹ்நிதம-ந்தேவஹூதமமித்யாஹ । யதா யஜுரேவை தத் ॥ 31 ॥
அஹ்ருதமஸி ஹவிர்தாந-மித்யாஹாநார்த்யை ।
த்ரு'க்ம்ஹஸ்வ மா ஹ்வாரித்யாஹ த்ரு'த்யை ॥
மித்ரஸ்ய த்வா சக்ஷுஷா ப்ரேக்ஷ இத்யாஹ மித்ரத்வாய ।
மா பேர்மா ஸம்விஂக்தா மா த்வா ஹிக்ம்ஸிஷ-மித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை । யத்வை கி-ஞ்ச வாதோ நாபிவாதி ।
த-த்ஸர்வம்-வஂருணதேவத்யம் ॥ உரு வாதாயேத்யாஹ । அவாருணமேவைந-த்கரோதி ॥ தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ
ப்ரஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை ।
அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ ॥ 32 ॥
த்ரு'க்ம்ஹஸ்வ மா ஹ்வாரித்யாஹ த்ரு'த்யை ॥
மித்ரஸ்ய த்வா சக்ஷுஷா ப்ரேக்ஷ இத்யாஹ மித்ரத்வாய ।
மா பேர்மா ஸம்விஂக்தா மா த்வா ஹிக்ம்ஸிஷ-மித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை । யத்வை கி-ஞ்ச வாதோ நாபிவாதி ।
த-த்ஸர்வம்-வஂருணதேவத்யம் ॥ உரு வாதாயேத்யாஹ । அவாருணமேவைந-த்கரோதி ॥ தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ
ப்ரஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை ।
அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ ॥ 32 ॥
அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை । அக்நயே ஜுஷ்ட-ந்நிர்வபாமீத்யாஹ । அக்நய ஏவைநாஞ்ஜுஷ்டம்
நிர்வபதி । த்ரிர்யஜுஷா । த்ரய இமே லோகாஃ ।
ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை । தூஷ்ணீ-ஞ்சதுர்தம் ।
அபரிமிதமேவாவருந்தே । ஸ ஏவமேவாநுபூர்வக்ம் ஹவீக்ம்ஷி நிர்வபதி ॥ 33 ॥
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை । அக்நயே ஜுஷ்ட-ந்நிர்வபாமீத்யாஹ । அக்நய ஏவைநாஞ்ஜுஷ்டம்
நிர்வபதி । த்ரிர்யஜுஷா । த்ரய இமே லோகாஃ ।
ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை । தூஷ்ணீ-ஞ்சதுர்தம் ।
அபரிமிதமேவாவருந்தே । ஸ ஏவமேவாநுபூர்வக்ம் ஹவீக்ம்ஷி நிர்வபதி ॥ 33 ॥
இத-ந்தேவாநாமிதமு ந-ஸ்ஸஹேத்யாஹ வ்யாவ்ரு'த்த்யை ॥
ஸ்பாத்யை த்வா நாராத்யா இத்யாஹ குப்த்யை । தமஸீவ வா ஏஷோ-'ந்தஶ்சரதி । யஃ பரீணஹி ॥ ஸுவரபி விக்யேஷம்-வைஂஶ்வாநர-ஞ்ஜ்யோதிரித்யாஹ ।
ஸுவரேவாபி வி பஶ்யதி வைஶ்வாநர-ஞ்ஜ்யோதிஃ ।
த்யாவாப்ரு'திவீ ஹவிஷி க்ரு'ஹீத உதவேபேதாம் ॥
த்ரு'க்ம்ஹந்தா-ந்துர்யா த்யாவாப்ரு'திவ்யோரித்யாஹ ।
க்ரு'ஹாணா-ந்த்யாவாப்ரு'திவ்யோ-ர்த்ரு'த்யை ॥
உர்வந்தரிக்ஷ-மந்விஹீத்யாஹ கத்யை ॥
அதித்யாஸ்த்வோபஸ்தே ஸாதயாமீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யா ஏவைநதுபஸ்தே ஸாதயதி ॥
அக்நே ஹவ்யக்ம் ரக்ஷஸ்வேத்யாஹ குப்த்யை ॥ 34 ॥
ஸ்பாத்யை த்வா நாராத்யா இத்யாஹ குப்த்யை । தமஸீவ வா ஏஷோ-'ந்தஶ்சரதி । யஃ பரீணஹி ॥ ஸுவரபி விக்யேஷம்-வைஂஶ்வாநர-ஞ்ஜ்யோதிரித்யாஹ ।
ஸுவரேவாபி வி பஶ்யதி வைஶ்வாநர-ஞ்ஜ்யோதிஃ ।
த்யாவாப்ரு'திவீ ஹவிஷி க்ரு'ஹீத உதவேபேதாம் ॥
த்ரு'க்ம்ஹந்தா-ந்துர்யா த்யாவாப்ரு'திவ்யோரித்யாஹ ।
க்ரு'ஹாணா-ந்த்யாவாப்ரு'திவ்யோ-ர்த்ரு'த்யை ॥
உர்வந்தரிக்ஷ-மந்விஹீத்யாஹ கத்யை ॥
அதித்யாஸ்த்வோபஸ்தே ஸாதயாமீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யா ஏவைநதுபஸ்தே ஸாதயதி ॥
அக்நே ஹவ்யக்ம் ரக்ஷஸ்வேத்யாஹ குப்த்யை ॥ 34 ॥
(யஜ்ஞோ வா ஆபோ - தாம ப்ரணீய ப்ரசர - த்யதீயா - தேத-த்- பாஹுப்யாமித்யாஹ - ஹவிக்ம்ஷி நிர்வபதி - கத்யை சத்வாரி ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5 - வ்ரீஹ்யவகாதஃ
இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்ந் । ஸோ-'பஃ । அப்யம்ரியத ।
தாஸாம்-யஂந்மேத்த்யம்-யஂஜ்ஞியக்ம் ஸதேவமாஸீத் । ததபோதக்ராமத் । தே தர்பா அபவந்ந் । ய-த்தர்பைரப உத்புநாதி । யா ஏவ மேத்த்யா யஜ்ஞியா-ஸ்ஸதேவா ஆபஃ । தாபிரேவைநா உத்புநாதி । த்வாப்யாமுத்புநாதி ॥ 35 ॥
அநுவாகம் 5 - வ்ரீஹ்யவகாதஃ
இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்ந் । ஸோ-'பஃ । அப்யம்ரியத ।
தாஸாம்-யஂந்மேத்த்யம்-யஂஜ்ஞியக்ம் ஸதேவமாஸீத் । ததபோதக்ராமத் । தே தர்பா அபவந்ந் । ய-த்தர்பைரப உத்புநாதி । யா ஏவ மேத்த்யா யஜ்ஞியா-ஸ்ஸதேவா ஆபஃ । தாபிரேவைநா உத்புநாதி । த்வாப்யாமுத்புநாதி ॥ 35 ॥
த்விபா-த்யஜமாநஃ ப்ரதிஷ்டித்யை ॥ தேவோ வஃ ஸவிதோத்-புநாத்வித்யாஹ । ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவைநா உத்புநாதி । அச்சித்ரேண பவித்ரேணேத்யாஹ । அஸௌ வா ஆதித்யோ-'ச்சித்ர-ம்பவித்ரம் । தேநைவைநா உத்புநாதி । வஸோ-ஸ்ஸூர்யஸ்ய ரஶ்மிபிரித்யாஹ । ப்ராணா வா ஆபஃ । ப்ராணா வஸவஃ । ப்ராணா ரஶ்மயஃ ॥ 36 ॥
ப்ராணைரேவ ப்ராணாந்-த்ஸம்ப்ரு'ணக்தி । ஸாவித்ரியர்சா ।
ஸவித்ரு'ப்ரஸூத-ம்மே கர்மாஸதிதி ।
ஸவித்ரு'ப்ரஸூதமேவாஸ்ய கர்ம பவதி ।
பச்சோ காயத்ரியா த்ரிஷ்ஷம்ரு'த்தத்வாய ॥
ஆபோ தேவீரக்ரேபுவோ அக்ரேகுவ இத்யாஹ ।
ரூப-மேவாஸாமேத-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ।
அக்ர இமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நயதாக்ரே
யஜ்ஞபதிமித்யாஹ । அக்ர ஏவ யஜ்ஞ-ந்நயந்தி ।
அக்ரே யஜ்ஞபதிம் ॥ 37 ॥
ஸவித்ரு'ப்ரஸூத-ம்மே கர்மாஸதிதி ।
ஸவித்ரு'ப்ரஸூதமேவாஸ்ய கர்ம பவதி ।
பச்சோ காயத்ரியா த்ரிஷ்ஷம்ரு'த்தத்வாய ॥
ஆபோ தேவீரக்ரேபுவோ அக்ரேகுவ இத்யாஹ ।
ரூப-மேவாஸாமேத-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ।
அக்ர இமம்-யஂஜ்ஞ-ந்நயதாக்ரே
யஜ்ஞபதிமித்யாஹ । அக்ர ஏவ யஜ்ஞ-ந்நயந்தி ।
அக்ரே யஜ்ஞபதிம் ॥ 37 ॥
யுஷ்மாநிந்த்ரோ 'வ்ரு'ணீத வ்ரு'த்ரதூயே யூயமிந்த்ரமவ்ரு'ணீத்த்வம்-வ்ரு'ஂத்ரதூர்ய இத்யாஹ ।
வ்ரு'த்ரக்ம் ஹ ஹநிஷ்யந்நிந்த்ர ஆபோ வவ்ரே ।
ஆபோ ஹேந்த்ரம்-வஂவ்ரிரே । ஸஜ்ஞாம்-மேவாஸாமேத-த்ஸாமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥ ப்ரோக்ஷிதா-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । தேநாபஃ ப்ரோக்ஷிதாஃ ॥ அக்நயே வோ ஜுஷ்ட-ம்ப்ரோக்ஷா-ம்யக்நீஷோமாப்யா-மித்யாஹ ।
யதா தேவதமேவைநா-ந்ப்ரோக்ஷதி । த்ரிஃ ப்ரோக்ஷதி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ ॥ 38 ॥
வ்ரு'த்ரக்ம் ஹ ஹநிஷ்யந்நிந்த்ர ஆபோ வவ்ரே ।
ஆபோ ஹேந்த்ரம்-வஂவ்ரிரே । ஸஜ்ஞாம்-மேவாஸாமேத-த்ஸாமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥ ப்ரோக்ஷிதா-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । தேநாபஃ ப்ரோக்ஷிதாஃ ॥ அக்நயே வோ ஜுஷ்ட-ம்ப்ரோக்ஷா-ம்யக்நீஷோமாப்யா-மித்யாஹ ।
யதா தேவதமேவைநா-ந்ப்ரோக்ஷதி । த்ரிஃ ப்ரோக்ஷதி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ ॥ 38 ॥
அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை । ஶுந்தத்த்வம்
தைவ்யாய கர்மணே தேவயஜ்யாயா இத்யாஹ ।
தேவயஜ்யாயா ஏவைநாநி ஶுந்ததி । த்ரிஃ ப்ரோக்ஷதி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ மேத்த்யத்வாய । அவதூதக்ம் ரக்ஷோ-'வதூதா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அதித்யாஸ்த்வகஸீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ ॥ 39 ॥
தைவ்யாய கர்மணே தேவயஜ்யாயா இத்யாஹ ।
தேவயஜ்யாயா ஏவைநாநி ஶுந்ததி । த்ரிஃ ப்ரோக்ஷதி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ மேத்த்யத்வாய । அவதூதக்ம் ரக்ஷோ-'வதூதா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸா-மபஹத்யை । அதித்யாஸ்த்வகஸீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ ॥ 39 ॥
அஸ்யா ஏவைந-த்த்வச-ங்கரோதி । ப்ரதி த்வா ப்ரு'திவீ வேத்த்வித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ॥ புரஸ்தா-த்ப்ரதீசீநக்ரீவ-முத்தரலோமோபஸ்த்ரு'ணாதி மேத்த்யத்வாய ।
தஸ்மா-த்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சஃ பஶவோ மேதமுபதிஷ்டந்தே । தஸ்மா-த்ப்ரஜா ம்ரு'க-ங்க்ராஹுகாஃ । யஜ்ஞோ தேவேப்யோ நிலாயத ।
க்ரு'ஷ்ணோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா । ய-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிநே ஹவிரத்த்யவஹந்தி । யஜ்ஞாதேவ-த-த்யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே । ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய ॥ 40 ॥
தஸ்மா-த்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சஃ பஶவோ மேதமுபதிஷ்டந்தே । தஸ்மா-த்ப்ரஜா ம்ரு'க-ங்க்ராஹுகாஃ । யஜ்ஞோ தேவேப்யோ நிலாயத ।
க்ரு'ஷ்ணோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா । ய-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிநே ஹவிரத்த்யவஹந்தி । யஜ்ஞாதேவ-த-த்யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே । ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய ॥ 40 ॥
அதிஷவணமஸி வாநஸ்பத்யமித்யாஹ । அதிஷவண-மேவைந-த்கரோதி । ப்ரதி த்வா-'தித்யாஸ்த்வக்வேத்த்வித்யாஹ ஸயத்வாய ॥
அக்நேஸ்தநூ-ரஸீத்யாஹ । அக்நேர்வா ஏஷா தநூஃ ।
யதோஷதயஃ । வாசோ விஸர்ஜநமித்யாஹ ।
யதா ஹி ப்ரஜா ஓஷதீநா-மஶ்நந்தி । அத வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜந்தே । தேவவீதயே த்வா க்ரு'ஹ்ணாமீத்யாஹ ॥ 41 ॥
அக்நேஸ்தநூ-ரஸீத்யாஹ । அக்நேர்வா ஏஷா தநூஃ ।
யதோஷதயஃ । வாசோ விஸர்ஜநமித்யாஹ ।
யதா ஹி ப்ரஜா ஓஷதீநா-மஶ்நந்தி । அத வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜந்தே । தேவவீதயே த்வா க்ரு'ஹ்ணாமீத்யாஹ ॥ 41 ॥
தேவதாபிரேவைந-த்ஸமர்தயதி ॥
அத்ரிரஸி வாநஸ்பத்ய இத்யாஹ । க்ராவாண-மேவைந-த்கரோதி ।
ஸ இத-ந்தேவேப்யோ ஹவ்யக்ம் ஸுஶமி ஶமிஷ்வேத்யாஹ ஶாந்த்யை ॥ ஹவிஷ்க்ரு'தேஹீத்யாஹ ।
ய ஏவ தேவாநாக்ம் ஹவிஷ்க்ரு'தஃ । தாந். ஹ்வயதி ।
த்ரிர்ஹ்வயதி । த்ரிஷத்யா ஹி தேவாஃ ॥ இஷமா வதோர்ஜமா வதேத்யாஹ ॥ 42 ॥
அத்ரிரஸி வாநஸ்பத்ய இத்யாஹ । க்ராவாண-மேவைந-த்கரோதி ।
ஸ இத-ந்தேவேப்யோ ஹவ்யக்ம் ஸுஶமி ஶமிஷ்வேத்யாஹ ஶாந்த்யை ॥ ஹவிஷ்க்ரு'தேஹீத்யாஹ ।
ய ஏவ தேவாநாக்ம் ஹவிஷ்க்ரு'தஃ । தாந். ஹ்வயதி ।
த்ரிர்ஹ்வயதி । த்ரிஷத்யா ஹி தேவாஃ ॥ இஷமா வதோர்ஜமா வதேத்யாஹ ॥ 42 ॥
இஷமேவோர்ஜம்-யஂஜமாநே ததாதி ।
த்யுமத்வதத வயக்ம் ஸகாந்த-ஞ்ஜேஷ்மேத்யாஹ ப்ராத்ரு'வ்யாபிபூத்யை ॥ மநோ-ஶ்ஶ்ரத்தாதேவஸ்ய யஜமாநஸ்யாஸுரக்நீ வாக் । யஜ்ஞாயுதேஷு ப்ரவிஷ்டா-''ஸீத் । தே-'ஸுரா யாவந்தோ யஜ்ஞாயுதாநாமுத்வததா-முபாஶ்ரு'ண்வந்ந் ।
தே பரா-'பவந்ந் । தஸ்மா-த்ஸ்வாநா-ம்மத்த்யே-'வஸாய யஜேத । யாவந்தோ-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யா யஜ்ஞாயுதாநா-முத்வததா-முபஶ்ரு'ண்வந்தி । தே பரா பவந்தி ।
உச்சை-ஸ்ஸமாஹந்தவா ஆஹ விஜித்யை ॥ 43 ॥
த்யுமத்வதத வயக்ம் ஸகாந்த-ஞ்ஜேஷ்மேத்யாஹ ப்ராத்ரு'வ்யாபிபூத்யை ॥ மநோ-ஶ்ஶ்ரத்தாதேவஸ்ய யஜமாநஸ்யாஸுரக்நீ வாக் । யஜ்ஞாயுதேஷு ப்ரவிஷ்டா-''ஸீத் । தே-'ஸுரா யாவந்தோ யஜ்ஞாயுதாநாமுத்வததா-முபாஶ்ரு'ண்வந்ந் ।
தே பரா-'பவந்ந் । தஸ்மா-த்ஸ்வாநா-ம்மத்த்யே-'வஸாய யஜேத । யாவந்தோ-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யா யஜ்ஞாயுதாநா-முத்வததா-முபஶ்ரு'ண்வந்தி । தே பரா பவந்தி ।
உச்சை-ஸ்ஸமாஹந்தவா ஆஹ விஜித்யை ॥ 43 ॥
வ்ரு'ங்க்த ஏஷாமிந்த்ரியம்-வீஂர்யம் । ஶ்ரேஷ்ட ஏஷா-ம்பவதி ॥ வர்ஷ வ்ரு'த்தமஸி ப்ரதி த்வா வர்ஷவ்ரு'த்தம்-வேஂத்த்வித்யாஹ ।
வர்ஷவ்ரு'த்தா வா ஓஷதயஃ ।
வர்ஷவ்ரு'த்தா இஷீகா-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ।
யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ஸ்யநு ப்ராவிஶந்ந் ।
தாந்யஸ்நா பஶுப்யோ நிரவாதயந்த ।
துஷைரோஷதீப்யஃ ॥ பராபூதக்ம் ரக்ஷஃ பராபூதா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥ 44 ॥
வர்ஷவ்ரு'த்தா வா ஓஷதயஃ ।
வர்ஷவ்ரு'த்தா இஷீகா-ஸ்ஸம்ரு'த்த்யை ।
யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ஸ்யநு ப்ராவிஶந்ந் ।
தாந்யஸ்நா பஶுப்யோ நிரவாதயந்த ।
துஷைரோஷதீப்யஃ ॥ பராபூதக்ம் ரக்ஷஃ பராபூதா அராதய இத்யாஹ ।
ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥ 44 ॥
ரக்ஷஸா-ம்பாகோ-'ஸீத்யாஹ । துஷைரேவ ரக்ஷாக்ம்ஸி நிரவதயதே । அப உபஸ்ப்ரு'ஶதி மேத்த்யத்வாய । வாயுர்வோ வி விநக்த்வித்யாஹ । பவித்ரம்-வைஂ வாயுஃ । புநாத்யேவைநாந் । அந்தரிக்ஷாதிவ வா ஏதே ப்ரஸ்கந்தந்தி । யே ஶூர்பாத் । தேவோ வஃ ஸவிதா ஹிரண்யபாணிஃ ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணாத்வித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ।
ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய । த்ரிஷ்பலீகர்தவா ஆஹ । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ மேத்த்யத்வாய ॥ 45 ॥
ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய । த்ரிஷ்பலீகர்தவா ஆஹ । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ மேத்த்யத்வாய ॥ 45 ॥
(த்வாப்யாமு-த்புநாதி - ரஶ்மயோ - நயந்த்யக்ரே யஜ்ஞபதிம் - ஂயஜ்ஞோ - 'திதி - ரஸ்கந்தாய - க்ரு'ஹ்ணாமீத்யாஹ - வதேத்யாஹ - விஜித்யா - அபஹத்யா - அஸ்கந்தாய த்ரீணி ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - தண்டுலபேஷணம்
அவதூதக்ம் ரக்ஷோ-'வதூதா அராதய இத்யாஹ । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । அதித்யாஸ்த்வகஸீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யா ஏவைந-த்த்வச-ங்கரோதி । ப்ரதி த்வா ப்ரு'திவீ வேத்த்வித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ।
புரஸ்தா-த்ப்ரதீசீநக்ரீவ-முத்தரலோமோபஸ்த்ரு'ணாதி மேத்த்யத்வாய । தஸ்மா-த்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சஃ பஶவோ மேதமுபதிஷ்டந்தே । தஸ்மா-த்ப்ரஜா ம்ரு'க-ங்க்ராஹுகாஃ । யஜ்ஞோ தேவேப்யோ நிலாயத ॥ 46 ॥
அநுவாகம் 6 - தண்டுலபேஷணம்
அவதூதக்ம் ரக்ஷோ-'வதூதா அராதய இத்யாஹ । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । அதித்யாஸ்த்வகஸீத்யாஹ । இயம்-வாஂ அதிதிஃ । அஸ்யா ஏவைந-த்த்வச-ங்கரோதி । ப்ரதி த்வா ப்ரு'திவீ வேத்த்வித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ।
புரஸ்தா-த்ப்ரதீசீநக்ரீவ-முத்தரலோமோபஸ்த்ரு'ணாதி மேத்த்யத்வாய । தஸ்மா-த்புரஸ்தா-த்ப்ரத்யஞ்சஃ பஶவோ மேதமுபதிஷ்டந்தே । தஸ்மா-த்ப்ரஜா ம்ரு'க-ங்க்ராஹுகாஃ । யஜ்ஞோ தேவேப்யோ நிலாயத ॥ 46 ॥
க்ரு'ஷ்ணோ ரூப-ங்க்ரு'த்வா । ய-த்க்ரு'ஷ்ணாஜிநே ஹவிரதிபிநஷ்டி । யஜ்ஞாதேவ த-த்யஜ்ஞ-ம்ப்ரயுங்க்தே । ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய ॥ த்யாவாப்ரு'திவீ ஸஹாஸ்தாம் । தே ஶம்யாமாத்ரமேகமஹர்வ்யைதாக்ம் ஶம்யாமாத்ரமேகமஹஃ ॥ திவ-ஸ்ஸ்கம்பநிரஸி ப்ரதி த்வா 'தித்யாஸ்த்வக்வேத்த்வித்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவ்யோ-ர்வீத்யை । திஷணா-'ஸி பர்வத்யா
ப்ரதி த்வா திவ-ஸ்ஸ்கம்பநிர்வேத்த்வித்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவ்யோ-ர்வித்ரு'த்யை ॥ 47 ॥
த்யாவாப்ரு'திவ்யோ-ர்வீத்யை । திஷணா-'ஸி பர்வத்யா
ப்ரதி த்வா திவ-ஸ்ஸ்கம்பநிர்வேத்த்வித்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவ்யோ-ர்வித்ரு'த்யை ॥ 47 ॥
திஷணா-'ஸி பார்வதேயீ ப்ரதி த்வா பர்வதிர்வேத்த்வித்யாஹ । த்யாவாப்ரு'திவ்யோர்த்ரு'த்யை ॥ தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் । பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ।
அதிவபாமீத்யாஹ । யதாதேவத-மேவைநாநதி வபதி ॥ தாந்யமஸி திநுஹி தேவாநித்யாஹ । ஏதஸ்ய யஜுஷோ வீர்யேண ॥ 48 ॥
அதிவபாமீத்யாஹ । யதாதேவத-மேவைநாநதி வபதி ॥ தாந்யமஸி திநுஹி தேவாநித்யாஹ । ஏதஸ்ய யஜுஷோ வீர்யேண ॥ 48 ॥
யாவதேகா தேவதா காமயதே யாவதேகா । தாவதாஹுதிஃ ப்ரததே । ந ஹி ததஸ்தி । யத்தாவதேவ ஸ்யாத் । யாவஜ்ஜுஹோதி ॥ ப்ராணாய த்வா-'பாநாய த்வேத்யாஹ । ப்ராணாநேவ யஜமாநே ததாதி । தீர்காமநு ப்ரஸிதிமாயுஷே தாமித்யாஹ । ஆயுரேவாஸ்மி-ந்ததாதி ।
அந்தரிக்ஷாதிவ வா ஏதாநி ப்ரஸ்கந்தந்தி । யாநி த்ரு'ஷதஃ । தேவோ வஃ ஸவிதா ஹிரண்யபாணிஃ ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாத்வித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை । ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய ॥
அஸம்வஂபந்தீ பிக்ம்ஷாணூநி குருதாதித்யாஹ மேத்த்யத்வாய ॥ 49 ॥
அந்தரிக்ஷாதிவ வா ஏதாநி ப்ரஸ்கந்தந்தி । யாநி த்ரு'ஷதஃ । தேவோ வஃ ஸவிதா ஹிரண்யபாணிஃ ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணாத்வித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை । ஹவிஷோ-'ஸ்கந்தாய ॥
அஸம்வஂபந்தீ பிக்ம்ஷாணூநி குருதாதித்யாஹ மேத்த்யத்வாய ॥ 49 ॥
(நிலாயத - வித்ரு'த்யை - வீர்யேண - ஸ்கந்தந்தி சத்வாரி ச ) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - கபாலோபதாநம்
த்ரு'ஷ்டிரஸி ப்ரஹ்ம யச்சேத்யாஹ த்ரு'த்யை ॥
அபாக்நே 'க்நிமாமாத-ஞ்ஜஹி நிஷ்க்ரவ்யாதக்ம்
ஸேதா தேவயஜம்-வஂஹேத்யாஹ ।
ய ஏவாமாத்க்ரவ்யாத் । தமபஹத்ய । மேத்த்யே-'க்நௌ கபாலமுபததாதி ॥ நிர்தக்தக்ம் ரக்ஷோ நிர்தக்தா அராதய இத்யாஹ । ரக்ஷாக்ஸ்யேவ
நிர்தஹதி । அக்நிவத்யுபததாதி । அஸ்மிந்நேவ லோகே ஜ்யோதிர்தத்தே । அங்காரமதி-வர்தயதி ॥ 50 ॥
அநுவாகம் 7 - கபாலோபதாநம்
த்ரு'ஷ்டிரஸி ப்ரஹ்ம யச்சேத்யாஹ த்ரு'த்யை ॥
அபாக்நே 'க்நிமாமாத-ஞ்ஜஹி நிஷ்க்ரவ்யாதக்ம்
ஸேதா தேவயஜம்-வஂஹேத்யாஹ ।
ய ஏவாமாத்க்ரவ்யாத் । தமபஹத்ய । மேத்த்யே-'க்நௌ கபாலமுபததாதி ॥ நிர்தக்தக்ம் ரக்ஷோ நிர்தக்தா அராதய இத்யாஹ । ரக்ஷாக்ஸ்யேவ
நிர்தஹதி । அக்நிவத்யுபததாதி । அஸ்மிந்நேவ லோகே ஜ்யோதிர்தத்தே । அங்காரமதி-வர்தயதி ॥ 50 ॥
அந்தரிக்ஷ ஏவ ஜ்யோதிர்தத்தே ।
ஆதித்யமேவாமுஷ்மிந் ஂலோகே ஜ்யோதிர்தத்தே ।
ஜ்யோதிஷ்மந்தோ-'ஸ்மா இமே லோகா பவந்தி ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ த்ருவமஸி ப்ரு'திவீ-ந்த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ । ப்ரு'திவீமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி ।
தர்த்ரமஸ்யந்தரிக்ஷ-ந்த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ । அந்தரிக்ஷமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி ।
தருணமஸி திவ-ந்த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ । திவமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி ॥ 51 ॥
ஆதித்யமேவாமுஷ்மிந் ஂலோகே ஜ்யோதிர்தத்தே ।
ஜ்யோதிஷ்மந்தோ-'ஸ்மா இமே லோகா பவந்தி ।
ய ஏவம்-வேஂத ॥ த்ருவமஸி ப்ரு'திவீ-ந்த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ । ப்ரு'திவீமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி ।
தர்த்ரமஸ்யந்தரிக்ஷ-ந்த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ । அந்தரிக்ஷமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி ।
தருணமஸி திவ-ந்த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ । திவமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி ॥ 51 ॥
தர்மாஸி திஶோ த்ரு'க்ம்ஹேத்யாஹ ।
திஶ ஏவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி । இமாநேவைதை-ர்லோகா-ந்த்ரு'க்ம்ஹதி । த்ரு'க்ம் ஹந்தே-'ஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ரஜயா பஶுபிஃ । ய ஏவம்-வேஂத ॥ த்ரீண்யக்ரே கபாலாந்யுபததாதி । த்ரய இமே லோகாஃ ।
ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை ।
ஏகமக்ரே கபாலமுபததாதி ।
ஏகம்-வாஂ அக்ரே கபால-ம்புருஷஸ்ய ஸபம்வஂதி ॥ 52 ॥
திஶ ஏவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி । இமாநேவைதை-ர்லோகா-ந்த்ரு'க்ம்ஹதி । த்ரு'க்ம் ஹந்தே-'ஸ்மா இமே லோகாஃ ப்ரஜயா பஶுபிஃ । ய ஏவம்-வேஂத ॥ த்ரீண்யக்ரே கபாலாந்யுபததாதி । த்ரய இமே லோகாஃ ।
ஏஷாம்-லோஂகாநாமாப்த்யை ।
ஏகமக்ரே கபாலமுபததாதி ।
ஏகம்-வாஂ அக்ரே கபால-ம்புருஷஸ்ய ஸபம்வஂதி ॥ 52 ॥
அத த்வே । அத த்ரீணி । அத சத்வாரி । அதாஷ்டௌ ।
தஸ்மாதஷ்டாகபால-ம்புருஷஸ்ய ஶிரஃ ।
யதேவ-ங்கபாலாந்யுப ததாதி । யஜ்ஞோ வை ப்ரஜாபதிஃ । யஜ்ஞமேவ ப்ரஜாபதிக்ம் ஸக்க்ஸ்கரோதி ।
ஆத்மாநமேவ த-த்ஸக்க்ஸ்கரோதி । தக்ம் ஸக்க்ஸ்க்ரு'தமாத்மாநம் ॥ 53 ॥
தஸ்மாதஷ்டாகபால-ம்புருஷஸ்ய ஶிரஃ ।
யதேவ-ங்கபாலாந்யுப ததாதி । யஜ்ஞோ வை ப்ரஜாபதிஃ । யஜ்ஞமேவ ப்ரஜாபதிக்ம் ஸக்க்ஸ்கரோதி ।
ஆத்மாநமேவ த-த்ஸக்க்ஸ்கரோதி । தக்ம் ஸக்க்ஸ்க்ரு'தமாத்மாநம் ॥ 53 ॥
அமுஷ்மிந் ஂலோகே-'நுபரைதி ॥ யதஷ்டாவுப ததாதி । காயத்ரியா த-த்ஸம்மிதம் । யந்நவ । த்ரிவ்ரு'தா தத் । ய-த்தஶ । விராஜா தத் । யதேகாதஶ । த்ரிஷ்டுபா தத் । யத்த்வாதஶ ॥ 54 ॥
ஜகத்யா தத் । சந்தஃ ஸம்மிதாநி ஸ உபதத-த்கபாலாநி । இமாந் ஂலோகாநநுபூர்வ-ந்திஶோ வித்ரு'த்யை த்ரு'க்ம்ஹதி । அதாயுஃ ப்ராணா-ந்ப்ரஜா-ம்பஶூந். யஜமாநே ததாதி । ஸஜாதாநஸ்மா அபிதோ பஹுலாந் கரோதி ॥
சித-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । யதா யஜுரேவைதத் ॥
ப்ரு'கூணாமங்கிரஸா-ந்தபஸா தப்யத்த்வமித்யாஹ ।
தேவதாநா-மேவைநாநி தபஸா தபதி । தாநி தத-ஸ்ஸக்க்ஸ்திதே । யாநி கர்மே கபாலாந் யுபசிந்வந்தி வேதஸ இதி சதுஷ்பதயர்சா விமுஞ்சதி । சதுஷ்பாதஃ பஶவஃ । பஶுஷ்வேவோபரிஷ்டா-த்ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 55 ॥
சித-ஸ்ஸ்தேத்யாஹ । யதா யஜுரேவைதத் ॥
ப்ரு'கூணாமங்கிரஸா-ந்தபஸா தப்யத்த்வமித்யாஹ ।
தேவதாநா-மேவைநாநி தபஸா தபதி । தாநி தத-ஸ்ஸக்க்ஸ்திதே । யாநி கர்மே கபாலாந் யுபசிந்வந்தி வேதஸ இதி சதுஷ்பதயர்சா விமுஞ்சதி । சதுஷ்பாதஃ பஶவஃ । பஶுஷ்வேவோபரிஷ்டா-த்ப்ரதிதிஷ்டதி ॥ 55 ॥
(வர்தயதி - திவமேவைதேந த்ரு'க்ம்ஹதி - ஸம்பவதி - தக்ம் ஸக்க்ஸ்க்ரு'தமாத்மாநம் - த்வாதஶ - ஸக்க்ஸ்திதே த்ரீணி ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - புரோடாஶாநிஷ்பாதநம்
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ ।
அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ।
ஸம்வஂபாமீத்யாஹ । யதா தேவதமேவைநாநி ஸம்வஂபதி ॥ ஸமாபோ அத்பிரக்மத ஸமோஷதயோ ரஸேநேத்யாஹ । ஆபோ வா ஓஷதீ-ர்ஜிந்வந்தி । ஓஷதயோ-'போ ஜிந்வந்தி ।
அந்யா வா ஏதாஸாமந்யா ஜிந்வந்தி ॥ 56 ॥
அநுவாகம் 8 - புரோடாஶாநிஷ்பாதநம்
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ ।
அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ।
ஸம்வஂபாமீத்யாஹ । யதா தேவதமேவைநாநி ஸம்வஂபதி ॥ ஸமாபோ அத்பிரக்மத ஸமோஷதயோ ரஸேநேத்யாஹ । ஆபோ வா ஓஷதீ-ர்ஜிந்வந்தி । ஓஷதயோ-'போ ஜிந்வந்தி ।
அந்யா வா ஏதாஸாமந்யா ஜிந்வந்தி ॥ 56 ॥
தஸ்மாதேவமாஹ । ஸக்ம் ரேவதீ-ர்ஜகதீபி-ர்மதுமதீ-ர்மதுமதீபி-ஸ்ஸ்ரு'ஜ்யத்த்வமித்யாஹ ।
ஆபோ வை ரேவதீஃ । பஶவோ ஜகதீஃ । ஓஷதயோ மதுமதீஃ । ஆப ஓஷதீஃ பஶூந் । தாநேவாஸ்மா ஏகதா ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜ்ய । மதுமதஃ கரோதி ।
அத்ப்யஃ பரி ப்ரஜாதா-ஸ்ஸ்த ஸமத்பிஃ ப்ரு'ச்யத்த்வமிதி பர்யாப்லாவயதி ।
யதா ஸுவ்ரு'ஷ்ட இமாமநு விஸ்ரு'த்ய ॥ 57 ॥
ஆபோ வை ரேவதீஃ । பஶவோ ஜகதீஃ । ஓஷதயோ மதுமதீஃ । ஆப ஓஷதீஃ பஶூந் । தாநேவாஸ்மா ஏகதா ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜ்ய । மதுமதஃ கரோதி ।
அத்ப்யஃ பரி ப்ரஜாதா-ஸ்ஸ்த ஸமத்பிஃ ப்ரு'ச்யத்த்வமிதி பர்யாப்லாவயதி ।
யதா ஸுவ்ரு'ஷ்ட இமாமநு விஸ்ரு'த்ய ॥ 57 ॥
ஆப ஓஷதீர்மஹயந்தி । தாத்ரு'கேவ தத் ॥
ஜநயத்யை த்வா ஸம்யௌஂமீத்யாஹ । ப்ரஜா ஏவைதேந தாதார । அக்நயே த்வா-'க்நீஷோமாப்யாமித்யாஹ வ்யாவ்ரு'த்த்யை । மகஸ்ய ஶிரோ-'ஸீத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ வை மகஃ । தஸ்யைதச்சிரஃ । ய-த்புரோடாஶஃ । தஸ்மாதேவமாஹ ॥ 58 ॥
ஜநயத்யை த்வா ஸம்யௌஂமீத்யாஹ । ப்ரஜா ஏவைதேந தாதார । அக்நயே த்வா-'க்நீஷோமாப்யாமித்யாஹ வ்யாவ்ரு'த்த்யை । மகஸ்ய ஶிரோ-'ஸீத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ வை மகஃ । தஸ்யைதச்சிரஃ । ய-த்புரோடாஶஃ । தஸ்மாதேவமாஹ ॥ 58 ॥
கர்மோ-'ஸி விஶ்வாயுரித்யாஹ । விஶ்வமேவாயு-ர்யஜமாநே ததாதி । உரு ப்ரதஸ்வோரு தே யஜ்ஞபதிஃ ப்ரததாமித்யாஹ । யஜமாநமேவ ப்ரஜயா பஶுபிஃ ப்ரதயதி । த்வச-ங்க்ரு'ஹ்ணீஷ்வேத்யாஹ ।
ஸர்வமேவைநக்ம் ஸதநு-ங்கரோதி । அதாப ஆநீய பரி மார்ஷ்டி । மாக்ம்ஸ ஏவ த-த்த்வச-ந்ததாதி । தஸ்மா-த்த்வசா மாக்ம்ஸ-ஞ்சந்நம் ॥
கர்மோ வா ஏஷோ-'ஶாந்தஃ ॥ 59 ॥
ஸர்வமேவைநக்ம் ஸதநு-ங்கரோதி । அதாப ஆநீய பரி மார்ஷ்டி । மாக்ம்ஸ ஏவ த-த்த்வச-ந்ததாதி । தஸ்மா-த்த்வசா மாக்ம்ஸ-ஞ்சந்நம் ॥
கர்மோ வா ஏஷோ-'ஶாந்தஃ ॥ 59 ॥
அர்தமாஸே-'ர்தமாஸே ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । ய-த்புரோடாஶஃ । ஸ ஈஶ்வரோ யஜமாநக்ம் ஶுசா ப்ரதஹஃ । பர்யக்நி கரோதி । பஶுமேவைநமகஃ । ஶாந்த்யா அப்ரதாஹாய । த்ரிஃ பர்யக்நி கரோதி ।
த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥
அந்தரிதக்ம் ரக்ஷோ-'ந்தரிதா அராதய இத்யாஹ ॥ 60 ॥
த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥
அந்தரிதக்ம் ரக்ஷோ-'ந்தரிதா அராதய இத்யாஹ ॥ 60 ॥
ரக்ஷஸா-மந்தர்ஹித்யை । புரோடாஶம்-வாஂ அதிஶ்ரிதக்ம் ரக்ஷாக்ஸ்யஜிகாக்ம்ஸந்ந் ।
திவி நாகோ நாமாக்நீ ரக்ஷோஹா । ஸ ஏவாஸ்மா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபாஹந்ந் । தேவஸ்த்வா ஸவிதா ஶ்ரபயத்வித்யாஹ । ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவைநக்க் ஶ்ரபயதி । வர்ஷிஷ்டே அதி நாக இத்யாஹ । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । அக்நிஸ்தே தநுவ-ம்மா-'தி தாகித்யாஹாநதிதாஹாய । அக்நே ஹவ்யக்ம் ரக்ஷஸ்வேத்யாஹ குப்த்யை ॥ 61 ॥
திவி நாகோ நாமாக்நீ ரக்ஷோஹா । ஸ ஏவாஸ்மா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபாஹந்ந் । தேவஸ்த்வா ஸவிதா ஶ்ரபயத்வித்யாஹ । ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவைநக்க் ஶ்ரபயதி । வர்ஷிஷ்டே அதி நாக இத்யாஹ । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । அக்நிஸ்தே தநுவ-ம்மா-'தி தாகித்யாஹாநதிதாஹாய । அக்நே ஹவ்யக்ம் ரக்ஷஸ்வேத்யாஹ குப்த்யை ॥ 61 ॥
அவிதஹந்த-ஶ்ஶ்ரபயதேதி வாசம்-விஂஸ்ரு'ஜதே ।
யஜ்ஞமேவ ஹவீக்ஷ்யபி-வ்யாஹ்ரு'த்ய ப்ரதநுதே ।
புரோருசமவிதாஹாய ஶ்ரு'த்யை கரோதி ॥ மஸ்திஷ்கோ வை புரோடாஶஃ । தம்-யஂந்நாபிவாஸயேத் । ஆவிர்மஸ்திஷ்கஃ ஸ்யாத் । அபிவாஸயதி ।
தஸ்மா-த்குஹா மஸ்திஷ்கஃ । பஸ்மநா-'பி வாஸயதி ।
தஸ்மா-ந்மாக்ம்ஸேநாஸ்தி சந்நம் ॥ 62 ॥
யஜ்ஞமேவ ஹவீக்ஷ்யபி-வ்யாஹ்ரு'த்ய ப்ரதநுதே ।
புரோருசமவிதாஹாய ஶ்ரு'த்யை கரோதி ॥ மஸ்திஷ்கோ வை புரோடாஶஃ । தம்-யஂந்நாபிவாஸயேத் । ஆவிர்மஸ்திஷ்கஃ ஸ்யாத் । அபிவாஸயதி ।
தஸ்மா-த்குஹா மஸ்திஷ்கஃ । பஸ்மநா-'பி வாஸயதி ।
தஸ்மா-ந்மாக்ம்ஸேநாஸ்தி சந்நம் ॥ 62 ॥
வேதேநாபி வாஸயதி । தஸ்மா-த்கேஶை-ஶ்ஶிரஃ சந்நம் ।
அகலதிபாவுகோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ பஶோர்வை ப்ரதிமா புரோடாஶஃ । ஸ நாயஜுஷ்க-மபிவாஸ்யஃ । வ்ரு'தேவ ஸ்யாத் । ஈஶ்வரா யஜமாநஸ்ய பஶவஃ ப்ரமேதோஃ ॥ ஸ-ம்ப்ரஹ்மணா ப்ரு'ச்யஸ்வேத்யாஹ । ப்ராணா வை ப்ரஹ்ம ॥ 63 ॥
அகலதிபாவுகோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ॥ பஶோர்வை ப்ரதிமா புரோடாஶஃ । ஸ நாயஜுஷ்க-மபிவாஸ்யஃ । வ்ரு'தேவ ஸ்யாத் । ஈஶ்வரா யஜமாநஸ்ய பஶவஃ ப்ரமேதோஃ ॥ ஸ-ம்ப்ரஹ்மணா ப்ரு'ச்யஸ்வேத்யாஹ । ப்ராணா வை ப்ரஹ்ம ॥ 63 ॥
ப்ராணாஃ பஶவஃ । ப்ராணைரேவ பஶூந்த்
ஸம்ப்ரு'ணக்தி । ந ப்ரமாயுகா பவந்தி । யஜமாநோ வை புரோடாஶஃ । ப்ரஜா பஶவஃ புரீஷம் ।
யதேவமபி வாஸயதி । யஜமாநமேவ ப்ரஜயா பஶுபி-ஸ்ஸமர்தயதி ॥ தேவா வை ஹவி-ர்ப்ரு'த்வா-'ப்ருவந்ந் । கஸ்மிந்நித-ம்ம்ரக்ஷ்யாமஹ இதி ।
ஸோ-'க்நிரப்ரவீத் ॥ 64 ॥
ஸம்ப்ரு'ணக்தி । ந ப்ரமாயுகா பவந்தி । யஜமாநோ வை புரோடாஶஃ । ப்ரஜா பஶவஃ புரீஷம் ।
யதேவமபி வாஸயதி । யஜமாநமேவ ப்ரஜயா பஶுபி-ஸ்ஸமர்தயதி ॥ தேவா வை ஹவி-ர்ப்ரு'த்வா-'ப்ருவந்ந் । கஸ்மிந்நித-ம்ம்ரக்ஷ்யாமஹ இதி ।
ஸோ-'க்நிரப்ரவீத் ॥ 64 ॥
மயி தநூ-ஸ்ஸந்நிதத்த்வம் । அஹம்-வஂஸ்த-ஞ்ஜநயிஷ்யாமி । யஸ்மி-ந்ம்ரக்ஷ்யத்த்வ இதி । தே தேவா அக்நௌ தநூ-ஸ்ஸ-ந்ந்யததத । தஸ்மாதாஹுஃ ।
அக்நி-ஸ்ஸர்வா தேவதா இதி । ஸோ-'ங்காரேணாபஃ ।
அப்யபாதயத் । தத ஏகதோ-'ஜாயத ।
ஸ த்விதீயமப்யபாதயத் ॥ 65 ॥
அக்நி-ஸ்ஸர்வா தேவதா இதி । ஸோ-'ங்காரேணாபஃ ।
அப்யபாதயத் । தத ஏகதோ-'ஜாயத ।
ஸ த்விதீயமப்யபாதயத் ॥ 65 ॥
ததோ த்விதோ-'ஜாயத । ஸ த்ரு'தீய-மப்யபாதயத் ।
தத-ஸ்த்ரிதோ-'ஜாயத । யதத்ப்யோ-'ஜாயந்த । ததாப்யாநாமாப்யத்வம் । யதாத்மப்யோ 'ஜாயந்த ।
ததாத்ம்யாநா-மாத்ம்யத்வம் ॥ தே தேவா ஆப்யேஷ்வம்ரு'ஜத । ஆப்யா அம்ரு'ஜத ஸூர்யாப்யுதிதே । ஸூர்யாப்யுதித-ஸ்ஸூர்யாபிநிம்ருக்தே ॥ 66 ॥
தத-ஸ்த்ரிதோ-'ஜாயத । யதத்ப்யோ-'ஜாயந்த । ததாப்யாநாமாப்யத்வம் । யதாத்மப்யோ 'ஜாயந்த ।
ததாத்ம்யாநா-மாத்ம்யத்வம் ॥ தே தேவா ஆப்யேஷ்வம்ரு'ஜத । ஆப்யா அம்ரு'ஜத ஸூர்யாப்யுதிதே । ஸூர்யாப்யுதித-ஸ்ஸூர்யாபிநிம்ருக்தே ॥ 66 ॥
ஸூர்யாபிநிம்ருக்தஃ குநகிநி । குநகீ ஶ்யாவததி । ஶ்யாவதந்நக்ரதிதிஷௌ । அக்ரதிதிஷுஃ பரிவித்தே । பரிவித்தோ வீரஹணி । வீரஹா ப்ரஹ்மஹணி ।
தத்ப்ரஹ்மஹண-ந்நாத்யச்யவத । அந்தர்வேதி நிநயத்யவருத்த்யை । உல்முகேநாபி க்ரு'ஹ்ணாதி ஶ்ரு'தத்வாய । ஶ்ரு'தகாமா இவ ஹி தேவாஃ ॥ 67 ॥
தத்ப்ரஹ்மஹண-ந்நாத்யச்யவத । அந்தர்வேதி நிநயத்யவருத்த்யை । உல்முகேநாபி க்ரு'ஹ்ணாதி ஶ்ரு'தத்வாய । ஶ்ரு'தகாமா இவ ஹி தேவாஃ ॥ 67 ॥
(அந்யா ஜிந்வந்-த்யநுவிஸ்ரு'த்யை-வமா-ஹாஶாந்த-ஆஹ-குப்த்யை-சந்நம் - ப்ரஹ்மா-ப்ரவீ-த்த்விதீயமப்யபாதய-த்ஸூர்யாபிநிம்ருக்தே-தேவாஃ) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - வேதிகரணம்
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இதி ஸ்ப்யமாதத்தே ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் । பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ॥ ஆதத இந்த்ரஸ்ய பாஹுரஸி தக்ஷிண இத்யாஹ । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி । ஸஹஸ்ரப்ரு'ஷ்டி-ஶ்ஶததேஜா இத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யைத-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥
வாயுரஸி திக்மதேஜா இத்யாஹ । தேஜோ வை வாயுஃ ॥ 68 ॥
அநுவாகம் 9 - வேதிகரணம்
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இதி ஸ்ப்யமாதத்தே ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் । பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை ॥ ஆதத இந்த்ரஸ்ய பாஹுரஸி தக்ஷிண இத்யாஹ । இந்த்ரியமேவ யஜமாநே ததாதி । ஸஹஸ்ரப்ரு'ஷ்டி-ஶ்ஶததேஜா இத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யைத-ந்மஹிமாநம்-வ்யாஂசஷ்டே ॥
வாயுரஸி திக்மதேஜா இத்யாஹ । தேஜோ வை வாயுஃ ॥ 68 ॥
தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ததாதி ॥ விஷாத்வை நாமாஸுர ஆஸீத் । ஸோ-'பிபேத் । யஜ்ஞேந மா தேவா அபிபவிஷ்யந்தீதி । ஸ ப்ரு'திவீமப்யவமீத் । ஸா 'மேத்த்யா 'பவத் । அதோ யதிந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்ந் । தஸ்ய லோஹித-ம்ப்ரு'திவீமநு வ்யதாவத் । ஸா 'மேத்த்யா 'பவத் ।
ப்ரு'திவி தேவயஜநீத்யாஹ ॥ 69 ॥
ப்ரு'திவி தேவயஜநீத்யாஹ ॥ 69 ॥
மேத்த்யாமேவைநா-ந்தேவயஜநீ-ங்கரோதி ।
ஓஷத்த்யாஸ்தே மூல-ம்மா ஹிக்ம்ஸிஷமித்யாஹ । ஓஷதீநா-மஹிக்ம்ஸாயை ॥ வ்ரஜ-ங்கச்ச கோஸ்தாநமித்யாஹ । சந்தாக்ம்ஸி வை வ்ரஜோ கோஸ்தாநஃ । சந்தாக்ஸ்யேவாஸ்மை வ்ரஜ-ங்கோஸ்தாந-ங்கரோதி ॥ வர்ஷது தே த்யௌரித்யாஹ ।
வ்ரு'ஷ்டிர்வை த்யௌஃ । வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே ॥
பதாந தேவ ஸவிதஃ பரமஸ்யா-ம்பராவதீத்யாஹ ॥ 70 ॥
ஓஷத்த்யாஸ்தே மூல-ம்மா ஹிக்ம்ஸிஷமித்யாஹ । ஓஷதீநா-மஹிக்ம்ஸாயை ॥ வ்ரஜ-ங்கச்ச கோஸ்தாநமித்யாஹ । சந்தாக்ம்ஸி வை வ்ரஜோ கோஸ்தாநஃ । சந்தாக்ஸ்யேவாஸ்மை வ்ரஜ-ங்கோஸ்தாந-ங்கரோதி ॥ வர்ஷது தே த்யௌரித்யாஹ ।
வ்ரு'ஷ்டிர்வை த்யௌஃ । வ்ரு'ஷ்டிமேவாவருந்தே ॥
பதாந தேவ ஸவிதஃ பரமஸ்யா-ம்பராவதீத்யாஹ ॥ 70 ॥
த்வௌ வாவ புருஷௌ । ய-ஞ்சைவ த்வேஷ்டி । யஶ்சைந-ந்த்வேஷ்டி । தாவுபௌ பத்த்நாதி பரமஸ்யா-ம்பராவதி ஶதேந பாஶைஃ । யோ-'ஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி ய-ஞ்ச வய-ந்த்விஷ்மஸ்தமதோ மா மௌகித்யாஹாநிம்ருக்த்யை ॥
அரருர்வை நாமாஸுர ஆஸீத் ।
ஸ ப்ரு'திவ்யாமுபம்லுப்தோ-'ஶயத் ।
த-ந்தேவா அபஹதோ-'ரருஃ ப்ரு'திவ்யா இதி ப்ரு'திவ்யா அபாக்நந்ந் । ப்ராத்ரு'வ்யோ வா அரருஃ । அபஹதோ-'ரருஃ ப்ரு'திவ்யா இதி யதாஹ ॥ 71 ॥
அரருர்வை நாமாஸுர ஆஸீத் ।
ஸ ப்ரு'திவ்யாமுபம்லுப்தோ-'ஶயத் ।
த-ந்தேவா அபஹதோ-'ரருஃ ப்ரு'திவ்யா இதி ப்ரு'திவ்யா அபாக்நந்ந் । ப்ராத்ரு'வ்யோ வா அரருஃ । அபஹதோ-'ரருஃ ப்ரு'திவ்யா இதி யதாஹ ॥ 71 ॥
ப்ராத்ரு'வ்யமேவ ப்ரு'திவ்யா அபஹந்தி । தே-'மந்யந்த ।
திவம்-வாஂ அயமிதஃ பதிஷ்யதீதி ।
தமரருஸ்தே திவ-ம்மா ஸ்காநிதி திவஃ பர்யபாதந்த । ப்ராத்ரு'வ்யோ வா அரருஃ । அரருஸ்தே திவ-ம்மா ஸ்காநிதி யதாஹ । ப்ராத்ரு'வ்யமேவ திவஃ பரிபாததே ।
ஸ்தம்ப யஜுர்-ஹரதி । ப்ரு'திவ்யா ஏவ ப்ராத்ரு'வ்ய-மபஹந்தி । த்விதீயக்ம் ஹரதி ॥ 72 ॥
திவம்-வாஂ அயமிதஃ பதிஷ்யதீதி ।
தமரருஸ்தே திவ-ம்மா ஸ்காநிதி திவஃ பர்யபாதந்த । ப்ராத்ரு'வ்யோ வா அரருஃ । அரருஸ்தே திவ-ம்மா ஸ்காநிதி யதாஹ । ப்ராத்ரு'வ்யமேவ திவஃ பரிபாததே ।
ஸ்தம்ப யஜுர்-ஹரதி । ப்ரு'திவ்யா ஏவ ப்ராத்ரு'வ்ய-மபஹந்தி । த்விதீயக்ம் ஹரதி ॥ 72 ॥
அந்தரிக்ஷாதேவைந-மபஹந்தி । த்ரு'தீயக்ம் ஹரதி । திவ ஏவைந-மபஹந்தி । தூஷ்ணீ-ஞ்சதுர்தக்ம் ஹரதி । அபரிமிதாதேவைந-மபஹந்தி ॥ அஸுராணாம்-வாஂ இயமக்ர ஆஸீத் । யாவதாஸீநஃ பரா பஶ்யதி ।
தாவ-த்தேவாநாம் । தே தேவா அப்ருவந்ந் ।
அஸ்த்வேவ நோ-'ஸ்யாமபீதி ॥ 73 ॥
தாவ-த்தேவாநாம் । தே தேவா அப்ருவந்ந் ।
அஸ்த்வேவ நோ-'ஸ்யாமபீதி ॥ 73 ॥
க்யந்நோ தாஸ்யதேதி । யாவத்ஸ்வய-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணீதேதி ।
தே வஸவஸ்த்வேதி தக்ஷிணதஃ பர்யக்ரு'ஹ்ணந்ந் । ருத்ராஸ்த்வேதி பஶ்சாத் । ஆதித்யா-ஸ்த்வேத்யுத்தரதஃ । தே-'க்நிநா ப்ராஞ்சோ-'ஜயந்ந் । வஸுபி-ர்தக்ஷிணா ।
ருத்ரைஃ ப்ரத்யஞ்சஃ । ஆதித்யைருதஞ்சஃ ।
யஸ்யைவம்-விஂதுஷோ வேதி-ம்பரி க்ரு'ஹ்ணந்தி ॥ 74 ॥
தே வஸவஸ்த்வேதி தக்ஷிணதஃ பர்யக்ரு'ஹ்ணந்ந் । ருத்ராஸ்த்வேதி பஶ்சாத் । ஆதித்யா-ஸ்த்வேத்யுத்தரதஃ । தே-'க்நிநா ப்ராஞ்சோ-'ஜயந்ந் । வஸுபி-ர்தக்ஷிணா ।
ருத்ரைஃ ப்ரத்யஞ்சஃ । ஆதித்யைருதஞ்சஃ ।
யஸ்யைவம்-விஂதுஷோ வேதி-ம்பரி க்ரு'ஹ்ணந்தி ॥ 74 ॥
பவத்யாத்மநா । பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி ॥
தேவஸ்ய ஸவிது-ஸ்ஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை ।
கர்ம க்ரு'ண்வந்தி வேதஸ இத்யாஹ । இஷிதக்ம் ஹி கர்ம க்ரியதே । ப்ரு'திவ்யை மேத்த்ய-ஞ்சாமேத்த்ய-ஞ்ச வ்யுதக்ராமதாம் । ப்ராசீந-முதீசீந-ம்மேத்த்யம் । ப்ரதீசீந-ந்தக்ஷிணா 'மேத்த்யம் ।
ப்ராசீமுதீசீ-ம்ப்ரவணா-ங்கரோதி ।
மேத்த்யாமேவைநா-ந்தேவயஜநீ-ங்கரோதி ॥ 75 ॥
தேவஸ்ய ஸவிது-ஸ்ஸவ இத்யாஹ ப்ரஸூத்யை ।
கர்ம க்ரு'ண்வந்தி வேதஸ இத்யாஹ । இஷிதக்ம் ஹி கர்ம க்ரியதே । ப்ரு'திவ்யை மேத்த்ய-ஞ்சாமேத்த்ய-ஞ்ச வ்யுதக்ராமதாம் । ப்ராசீந-முதீசீந-ம்மேத்த்யம் । ப்ரதீசீந-ந்தக்ஷிணா 'மேத்த்யம் ।
ப்ராசீமுதீசீ-ம்ப்ரவணா-ங்கரோதி ।
மேத்த்யாமேவைநா-ந்தேவயஜநீ-ங்கரோதி ॥ 75 ॥
ப்ராஞ்சௌ வேத்யக்ம் ஸாவுந்நயதி । ஆஹவநீயஸ்ய பரிக்ரு'ஹீத்யை । ப்ரதீசீ ஶ்ரோணீ । கார்ஹபத்யஸ்ய பரிக்ரு'ஹீத்யை । அதோ மிதுநத்வாய । உத்தந்தி । யதேவாஸ்யா அமேத்த்யம் । ததபஹந்தி । உத்தந்தி ।
தஸ்மாதோஷதயஃ பராபவந்தி ॥ 76 ॥
தஸ்மாதோஷதயஃ பராபவந்தி ॥ 76 ॥
மூல-ஞ்சிநத்தி । ப்ராத்ரு'வ்யஸ்யைவ மூல-ஞ்சிநத்தி ।
மூலம்-வாஂ அதிதிஷ்ட-த்ரக்ஷாக்ஸ்யநூ-த்பிபதே । யத்தஸ்தேந சிந்த்யாத் । குநகிநீஃ ப்ரஜா-ஸ்ஸ்யுஃ । ஸ்ப்யேந சிநத்தி । வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யஃ ।
வஜ்ரேணைவ யஜ்ஞா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி । பித்ரு'தேவத்யா 'திகாதா । இயதீ-ங்கநதி ॥ 77 ॥
மூலம்-வாஂ அதிதிஷ்ட-த்ரக்ஷாக்ஸ்யநூ-த்பிபதே । யத்தஸ்தேந சிந்த்யாத் । குநகிநீஃ ப்ரஜா-ஸ்ஸ்யுஃ । ஸ்ப்யேந சிநத்தி । வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யஃ ।
வஜ்ரேணைவ யஜ்ஞா-த்ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி । பித்ரு'தேவத்யா 'திகாதா । இயதீ-ங்கநதி ॥ 77 ॥
ப்ரஜாபதிநா யஜ்ஞமுகேந ஸம்மிதாம் ॥ வேதிர்தேவேப்யோ நிலாயத । தா-ஞ்சதுரங்குலே 'ந்வவிந்தந்ந் । தஸ்மாச்சதுரங்குல-ங்கேயா ।
சதுரங்குல-ங்கநதி । சதுரங்குலே ஹ்யோஷதயஃ ப்ரதிதிஷ்டந்தி ।
ஆப்ரதிஷ்டாயை கநதி । யஜமாநமேவ ப்ரதிஷ்டா-ங்கமயதி । தக்ஷிணதோ வர்ஷீயஸீ-ங்கரோதி ।
தேவயஜநஸ்யைவ ரூபமகஃ ॥ 78 ॥
சதுரங்குல-ங்கநதி । சதுரங்குலே ஹ்யோஷதயஃ ப்ரதிதிஷ்டந்தி ।
ஆப்ரதிஷ்டாயை கநதி । யஜமாநமேவ ப்ரதிஷ்டா-ங்கமயதி । தக்ஷிணதோ வர்ஷீயஸீ-ங்கரோதி ।
தேவயஜநஸ்யைவ ரூபமகஃ ॥ 78 ॥
புரீஷவதீ-ங்கரோதி । ப்ரஜா வை பஶவஃ புரீஷம் ।
ப்ரஜயைவைந-ம்பஶுபிஃ புரீஷவந்த-ங்கரோதி । உத்தர-ம்பரிக்ராஹ-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி । ஏதாவதீ வை ப்ரு'திவீ । யாவதீ வேதிஃ । தஸ்யா ஏதாவத ஏவ ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்நிர்பஜ்ய । ஆத்மந உத்தர-ம்பரிக்ராஹ-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ।
ரு'த-மஸ்ய்ரு'தஸதந-மஸ்ய்ரு'தஶ்ரீரஸீத்யாஹ । யதா யஜுரேவை தத் ॥ 79 ॥
ப்ரஜயைவைந-ம்பஶுபிஃ புரீஷவந்த-ங்கரோதி । உத்தர-ம்பரிக்ராஹ-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி । ஏதாவதீ வை ப்ரு'திவீ । யாவதீ வேதிஃ । தஸ்யா ஏதாவத ஏவ ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்நிர்பஜ்ய । ஆத்மந உத்தர-ம்பரிக்ராஹ-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ।
ரு'த-மஸ்ய்ரு'தஸதந-மஸ்ய்ரு'தஶ்ரீரஸீத்யாஹ । யதா யஜுரேவை தத் ॥ 79 ॥
க்ரூரமிவ வா ஏத-த்கரோதி । யத்வேதி-ங்கரோதி ।
தா அஸி ஸ்வதா அஸீதி யோயுப்யதே ஶாந்த்யை ।
உர்வீ சாஸி வஸ்வீ சாஸீத்யாஹ ।
உர்வீமேவைநாம்-வஂஸ்வீ-ங்கரோதி ।
புரா க்ரூரஸ்ய விஸ்ரு'போ விரப்ஶிந்நித்யாஹ மேத்த்யத்வாய । உதாதாய ப்ரு'திவீ-ஞ்ஜீரதாநுர்யாமைரய-ஞ்சந்த்ரமஸி ஸ்வதாபிரித்யாஹ ।
யதேவாஸ்யா அமேத்த்யம் । ததபஹத்ய ।
மேத்த்யா-ந்தேவயஜநீ-ங்க்ரு'த்வா ॥ 80 ॥
தா அஸி ஸ்வதா அஸீதி யோயுப்யதே ஶாந்த்யை ।
உர்வீ சாஸி வஸ்வீ சாஸீத்யாஹ ।
உர்வீமேவைநாம்-வஂஸ்வீ-ங்கரோதி ।
புரா க்ரூரஸ்ய விஸ்ரு'போ விரப்ஶிந்நித்யாஹ மேத்த்யத்வாய । உதாதாய ப்ரு'திவீ-ஞ்ஜீரதாநுர்யாமைரய-ஞ்சந்த்ரமஸி ஸ்வதாபிரித்யாஹ ।
யதேவாஸ்யா அமேத்த்யம் । ததபஹத்ய ।
மேத்த்யா-ந்தேவயஜநீ-ங்க்ரு'த்வா ॥ 80 ॥
யததஶ்சந்த்ரமஸி மேத்த்யம் । ததஸ்யாமேரயதி ।
தா-ந்தீராஸோ அநுத்ரு'ஶ்ய யஜந்த இத்யாஹாநுக்யாத்யை ॥ ப்ரோக்ஷணீராஸாதய । இத்த்மாபர்ஹி-ருபஸாதய । ஸ்ருவ-ஞ்ச ஸ்ருசஶ்ச ஸம்ம்ரு'ட்டி । பத்நீக்ம் ஸந்நஹ்ய । ஆஜ்யேநோதேஹீத்யாஹாநுபூர்வதாயை । ப்ரோக்ஷணீராஸாதயதி । ஆபோ வை ரக்ஷோக்நீஃ ॥ 81 ॥
தா-ந்தீராஸோ அநுத்ரு'ஶ்ய யஜந்த இத்யாஹாநுக்யாத்யை ॥ ப்ரோக்ஷணீராஸாதய । இத்த்மாபர்ஹி-ருபஸாதய । ஸ்ருவ-ஞ்ச ஸ்ருசஶ்ச ஸம்ம்ரு'ட்டி । பத்நீக்ம் ஸந்நஹ்ய । ஆஜ்யேநோதேஹீத்யாஹாநுபூர்வதாயை । ப்ரோக்ஷணீராஸாதயதி । ஆபோ வை ரக்ஷோக்நீஃ ॥ 81 ॥
ரக்ஷஸாமபஹத்யை । ஸ்ப்யஸ்ய வர்த்மந்-த்ஸாதயதி । யஜ்ஞஸ்ய ஸந்தத்யை । உவாச ஹாஸிதோ தைவலஃ । ஏதாவதீர்வா அமுஷ்மிந் ஂலோக ஆப ஆஸந்ந் ।
யாவதீஃ ப்ரோக்ஷணீரிதி । தஸ்மா-த்பஹ்வீராஸாத்யாஃ । ஸ்ப்யமுதஸ்யந்ந் । ய-ந்த்விஷ்யாத்த-ந்த்யாயேத் । ஶுசைவைந-மர்பயதி ॥ 82 ॥
யாவதீஃ ப்ரோக்ஷணீரிதி । தஸ்மா-த்பஹ்வீராஸாத்யாஃ । ஸ்ப்யமுதஸ்யந்ந் । ய-ந்த்விஷ்யாத்த-ந்த்யாயேத் । ஶுசைவைந-மர்பயதி ॥ 82 ॥
(வை வாயு - ராஹ - பராவதீத்யாஹா - ஹ - த்விதீயக்ம் ஹர - தீதி - பரிக்ரு'ஹ்ணந்தி - தேவயஜநீ-ங்கரோதி - பவந்தி - கநத்ய - க - ரேதத் - க்ரு'த்வா - ரக்ஷோக்நீ - ரர்பயதி) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - இத்மாபர்ஹி-ஸ்ஸாதநம்
வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யஃ । யதந்வஞ்ச-ந்தாரயேத் । வஜ்ரே-'த்த்வர்யுஃ, க்ஷண்வீத । புரஸ்தா-த்திர்யஞ்ச-ந்தாரயதி । வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யஃ । வஜ்ரேணைவ யஜ்ஞஸ்ய தக்ஷிணதோ ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ।
அக்நிப்யா-ம்ப்ராசஶ்ச ப்ரதீசஶ்ச । ஸ்ப்யேநோதீசஶ்சா-தராசஶ்ச । ஸ்ப்யேந வா ஏஷ வஜ்ரேணாஸ்யை பாப்மாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மபஹத்ய ।
உத்கரே-'தி ப்ரவ்ரு'ஶ்சதி ॥ 83 ॥
அநுவாகம் 10 - இத்மாபர்ஹி-ஸ்ஸாதநம்
வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யஃ । யதந்வஞ்ச-ந்தாரயேத் । வஜ்ரே-'த்த்வர்யுஃ, க்ஷண்வீத । புரஸ்தா-த்திர்யஞ்ச-ந்தாரயதி । வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யஃ । வஜ்ரேணைவ யஜ்ஞஸ்ய தக்ஷிணதோ ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி ।
அக்நிப்யா-ம்ப்ராசஶ்ச ப்ரதீசஶ்ச । ஸ்ப்யேநோதீசஶ்சா-தராசஶ்ச । ஸ்ப்யேந வா ஏஷ வஜ்ரேணாஸ்யை பாப்மாந-ம்ப்ராத்ரு'வ்ய-மபஹத்ய ।
உத்கரே-'தி ப்ரவ்ரு'ஶ்சதி ॥ 83 ॥
யதோபதாய வ்ரு'ஶ்சந்த்யவம் । ஹஸ்தாவவ நேநிக்தே । ஆத்மாநமேவ பவயதே । ஸ்ப்ய-ம்ப்ரக்ஷாலயதி மேத்த்யத்வாய । அதோ பாப்மந ஏவ ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய ந்யங்க-ஞ்சிநத்தி ॥ இத்த்மா-பர்ஹி-ருபஸாதயதி யுக்த்யை । யஜ்ஞஸ்ய மிதுநத்வாய ।
அதோ புரோருசமேவைதா-ந்ததாதி ।
உத்தரஸ்ய கர்மணோ-'நுக்யாத்யை ।
ந புரஸ்தா-த்ப்ரத்யகுபஸாதயேத் ॥ 84 ॥
அதோ புரோருசமேவைதா-ந்ததாதி ।
உத்தரஸ்ய கர்மணோ-'நுக்யாத்யை ।
ந புரஸ்தா-த்ப்ரத்யகுபஸாதயேத் ॥ 84 ॥
ய-த்புரஸ்தா-த்ப்ரத்ய-குபஸாதயேத் ।
அந்யத்ராஹுதிபதாதித்த்ம-ம்ப்ரதிபாதயேத் । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । அபராத்த்நுயா-த்பர்ஹிஷா ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநம் । பஶ்சாத்-ப்ராகுபஸாதயதி । ஆஹுதிபதேநேத்த்ம-ம்ப்ரதிபாதயதி ।
ஸப்ரந்த்யேவ பர்ஹிஷா ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநமுபைதி । தக்ஷிணமித்த்மம் ।
உத்தர-ம்பரஃஇஃ । ஆத்மா வா இத்த்மஃ ।
ப்ரஜா பர்ஹிஃ । ப்ரஜா ஹ்யாத்மந உத்தரதரா தீர்தே ।
ததோ மேதமுபநீய । யதா தேவதமேவைநத்-ப்ரதிஷ்டாபயதி । ப்ரதிதிஷ்டதி ப்ரஜயா பஶுபி-ர்யஜமாநஃ ॥ 85 ॥
(வ்ரு'ஶ்சதி - ஸாதயே - தித்த்மஃ பஞ்ச ச) (அ. 10)
(த்ரு'தீயஸ்யாம் - தேவஸ்யாஶ்வபர்ஶும்-யோஂ வை - பூர்வேத்யுஃ - கர்மணே வா - மிந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்-த்ஸோ-'போ - 'வதூதம் - த்ரு'ஷ்டி--ர் தேவஸ்யேத்யாஹ ஸம்வஂபாமி - தேவஸ்ய ஸ்ப்யமாததே - வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யோ தஶ)
(த்ரு'தீயஸ்யாம் - ஂயஜ்ஞஸ்யாநதிரேகாய - பவித்ரவத்ய - த்வர்யு-ஞ்சா - திஷவணமஸ்ய - ந்தரிக்ஷ ஏவ - ரக்ஷஸாமந்தர்ஹித்யை - த்வௌ வாவ புருஷோ - யததஶ்சந்த்ரமஸி மேத்த்ய-ம்பஞ்சாஶீதிஃ)
(த்ரு'தீயஸ்யாம் - ஂயஜமாநஃ)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே த்விதீயஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
அந்யத்ராஹுதிபதாதித்த்ம-ம்ப்ரதிபாதயேத் । ப்ரஜா வை பர்ஹிஃ । அபராத்த்நுயா-த்பர்ஹிஷா ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநம் । பஶ்சாத்-ப்ராகுபஸாதயதி । ஆஹுதிபதேநேத்த்ம-ம்ப்ரதிபாதயதி ।
ஸப்ரந்த்யேவ பர்ஹிஷா ப்ரஜாநா-ம்ப்ரஜநநமுபைதி । தக்ஷிணமித்த்மம் ।
உத்தர-ம்பரஃஇஃ । ஆத்மா வா இத்த்மஃ ।
ப்ரஜா பர்ஹிஃ । ப்ரஜா ஹ்யாத்மந உத்தரதரா தீர்தே ।
ததோ மேதமுபநீய । யதா தேவதமேவைநத்-ப்ரதிஷ்டாபயதி । ப்ரதிதிஷ்டதி ப்ரஜயா பஶுபி-ர்யஜமாநஃ ॥ 85 ॥
(வ்ரு'ஶ்சதி - ஸாதயே - தித்த்மஃ பஞ்ச ச) (அ. 10)
(த்ரு'தீயஸ்யாம் - தேவஸ்யாஶ்வபர்ஶும்-யோஂ வை - பூர்வேத்யுஃ - கர்மணே வா - மிந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹந்-த்ஸோ-'போ - 'வதூதம் - த்ரு'ஷ்டி--ர் தேவஸ்யேத்யாஹ ஸம்வஂபாமி - தேவஸ்ய ஸ்ப்யமாததே - வஜ்ரோ வை ஸ்ப்யோ தஶ)
(த்ரு'தீயஸ்யாம் - ஂயஜ்ஞஸ்யாநதிரேகாய - பவித்ரவத்ய - த்வர்யு-ஞ்சா - திஷவணமஸ்ய - ந்தரிக்ஷ ஏவ - ரக்ஷஸாமந்தர்ஹித்யை - த்வௌ வாவ புருஷோ - யததஶ்சந்த்ரமஸி மேத்த்ய-ம்பஞ்சாஶீதிஃ)
(த்ரு'தீயஸ்யாம் - ஂயஜமாநஃ)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே த்விதீயஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥