(তৈ. অৰ. 3.12.1 - তৈ. অৰ. 3.12.7)
সহস্ৰশীৰ্ষা পুৰুষঃ । সহস্ৰাক্ষ-স্সহস্ৰপাত্ । স ভূমিং-ৱিঁশ্ৱতো ৱৃত্ৱা । অত্যতিষ্ঠ-দ্দশাঙ্গুলম্ । পুৰুষ এৱেদগ্ং সৰ্ৱম্ । য-দ্ভূতং-যঁচ্চ ভৱ্যম্ ।
উতামৃতত্ৱস্যেশানঃ । যদন্নেনা-তিৰোহতি ।
এতাৱানস্য মহিমা । অতো জ্যাযাগ্শ্চ পূৰুষঃ ॥ 1
সহস্ৰশীৰ্ষা পুৰুষঃ । সহস্ৰাক্ষ-স্সহস্ৰপাত্ । স ভূমিং-ৱিঁশ্ৱতো ৱৃত্ৱা । অত্যতিষ্ঠ-দ্দশাঙ্গুলম্ । পুৰুষ এৱেদগ্ং সৰ্ৱম্ । য-দ্ভূতং-যঁচ্চ ভৱ্যম্ ।
উতামৃতত্ৱস্যেশানঃ । যদন্নেনা-তিৰোহতি ।
এতাৱানস্য মহিমা । অতো জ্যাযাগ্শ্চ পূৰুষঃ ॥ 1
পাদো-ঽস্য ৱিশ্ৱা ভূতানি । ত্ৰিপাদস্যা-মৃত-ন্দিৱি । ত্ৰিপাদূৰ্ধ্ৱ উদৈ-ত্পুৰুষঃ । পাদো ঽস্যেহা-ঽঽভৱা-ত্পুনঃ ।
ততো ৱিষ্ৱং-ৱ্যঁক্ৰামত্ । সাশনানশনে অভি ॥ তস্মা-দ্ৱিৰাডজাযত । ৱিৰাজো অধি পূৰুষঃ । স জাতো অত্যৰিচ্যত । পশ্চা-দ্ভূমিমথো পুৰঃ ॥ 2
ততো ৱিষ্ৱং-ৱ্যঁক্ৰামত্ । সাশনানশনে অভি ॥ তস্মা-দ্ৱিৰাডজাযত । ৱিৰাজো অধি পূৰুষঃ । স জাতো অত্যৰিচ্যত । পশ্চা-দ্ভূমিমথো পুৰঃ ॥ 2
যত্পুৰুষেণ হৱিষা । দেৱা যজ্ঞমতন্ৱত । ৱসন্তো অস্যাসীদাজ্যম্ । গ্ৰীষ্ম ইদ্ধ্ম শ্শৰদ্ধৱিঃ । সপ্তাস্যাস-ন্পৰিধযঃ । ত্ৰি-স্সপ্ত সমিধঃ কৃতাঃ । দেৱায-দ্যজ্ঞ-ন্তন্ৱানাঃ । অবধ্ন-ন্পুৰুষ-ম্পশুম্ ॥
তং-যঁজ্ঞ-ম্বৰ্হিষি প্ৰৌক্ষন্ন্ । পুৰুষ-ঞ্জাতমগ্ৰতঃ ॥ 3
তং-যঁজ্ঞ-ম্বৰ্হিষি প্ৰৌক্ষন্ন্ । পুৰুষ-ঞ্জাতমগ্ৰতঃ ॥ 3
তেন দেৱা অযজন্ত । সাদ্ধ্যা ঋষযশ্চ যে ।
তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । সম্ভৃত-ম্পৃষদাজ্যম্ । পশূগ্স্তাগ্শ্চক্ৰে ৱাযৱ্যান্ । আৰণ্যা-ন্গ্ৰাম্যাশ্চ যে । তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । ঋচ-স্সামানি জজ্ঞিৰে ।
ছন্দাগ্ংসি জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । যজুস্তস্মা-দজাযত ॥ 4
তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । সম্ভৃত-ম্পৃষদাজ্যম্ । পশূগ্স্তাগ্শ্চক্ৰে ৱাযৱ্যান্ । আৰণ্যা-ন্গ্ৰাম্যাশ্চ যে । তস্মা-দ্যজ্ঞা-থ্সৰ্ৱহুতঃ । ঋচ-স্সামানি জজ্ঞিৰে ।
ছন্দাগ্ংসি জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । যজুস্তস্মা-দজাযত ॥ 4
তস্মাদশ্ৱা অজাযন্ত । যে কে চোভযাদতঃ ।
গাৱো হ জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । তস্মাজ্জাতা অজাৱযঃ ।
যত্পুৰুষং-ৱ্যঁদধুঃ । কতিধা ৱ্যকল্পযন্ন্ ।
মুখ-ঙ্কিমস্য কৌ বাহূ । কাৱূৰূ পাদাৱুচ্যেতে । ব্ৰাহ্মণো-ঽস্য মুখমাসীত্ । বাহূ ৰাজন্যঃ কৃতঃ ॥ 5
গাৱো হ জজ্ঞিৰে তস্মাত্ । তস্মাজ্জাতা অজাৱযঃ ।
যত্পুৰুষং-ৱ্যঁদধুঃ । কতিধা ৱ্যকল্পযন্ন্ ।
মুখ-ঙ্কিমস্য কৌ বাহূ । কাৱূৰূ পাদাৱুচ্যেতে । ব্ৰাহ্মণো-ঽস্য মুখমাসীত্ । বাহূ ৰাজন্যঃ কৃতঃ ॥ 5
ঊৰূ তদস্য য-দ্ৱৈশ্যঃ । পদ্ভ্যাগ্ং শূদ্ৰো অজাযত । চন্দ্ৰমা মনসো জাতঃ । চক্ষো-স্সূৰ্যো অজাযত । মুখা-দিন্দ্ৰশ্চাগ্নিশ্চ ।
প্ৰাণা-দ্ৱাযুৰজাযত । নাভ্যা আসীদন্তৰিক্ষম্ । শীৰ্ষ্ণো দ্যৌ-স্সমৱৰ্তত । পদ্ভ্যা-ম্ভূমি ৰ্দিশ-শ্শ্ৰোত্ৰাত্ । তথা লোকাগ্ং অকল্পযন্ন্ ॥ 6
প্ৰাণা-দ্ৱাযুৰজাযত । নাভ্যা আসীদন্তৰিক্ষম্ । শীৰ্ষ্ণো দ্যৌ-স্সমৱৰ্তত । পদ্ভ্যা-ম্ভূমি ৰ্দিশ-শ্শ্ৰোত্ৰাত্ । তথা লোকাগ্ং অকল্পযন্ন্ ॥ 6
ৱেদাহমেত-ম্পুৰুষ-ম্মহান্তম্ । আদিত্যৱৰ্ণ-ন্তমসস্তু পাৰে ।
সৰ্ৱাণি ৰূপাণি ৱিচিত্য ধীৰঃ । নামানি কৃত্ৱাভিৱদন্ যদাস্তে । ধাতা পুৰস্তা-দ্যমুদাজহাৰ । শক্ৰঃ প্ৰৱিদ্ৱা-ন্প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ । তমেৱং-ৱিঁদ্ৱানমৃত ইহ ভৱতি । নান্যঃ পন্থা অযনায ৱিদ্যতে ।
যজ্ঞেন যজ্ঞমযজন্ত দেৱাঃ । তানি ধৰ্মাণি প্ৰথমান্যাসন্ন্ । তে হ নাক-ম্মহিমান-স্সচন্তে । যত্ৰ পূৰ্ৱে সাদ্ধ্যা-স্সন্তি দেৱাঃ ॥ 7
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ পুৰুষসূক্তগ্ং শিৰসে স্ৱাহা ॥
সৰ্ৱাণি ৰূপাণি ৱিচিত্য ধীৰঃ । নামানি কৃত্ৱাভিৱদন্ যদাস্তে । ধাতা পুৰস্তা-দ্যমুদাজহাৰ । শক্ৰঃ প্ৰৱিদ্ৱা-ন্প্ৰদিশশ্চতস্ৰঃ । তমেৱং-ৱিঁদ্ৱানমৃত ইহ ভৱতি । নান্যঃ পন্থা অযনায ৱিদ্যতে ।
যজ্ঞেন যজ্ঞমযজন্ত দেৱাঃ । তানি ধৰ্মাণি প্ৰথমান্যাসন্ন্ । তে হ নাক-ম্মহিমান-স্সচন্তে । যত্ৰ পূৰ্ৱে সাদ্ধ্যা-স্সন্তি দেৱাঃ ॥ 7
ও-ন্নমো ভগৱতে ৰুদ্ৰায ॥ পুৰুষসূক্তগ্ং শিৰসে স্ৱাহা ॥