(ತೈ. ಅರ. 3.12.1 - ತೈ. ಅರ. 3.12.7)
ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಶೀರ್ಷಾ॒ ಪುರು॑ಷಃ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ॒ಕ್ಷ-ಸ್ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಪಾತ್ । ಸ ಭೂಮಿಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ವತೋ॑ ವೃ॒ತ್ವಾ । ಅತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠ-ದ್ದಶಾಙ್ಗು॒ಲಮ್ । ಪುರು॑ಷ ಏ॒ವೇದಗ್ಂ ಸರ್ವ᳚ಮ್ । ಯ-ದ್ಭೂ॒ತಂ-ಯಁಚ್ಚ॒ ಭವ್ಯ᳚ಮ್ ।
ಉ॒ತಾಮೃ॑ತ॒ತ್ವಸ್ಯೇಶಾ॑ನಃ । ಯದನ್ನೇ॑ನಾ-ತಿ॒ರೋಹ॑ತಿ ।
ಏ॒ತಾವಾ॑ನಸ್ಯ ಮಹಿ॒ಮಾ । ಅತೋ॒ ಜ್ಯಾಯಾಗ್॑ಶ್ಚ॒ ಪೂರು॑ಷಃ ॥ 1
ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಶೀರ್ಷಾ॒ ಪುರು॑ಷಃ । ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ॒ಕ್ಷ-ಸ್ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಪಾತ್ । ಸ ಭೂಮಿಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ವತೋ॑ ವೃ॒ತ್ವಾ । ಅತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠ-ದ್ದಶಾಙ್ಗು॒ಲಮ್ । ಪುರು॑ಷ ಏ॒ವೇದಗ್ಂ ಸರ್ವ᳚ಮ್ । ಯ-ದ್ಭೂ॒ತಂ-ಯಁಚ್ಚ॒ ಭವ್ಯ᳚ಮ್ ।
ಉ॒ತಾಮೃ॑ತ॒ತ್ವಸ್ಯೇಶಾ॑ನಃ । ಯದನ್ನೇ॑ನಾ-ತಿ॒ರೋಹ॑ತಿ ।
ಏ॒ತಾವಾ॑ನಸ್ಯ ಮಹಿ॒ಮಾ । ಅತೋ॒ ಜ್ಯಾಯಾಗ್॑ಶ್ಚ॒ ಪೂರು॑ಷಃ ॥ 1
ಪಾದೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವಾ॑ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ । ತ್ರಿ॒ಪಾದ॑ಸ್ಯಾ॒-ಮೃತ॑-ನ್ದಿ॒ವಿ । ತ್ರಿ॒ಪಾದೂ॒ರ್ಧ್ವ ಉದೈ॒-ತ್ಪುರು॑ಷಃ । ಪಾದೋ᳚ ಽಸ್ಯೇ॒ಹಾ-ಽಽಭ॑ವಾ॒-ತ್ಪುನಃ॑ ।
ತತೋ॒ ವಿಷ್ವಂ॒-ವ್ಯಁ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ಸಾ॒ಶ॒ನಾ॒ನ॒ಶ॒ನೇ ಅ॒ಭಿ ॥ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವಿ॒ರಾಡ॑ಜಾಯತ । ವಿ॒ರಾಜೋ॒ ಅಧಿ॒ ಪೂರು॑ಷಃ । ಸ ಜಾ॒ತೋ ಅತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ಪ॒ಶ್ಚಾ-ದ್ಭೂಮಿ॒ಮಥೋ॑ ಪು॒ರಃ ॥ 2
ತತೋ॒ ವಿಷ್ವಂ॒-ವ್ಯಁ॑ಕ್ರಾಮತ್ । ಸಾ॒ಶ॒ನಾ॒ನ॒ಶ॒ನೇ ಅ॒ಭಿ ॥ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವಿ॒ರಾಡ॑ಜಾಯತ । ವಿ॒ರಾಜೋ॒ ಅಧಿ॒ ಪೂರು॑ಷಃ । ಸ ಜಾ॒ತೋ ಅತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ಪ॒ಶ್ಚಾ-ದ್ಭೂಮಿ॒ಮಥೋ॑ ಪು॒ರಃ ॥ 2
ಯತ್ಪುರು॑ಷೇಣ ಹ॒ವಿಷಾ᳚ । ದೇ॒ವಾ ಯ॒ಜ್ಞಮತ॑ನ್ವತ । ವ॒ಸ॒ನ್ತೋ ಅ॑ಸ್ಯಾಸೀ॒ದಾಜ್ಯ᳚ಮ್ । ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮ ಇ॒ದ್ಧ್ಮ ಶ್ಶ॒ರದ್ಧ॒ವಿಃ । ಸ॒ಪ್ತಾಸ್ಯಾ॑ಸ-ನ್ಪರಿ॒ಧಯಃ॑ । ತ್ರಿ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತ ಸ॒ಮಿಧಃ॑ ಕೃ॒ತಾಃ । ದೇ॒ವಾಯ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ತ॑ನ್ವಾ॒ನಾಃ । ಅಬ॑ಧ್ನ॒-ನ್ಪುರು॑ಷ-ಮ್ಪ॒ಶುಮ್ ॥
ತಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಬ॒ರ್ಹಿಷಿ॒ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್ನ್॑ । ಪುರು॑ಷ-ಞ್ಜಾ॒ತಮ॑ಗ್ರ॒ತಃ ॥ 3
ತಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಬ॒ರ್ಹಿಷಿ॒ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್ನ್॑ । ಪುರು॑ಷ-ಞ್ಜಾ॒ತಮ॑ಗ್ರ॒ತಃ ॥ 3
ತೇನ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಯ॑ಜನ್ತ । ಸಾ॒ದ್ಧ್ಯಾ ಋಷ॑ಯಶ್ಚ॒ ಯೇ ।
ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾ-ಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತಃ॑ । ಸಮ್ಭೃ॑ತ-ಮ್ಪೃಷದಾ॒ಜ್ಯಮ್ । ಪ॒ಶೂಗ್ಸ್ತಾಗ್ಶ್ಚ॑ಕ್ರೇ ವಾಯ॒ವ್ಯಾನ್॑ । ಆ॒ರ॒ಣ್ಯಾ-ನ್ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯಾಶ್ಚ॒ ಯೇ । ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾ-ಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತಃ॑ । ಋಚ॒-ಸ್ಸಾಮಾ॑ನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ।
ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ಯಜು॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॑-ದಜಾಯತ ॥ 4
ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾ-ಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತಃ॑ । ಸಮ್ಭೃ॑ತ-ಮ್ಪೃಷದಾ॒ಜ್ಯಮ್ । ಪ॒ಶೂಗ್ಸ್ತಾಗ್ಶ್ಚ॑ಕ್ರೇ ವಾಯ॒ವ್ಯಾನ್॑ । ಆ॒ರ॒ಣ್ಯಾ-ನ್ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯಾಶ್ಚ॒ ಯೇ । ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಾ-ಥ್ಸ॑ರ್ವ॒ಹುತಃ॑ । ಋಚ॒-ಸ್ಸಾಮಾ॑ನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ।
ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ಯಜು॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॑-ದಜಾಯತ ॥ 4
ತಸ್ಮಾ॒ದಶ್ವಾ॑ ಅಜಾಯನ್ತ । ಯೇ ಕೇ ಚೋ॑ಭ॒ಯಾದ॑ತಃ ।
ಗಾವೋ॑ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ತಸ್ಮಾ᳚ಜ್ಜಾ॒ತಾ ಅ॑ಜಾ॒ವಯಃ॑ ।
ಯತ್ಪುರು॑ಷಂ॒-ವ್ಯಁ॑ದಧುಃ । ಕ॒ತಿ॒ಧಾ ವ್ಯ॑ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ।
ಮುಖ॒-ಙ್ಕಿಮ॑ಸ್ಯ॒ ಕೌ ಬಾ॒ಹೂ । ಕಾವೂ॒ರೂ ಪಾದಾ॑ವುಚ್ಯೇತೇ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಮುಖ॑ಮಾಸೀತ್ । ಬಾ॒ಹೂ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯಃ॑ ಕೃ॒ತಃ ॥ 5
ಗಾವೋ॑ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ॒ ತಸ್ಮಾ᳚ತ್ । ತಸ್ಮಾ᳚ಜ್ಜಾ॒ತಾ ಅ॑ಜಾ॒ವಯಃ॑ ।
ಯತ್ಪುರು॑ಷಂ॒-ವ್ಯಁ॑ದಧುಃ । ಕ॒ತಿ॒ಧಾ ವ್ಯ॑ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ।
ಮುಖ॒-ಙ್ಕಿಮ॑ಸ್ಯ॒ ಕೌ ಬಾ॒ಹೂ । ಕಾವೂ॒ರೂ ಪಾದಾ॑ವುಚ್ಯೇತೇ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಮುಖ॑ಮಾಸೀತ್ । ಬಾ॒ಹೂ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯಃ॑ ಕೃ॒ತಃ ॥ 5
ಊ॒ರೂ ತದ॑ಸ್ಯ॒ ಯ-ದ್ವೈಶ್ಯಃ॑ । ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾಗ್ಂ ಶೂ॒ದ್ರೋ ಅ॑ಜಾಯತ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॒ ಮನ॑ಸೋ ಜಾ॒ತಃ । ಚಕ್ಷೋ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯೋ॑ ಅಜಾಯತ । ಮುಖಾ॒-ದಿನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚಾ॒ಗ್ನಿಶ್ಚ॑ ।
ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ದ್ವಾ॒ಯುರ॑ಜಾಯತ । ನಾಭ್ಯಾ॑ ಆಸೀದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮ್ । ಶೀ॒ರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌ-ಸ್ಸಮ॑ವರ್ತತ । ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾ-ಮ್ಭೂಮಿ॒ ರ್ದಿಶ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಾ᳚ತ್ । ತಥಾ॑ ಲೋ॒ಕಾಗ್ಂ ಅ॑ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ॥ 6
ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ದ್ವಾ॒ಯುರ॑ಜಾಯತ । ನಾಭ್ಯಾ॑ ಆಸೀದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಮ್ । ಶೀ॒ರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌ-ಸ್ಸಮ॑ವರ್ತತ । ಪ॒ದ್ಭ್ಯಾ-ಮ್ಭೂಮಿ॒ ರ್ದಿಶ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಾ᳚ತ್ । ತಥಾ॑ ಲೋ॒ಕಾಗ್ಂ ಅ॑ಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ॥ 6
ವೇದಾ॒ಹಮೇ॒ತ-ಮ್ಪುರು॑ಷ-ಮ್ಮ॒ಹಾನ್ತ᳚ಮ್ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯವ॑ರ್ಣ॒-ನ್ತಮ॑ಸ॒ಸ್ತು ಪಾ॒ರೇ ।
ಸರ್ವಾ॑ಣಿ ರೂ॒ಪಾಣಿ॑ ವಿ॒ಚಿತ್ಯ॒ ಧೀರಃ॑ । ನಾಮಾ॑ನಿ ಕೃ॒ತ್ವಾಭಿ॒ವದ॒ನ್ ಯದಾಸ್ತೇ᳚ । ಧಾ॒ತಾ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ಯಮು॑ದಾಜ॒ಹಾರ॑ । ಶ॒ಕ್ರಃ ಪ್ರವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರ॒ದಿಶ॒ಶ್ಚತ॑ಸ್ರಃ । ತಮೇ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಮೃತ॑ ಇ॒ಹ ಭ॑ವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ॒ ಅಯ॑ನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ ।
ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮ॑ಯಜನ್ತ ದೇ॒ವಾಃ । ತಾನಿ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಣಿ ಪ್ರಥ॒ಮಾನ್ಯಾ॑ಸನ್ನ್ । ತೇ ಹ॒ ನಾಕ॑-ಮ್ಮಹಿ॒ಮಾನ॑-ಸ್ಸಚನ್ತೇ । ಯತ್ರ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ ಸಾ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ ದೇ॒ವಾಃ ॥ 7
ಓ-ನ್ನಮೋ ಭಗವತೇ॑ ರುದ್ರಾ॒ಯ ॥ ಪುರುಷಸೂಕ್ತಗ್ಂ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ॥
ಸರ್ವಾ॑ಣಿ ರೂ॒ಪಾಣಿ॑ ವಿ॒ಚಿತ್ಯ॒ ಧೀರಃ॑ । ನಾಮಾ॑ನಿ ಕೃ॒ತ್ವಾಭಿ॒ವದ॒ನ್ ಯದಾಸ್ತೇ᳚ । ಧಾ॒ತಾ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ಯಮು॑ದಾಜ॒ಹಾರ॑ । ಶ॒ಕ್ರಃ ಪ್ರವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರ॒ದಿಶ॒ಶ್ಚತ॑ಸ್ರಃ । ತಮೇ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ॒ಮೃತ॑ ಇ॒ಹ ಭ॑ವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ॒ ಅಯ॑ನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ ।
ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮ॑ಯಜನ್ತ ದೇ॒ವಾಃ । ತಾನಿ॒ ಧರ್ಮಾ॑ಣಿ ಪ್ರಥ॒ಮಾನ್ಯಾ॑ಸನ್ನ್ । ತೇ ಹ॒ ನಾಕ॑-ಮ್ಮಹಿ॒ಮಾನ॑-ಸ್ಸಚನ್ತೇ । ಯತ್ರ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ ಸಾ॒ದ್ಧ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ ದೇ॒ವಾಃ ॥ 7
ಓ-ನ್ನಮೋ ಭಗವತೇ॑ ರುದ್ರಾ॒ಯ ॥ ಪುರುಷಸೂಕ್ತಗ್ಂ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ॥