(ತೈ. ಅರ. 3.12.1 - ತೈ. ಅರ. 3.12.7)
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷಃ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ-ಸ್ಸಹಸ್ರಪಾತ್ । ಸ ಭೂಮಿಂ-ವಿಁಶ್ವತೋ ವೃತ್ವಾ । ಅತ್ಯತಿಷ್ಠ-ದ್ದಶಾಙ್ಗುಲಮ್ । ಪುರುಷ ಏವೇದಗ್ಂ ಸರ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ಭೂತಂ-ಯಁಚ್ಚ ಭವ್ಯಮ್ ।
ಉತಾಮೃತತ್ವಸ್ಯೇಶಾನಃ । ಯದನ್ನೇನಾ-ತಿರೋಹತಿ ।
ಏತಾವಾನಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ । ಅತೋ ಜ್ಯಾಯಾಗ್ಶ್ಚ ಪೂರುಷಃ ॥ 1
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷಃ । ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ-ಸ್ಸಹಸ್ರಪಾತ್ । ಸ ಭೂಮಿಂ-ವಿಁಶ್ವತೋ ವೃತ್ವಾ । ಅತ್ಯತಿಷ್ಠ-ದ್ದಶಾಙ್ಗುಲಮ್ । ಪುರುಷ ಏವೇದಗ್ಂ ಸರ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ಭೂತಂ-ಯಁಚ್ಚ ಭವ್ಯಮ್ ।
ಉತಾಮೃತತ್ವಸ್ಯೇಶಾನಃ । ಯದನ್ನೇನಾ-ತಿರೋಹತಿ ।
ಏತಾವಾನಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ । ಅತೋ ಜ್ಯಾಯಾಗ್ಶ್ಚ ಪೂರುಷಃ ॥ 1
ಪಾದೋ-ಽಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾನಿ । ತ್ರಿಪಾದಸ್ಯಾ-ಮೃತ-ನ್ದಿವಿ । ತ್ರಿಪಾದೂರ್ಧ್ವ ಉದೈ-ತ್ಪುರುಷಃ । ಪಾದೋ ಽಸ್ಯೇಹಾ-ಽಽಭವಾ-ತ್ಪುನಃ ।
ತತೋ ವಿಷ್ವಂ-ವ್ಯಁಕ್ರಾಮತ್ । ಸಾಶನಾನಶನೇ ಅಭಿ ॥ ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಿರಾಡಜಾಯತ । ವಿರಾಜೋ ಅಧಿ ಪೂರುಷಃ । ಸ ಜಾತೋ ಅತ್ಯರಿಚ್ಯತ । ಪಶ್ಚಾ-ದ್ಭೂಮಿಮಥೋ ಪುರಃ ॥ 2
ತತೋ ವಿಷ್ವಂ-ವ್ಯಁಕ್ರಾಮತ್ । ಸಾಶನಾನಶನೇ ಅಭಿ ॥ ತಸ್ಮಾ-ದ್ವಿರಾಡಜಾಯತ । ವಿರಾಜೋ ಅಧಿ ಪೂರುಷಃ । ಸ ಜಾತೋ ಅತ್ಯರಿಚ್ಯತ । ಪಶ್ಚಾ-ದ್ಭೂಮಿಮಥೋ ಪುರಃ ॥ 2
ಯತ್ಪುರುಷೇಣ ಹವಿಷಾ । ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮತನ್ವತ । ವಸನ್ತೋ ಅಸ್ಯಾಸೀದಾಜ್ಯಮ್ । ಗ್ರೀಷ್ಮ ಇದ್ಧ್ಮ ಶ್ಶರದ್ಧವಿಃ । ಸಪ್ತಾಸ್ಯಾಸ-ನ್ಪರಿಧಯಃ । ತ್ರಿ-ಸ್ಸಪ್ತ ಸಮಿಧಃ ಕೃತಾಃ । ದೇವಾಯ-ದ್ಯಜ್ಞ-ನ್ತನ್ವಾನಾಃ । ಅಬಧ್ನ-ನ್ಪುರುಷ-ಮ್ಪಶುಮ್ ॥
ತಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಮ್ಬರ್ಹಿಷಿ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್ನ್ । ಪುರುಷ-ಞ್ಜಾತಮಗ್ರತಃ ॥ 3
ತಂ-ಯಁಜ್ಞ-ಮ್ಬರ್ಹಿಷಿ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್ನ್ । ಪುರುಷ-ಞ್ಜಾತಮಗ್ರತಃ ॥ 3
ತೇನ ದೇವಾ ಅಯಜನ್ತ । ಸಾದ್ಧ್ಯಾ ಋಷಯಶ್ಚ ಯೇ ।
ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞಾ-ಥ್ಸರ್ವಹುತಃ । ಸಮ್ಭೃತ-ಮ್ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ । ಪಶೂಗ್ಸ್ತಾಗ್ಶ್ಚಕ್ರೇ ವಾಯವ್ಯಾನ್ । ಆರಣ್ಯಾ-ನ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾಶ್ಚ ಯೇ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞಾ-ಥ್ಸರ್ವಹುತಃ । ಋಚ-ಸ್ಸಾಮಾನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ।
ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾತ್ । ಯಜುಸ್ತಸ್ಮಾ-ದಜಾಯತ ॥ 4
ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞಾ-ಥ್ಸರ್ವಹುತಃ । ಸಮ್ಭೃತ-ಮ್ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ । ಪಶೂಗ್ಸ್ತಾಗ್ಶ್ಚಕ್ರೇ ವಾಯವ್ಯಾನ್ । ಆರಣ್ಯಾ-ನ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾಶ್ಚ ಯೇ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯಜ್ಞಾ-ಥ್ಸರ್ವಹುತಃ । ಋಚ-ಸ್ಸಾಮಾನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ।
ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾತ್ । ಯಜುಸ್ತಸ್ಮಾ-ದಜಾಯತ ॥ 4
ತಸ್ಮಾದಶ್ವಾ ಅಜಾಯನ್ತ । ಯೇ ಕೇ ಚೋಭಯಾದತಃ ।
ಗಾವೋ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾತ್ । ತಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಾ ಅಜಾವಯಃ ।
ಯತ್ಪುರುಷಂ-ವ್ಯಁದಧುಃ । ಕತಿಧಾ ವ್ಯಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ।
ಮುಖ-ಙ್ಕಿಮಸ್ಯ ಕೌ ಬಾಹೂ । ಕಾವೂರೂ ಪಾದಾವುಚ್ಯೇತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ-ಽಸ್ಯ ಮುಖಮಾಸೀತ್ । ಬಾಹೂ ರಾಜನ್ಯಃ ಕೃತಃ ॥ 5
ಗಾವೋ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾತ್ । ತಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಾ ಅಜಾವಯಃ ।
ಯತ್ಪುರುಷಂ-ವ್ಯಁದಧುಃ । ಕತಿಧಾ ವ್ಯಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ।
ಮುಖ-ಙ್ಕಿಮಸ್ಯ ಕೌ ಬಾಹೂ । ಕಾವೂರೂ ಪಾದಾವುಚ್ಯೇತೇ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ-ಽಸ್ಯ ಮುಖಮಾಸೀತ್ । ಬಾಹೂ ರಾಜನ್ಯಃ ಕೃತಃ ॥ 5
ಊರೂ ತದಸ್ಯ ಯ-ದ್ವೈಶ್ಯಃ । ಪದ್ಭ್ಯಾಗ್ಂ ಶೂದ್ರೋ ಅಜಾಯತ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ಮನಸೋ ಜಾತಃ । ಚಕ್ಷೋ-ಸ್ಸೂರ್ಯೋ ಅಜಾಯತ । ಮುಖಾ-ದಿನ್ದ್ರಶ್ಚಾಗ್ನಿಶ್ಚ ।
ಪ್ರಾಣಾ-ದ್ವಾಯುರಜಾಯತ । ನಾಭ್ಯಾ ಆಸೀದನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌ-ಸ್ಸಮವರ್ತತ । ಪದ್ಭ್ಯಾ-ಮ್ಭೂಮಿ ರ್ದಿಶ-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಾತ್ । ತಥಾ ಲೋಕಾಗ್ಂ ಅಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ॥ 6
ಪ್ರಾಣಾ-ದ್ವಾಯುರಜಾಯತ । ನಾಭ್ಯಾ ಆಸೀದನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌ-ಸ್ಸಮವರ್ತತ । ಪದ್ಭ್ಯಾ-ಮ್ಭೂಮಿ ರ್ದಿಶ-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಾತ್ । ತಥಾ ಲೋಕಾಗ್ಂ ಅಕಲ್ಪಯನ್ನ್ ॥ 6
ವೇದಾಹಮೇತ-ಮ್ಪುರುಷ-ಮ್ಮಹಾನ್ತಮ್ । ಆದಿತ್ಯವರ್ಣ-ನ್ತಮಸಸ್ತು ಪಾರೇ ।
ಸರ್ವಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ವಿಚಿತ್ಯ ಧೀರಃ । ನಾಮಾನಿ ಕೃತ್ವಾಭಿವದನ್ ಯದಾಸ್ತೇ । ಧಾತಾ ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ಯಮುದಾಜಹಾರ । ಶಕ್ರಃ ಪ್ರವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಃ । ತಮೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾನಮೃತ ಇಹ ಭವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ ಅಯನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ ।
ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮಯಜನ್ತ ದೇವಾಃ । ತಾನಿ ಧರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯಾಸನ್ನ್ । ತೇ ಹ ನಾಕ-ಮ್ಮಹಿಮಾನ-ಸ್ಸಚನ್ತೇ । ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ಸಾದ್ಧ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತಿ ದೇವಾಃ ॥ 7
ಓ-ನ್ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ ॥ ಪುರುಷಸೂಕ್ತಗ್ಂ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ॥
ಸರ್ವಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ವಿಚಿತ್ಯ ಧೀರಃ । ನಾಮಾನಿ ಕೃತ್ವಾಭಿವದನ್ ಯದಾಸ್ತೇ । ಧಾತಾ ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ಯಮುದಾಜಹಾರ । ಶಕ್ರಃ ಪ್ರವಿದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರದಿಶಶ್ಚತಸ್ರಃ । ತಮೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾನಮೃತ ಇಹ ಭವತಿ । ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ ಅಯನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ ।
ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮಯಜನ್ತ ದೇವಾಃ । ತಾನಿ ಧರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯಾಸನ್ನ್ । ತೇ ಹ ನಾಕ-ಮ್ಮಹಿಮಾನ-ಸ್ಸಚನ್ತೇ । ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ಸಾದ್ಧ್ಯಾ-ಸ್ಸನ್ತಿ ದೇವಾಃ ॥ 7
ಓ-ನ್ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ ॥ ಪುರುಷಸೂಕ್ತಗ್ಂ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ॥