Brahman

ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಶ್ನಃ

(Prashna Upanishad - Fourth Question in Kannada)

From Atharva Veda

The Fourth Question of the Prashna Upanishad presents a profound dialogue between the sage Pippalada and Gargya Sauryayani concerning the nature of the human soul during different states of consciousness. It explores the mysteries of sleep, dreams, and the state of deep rest, explaining how all senses merge into the mind during slumber. By contemplating these teachings, the seeker gains insight into the imperishable nature of the Atman. This philosophical inquiry is highly regarded for its ability to dissolve worldly attachments, quiet the restless mind, and lead the practitioner toward the ultimate realization of the Supreme Self.

ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಶ್ನಃ
ಅಥ ಹೈನಂ ಸೌರ್ಯಾಯಣೀ ಗಾರ್ಗ್ಯಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ।
ಭಗವನ್ನೇತಸ್ಮಿ-ನ್ಪುರುಷೇ ಕಾನಿ ಸ್ವಪನ್ತಿ ಕಾನ್ಯಸ್ಮಿಞ್ಜಾಗ್ರತಿ ಕತರ ಏಷ ದೇವ-ಸ್ಸ್ವಪ್ನಾ-ನ್ಪಶ್ಯತಿ ಕಸ್ಯೈತತ್ಸುಖ-ಮ್ಭವತಿ ಕಸ್ಮಿನ್ನು ಸರ್ವೇ ಸಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಭವನ್ತೀತಿ ॥1॥
ತಸ್ಮೈ ಸ ಹೋವಾಚ। ಯಥಾ ಗಾರ್ಗ್ಯ ಮರೀಚಯೋ-ಽರ್ಕಸ್ಯಾಸ್ತ-ಙ್ಗಚ್ಛತ-ಸ್ಸರ್ವಾ ಏತಸ್ಮಿಂಸ್ತೇಜೋಮಣ್ಡಲ ಏಕೀಭವನ್ತಿ।
ತಾಃ ಪುನಃ ಪುನರುದಯತಃ ಪ್ರಚರನ್ತ್ಯೇವಂ ಹ ವೈ ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಮ್ಪರೇ ದೇವೇ ಮನಸ್ಯೇಕೀಭವತಿ।
ತೇನ ತರ್​ಹ್ಯೇಷ ಪುರುಷೋ ನ ಶೃಣೋತಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ ನ ಜಿಘ್ರತಿ ನ ರಸಯತೇ ನ ಸ್ಪೃಶತೇ ನಾಭಿವದತೇ ನಾದತ್ತೇ ನಾನನ್ದಯತೇ ನ ವಿಸೃಜತೇ ನೇಯಾಯತೇ ಸ್ವಪಿತೀತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ॥2॥
ಪ್ರಾಣಾಗ್ನಯ ಏವೈತಸ್ಮಿ-ನ್ಪುರೇ ಜಾಗ್ರತಿ।
ಗಾರ್​ಹಪತ್ಯೋ ಹ ವಾ ಏಷೋ-ಽಪಾನೋ ವ್ಯಾನೋ-ಽನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನೋ ಯದ್ ಗಾರ್​ಹಪತ್ಯಾ-ತ್ಪ್ರಣೀಯತೇ ಪ್ರಣಯನಾದಾಹವನೀಯಃ ಪ್ರಾಣಃ ॥3॥
ಯದುಚ್ಛ್ವಾಸನಿಸ್ಶ್ವಾಸಾವೇತಾವಾಹುತೀ ಸಮ-ನ್ನಯತೀತಿ ಸ ಸಮಾನಃ।
ಮನೋ ಹ ವಾವ ಯಜಮಾನಃ ಇಷ್ಟಫಲಮೇವೋದಾನ-ಸ್ಸ ಏನಂ-ಯಁಜಮಾನಮಹರಹರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಗಮಯತಿ ॥4॥
ಅತ್ರೈಷ ದೇವ-ಸ್ಸ್ವಪ್ನೇ ಮಹಿಮಾನಮನುಭವತಿ।
ಯದ್ ದೃಷ್ಟ-ನ್ದೃಷ್ಟಮನುಪಶ್ಯತಿ ಶ್ರುತಂ ಶ್ರುತಮೇವಾರ್ಥಮನುಶೃಣೋತಿ ದೇಶದಿಗನ್ತರೈಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯನುಭೂತ-ಮ್ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯನುಭವತಿ ದೃಷ್ಟ-ಞ್ಚಾದೃಷ್ಟ-ಞ್ಚ ಶ್ರುತ-ಞ್ಚಾಶ್ರುತ-ಞ್ಚಾನುಭೂತ-ಞ್ಚಾನನುಭೂತ-ಞ್ಚ ಸಚ್ಚಾಸಚ್ಚ ಸರ್ವ-ಮ್ಪಶ್ಯತಿ ಸರ್ವಃ ಪಶ್ಯತಿ ॥5॥
ಸ ಯದಾ ತೇಜಸಾಭಿಭೂತೋ ಭವತ್ಯತ್ರೈಷ ದೇವ-ಸ್ಸ್ವಪ್ನಾ-ನ್ನ ಪಶ್ಯತ್ಯಥ ಯದೈತಸ್ಮಿಞ್ಶರೀರೇ ಏತತ್ಸುಖ-ಮ್ಭವತಿ ॥6॥
ಸ ಯಥಾ ಸೋಮ್ಯ ವಯಾಂಸಿ ವಾಸೋವೃಕ್ಷಂ ಸಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠನ್ತೇ ಏವಂ ಹ ವೈ ತ-ಥ್ಸರ್ವ-ಮ್ಪರ ಆತ್ಮನಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠತೇ ॥7॥
ಪೃಥಿವೀ ಚ ಪೃಥಿವೀಮಾತ್ರಾ ಚಾಪಶ್ಚಾಪೋಮಾತ್ರಾ ಚ ತೇಜಶ್ಚ ತೇಜೋಮಾತ್ರಾ ಚ ವಾಯುಶ್ಚ ವಾಯುಮಾತ್ರಾ ಚಾಕಾಶಶ್ಚಾಕಾಶಮಾತ್ರಾ ಚ ಚಕ್ಷುಶ್ಚ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯ-ಞ್ಚ ಶ್ರೋತ್ರ-ಞ್ಚ ಶ್ರೋತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಘ್ರಾಣ-ಞ್ಚ ಘ್ರಾತವ್ಯ-ಞ್ಚ ರಸಶ್ಚ ರಸಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ತ್ವಕ್ಚ ಸ್ಪರ್​ಶಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ವಾಕ್ಚ ವಕ್ತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಹಸ್ತೌ ಚಾದಾತವ್ಯ-ಞ್ಚೋಪಸ್ಥಶ್ಚಾನನ್ದಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಪಾಯುಶ್ಚ ವಿಸರ್ಜಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಪಾದೌ ಚ ಗನ್ತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಮನಶ್ಚ ಮನ್ತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಬುದ್ಧಿಶ್ಚ ಬೋದ್ಧವ್ಯ-ಞ್ಚಾಹಙ್ಕಾರಶ್ಚಾಹಙ್ಕರ್ತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಚಿತ್ತ-ಞ್ಚ ಚೇತಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ತೇಜಶ್ಚ ವಿದ್ಯೋತಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ಪ್ರಾಣಶ್ಚ ವಿಧಾರಯಿತವ್ಯ-ಞ್ಚ ॥8॥
ಏಷ ಹಿ ದ್ರಷ್ಟಾ ಸ್ಪ್ರಷ್ಟಾ ಶ್ರೋತಾ ಘ್ರಾತಾ ರಸಯಿತಾ ಮನ್ತಾ ಬೋದ್ಧಾ ಕರ್ತಾ ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮಾ ಪುರುಷಃ।
ಸ ಪರೇ-ಽಕ್ಷರ ಆತ್ಮನಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠತೇ ॥9॥
ಪರಮೇವಾಕ್ಷರ-ಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಸ ಯೋ ಹ ವೈ ತದಚ್ಛಾಯಮಶರೀರಮಲೋಹಿತಂ ಶುಭ್ರಮಕ್ಷರಂ-ವೇಁದಯತೇ ಯಸ್ತು ಸೋಮ್ಯ ಸ ಸರ್ವಜ್ಞ-ಸ್ಸರ್ವೋ ಭವತಿ ತದೇಷ ಶ್ಲೋಕಃ ॥10॥
ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮಾ ಸಹ ದೇವೈಶ್ಚ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಾಣಾ ಭೂತಾನಿ ಸಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಯತ್ರ।
ತದಕ್ಷರಂ-ವೇಁದಯತೇ ಯಸ್ತು ಸೋಮ್ಯ ಸ ಸರ್ವಜ್ಞ-ಸ್ಸರ್ವಮೇವಾವಿವೇಶೇತಿ ॥11॥

Explore More