Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 17

(Purushottam Maas Katha Adhyay 17 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 17

Purushottam Maas Katha Adhyay 17. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 211
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ ||
jayajayājī raghurāyā || anātha nāthāprāṇasakhayā ||
durdhara he tujhī māyā || nivārīṃ bhayāpāsunī || 1 ||
mī tava atyaṃta dīna || padarīṃ nase kāṃhīṃ dhana ||
jeṇeṃ ghaḍe dāna puṇya || heṃ to na ghaḍe jāṇa sarvathā || 2 ||
parī viśvāsa baisalā eke ṭhāyīṃ || nāmāviṇa sārthaka nase kāṃhīṃ ||
mhaṇona bhalatyā prakāreṃ pāhīṃ || nāma hradayīṃ vasoṃ de || 3 ||
sakṛduccaritaṃ yena harirityakṣaradvayaṃ ||
baddhaḥ parikarastena mokṣāya gamanaṃ prati || 1 ||
yālāgīṃ nāhī heta dharilā || dusarāhī vākya ādhāra aikilā ||
nāradāprati anuvādalā || svayeṃ janārdanarūpeṃ || 4 ||
nāhaṃ vasāmi vaikuṃṭhe yogināṃ hradayeravau ||
madbhaktā yatra gāyaṃti tatra tiṣṭhāmi nārada || 2 ||
aisiyā vyāsavacaneṃ || viśvāsa dharilā jīvaprāṇeṃ ||
kathā kuśal̤atā kāṃhīṃ neṇeṃ || āṇīka neṇe sādhana || 5 ||
ātāṃ kal̤eṃ taiseṃ karīṃ || tārīṃ athavā mārīṃ ||
ucita yeīla teṃ karīṃ || ayodhyāpuravāsiyā || 6 ||
aikā śroteho sādara || malamāhātmācā vistāra ||
kathābhāga apūrva phāra || lakṣmīnārāyaṇa saṃvāda || 7 ||
śrībhagavānuvāca || śrṛṇudevi pravakṣyāmi kathāmāścaryakāriṇīṃ ||
malimlucasya māsasya krutasnānatrayasyaca || 3 ||
lakṣmīteṃ veda janārdana || malamāsī karitāṃ snāna ||
pari dinatraya karitāṃ jāṇa || teṃhī mahimāna avadhārā || 8 ||
jayāteṃ śakti nāhīṃ śarīrīṃ || snāna karitāṃ ekamāsa varī ||
tayāneṃ trirātra baraviyā parī || snānavidhi sārije || 9 ||
tarī yeviṣayīṃcā itihāsa || avadhārī je sāvakāśa ||
śravaṇakaritāṃ viśeṣa || sādhe yaśa tayāteṃ || 10 ||
pūrvī dakṣiṇadiśe pavitra || pratiṣṭhāna puṇyakṣetra ||
gaṃgāpravāha vicitra || brāhmaṇavarṇī supātra paiṃ || 11 ||
brahmavṛṃdāṃcā samudāvo || ṭhāyīṃ ṭhāyīṃ vedaghoṣa pāhāho ||
cārīvarṇa svadharma pāhā ho || yathācāreṃ vartatī || 12 ||
ṣaṭkarmirata brāhmaṇa || adhyayana adhyāpana ||
samayīṃ atithi āliyā jāṇa || detī bhojana yathāsukheṃ || 13 ||
śrutismṛti purāṇeṃ || gharogharīṃ harikīrtaneṃ ||
vedaghoṣa pārāyaṇeṃ || sadāṃsarvadā sārakhīṃ || 14 ||
taṃva tayā nagarīṃ eka brāhmaṇa || dharmaśarmā nāmābhidhāna ||
sadācāreṃ sukhasaṃpanna || sarvajña dayāl̤u to || 15 ||
tayācī strī parama pativratā || kāśīnāmeṃ sādhvī vikhyātā ||
ekomaya vartatī ubhayatāṃ || vṛddha avasthā doghāteṃ || 16 ||
poṭīṃ saṃtāna nase kāṃhīṃ || parī vidyābal̤eṃ mānyatā hoī ||
viśeṣa bhāva sarvāṭhāyīṃ || pūjāsanīṃ śreṣṭhatā || 17 ||
ubhayatāṃ samāna vayasa || tava pātaliyā mal̤amāsa ||
gautamī taṭī snānāsa || nārī nara samasta jātātī || 18 ||
aiseṃ vartatāṃ te avasarīṃ || viprastriyeneṃ dekhileṃ netrīṃ ||
manāmājī vicāra karī || mhaṇe kavaṇa parī karāvī || 19 ||
jana jātātī snānāsī || ācaratātī puṇyācaraṇāsī ||
śakti nāhīṃ mājhiyā śarirāsī || kavaṇa upāyāsī karūṃ ātā || 20 ||
aisī ciṃtā karitāṃ hradayāta || taṃva pati pātalā gṛhāṃta ||
yerī pusataseṃ vṛttāṃta || khedayukta āji kāṃhīṃ || 21 ||
yerū mhaṇe svāmīrājā || vṛthā janma hā paiṃ mājhā ||
nemadharma tapavojā || adhokṣajā neṃṇeṃ mī || 22 ||
malamāsa to puṇyāgal̤ā || snānāteṃ jātī vipramel̤ā ||
strī bāl̤a vṛddha sakal̤āṃ || karitī sohal̤ā upacāreṃ || 23 ||
te dekho na mājhe jīvīṃ || ciṃtā vāṭatase hradayīṃ ||
parī śarīrīṃ śakti nāhīṃ || yālāgīṃ pāhīṃ udvigna mī || 24 ||
aikūni striyeceṃ uttara || kṛpeneṃ dravaleṃ vipraaṃtara ||
kāya bole pratyuttara || teṃ sācāra parisīje || 25 ||
dhanya te ubhayatāṃ pavitra || tayāceṃ darśane ||
pavitra gāva nāhīṃtarī citravicitra || strī puruṣa caritra avadhārā || 26 ||
striyā ācaratī nemadharma || bhratāra kṣudheneṃ tal̤amal̤e parama ||
tayāvarī krodhayukta adhama || bole kāya kāminīteṃ || 27 ||
mhaṇe tumhāṃteṃ snāna nāhīṃ saṃdhyā nāhīṃ || pākasiddhī jālī kīṃ nāhīṃ ||
yā virahita āṇīka kāṃhīṃ || dūjā nāhīṃ vyāpāra || 28 ||
svayeṃ puṇya karavenā || dūjiyāceṃ dekhoṃ śakenā ||
ātāṃ kṣaṇabharī nivāṃta baisā nā || mī yetyeṃ purāṇāhūnī || 29 ||
taṃvatarī nidrā karā svastha || lavakarī jevitāṃ deha posata ||
śevaṭī masaṇavaṭī hoya prāpta || aiseṃ jñāna sāṃgata bhratārā || 30 ||
bhratāreṃ bodhāveṃ striyesīṃ || śāstrarītī āhe aisī ||
sāṃprata strīdharmāsīṃ || na bhūto bhaviṣyati || 31 ||
aso aisī navhe vipra lalanā || nulaṃghī kadhīṃ pativacanā ||
dhanya te pativratā aṃganā || viprarāṇā saṃtoṣe || 32 ||
maga striyeteṃ bole uttara || ubhayatāṃ jarābhūta śarīra ||
cālatāṃ na ṭhāke gaṃgātīra || tarī eka vicāra avadhārīṃ || 33 ||
saṃpūrṇa māsavarī karitāṃ snāna || śarīrīṃ avakāśa na dise jāṇa ||
tarīṃ trirātrī vrata saṃpūrṇa || karūṃ āpaṇa ubhayatāṃ || 34 ||
aisā vicāra karūniyāṃ || trirātra jātī taṭākiyā ||
ekamekācā hasta dharūniyāṃ || jātī lavahāhyā snānāteṃ || 35 ||
uṣaḥkālīṃ karūniyāṃ snāna sārūniyāṃ tīl̤atarpaṇa || svagṛhīṃ yetī paratūna ||
detī dāna dvijāteṃ || 36 ||
śaktinusāra apūpa anna || te kāṃsyapātrīṃ nikṣepūna ||
ghṛtāsahita kiṃcita suvarṇa || detī dāna satpātrīṃ || 37 ||
maga pākasiddhī karūna || svapaṃktīsīṃ-vipra pācārūna ||
yathārūcīṃ karītī bhojana || ānaṃda manā ubhayatāṃcyā || 38 ||
aise loṭale dona divasa || tisareṃ dinīṃ cālile gaṃgesa ||
taṃva apūrva vartaleṃ tyā samayāsa || sāvakāśa avadhārā || 39 ||
eka yāma uralī rajanī || ubhayatāṃce nijadhyāsa ase manīṃ ||
mhaṇona aparātrīca uṭhonī || snānālāgunī cālile || 40 ||
snānārthaṃ sarvaṃ sabhārān gṛhītvā gautamīprati ||
gamanaṃ kṛtvāmāgatyamārge kaścit kṣudhākulaḥ || 4 ||
taṃva ekāekīṃ samora || piśāca ubhā rāhilā thora ||
laṃbodara dīrgha śarīra || kṣudhātura ubhā ṭhelā || 41 ||
mastakīṃ keśa vikhurale || te dhūmrākāra ārakta ḍol̤e ||
nakhāce guṃḍāl̤e val̤ale || jivhāṃ āvāl̤eṃ cāṭita || 42 ||
daṃta viśāl̤a dīrgha thora || keval̤a asthīṃcā paṃjara ||
ubhā ṭhelā nagna digaṃbara || dekhūna vipra kāṃpatase || 43 ||
vipra lalanā bhayabhīta || keute udaleṃ ariṣṭa adbhuta ||
puṇyakriyesī vighna prāpta || akasmāta udeleṃ || 44 ||
neṇoṃ karmāceṃ viṃdāna || āmhāṃ puṇya ghaḍela koṭhūna ||
snānāteṃ ājī tisarā dina || nivārīṃ vighna keśavā || 45 ||
taṃva to piśāca vṛkṣāteṃ || āl̤epil̤e ase gheta ||
nayanīṃ dekhūna ubhayāteṃ || dhāṃvūna yeta sannidha || 46 ||
taddṛṣṭvā vikṛtiṃ bhūtaṃ dharmaśarmā dvijottamaḥ ||
uvācavacanaṃ sūkṣmaṃ ko'sitvaṃ bhīmadarśanaḥ || 5 ||
vipreṃ dhairya dharūna manīṃ || bolatā jhālā teca kṣaṇīṃ ||
mhaṇe tūṃ tava koṇa yā sthānīṃ || ālāsi koṭhūnīṃ sāṃgapāṃ || 47 ||
aikūna viprāceṃ uttara || yereṃ ghātalā namaskāra ||
pūrvasmaraṇa jāleṃ sācāra || bole uttara brāhmaṇāteṃ || 48 ||
aika bhūdevā vahileṃ || tava darśanaṃ pāvana jhāleṃ ||
karadvaya joḍūna vahileṃ || viprālāgīṃ tedhavā || 49 ||
piśāca joḍitāṃ kara || vipra bhītīneṃ gelā dūra ||
kāṃpatase tharathara || jhālā sthīra te kāl̤īṃ || 50 ||
maga to piśāca boleṃ vacana || mī pāvana jāloṃ tava darśana ||
pūrva smaraṇa āṭhavaleṃ jāṇa || aikeṃ kathana bhūdevā || 51 ||
pūrvī mī dhanavaṃta sāvakāra || sakal̤a vastūṃcā rakṣaṇāra ||
mājhiyāṃ dhanāsīṃ nāhīṃ pāra || saukhya apāra bhogī mīṃ || 52 ||
dāsadāsī svagṛhīṃ || gomahiṣī khillāreṃ pāhīṃ ||
putra kanyā snuṣā sarvahī || mitī nāhīṃ bhāgyāteṃ || 53 ||
parī svapnīṃhī neṇeṃ dharmadāna || maga kaiceṃ purāṇaśravaṇa ||
neṇeṃ kadhīṃ harikīrtana || nāhī darśana saṃtāceṃ || 54 ||
sadāṃ sarvadāṃ citta dravyāvarī || vipra bhojana na ghaḍe til̤abharī ||
taṃva pātalī mahāmārī || jāloṃ śarīrīṃ hatakāyā || 55 ||
yamadūtīṃ nelā mārita || kuṃbhapākādī jācaṇī tetha ||
maja bhogavilī amita || te na sāṃgavata mājhenī || 56 ||
yamajācaṇī apāra || sāṃgatāṃ uloṃ pāhe aṃtara ||
śabda na phuṭe bāhera || bolatā uttara tumhāṃsīṃ || 57 ||
aiseṃ duḥkha bahuta || maja bhogavitī yamadūta ||
maga maja ḍhakalūna deta || cāṃḍāl̤a yonīṃta janmaloṃ || 58 ||
tisare janmīṃ bhilla jāloṃ || caurakarma karūṃ lāgaloṃ ||
vāṭa pāḍūṃ lāgaloṃ || mārūṃ lāgaloṃ prāṇiyāṃ || 59 ||
jīvamātrācā karīṃ ghāta || purāṇikāteṃ jiveṃ mārita ||
sādhusaṃtāte dveṣita || nāhīṃ bhīta pāpāteṃ || 60 ||
paradvārāteṃ mitī nāhīṃ || aiseṃ pāpa vartaloṃ dehīṃ ||
taṃva bhageṃdreṃ liṃga pāhīṃ || patana jāleṃ śarīra || 61 ||
maga lāgalā kṣayaroga || mṛtyu pāvaloṃ savega ||
taṃva yamalokīṃcā saṃga || sāṃgatā bhoga udelā || 62 ||
mājheṃ pāpa ati dustara || jāṇūniyāṃ yamakiṃkara ||
asipatra naraka aghora || bhogavile phāra majalāgīṃ || 63 ||
aise tīsa sahasra varṣevarī || kleśa bhogavile śarīrīṃ ||
maga piśāca yoni nirdhārī || prāpta jālī majalāgīṃ || 64 ||
nivedilāse samasta || pari tava darśaneṃ karuni mukta ||
hoīna aiseṃ vāṭateṃ || 65 ||
aisā mājhā pūrvavṛttāṃta || nivedilāse samasta ||
parī tava darśaneṃ karūni mukta || hoīna aiseṃ vāṭateṃ || 65 ||
tarī brāhmaṇa hradaya komal̤a || karī paropakāra aḍhal̤a ||
jeṇeṃ nirase piśācamal̤a || hoī dayāl̤a mahārājā || 66 ||
paraupakārī dvijavaryā || ācarasī sadvṛttī sakriyā ||
tarīṃ māteṃ upakāra karūniyāṃ || nivārīṃyā bhayāpāsunī || 67 ||
aisī glānī karūna te kāl̤īṃ || bolatase karuṇā mel̤īṃ ||
vipra dravalā hradayakamal̤īṃ || abhayavāṇīṃ bolata || 68 ||
mhaṇe to akiṃcana brāhmaṇa || gāṃṭhīsa nāhī kāṃhīṃ dhana ||
jeṇeṃ karitāṃ ghaḍe dharmadāna ||teṃhī sādhana neṇeṃ mī || 69 ||
parī mal̤amāsa ase prastuta || trirātrī snānāteṃ ase jāta ||
tayāmājī dona divasa jāle satata || urvarita dina eka paiṃ || 70 ||
tarīṃ āmhī snāna karūna māgutī yetāṃ || toṃvarī tūṃ sthira rāheṃ ātāṃ ||
puḍheṃ vicāra sucela tatvatāṃ || tocī vyathā parihārī || 71 ||
aisā vadonī praśna tayāsī || ubhayatāṃ gele snānāsī ||
yerū baisalā mārgāsī || kedhavāṃ yetī mhaṇonī || 72 ||
jal̤o hī durāśā pāpīṇa || iṇeṃ nāḍileṃ samagrajana||
na soḍī kavaṇā lāgūna || duratyaya jāṇe āśā he || 73 ||
tāpasī hokāṃ saṃnyāsī || bhūta athavā piśācāsī ||
raṃka ho kāṃ rāyāsī || āśā kavaṇāsī suṭenā || 74 ||
jeṇeṃ āśecā tyāga kelā || toci jāṇāvā mukta jālā ||
yera to jagatraya bhalā || sarvahī goṃvilā āśeneṃ || 75 ||
aso to piśāca āśābaddha || mārga lakṣītase subaddha ||
toṃ yerīkaḍe gaṃgājal̤īṃ brahmavṛṃda || snāneṃ karitī adyamarṣaṇīṃ || 76 ||
sārūniyāṃ nitya karma || māge paratalā viprottama ||
taṃva mārgī to adhama || vāṭa pāhata baisalā || 77 ||
kedhavāṃ yeīla mhaṇonī || āśābaddha nija manīṃ ||
mārga lakṣīta baisalā dhyānīṃ || jevīṃ kāminī jārāteṃ || 78 ||
kīṃ dātā lakṣītase yācaka || annārthī lakṣī annodaka ||
tṛṣārthī lakṣī gaṃgodaka || tevīṃ dekha piśācato || 79 ||
viprāteṃ dekhūna nayanīṃ || namaskāra ghātalā dharaṇī ||
mhaṇe dayāvaṃtā mokṣadānī || dāvī karaṇī āpulī paiṃ || 80 ||
karuṇā śabda aikūna kānīṃ || vipra dravalā aṃtaḥkaraṇīṃ ||
maga tayāteṃ āśvāsunī || udaka karī ghetaleseṃ || 81 ||
mhaṇe mahāpuruṣā aika vacana || trirātrī snānāceṃ je puṇya ||
teṃ tuja myāṃ keleṃse arpaṇa || hoūṃ uddharaṇa paiṃ tujheṃ || 82 ||
aiseṃ vacana bolunī || udaka ghātaleṃ te caraṇīṃ ||
taṃva navala vartaleṃ teṃ sajjanīṃ || sāvadhamanī parisāveṃ || 83 ||
pūrṇa dayāl̤u dīnanātha || dāsāceṃ uṇeṃ paḍo nedī kiṃcita ||
āpulī brīdāval̤ī sāṃbhāl̤īta || mahimā vāḍhavīta bhaktācā || 84 ||
maga svargīhūnī vimāna || utarateṃ jāleṃ teca kṣaṇa ||
caturbhuja viṣṇuguṇa || samāna tejasvī || 85 ||
parama ramaṇīya lakhalakhīta || mājī ghaṃṭā ghaṇaghaṇita ||
aiseṃ vimāna akasmāta || nayanīṃ dekhata vipra to kāṃ || 86 ||
divyadehī karūna piśāca teṃ || vimānīṃ vāhileṃ tayāteṃ ||
taṃva to stutivāda garjata || bhāveṃ namīta bhūdevā || 87 ||
mhaṇe karuṇākarā vipravaryā || kṛpāsāgarā parama upakāriyā ||
veṃcūna āpalī puṇyakriyā || kelā maja pāpiyā uddhāra || 88 ||
dhanya te paropakārī jana || parakājīṃ veṃcitī prāṇa ||
tayāvarī saṃtuṣṭe janārdana || na lāge āna sādhana paiṃ || 89 ||
aso aisā piśāca uddharilā || tīna janmāteṃ mukta jālā ||
tīna snānāneṃ puṇyāgal̤ā || tātkāl̤a pāvalā mokṣāteṃ || 90 ||
aisā pratyaya dekhūna manīṃ || punaḥ nema dharilā brāhmaṇīṃ ||
ubhayatāṃ geleṃ uddharonī || te vaikuṃṭha bhuvanīṃ vāstavya || 91 ||
heṃ mahātma snānāceṃ || sāṃgitaleṃ tīna divasāṃceṃ ||
agaṇita puṇya eka māsāceṃ || mahimāna snānāceṃ āgal̤eṃ || 92 ||
aisā kathābhāga samagra || lakṣmīteṃ vade śāraṃgadhara ||
tocī prākṛtabhāṣe savistara || kelā uddhāra śrotiyāṃcā || 93 ||
mhaṇonī bhāvārtha dharonī || vrata ācarāveṃ sajjanīṃ ||
amānya na mānā koṇī || vyāsavāṇī satya he || 94 ||
mī taṃva saṃtāṃcā pāīka || cāturya kal̤ā nase ṭhāūka ||
parī tetheṃ vadavitā eka || raghunāyaka dāśarathī || 95 ||
śrotiyāṃvaktiyāṃce aṃtarīṃ || toci vyāpaka sarvāṃtarī ||
mhaṇonī prārthanecī vaikharī || kuṃṭhita nirdhārī jālīse || 96 ||
iti śrīadhika māhātmya graṃtha || padmapurāṇīṃce saṃmata ||
manoharasuta viracita || saptadaśo'dhyāya samāptaḥ ||
śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
ovyācī saṃkhyā || 96 || śloka 5 ||
|| iti saptadaśodhyāyaḥ ||

Explore More