Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 2

(Purushottam Maas Katha Adhyay 2 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 2

Purushottam Maas Katha Adhyay 2. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 205
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || śrīgurubhyo namaḥ ||
jaya sadgurunātha samarthā | tumace caraṇīṃ mājhā māthā ||
sadā sarvadāṃ rāho deī tātā || aisā vara dātā deī kīṃ || 1 ||
namanīṃ namana jarī karāveṃ || tarī namanarūpī heṃ jaga āghaveṃ ||
tetheṃ namanāciyā nāṃveṃ || śūnyākāra || 2 ||
śūnyākāra jetheṃ jālā | tetheṃ bhāsacī avaghā buḍālā ||
tayā bhāsāpalīkaḍe ṭhāva svāmilā || mhaṇoni namanālā mati nāhīṃ || 3 ||
tarī sphūrtī sphure aṃtarīṃ || āṇi mūrti ṭhasāvī barī ||
jaisiyā kṛpecī laharī || maja dīnāvarī asāvī || 4 ||
cittīṃ dharilā jo nema || to siddhi pāvo sugama ||
aṃtarīṃ vasūṃ de prema || neī nema siddhī hā || 5 ||
aso ātāṃ to stutivāda || vadū ātāṃ kathānuvāda ||
jeṇeṃ saṃtoṣīya goviṃda || stutivāda aikunī || 6 ||
jaise yācaka bhikārī || jātī śrīmānāciyā dvārīṃ ||
tyācī stutī keliyāvarī || prasanna aṃtarīṃ to hoya || 7 ||
maga hoūniyāṃ prasannā || puravī tayācī manakāmanā ||
tevī stutivādyeṃ lakṣmīramaṇā || dāsāpratī pāl̤īta || 8 ||
malamāseṣu sarveṣu svayaṃdevo janārdanaḥ ||
tamuddiśya kṛtaṃ yacca svalpaṃ vā yadi vā bahu || 1 ||
dānaṃ homaṃ vrataṃ snānaṃ tapo brāhmaṇa bhojanaṃ ||
tena liptena dehena sa yāti narakaṃ ciraṃ || 2 ||
maga mhaṇe kṣīrābdhiśāī || aikeṃ ho kāṃcanadehī ||
yā malamāsāce ṭhāī || kāya kī je ho lakṣmī || 9 ||
tarī alpa athavā svalpa || kāṃhīṃ tarī kīje dāna tapa ||
homa athavā dhyāna japa || śaktinusāra paiṃ kīje || 10 ||
śakti asūna jo na karī | to ravarava bhogī aghorīṃ ||
yāṃta saṃdeha nirdhārī || nase suṃdarī jāṇa pāṃ || 11 ||
aiseṃ aikūni uttara || lakṣmī vade pratyuttara ||
he nātha dīnoddhāra || praśnākṣara aikije || 12 ||
śrīruvāca || nirdhanāścadurācārāḥ parabhāgyopajīvinaḥ ||
narā na kiṃciñjānaṃti paśuvadvicarāṃtihi || 3 ||
viveko nāsti yeṣāṃvai kiṃkāryatairmalimluce ||
tatsarvaṃ brūhi me deva yadyahaṃ tavavallbhā || 4 ||
he svāmī jagannivāsā || nirdhanāteṃ upāva kaisā ||
durācārī puṇyaleśā || svapnī neṇeṃ kaisā to || 13 ||
avivekī asatī je prāṇī || paśuvata vicarati janīṃ ||
tayā prāṇiyāte kaisenī || muktī ghaḍe svāmirājā || 14 ||
yāsīṃ upāya keutā || to sāṃgije kṛpāvaṃtā ||
mhaṇona caraṇīṃ ṭhevilā māthā || maga anaṃta bolata || 15 ||
viṣṇuru0 || vrate dāne tathā nakte yācite kāyaśoṣaṇe ||
sarvathā nāstisāmarthyaṃ taiḥ kārya dvijasevanaṃ || 5 ||
sādhūnāṃ darśanaṃsparśaḥ || kīrtanaṃ śravaṇaṃ tathā ||
kartavyaṃ śaktihīnaistu lokāṃtara sukhapradaṃ || 6 ||
tarī aika ho suṃdarī || dravya nase jarī padarī ||
tarīṃ kaṣṭavāveṃ śarīrīṃ || sādhudarśaneṃ mahālābhu || 16 ||
devadarśanapurāṇī || kāyā kaṣṭavī je gosevanīṃ ||
tayāteṃ na lage kapardika dānī || tapeṃ karūni mī toṣeṃ || 17 ||
yeca viṣayīṃ itihāsa || aike ho svastha mānasa ||
jayāceni maja saṃtoṣa || toci prakāra avadhārīṃ || 18 ||
gāvaḥ pavitramatulaṃ gāvo maṃgalamucyate ||
gāvobhūmiśca bhūtāni sthāvarāṇi carāṇica || 7 ||
yā bhuvanatrayāce ṭhāyīṃ || gautamī aisai daivata nāhīṃ ||
jīṇeṃ kaṣṭaūniyāṃ dehīṃ || kṣīravṛṣṭī karī jagāteṃ || 19 ||
tari pratyahī karāveṃ pūjana || na ghaḍe tari mal̤amāsīṃ jāṇa ||
māsavarī karāveṃ pūjana || teṃ nirupaṇa avadhārī || 20 ||
ekamāsa pariyaṃta jāṇa || svayeṃ nakta karāveṃ āpaṇa ||
prātaḥkāl̤īṃ karūna snāna || devatārcana paiṃ kīṃ jeṃ || 21 ||
maga karāveṃ gautamī pūjana || tayā yevaḍheṃ nase puṇya ||
ghālūni tṛṇadhānya || bhāveṃ caraṇa vaṃdāveṃ || 22 ||
gaupūje lāvije bhāl̤īṃ || teṇeṃ snāna keleṃ yamunājal̤īṃ ||
uṭhoniyāṃ prātaḥkāl̤īṃ || ādhī gautamī namāvī || 23 ||
maga gautamaputrā karūna vaṃdana || gomaya saḍā saṃmārjana ||
tayā yogeṃ pavitra sadana || hoya jāṇa tayāce || 24 ||
tayā gharīṃ lakṣmīnivāsa || ṭhāva nase roga apamṛtyāsa ||
niraṃtara karī nivāsa || sadaiva yaśa to lāhe || 25 ||
aiseṃ gautamīceṃ pūjana karūna || maga suśīl̤a sapatnīka dvija bolāvūna ||
tayācī pūjā arghyapādyādī karūna || dyāveṃ dāna tayāpratī || 26 ||
sālaṃkārīṃ saṃyukta karūna || dohanapātra vastra alaṃkāra jāṇa ||
gal̤āṃ puṣpamāl̤ā ghālūna || ghaṃṭā bāṃdhūna dāna dyāveṃ || 27 ||
taye ghaṃṭīcā hotāṃ nāda || svargī sukha pāve pitṛvṛṃda ||
utaroni vaitaraṇīcā kaṃda || sukha saṃvāda to karī || 28 ||
puruṣa athavā ho kā nārī || ubhayatāṃ lābhācī samāna parī ||
gautamī aisī pavitra pṛthvīvarī || daivata āna ase nā || 29 ||
gobhyoyajñāḥ pravartate gobhyoyajñāḥ samutthitāḥ ||
gobhyovedāḥ samuttīrṇāḥ sa ṣaḍaṃgapadakramāḥ || 8 ||
tṛṇānikhādaṃtivasaṃtyaraṇye pibaṃtitoyānya parigṛhāṇi ||
duhyaṃtivāhyaṃtipunaṃti viśvaṃ gavāṃrasairjīvati jīvalokaḥ || 9 ||
spṛṣṭāṃścaṃgāvaḥ śamayaṃti pāpaṃ dattāśca gāvāstridivaṃnayaṃti ||
saṃrakṣitāścopanayaṃti vittaṃ gobhirnitulyaṃ dhanamasti kiṃcit || 10 ||
gautamīvīṇa na hoya yajña || gokṣīreṃvīṇa na ghaḍe havana ||
paṃcāmṛtāvīṇa na ghaḍe pūjana || śrīviṣṇu mahāviṣṇūceṃ || 30 ||
jayā gharīṃ gautamīceṃ pūjana || pavitra tayāceṃ sadana ||
jetheṃ nase saḍāsaṃmārjana || jāṇāveṃ sadana smaśāna teṃ || 31 ||
pahā te gautamī paropakārī || tṛṇa bhakṣūna araṇyāmājhārī ||
svaicchā jal̤āteṃ prāśana karī || bhāra kavaṇāvarī ghālīnā || 32 ||
svasadanīṃ yeūna jāṇa || kṣīravṛṣṭī amṛta samāna ||
teṇeṃ tṛpta hotī abalājana || aisī kṛpāghana dhenū tī || 33 ||
gomayeṃ pāvana sadana || aṃgasparśe pāpakṣāl̤aṇa ||
gomūtreṃ paṃcagavyāteṃ pavitrapaṇa || śāstrīṃ jāṇa bolileṃse || 34 ||
prāyaścitta ghetāṃ janāpratī | dehāce doṣa dahana hotī ||
maga teṃ svasukhe nāṃdatī || prasāde dhenūciyā || 35 ||
aiseṃ dhenūceṃ karūna pūjana || maga te brāhmaṇā dyāvī dāna ||
teṇeṃ punīta hotī jana || jagajīvana saṃtoṣe || 36 ||
kṛpākarūna tayāvarī || prāpta karī nijapurī ||
na visaṃbe kṣaṇabharī || aiseṃ murārī bolilā || 37 ||
aiseṃ keliyā godāna || te dinī karāveṃ brāhmaṇa bhojana ||
ṣaḍrasa ghṛtāsahita anna || yatheṣṭa bhojana pai dyāveṃ || 38 ||
trayodaśa guṇī tāṃbūla || vel̤ā lavaṃgā suparimal̤a ||
caṃdana arpije suśītal̤a || dvijakul̤a toṣavāveṃ || 39 ||
maga vastra alaṃkāra nānā || śaktinusāra dyāvī dakṣiṇā ||
tuja prītyartha janārdanā || mhaṇona caraṇāṃ namāveṃ || 40 ||
pari yetheṃ avaghaḍa moṭheṃ || tātkāl̤a manīṃ ahaṃkāra uṭhe ||
ahaṃkāreṃ mī tava na bheṭeṃ || neṭe poṭeṃ pal̤e mī || 41 ||
mhaṇonī yathāsāṃga karma teṃ ghaḍenā || ghaḍe karma teṃ puṇyagāṭhīṃ paḍenā ||
aiseṃ bolile sādhūvacanā || teṃ amānya karavenā mājhenī || 42 ||
aho yā sādhu vacanāsāṭhīṃ || mī avatāra dharī koṭī ||
parī tayācīṃ vacaneṃ gomaṭīṃ || pāvavī śevaṭīṃ siddhīteṃ || 43 ||
yālāgīṃ nirahaṃkāra jāṇa || karāveṃ japa tapa dāna puṇya ||
tayāteṃ mī janārdana || na visaṃbe kṣaṇabharī || 44 ||
mājhā maja ahaṃkāra jāhalā || hayagrīva jāhaloṃ taye vel̤āṃ ||
mhaṇoni sakala jagālā || karūna galabalā sāṃgatoṃ || 45 ||
thoḍeṃ karā athavā phāra || pari manīṃ na dharā ahaṃkāra ||
teṇeṃ mī tuṣṭeṃ sarveśvara || vāheṃ bhāra tayācā || 46 ||
yadarthī śloka gītārthācā || pārthā prati niropilā sācā ||
toci abhiprāya yethīcā || manīṃ āṇā nirdhāra || 47 ||
madarthamapi karmāṇi kurvan siddhimavāpsyasi ||
tataḥ karmaphalatyāgastyāgācchātiranaṃtaraṃ || 11 ||
aiseṃ phalāśārahita dāna || je karitī madarpaṇa ||
te priya maja lāguna || bahu boluna kāya dāūṃ || 48 ||
jayā āvaḍī mokṣācī || teṇeṃ pūjā karāvī nemācī ||
malamāsa viśeṣācī || sāmogrī puṇyācī apāra || 49 ||
yo gaṃtuṃ vāṃcchati svarga gopūjāṃ sakaroti vai ||
adhimāse viśeṣeṇa subhakttyā yavasādinā || 12 ||
aiseṃ heṃ go mahimāna || tuja myāṃ keleṃ nivedana ||
mhaṇoni svaye janārdana || lakṣmīprati āpaṇa sāṃgata || 50 ||
toci abhiprāya āghavā || tumhāṃ śrotiyāṃ baravā ||
prākṛta bhāṣeciyā gauravā || kiṃtu na dharāvā mānasīṃ || 51 ||
saṃmati sākṣa ghyāvī ādareṃ || mājhīṃ padmaracane hotī akṣareṃ ||
sphūrtīdātā śrī raghuvīreṃ || tayā ādhāreṃ vadaloṃ paiṃ || 52 ||
aisiyā gopūjanāceṃ vidhāna || bhāveṃ karitī pūjonī dāna ||
tayācī yamayātanā cukona || pāve sadana mokṣāceṃ || 53 ||
yadarthī saṃśaya na dharāvā || sākṣepeṃ śloka parisāvā ||
saṃmatesīṃ pratyaya pāhāvā || padmapurāṇīcā pai || 54 ||
pūjanaṃsaṃ pravakṣyāmi gavāmaghanivāraṇaṃ ||
dānaṃ deyaṃ viśeṣeṇa svargadaṃ sukhadaṃ nṛṇāṃ || 13 ||
maga lakṣmī mhaṇejī mādhavā || aisā mahimā sāṃgatāṃ baravā ||
parī saṃdeha mājhiyā bhāvā || to nirasāvā svāmiyāṃ || 55 ||
gautamī devī avatārī || āṇi pracitīsa paraupakārī ||
devī tī viṣṭhābhakṣaka nirdhārī || kāya mhaṇoniyā || 56 ||
maga bole ramādhavo || aika yācā abhiprāvo ||
śāpāstava pāhāho || viṣṭhābhakṣaka te jālī || 57 ||
tarī śāpa to kavaṇācā || parise bhāva paiṃ yethīṃcā ||
sadāśive didhalā sācā || śāpa sācā tiyeteṃ || 58 ||
ekadāṃ āmhīṃ āṇi caturānana || geloṃ kailāsā lāguna ||
pari caturānanāteṃ abhimāna || sṛṣṭikartā mī eka || 59 ||
teṃ jāṇoni sadāśiveṃ || brahmayāteṃ nivedileṃ baraveṃ ||
je āmuce muguṭāteṃ avalokāveṃ || āṇi sattvara yāveṃ māghāreṃ || 60 ||
tayā dekhatāṃ āmhālāgī || niropitā jhālā mahāyogī ||
āmuceṃ padatal̤a pāhūna vegīṃ || paratūna yāveṃ māghāreṃ || 61 ||
aisī ājñā kailāsanātheṃ || didhalī āmhāṃ ubhayatāteṃ ||
abhimānī jāṇonī brahmayāteṃ || muguṭa śodhāteṃ to gelā || 62 ||
maga āmhīṃ jāūna pātāl̤ā || śodhitā jāloṃ rasātal̤ā ||
atal̤a vital̤a sutal̤ā || sapta pātāl̤ā śodhileṃ || 63 ||
parī ṭhāva na lāge caraṇācā || khedakhinna hoūna tetheṃ sācā ||
paratona āloṃ na bolaveṃ vācā || śivājaval̤ī || 64 ||
adhodṛṣṭī adhomukha || heṃ dekhūna kailāsanāyaka ||
māteṃ āśvāsoni nāveka || baisa kṣaṇa eka pai ātāṃ || 65 ||
to ikaḍe brahmadeveṃ kāya keleṃ || ekavīsa svarga dhuṃḍāl̤ile ||
parī muguṭācā aṃta na kal̤e || mhaṇe paratoni jātā bheda na dise majalāgīṃ || 66 ||
taṃva kuḍībuddhī upajalī aṃtarī || to dhenu āṇi ketakīteṃ pācārī ||
sākṣa dyāvayā śivājaval̤ī || calā samāgame mājhiyā || 67 ||
aisī samāgameṃ gheūnī || kamal̤āsana ālā kailāsa bhuvanīṃ ||
rudrākṣāteṃ namūnī || bolatā jālā pai || 68 ||
parama āveśe bole tevhāṃ || muguṭa pāhunī sadāśivā ||
sākṣī gheūni yedhavāṃ || darśanāteṃ pai āloṃ || 69 ||
sākṣa pusatā caṃdramaul̤ī || asatya vadale te vel̤īṃ ||
mhaṇoni krodheṃ śāpilīṃ || doghāteṃ nīlakaṃṭhe || 70 ||
taiṃ pāsunī viṣṭhābhakṣaka || dhenū jhālī ase dekha ||
apūjya jhālā to ketaka || aisā kathānaka pūrvīcā || 71 ||
tujhiyā saṃśayācī nivṛttī || jālī kī nase cittīṃ ||
dhenū sarvāṃgī pavitra mhaṇatīṃ || mukha jāṇa teṃ apavitra || 72 ||
māgutī saṃśayāteṃ dharūna || mhaṇe mādhavā lāgūna ||
tarī sarasvatīteṃ nivāsasthāna || jivhāgrīṃ ase kīṃ || 73 ||
aisiyā kuścal̤asthānīṃ || sarasvatīte nivāsa kāya mhaṇunī ||
maga bole mokṣadānī || aika kathanīṃ teṃcī paiṃ || 74 ||
eke divaśīṃ ekadāṃ || brahmadeva cevalā buddhivādā ||
kāmabuddhīneṃ peṭalā madā || sarasvatīsīṃ || 75 ||
heṃ aṃtarīṃ jāṇavileṃ śivāteṃ || maga śāpileṃ tiyeteṃ ||
akul̤īṃ ghaḍe vāsa tūteṃ || apavitra te garvita || 76 ||
aisā śāpa sarasvatīsī || detā jhālā kailāsavāsī ||
mhaṇoniyāṃ jivhāgresī || nivāsa tayesīṃ pai jālā || 77 ||
ātāṃ kaliyugā mājhārī || kupātrīṃ te nivāsa karī ||
āṇi kul̤ivaṃtāce gharīṃ || kul̤īṃ upaje mūrkhaputra || 78 ||
tathāpi vidyā asalī kiṃcita || tarīṃ garve kelā tyācā niḥpāta ||
tayā garvāneṃ vātāhata || akul̤īṃ jana karitātī || 79 ||
kuścita manuṣyāce dehīṃ || vidyāprāpta hotāṃ pāhīṃ ||
maga boloṃ nedī kavaṇāsahī || madabal̤eṃ vidyeceni || 80 ||
aso ātāṃ heṃ prastuta || puḍheṃ hoṇāreṃ teṃ kathileṃ niścita ||
parī je jana śuciṣmaṃta || tayāneṃ āpuleṃ hita sādhāveṃ || 81 ||
akiṃcana asaliyā jāṇa || parvakāl̤īṃ na ghaḍe dānapuṇya ||
grahaṇa āliyāhī jāṇa || nedī bhijavūna aḍakāru kā || 82 ||
mhaṇoniyā malamāsīṃ || bhāve sevāveṃ devāsīṃ ||
pūjāveṃ ati ādareṃsī || gobrāhmaṇāsīṃ ādareṃ || 83 ||
aisī eka māsa karitāṃ pūjā || maja abhāra hoya adhokṣajā ||
kṛpāl̤ū hoūniyāṃ pūjā || ghālūna nivārī pāpāteṃ || 84 ||
pāpe hotāṃ nirmukta || maga sahajacī mokṣaprāpta ||
mhaṇoniyāṃ heṃ vrata || malagāsīṃ sevāveṃ || 85 ||
itukā itihāsa baravā || lakṣmīteṃ nivedī mādhavā ||
toci abhiprāvo āghavā || tumhāṃ puḍheṃ vistārilāse || 86 ||
iti śrīmalamāsa māhātma || padmapurāṇīceṃ saṃmata ||
manoharasuta viracita || dvitīyodhyāya saṃpūrṇa || 87 ||
śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
|| ovī saṃkhyā || 87 || śloka 13 ||
|| iti dvitīyodhyāyaḥ ||

Explore More