શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
જય અયોધ્યાવાસી શ્રીરામા ॥ ચરાચરાચ્યા ફલાંકિતદ્રુમા ॥
સદાસર્વદા તવ નામી પ્રેમા ॥ દે નામ મહિમા પતિતા પૈ ॥ ૧ ॥
તોડુનિયાં ભવપાશ બંધન ॥ અખંડ ઘડો મજ ભજન ॥
હેંચિ દેઈ કૃપાદાન ॥ વરદાનેં આપુલિયા ॥ ૨ ॥
આતાં ઐકા શ્રોતેજન ॥ મલમહાત્મ આખ્યાન ॥
જેં આચરલિયા ઘડે પુણ્ય ॥ કરા શ્રવણ ભાવાર્થે ॥ ૩ ॥
શ્રવણ કેલિયા સતત ॥ વ્રતાચેં ફળ હોય પ્રાપ્ત ॥
દાન પુણ્ય ન ઘડે જરી તપ ॥ તરીં ઘ્યાવેં માપ શ્રવણપંથી ॥ ૪ ॥
યા મલમાસાચે ઠાયીં જાણ ॥ કરાવેં ગોબ્રાહ્મણસેવન ॥
મ્હણોન લક્ષ્મીપ્રતી નારાયણ ॥ કરી કથન તેચિ ઐકા ॥ ૫ ॥
યત્પુરા ભવતાપ્રોક્ત પૂજનં બ્રાહ્મણસ્યચ ॥
મલમાસે પ્રકર્તવ્યં નરૈઃ સ્વર્ગેપ્સુભિઃ સદા ॥ ૧ ॥
કીં દૃશો બ્રાહ્મણઃ પ્રોક્તઃ કથં પૂજોમલિમ્લુચે ॥
કિં ફલં લભતે મર્ત્યઃ પૂજનાચ્ચ દ્વિજન્મનઃ ॥ ૨ ॥
શ્રીરુવાચ ॥ લક્ષણં બ્રૂહિ વિપ્રાણાં દેવાધીનાં સુરેશ્વર ॥
કથં સંજ્ઞાયતે નાથ એતદેવોચ્યતાં મમ ॥ ૩ ॥
જયા ઇચ્છા વાટે અંતઃકરણીં ॥ પાપાચી ઝાલી પાહિજે ધુણી ॥
તરી પૂજાવેં બ્રાહ્મણાલાગુની ॥ અગત્ય કરૂનિ મલમાસ ॥ ૬ ॥
તરીં તે બ્રાહ્મણ અસાવે કૈસે ॥ ઇહીં લક્ષણીં જાણ ઐસે ॥
ઐકતાંચી સંશય નિરસે ॥ મનીં ઠસે પ્રબોધુ ॥ ૭ ॥
મુખ્ય બ્રાહ્મણાચેં લક્ષણ ॥ કરાવેં ષટ્કર્માચરણ ॥
અધ્યયન અધ્યાપન ॥ ઉપાસન અગ્નીચેં ॥ ૮ ॥
તપશ્ચર્યા કરાવી જાણ ॥ સુશીળ વરી સંધ્યાસ્નાન ॥
કરૂનિ નસાવેં લોલુપ્તપણ ॥ સંતુષ્ટ મન અસાવેં ॥ ૯ ॥
અસંતુષ્ટ દ્વિજનષ્ટ ॥ અસંતુષ્ટ અસલિયા વરિષ્ઠ ॥
તરિ તો ન મ્હણાવા શ્રેષ્ઠ ॥ ઐસેં સ્પષ્ટ વેદ બોલે ॥ ૧૦ ॥
મ્હણોનિ લક્ષણયુક્ત બ્રાહ્મણ ॥ તેચિ શ્રેષ્ઠ ચહુંવર્ણાતેં જાણ ॥
આતાં ઐકા આણિક કથન ॥ વર્તતી કૈસેની બ્રાહ્મણાતે ॥ ૧૧ ॥
જે કરિતી અશ્વસેવન ॥ ઉપર્જિતી ઇતરા લાગુન ॥
યુદ્ધહવ્યાસ મનીં ધરૂન ॥ કરિતી સેવન નૃપાચેં ॥ ૧૨ ॥
તેથેં કૈચેં સંધ્યાસ્નાન ॥ ન ઘડે ષટ્કર્માચરણ ॥
તરી તો ક્ષત્રિય ધર્મપૂર્ણ ॥ તોહી સંપૂર્ણ નસે પૈ ॥ ૧૩ ॥
અશ્વ ઉપર્જિતી નિજાંગેં ॥ જે કરિતી સંસાર સાંગેં ॥
તેથેંહી અશ્વવિક્રય આંગેં ॥ ન ઘડે સાંગ તયાતેં ॥ ૧૪ ॥
મ્હણોન ક્ષત્રિય ધર્મી બ્રાહ્મણ ॥ તે પૂજના યોગ્ય નવ્હેતી જાણ ॥
આતાં ઐકા દુસરેં લક્ષણ ॥ સાંગતોં જાણ બ્રાહ્મણાચેં ॥ ૧૫ ॥
પશુસેવા નિરંતર કરૂન ॥ જે કરિતી વાણિજ્ય કર્માચરણ ॥
ધન મેળવિતી ભાડેં કરૂન ॥ તે વૈશ્ય જાણ મ્હણાવે ॥ ૧૬ ॥
ત્યાહીવરી રસવિકય ॥ ઘૃતમધુલવણાદિ પાહે ॥
ઘૃતમધુ સંચય આહે ॥ તુળરાશી અપાર ॥ ૧૭ ॥
નાના વસ્તુજાત સંગ્રહ ॥ કરૂન કરી જો વિક્રય ॥
તો વૈશ્યધર્મા બ્રાહ્મણ પાહે ॥ ન સાહે પ્રતિગ્રહીં ॥ ૧૮ ॥
ઐસેં કર્મ બ્રાહ્મણ આચરતાં ॥ તરિ તો વૈશ્ય બોલિજે તત્વતા ॥
બ્રાહણપણાચી વાર્તા ॥ બોલોં નયે જાણ પાં ॥ ૧૯ ॥
પશુસેવા કરૂન નિત્ય ॥ કૃષિકર્માતેં આચરત ॥
તેણેંચ યોગેં સંસારકૃત્ય ॥ ચાલવિતી નિરંતર ॥ ૨૦ ॥
તેથે સ્નાન સંધ્યાતેં કૈચી ॥ અષ્ટૌપ્રહર ચિંતા કૃષીચી ॥
હોય ન હોય તયાચી ॥ કરણેં ઘડે તયાતેં ॥ ૨૧ ॥
મ્હણોનિ ઐસે જે કા બ્રાહ્મણ ॥ તે શૂદ્રા ઐસે મ્હણાવે જાણ ॥
પ્રતિગ્રહ તયા લાગૂન ॥ ન દ્યાવા જાણ ધર્મિષ્ટેં ॥ ૨૨ ॥
આતાં પરઘાત કર્મે કરી ॥ નીચ યાતીચી સંગતી ધરી ॥
વાટ પાડોનિ વસ્તુ હરી ॥ જીવેં મારી પ્રાણિયા ॥ ૨૩ ॥
ચૌરકર્મે કરૂનિ જાણ ॥ ઉદરનિર્વાહ ચાલવી આપણ ॥
દુસર્યાચે દ્રવ્ય અભિલાષૂન ॥ ઉપાર્જન ચાલવી જો ॥ ૨૪ ॥
કરિતાં અભિલાષ દ્રવ્યાલા ॥ બહુત મનીં સંતોષલા ॥
મ્હણે આજ લાભ મોઠા ઝાલા ॥ પુઢેં તયાલા સુટકા કૈચી ॥ ૨૫ ॥
ઐસા ન કરી જો વિચારાતેં ॥ આણિ અન્યોન્ય કર્મી પ્રવર્તે ॥
ભક્ષાભક્ષણેંચિત્તેં ॥ કૃતઘ્નતા સદા વસે ॥ ૨૬ ॥
નાહીં સંધ્યા નાહીં સ્નાન ॥ નાહીં પિતરાંચેં તર્પણ ॥
તેથેં કૈચા ધર્મ આણિ દાન ॥ પર્વકાળ ધર્મ તોહી નેણેં ॥ ૨૭ ॥
પાપદ્રવ્ય સાંચલેં સાચી ॥ સેવા કરી નિત્ય કુટુંબાચી ॥
પરી નેણેં સ્વધર્માચી ॥ નિત્ય પાપાચી વાસના ॥ ૨૮ ॥
નિત્ય અનિત્ય ક્રિયા પાહીં ॥ ઠાઊકેં નસે જયા હ્રદયીં ॥
તરી તો બ્રાહ્મણ ઐસા પાહી ॥ દ્વિપાદ પશુ બોલિજેં ॥ ૨૯ ॥
જો બ્રાહ્મણાંચેં ઋણ ઘેઉની ॥ પુનઃ ન દેત તયા પરતુની ॥
મોઠા લાભ ઝાલા મ્હણોની ॥ નિજ મનીં હર્ષિત ॥ ૩૦ ॥
તરી બ્રહ્મસ્વહરણા ઐસેં પાહીં ॥ મારક વિષ દુસરેં નાહીં ॥
નેઊન ઘાલી અપાયીં ॥ રવરવ નરકાંત પૈ ॥ ૩૧ ॥
આધીંચ બ્રહ્મસ્વ મારક ॥ ત્યાહીવરી કૃતઘ્ન મારક દેખ ॥
દ્રવ્યાવરી જો સદા આસક્ત ॥ પોટ ન ખાય અન્નાતેં ॥ ૩૨ ॥
ઐશિયાચેં ઋણ ઘેઉની ॥ જો ન દેઈ માગુત્યાનીં ॥
તરી તો પચે નરકભુવનીં ॥ પરી સુટકા તયા લાગુની અસેના ॥ ૩૩ ॥
યેચવિષયીં ઇતિહાસ ॥ ઐક હોઊની સાવકાશ ॥
પુરાણાંતરીં સંમતાસ ॥ પાહાવેં બરેં આદરેં ॥ ૩૪ ॥
ઋણ વૈર આણિ હત્ત્યા ॥ હેં તો ન ચુકે સર્વથા ॥
મ્હણોન દૃષ્ટાંતાસી કથા ॥ આકર્ણવૂં બરી ॥ ૩૫ ॥
કોણે એકે દેશીચા બ્રાહ્મણ ॥ ક્ષત્રિયધર્મી પરમ નિપુણ ॥
અશ્વાવરી આરૂઢોન ॥ વિદેશા લાગુની તો ગેલા ॥ ૩૬ ॥
ઘરીં કુટુંબ અસે સર્વહી ॥ પરી ધનાશા ધરૂન જીવીં ॥
વરી શૂરત્વાચી ઉર્મી પાહીં ॥ આંગીં બૈસે તયાચ્યા ॥ ૩૭ ॥
મ્હણોનિ પાતલા વિદેશા ॥ ધનાલાગીં ચાલિલી વયસા ॥
વર્ષે ક્રમિલીં દ્વાદશા ॥ દ્રવ્ય આશા બહુતચી ॥ ૩૮ ॥
ધનાશા ધરૂનિ બહુત ॥ ઉપાર્જિતા જાલા નૃપનાથ ॥
ધન મેળવિલે બહુત ॥ ઐકા ગણતી તયાચી ॥ ૩૯ ॥
સુવર્ણનાણેં સાતશત ॥ દ્રવ્ય જાલેંસે નિભ્રાંત ॥
મગ મનીં ઉપજલા હેત ॥ ગૃહ આશા ચિત્તાંત ઉદ્ભવલી ॥ ૪૦ ॥
નિરોપ ઘેઊન માઘારી ॥ પરતતા જાલા નિજમંદિરીં ॥
તંવ માર્ગી કાય ઝાલી પરી ॥ તેચિ નિર્ધારીં ઐકિજે ॥ ૪૧ ॥
દૂરદેશી વિદેશ પંથ ॥ માર્ગ ક્રમી દિવસ બહુત ॥
યેત યેતાં એકા માર્ગાત ॥ સ્નાનાતેં ઉતરે મધ્યાન્હીં ॥ ૪૨ ॥
વારૂ ઉભા કરૂન તેથ ॥ વસ્ત્રેં ફેડૂન સમસ્ત ॥
એકઝરા ઉપસોનિ તેથ ॥ સ્નાન કરીત બૈસલા ॥ ૪૩ ॥
સ્નાનસંધ્યા વરચેંવરી ॥ કરૂન સોડિલી સિદોરી ॥
તાંબુલ ઘેઊન વરચેવરી ॥ પરીધાન કરી લગબગેં ॥ ૪૪ ॥
લગબગ ઝાલી જાણ્યાચી ॥ મનીં આસ ઉદ્ભવલી કુટુંબાચી ॥
મ્હણે આજચ ભેટ ઘેઊં તયેચી ॥ પરી ગાઠોડી ધનાચી વિસરલા ॥ ૪૫ ॥
બૈસોન અશ્વાવર પાહીં ॥ નિઘતા ઝાલા લવલાહીં ॥
દ્રવ્ય આઠવૂન તયાચે હ્રદયીં ॥ હર્ષે પાહી વિસરલા ॥ ૪૬ ॥
તંવ તો ગેલિયા માગે જાણ ॥ એક પાંથિક બૈસલા યેઊન ॥
તયાને નિરખિતાં ઠિકાણ ॥ સાંપડલેં ધન અનાયાસે ॥ ૪૭ ॥
મગ ઉઠોનિ અતિ તાંતડી ॥ નિઘતા ઝાલા લવડસવડી ॥
મ્હણે પુઢે કરાવી પરવડી ॥ સ્નાન આણિ ઉપહારુ ॥ ૪૮ ॥
મ્હણોન તો પંથ ક્રમિત ॥ તંવ આણિક એક શૂદ્ર તેથ ॥
યેઊનિયાં બૈસત ॥ સિદોરિ સોડીત ભક્ષાવયા ॥ ૪૯ ॥
ઇકડે માર્ગી જાતાં અશ્વાવરી ॥ સ્મરણ કરિતો અંતરી ॥
તંવ દ્રવ્ય ન દિસે પદરીં ॥ વિસર નિર્ધારી મજ જાલા ॥ ૫૦ ॥
મ્હણોન તૈસાચી અશ્વ પિટિત ॥ યેતા ઝાલા પૂર્વસ્થળાતે ॥
જેથે કેલેં અસે સ્નાનાતેં ॥ આલા તેથે લગબગે ॥ ૫૧ ॥
તો તેથે શૂદ્ર અસે બૈસલા ॥ પાહૂન તયાતે બોલતા ઝાલા ॥
તુમ્હીં યેથે કેધવાં આલાં ॥ તે આમ્હાલા સાંગિજે ॥ ૫૨ ॥
તંવ શૂદ્ર બોલે તે સમયીં ॥ ક્ષણ એક અવકાશ જાલા પાહીં ॥
મગ તો મ્હણે યા ઠાયીં ॥ ધન તુજ સાપડલેં પૈ માઝેં ॥ ૫૩ ॥
શૂદ્ર મ્હણે મી નેણે સર્વથા ॥ તુઝા દ્રવ્યાર્થ કેઉતા ॥
યેરુ વદે શત સાતા ॥ દ્રવ્યાર્થ માઝેં સુવર્ણ ॥ ૫૪ ॥
તેં તુવાં અભિલાષિલેં ॥ માઝેં મજ દેતાં ભલેં ॥
નાહીં તરી જાસી વધિલે ॥ મજ હસ્તેં પાપિષ્ટા ॥ ૫૫ ॥
યેરુ આણ વાહે તે સમયીં ॥ મગ મ્હણે માઝા ઝાડા ઘેઈ ॥
મહાપુરુષા તૂં કવણે ઠાયીં ॥ વિસરલાસી ધનાતેં ॥ ૫૬ ॥
ઐસા કલહ ઉભયતાં ॥ હોત અસે હો તત્વતાં ॥
શૂદ્રાજવળી ન દેખે તત્વતા ॥ મગ પ્રવર્તલા ઘાતા તયાચિયે ॥ ૫૭ ॥
મગ તયાતેં મ્હણે તે વેળે ॥ બરેં ઝાલેં તેં બરેં ઝાલેં ॥
પરી મી સ્વસંતોષેં આપુલેં ॥ અર્ધભાગ દેતોં તૂંતેં ॥ ૫૮ ॥
અરે માઝી દ્વાદશ વર્ષાચી કમાઈ ॥ તૂં અભિલાષૂં નકો યા ઠાયીં ॥
યેરૂ આણ વાહોનિ મ્હણે નાહીં ॥ નેત્રીં પાહીં દેખિલીં મ્યાં ॥ ૫૯ ॥
મગ સક્રોધ હોઊન અંતર ॥ વસ્ત્રેં પુસૂનિ ખડ્ગધાર ॥
તાત્કાળ તયાચેં શરીર ॥ છેદિતા ઝાલા પૈ ॥ ૬૦ ॥
ક્ષતેં ક્ષીણ હોઊનિ અંતરી ॥ મ્હણેં આતા કેઉતા જાવેં ઘરીં ॥
મુખ સ્વકુટુંબાતેં કેવી દાઊં તરી ॥ મ્હણોન માઘારીં મુરડલા ॥ ૬૧ ॥
ઇતુકા વૃત્તાંત યેથેં ઝાલા ॥ પહા લાભ કવણાલા કવણ મેલા ॥
ઐસી તે અસે વિચિત્ર લીળા ॥ પુઢેં કથેલા અવધાન દ્યાવેં ॥ ૬૨ ॥
અંતરિક્ષ જાતાં નારદમુની ॥ ઇતુકા વૃત્તાંત દેખિલા નયનીં ॥
મગ તૈસાચ વૈકુંઠા લાગુની ॥ ત્વરેં કરૂનિ પાતલા ॥ ૬૩ ॥
ભાવેં નમિલા દેવરાણા ॥ ઇહીં મસ્તક ઠેવિલા ચરણા ॥
પુસતે જાલે આગમના ॥ કોઠુની યેણેં પૈ ઝાલેં ॥ ૬૪ ॥
નારદ મ્હણે હો ઘનનીળા ॥ ફિરત ફિરત આલોં ભૂતળા ॥
પરી તેથેં દેખિજે લીળા ॥ તી દયાળા અવધારીં ॥ ૬૫ ॥
મગ સવિસ્તર કથન ॥ જાલેં તેં કથી બ્રહ્મનંદન ॥
મ્હણે લાભ કવણા લાગુન ॥ આણિ મરણ કવણ પાવલા ॥ ૬૬ ॥
ઐસિ અન્યાયાચી પરવડી ॥ તૂં નિરખિસી કીં આવડી ॥
હે જગામાજી તુઝી પ્રૌઢી ॥ બરી ન દિસે ગોવિંદા ॥ ૬૭ ॥
તૂં તવ ત્રૈલોક્યાચા નાથ ॥ હા અન્યાય નસે અવગત ॥
હી તવ કરણી અદ્ભુત ॥ બરી ન દિસે તુજલાગીં ॥ ૬૮ ॥
ઐકૂનિયા મુનીચે વચના ॥ હાંસેં આલેં જનાર્દના ॥
મ્હણે હા અપરાધ માતેં જાણા ॥ ન લાવાવા દયાનિધે ॥ ૬૯ ॥
હે તો જ્યાચી કરણી જૈશી ॥ ભોગિતી જાણ હો તૈસી ॥
તેં દૂષણ ઠેવિતાં આમ્હાસી ॥ જાણૂન હોસી અજ્ઞાન ॥ ૭૦ ॥
આતાં ઐકિજે કથન ॥ ઋણ આણિ હત્ત્યા જાણ ॥
ન ચુકે કવણાલાગૂન તેંચિ કારણ અવધારીં ॥ ૭૧ ॥
જયાતેં પ્રાપ્ત ઝાલેં જેં ધન ॥ તો પૂર્વી હોતા સધન ॥
તયાપાસૂની ઘેતલેં ધન ॥ મેલા શૂદ્ર તેણેં પૈ ॥ ૭૨ ॥
જયાનેં મારિલેં શૂદ્રાસીં ॥ તો જામિન જાલા હોતા ત્યાસીં ॥
વાયદા ભરતાં દિવસાદિવસીં ॥ નેદિ દ્રવ્યાસી માગતાં ॥ ૭૩ ॥
મગ ત્યા સાવકારેં તગાદા ॥ જામિનામાગેં લાવિલા સદાં ॥
યેરૂ પેટલાસેં દ્વંદા ॥ પરી તો નુસધા નાયકે ॥ ૭૪ ॥
મગ દેણ્યાચી કાળજી ભારી ॥ ન સોસેચી નિધારી ॥
મ્હણોન પોટીં ઘાતલી સુરી ॥ પ્રાણ નિર્ધારી તેણેં દિધલા ॥ ૭૫॥
આતાં જો હોતા સાવકાર ॥ તોચી દ્રવ્ય ઘેઊન ગેલા સમગ્ર ॥
જ્યાચેં ગેલેં તો હોતા જામીન થોર ॥ મ્હણોન પ્રકાર હા જાલા ॥ ૭૬ ॥
આપલી જામિનગત ઉગવૂન ॥ શેખીં ત્યાચાહી ઘેતલા પ્રાણ ॥
પૂર્વી ત્યાચે ઘરીં સુરી ઘેઊન ॥ દિધલા હોતા પ્રાણ પૈં તેણેં ॥ ૭૭ ॥
તોચિ અંતરીં સાધૂન વૈર ॥ ખડ્ગેં તોડિલેં તયાચેં શીર ॥
હા તંવ બોલ કવણાવર ॥ સાંગા મુનિ નિર્ધારેં ॥ ૭૮ ॥
ઐકૂન વિષ્ણુમુખીચી વાણી ॥ તટસ્થ જાલા નારદમુની ॥
મગ નમસ્કાર કરૂની ॥ ઊર્ધ્વપંથેં તો ગેલા ॥ ૭૯ ॥
ઐસી હે દૃષ્ટાંતીં કથા બરવી ॥ શ્રોતિયાતેં નિવેદિલી આઘવી ॥
યાલાગીં જીવીં ગોષ્ટી ધરાવી ॥ સરતી કરાવી વચનીં હે ॥ ૮૦ ॥
આદૌ બ્રાહ્મણાચેં ઘેઊં નયે ઋણ ॥ ઘેતલિયા ન ઠેવિજે જાણ ॥
તેં તો અપાયાચેં કારણ ॥ હોય નિઃસંતાન પૈ તેણેં ॥ ૮૧ ॥
અસો આતાં હેં માગીલ કથન ॥ આઠવ દેતોં તુહ્માંલાગૂન ॥
માગેં નિવેદિલા બ્રાહ્મણધર્મ જાન ॥ સર્વ જનીં પરિસિલા ॥ ૮૨ ॥
તરિ મ્હણાલ કૈસેં કથન ॥ પરિસીજે વ્યાસ વચન ॥
માઝેં પદરીંચે ન હોતી જાણ ॥ શ્લોકી જાણ પુરાણીંચે ॥ ૮૩ ॥
અશ્વવાહનતત્વજ્ઞઃ સંગ્રામે નચભીઃ ક્વચિત ॥
આરંભે નીતિમાન્ શૂરઃક્ષત્રિયોસૌ પ્રકીર્તિતઃ ॥ ૪ ॥
લોહકર્મણિઃ નિષ્ણાતઃ પશૂનાં પરિપાલકઃ ॥
કૃષિવાણિજ્યકર્તાચ સવિપ્રો વૈશ્ય ઉચ્યતે ॥ ૫ ॥
સ્નેહલાક્ષાતિલાનીલી ક્ષારંક્ષીરઘૃતંમધુ ॥
મદ્યાદિ વિક્રયીવિપ્રઃ સશૂદ્રઃ પરિકીર્તિતઃ ॥ ૬ ॥
ભક્ષ્યાભક્ષ્ય સમોયસ્તુ સમોદારાન્યયોરપિ ॥
કૃત્યાકૃત્યં ન જાનાતિ કૃતઘ્નો બ્રાહ્મણઃ પશુઃ ॥ ૭ ॥
ઐસિયા શ્લોકાધારેં કરૂન ॥ કેલેં બ્રાહ્મણ ધર્માચે નિરોપણ ॥
મ્હણોની ન ઠેવા જી દૂષણ ॥ મજલાગૂની સ્વામિયાં ॥ ૮૪ ॥
ગ્રંથગર્ભી અસે ભાવ જૈસા ॥ તરી વદાવા લાગે મગ તૈસા ॥
તરીં બ્રાહ્મણ પાહિજે કૈસા ॥ તેહી દશા અવધારીં ॥ ૮૫ ॥
શ્રીવિષ્ણુ રુવાચ ॥
મિતાશ્યધ્યાપકશ્ચૈવ સંતુષ્ટોવિજિતેંદ્રિયઃ ॥
વેદશાસ્ત્રાર્થતત્વજ્ઞો વિપ્રોદેવઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥ ૮ ॥
અકષ્ટ ફલમૂલાશી વનવાસરતઃ સદા ॥
કુરુતેહરહઃ કર્મ સવિપ્રઋષિરુચ્યતે ॥ ૯ ॥
પુરાણકથકો વિપ્રો વ્યાસરૂપીહરિઃ સ્વયં ॥
તદ્ભક્તિં કુર્વતાંનૃણા ગંગાસ્ન નં દિને દિને ॥ ૧૦ ॥
ઇહીં લક્ષણીં પાચારૂનિ બ્રાહ્મણ ॥ તયાચી પૂજા અગત્ય કરૂન ॥
મગ યથાનુશક્ત્યા દ્યાવેં દાન ॥ અપૂપાન્નકૃતેસી ॥ ૮૬ ॥
ઘૃતશર્કરાયુક્ત પાહીં ॥ તીન દશક વરી તીનહી ॥
દક્ષિણેસહીત બરવીં ॥ ઘૃતયુક્ત તૈ દીજે ॥ ૮૭ ॥
વાપીકૂપ સરોવર જીવન ॥ તેથેં કરાવયા પ્રાતઃસ્નાન ॥
ઐસેં માસવરી કરિતાં જાણ ॥ ઘડે પુણ્ય તેં ઐકા ॥ ૮૮ ॥
એવ જ્ઞાત્વાનરૈઃ સેવ્યઃ પુરાણજ્ઞો મલિમ્લુચે ॥
પ્રયાગાદધિકં પુણ્યં તસ્ય વિપ્રસ્ય સેવનાત્ ॥ ૧૧ ॥
ગંગા-યમુના સરસ્વતી પાહી ॥ તેં પ્રયાગ સ્નાન ઘડે દેહીં ॥
વરી બ્રાહ્મણપૂજા બરવી ॥ સ્નેહેં કરાવી આદરેં ॥ ૮૯ ॥
તેણેં પુણ્યેં કરૂનિ જાણ ॥ હોય પાપમળાચેં ક્ષાળણ ॥
અપમૃત્યુ ગંડાતર દૂર હોઊન ॥ વૈકુંઠભુવન તો પાવે ॥ ૯૦ ॥
રાજા હો અથવા રંક ॥ સર્વાસ લાભ સમાન દેખ ॥
યદર્થી સંશય આણિક ॥ ન ધરાવા દેખ માનસીં ॥ ૯૧ ।
કાળેં કરૂનિ તીર્થાચેં ફળ ॥ શરીર શક્તિ યાત્રા સફળ ॥
કાળેં કરૂનિ તીર્થાચેં ફળ ॥ શરીર શક્તિ યાત્રા સફળ ॥
દ્રવ્યશક્તિ યજ્ઞાચેં ફળ ॥ સેવા ફળ બ્રાહ્મણાચી ॥ ૯૨ ॥
બ્રાહ્મણ સેવા ફળે તત્કાળ ॥ આતૃપ્ત ભોજન ઘાલિતાં સકળ ॥
આશીર્વાદ દેતી સુફળ ॥ તોચિ ફળે ભાવિકા ॥ ૯૩ ॥
મ્હણોનિ દેવાચેં મુખ ॥ તે બ્રાહ્મણ જાણિજે દેખ ॥
યાલાગીં સેવા અધિક ॥ માસામાજી નિર્ધારેં ॥ ૯૪ ॥
ક્વચિત્ વેદમંત્રોચ્ચારી ॥ ક્વચિત્ પુરાણજ્ઞ જરી ॥
તરીં ઘેતલા શાસ્ત્રાધારીં ॥ દાનાધિકારી અસે તો ॥ ૯૫ ॥
ઐસા ઇતિહાસ બરવા ॥ નિવેદિલા તુમ્હાં સર્વા ॥
યેથેં સંશયો ન ધરાવા ॥ શાસ્ત્રીં ઘ્યાવા પ્રત્યયો ॥ ૯૬ ॥
સ્વસ્તિશ્રી અધિક માહાત્મ્ય ॥ બ્રહ્માંડ પુરાણ સમંત ॥
મનોહરસુત વિરચિત ॥ ચતુર્થોઽધ્યાય ગોડ હા ॥ ૯૭ ॥
॥ ઓવી સંખ્યા ૯૭ ॥ શ્લોક ૧૧ ॥
॥ ઇતિ ચતુર્થોધ્યાયઃ ॥