Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 5

(Purushottam Maas Katha Adhyay 5 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 5

Purushottam Maas Katha Adhyay 5. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 158
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || śrīgurave namaḥ ||
jayajayājī gururāyā || moreśvaramahārājayā ||
namana tumaciyāṃ pāyāṃ || karā chāyā kṛpecī || 1 ||
tumaciyā kṛpecī naukā || paratīrā nyāveṃ bālakā ||
manīṃ dharilā jo āvaṃkā to || to siddhi neī kā dayānidhī || 2 ||
aikā ātāṃ śrotejana || kathā he puṇyapāvana ||
je aikatāṃ vaikuṃṭhabhuvana || lakṣmīnārāyaṇa saṃvāda hā || 3 ||
śrīviṣṇuruvāca || ekadopavanaṃ devijagmuryadukumārakāḥ ||
vihartuṃ sāṃba pradyumna cārubhānu gadādayaḥ || 1 ||
krīḍitvā suciraṃ kālaṃ vicaraṃtaḥ pipāsitāḥ ||
jalaṃnirudake kūpe dadṛśuḥ satvamadbhutaṃ || 2 ||
kṛkalāsaṃ girinibhaṃ vīkṣya vismitamānasāḥ ||
tasyacoddharaṇe yatnaṃ cakruste kṛpayānvitāḥ || 3 ||
aikā ho śrote sarva || brāhmaṇāceṃ māhātmya apūrva ||
māgeṃ kathileṃ tumhāteṃ sarva || ātāṃhī apūrva ākarpije || 4 ||
śrī viṣṇu svayeṃ āpaṇa || lakṣmīpratī karītase śravaṇa ||
teṃcī aikā sāvadhāna || karūni mana ekāgra pai || 5 ||
ekadāṃ mil̤ona sarva kṛṣṇakumara || khel̤ata hote tevhāṃ apāra ||
khel̤ata khel̤ata praveśale dūra || ekā araṇyāmājī te || 6 ||
taṃva tetheṃ khel̤atāṃ ceṃḍū usal̤alā || to jāūna ekā kūpāmājī paḍalā ||
taṃva tetheṃ pātalā arbhakamel̤ā || pāhatī kūpālāgīteṃ || 7 ||
tetheṃ āścarya dekhile nayanīṃ | tayā kūpāmājī takṣaṇīṃ ||
kṛkalāsa dekhilā tayāṃnīṃ || kṛkalāśa mhaṇaje saraḍa to || 8 ||
to saraḍa parvatā aisā || kāṃtī suvarṇamaya sahasā ||
mhaṇatī ājavarī saraḍa aisā || na dekhoṃ nijadṛṣṭīṃ || 9 ||
maga samagra mil̤ona eke ṭhāyīṃ || pravartaka jāle tyāci ḍoī ||
sarva mil̤ona te samayīṃ || karṣite jhāle tayāteṃ || 10 ||
carmabaṃdhanīṃ bāṃdhilā dṛḍha || taṃva bolatā jālā to saraḍa ||
he mūlaho sarvahī mūḍha || tumhāṃmājī prauḍha to kavaṇa || 11 ||
manuṣyavāṇī to bole pāhī || āścarya karūṃ lāgale sarvahī ||
maga sāṃba-pradyumna te samayī || bolate jāle tayāteṃ || 12 ||
mhaṇatī caturapaṇeṃ bolaśī bhāṣā || tarī tūṃ āhesa kavaṇa mahāpuruṣā ||
tujhī taṃva vhāvayā aiśīdaśā || kāraṇa kāya nivedīṃ || 13 ||
maga to saraḍa te kāl̤īṃ pāhīṃ || vadatā jālā tayāte dehīṃ ||
mhaṇe mūlaho aikā sarvahī || pūrvakathana mājheṃ heṃ || 14 ||
pūrvī mī nṛga rājeṃdra dekha || ikṣvākuvaṃśīṃ ase eka ||
rājyabhāra cālaviṃ viveka || dharmanyāya pratāpī || 15 ||
dāna karitaseṃ apāra || amita mājhā kārabhāra ||
vayasā suvarṇamaya sācāra || dekhuni suravara mānavatī || 16 ||
aiseṃ asatāṃ ekekāl̤īṃ || malamāsāciyā parvakāl̤īṃ ||
pācārūna vipramaṃḍal̤ī || godāneṃ toṣavitaseṃ || 17 ||
salakṣaṇīṃ sālaṃkārayukta || sahasra godāneṃ detase nitya||
puḍheṃ parisije vṛttāṃta || vartalā to avadhārā || 18 ||
ekā brāhmaṇāteṃ dhenu didhalī dāna || taṃva te kal̤apāṃta ālī pal̤ūna ||
dusare dinī sevakīṃ dharūna || ubhī kelī dānārtha || 19 ||
mī saṃkalpayukta pāhīṃ || dāna didhaleṃ te samayīṃ ||
brāhmaṇa gheūna jātāṃ svagṛhīṃ || pūrva divaśīṃcā bheṭalā dvijavara || 20 ||
tayāneṃ te dhenu ol̤akhilī || mhaṇeṃ maja he kāla dāna ālī ||
yerū mhaṇe rāyeṃ ātāṃci didhalī || majalāgunī svāmiyāṃ || 21 ||
mī to na deī tumhāteṃ || yerū jāūṃ na deī tayāteṃ ||
kalaha māṃḍilā ubhayatāṃteṃ || āle dhāṃvata majalāgīṃ || 22 ||
maga mī samajāvīṃ doghāṃteṃ || neṇoni aparādha ghaḍalā māteṃ ||
mhaṇe hiceni pālaṭe tumhāteṃ || dhenu detoṃ dusarī mī || 23 ||
aiseṃ tayāteṃ samajāvitāṃ || taṃva te nāyakatī ubhayaṃtā ||
maga sahasra godāneṃ tatvatāṃ || dyāvayā siddha jāhāloṃ || 24 ||
ekā dhenūce pālaṭeṃ || sahasra dyāvayā neṭeṃ ||
siddha jahālose haṭeṃ || parī nāyakatī ubhayatāṃ || 25 ||
maja te sāṃgatī śāstrādhāra || saṃkalpeṃ baddha jhālā to dvijavara ||
tayā pālaṭeṃ anya vicāra || tarī pāpa aghora teṃ ase || 26 ||
govikrayā samāna jāṇa || pāpa ghaḍe ho teṇeṃ dāruṇa ||
mhaṇona śāpileṃ majalāgūna || kṛkalāsa hoīṃ pāpiṣṭhā || 27 ||
vinākāraṇa hā śāpa tyāṇīṃ || didhalā ho majalāgunī ||
maga prārthitā jāloṃ madhuravāṇī || maga uśśāpa vāṇī bolile || 28 |
kṛṣṇakumārācī dṛṣṭī paḍatāṃ || taiṃ uddhāra hoya tujhā nṛpanāthā ||
tocī prasaṃga jāṇa ātāṃ || siddhanirutā pātalāse || 29 ||
puḍheṃ kālāṃtareṃ karūna || deha jhālā visarjana ||
yamadūta yeūni jāṇa || nele maja lāgūna yamalokā || 30 ||
yamāneṃ mājhā satkāra || kelā tetheṃ ati ādara ||
vipraśāpa parama durdhara || gāṃṭhīṃsa aseṃ mājheṃ paiṃ || 31 ||
tayāyogeṃ karūni jāṇa || maja bole sūryanaṃdana ||
tūṃ nṛpapuṇya pāvana || parī vipravacana na cuke || 32 ||
yālāgī nṛpavaryā pāhīṃ || maja bhogaṇe lāge saraḍa dehīṃ ||
mhaṇona prāpta jhāleṃ tiye samayīṃ || teṃcī pāhīṃ bhogūṃ ātāṃ || 33 ||
tarī tumhīṃ ātāṃ aikāveṃ || kṛṣṇadarśana maja karavāve ||
jāūna tayāteṃ nivedāveṃ || vṛttāṃta mājhā hā || 34 ||
aikūna tayāceṃ uttara || dhāṃvata gele kṛṣṇakumara ||
karūna devāteṃ namaskāra || samācāra sāṃgitalā || 35 ||
vṛttāṃta aikatāṃca deveṃ || dhāṃva ghetalī yadupuṃgaveṃ ||
darśana hotāṃcī ramādhaveṃ || uddhāra kelā tātkāl̤īṃ || 36 ||
pāhūniyāṃ svadehāsī || nṛgarāja pravartalā stutīsī ||
he janārdana ṛṣīkeśī || toḍīṃ bhavapāśāsī mājhiyā || 37 ||
he keśava madhumurasaṃharaṇā || he kṛṣṇa viṣṇujanārdanā ||
jagapāl̤akā dīnoddhāraṇā || nārāyaṇā dayānidhe || 38 ||
avalokitāṃ kṛpānayanīṃ || pūrvadeha āṭhavalā manīṃ ||
darśana jāleṃ majalāgūnīṃ || pūrvapuṇyeṃ karūni svāmiyāṃ || 39 ||
devadeva jagannātha goviṃda puruṣottama ||
nārāyaṇa hraṣīkeśa puṇyaślokācyutāvyaya || 4 ||
aisī stutī karitāṃ rāvo || saṃtoṣeṃ bole ramādhavo ||
tuvāṃ ācaralāsī vrata prabhāvo || mhaṇoni pāhāvo deva bheṭī || 40 ||
yālāgīṃ keleṃ karma je teṃ vāyāṃ || jāīnājī nṛpavaryā ||
āṇi brāhmaṇa pūjanācī caryā || tī yā samayā phal̤alīse || 41 ||
maga pācārūna samagra kumara || tayāpratī bole śāraṅdhara ||
mhaṇe anyāya keutā nṛpavara || kahara kevaḍhā jāhalā || 42 ||
yālāgīṃ brāhmaṇāteṃ je bhivona || karitī tayāceṃ pūjanastavana ||
sadbhāveṃ ghālitī je bhojana || tarī mī janārdana saṃtuṣṭeṃ || 43 ||
raṇautsāha kṣatriyāṃsī || tṛṇautsāha dhenūsīṃ ||
āmaṃtraṇautsāha brāhmaṇāsī || kṛpaṇāsī dhanautsāha || 44 ||
mhaṇona brāhmaṇabhojanā aiseṃ || sādhana toṃ āṇīka nase ||
mhaṇonī pūjāveṃ sāyāseṃ || samayīṃ anayāseṃ abhyāgata || 45 ||
jarī śaktihī nāhīṃ dyāvayāsīṃ | āṇi śaktihī nāhīṃ dānāsīṃ ||
tarī namana kīje sadbhāveṃsī || teṇeṃ dvijāsīṃ saṃtoṣa || 46 ||
itukeṃhī na ghaḍe jarī || abhyaṃga snāna satkārīṃ ||
yāsī to veṃcāveṃ na lāge padarīṃ || asaliyā muṣṭībharī arpāveṃ || 47 ||
aho yā brāhmaṇāsāṭhīṃ || avatāra ghe mī jagajeṭhī ||
svayeṃ sosī āṭāāṭī || brāhmaṇāsāṭhīṃ kevaḍhī || 48 ||
brāhmaṇāceṃ lāṃchana pāhīṃ || svayeṃ mī miravīta hradayīṃ ||
brāhmaṇā aiseṃ daivata nāhīṃ || bhūmaṃḍal̤ā mājhārī || 49 ||
aisiyāparī śikavaṇa || kumārā sāṃge śrīkṛṣṇa ||
yāuparī kathā avalokuna || śrotejana parisota kāṃ || 50 ||
maga to nṛga rājaśiromaṇī || divya deha pāvona teca kṣaṇīṃ ||
ārūḍha jālā vimānīṃ || namaskārūnī harīteṃ || 51 ||
ityuktvā taṃ parikramya pādau spṛṣṭvā svamaulinā ||
anujñā to vimānāgaryamārohatpaśyatāṃ nṛṇāṃ || 5 ||
sadbhiḥ samāgamo rājan kadācinnāphalo bhavet ||
vimukto narakādrājānṛgaḥ sādhusamāgamāt || 6 ||
yā prakāre nṛganṛpavara || pāvatā jālā uddhāra ||
mhaṇoniyāṃ dharāmara || agodara pūjāve || 52 ||
pāhā kevaḍhā gryāna bhagavaṃteṃ || didhalāse brāhmaṇāteṃ ||
brāhmaṇādhīnacī prāpta daivateṃ || brāhmaṇādhīnate maṃtra || 53 ||
pāhāyā bhūmaṃḍal̤īṃ vikhyātī || bhagīratheṃ āṇilī bhāgīrathī ||
teṃ jagāteṃ pūrṇa karitī || parī sādhu uddharitī tayāteṃ || 54 ||
ekadā bhāgīrathī taṭākīṃ || snāna kīje samagra lokīṃ ||
taṃva nārada tethe durona avalokīṃ || pari na sparśa salīlā || 55 ||
tava gaṃgā mhaṇe munivaryā || durūnīca avalokuniyāṃ ||
kāṃ sparśonadyājī pāyāṃ || karā chāyā kṛpecī || 56 ||
sarvelokānimajjāṃtisādhuḥ kinnanimajjati ||
mātaḥ tvaddarśanānmuktiḥ punarjanmana vidyate || 7 ||
taṃva nārada mhaṇe te samayīṃ || tuja aiseṃ pavitra nāhīṃ ||
tava darśaneṃci pāhīṃ || muktī hoī prāṇiyāṃ || 57 ||
maga snāna keliyā sakal̤a || kṣāl̤aṇa hoya aṃgāce mal̤a ||
pāpa na ure til̤abhara || rāheṃ acal̤a brahmabhuvanīṃ || 58 ||
taṃva gaṃgā bole munirāyā || jaiṃ mī āleṃ ho yā ṭhāyāṃ ||
taiṃcā nema vacana āṭhava hradayā || mājhiyā ase kīṃ || 59 ||
jagāce pāpāceṃ kṣāl̤aṇa || te tava hotase mājhe na ||
parī mājhe pāpamocana || tumaceṃni jāṇa hotase || 60 ||
maga hāsya karūna devaṛṣī || mārjana majjana keleṃ tisīṃ ||
praveśatā jālā bhuvanāsī || brahmalokāsī munirāvo || 61 ||
aiseṃ sādhūceṃ mahimāna || gaṃgā varṇītase āpaṇa ||
mhaṇona prārthito tumhāṃlāgūna || pūjā sādhujana ādareṃ || 62 ||
sādhūnāṃ darśanaṃ sparśaḥkīrtanaṃ smaraṇa tathā ||
brahmasva naca hartavyaṃ yadicchasi parāṃgatiṃ || 8 ||
sāmarthya asoni āṃgīṃ || śaktinusāra na pūjitī jagī ||
tarī tayā aisā abhāgī || bhuvana trayīṃ nasecī || 63 ||
saṃsāra tarī māīka || āyuṣya jāṇa kṣaṇaika ||
yetheṃ kīje pūrṇa viveka || karā sārthaka dehāceṃ || 64 ||
dhana asaliyā aparamita || kāṃhīṃ nayeci pai sāṃgata ||
mhaṇoni kīje hitāhita || hradayīṃ śrīanaṃta āṭhavūnī || 65 ||
kṛṣṇaḥ parijanaṃ gṛhya bhagavān devakīsutaḥ |
brahmaṇyadevo dharmātmā rājānamanuśikṣayan || 9 ||
evaṃ vibhāvya bhagavān mukuṃdo dvāraśokasaḥ ||
pāvanaḥ sarvalokānāṃ viveśa nijamaṃdiraṃ || 10 ||
aisā kathābhāga ramādhaveṃ || kathilā jo svabhāveṃ ||
jaga he pāvana karāveṃ || mhaṇoni svabhāveṃ nivedita || 66 ||
tocī arthāṃtara baravā || tumhā nivedilā śrotiyā sarvāṃ ||
cittī saṃśaya na dharāvā || purāṇīṃ pāhāvā pratyayo || 67 ||
iti śrīadhikamāsa māhātma graṃtha || padmapurāṇīṃceṃ saṃmata ||
manoharasuta viracita || paṃcamo'dhyāya goḍa hā || 68 ||
oṃvyā || 68|| śloka || 10||
|| iti paṃcamo'dhyāyaḥ ||

Explore More