- পুষ্টিপতিস্তোত্ৰম্ (puṣṭipatistotram)the hymn to Pushtipati
- দেৱৰ্ষিকৃতম্ (devarṣikṛtam)made by the divine sages
anvaya পুষ্টিপতিস্তোত্ৰম্ দেৱৰ্ষিকৃতম্
chandas Prose, the title
পুষ্টিপতি Pushtipati — Lord of pushti: nourishment, growth and plenty.
- দেৱৰ্ষযঃ (devarṣayaḥ)the divine sages
- ঊচুঃ (ūcuḥ)said
anvaya দেৱৰ্ষযঃ ঊচুঃ
chandas Prose, the speaker's line
জয পুষ্টিপতে ঢুণ্ঢে জয সৰ্ৱেশ সত্তম ॥ ১ ॥
- জয (jaya)victory
- দেৱ (deva)O god
- গণাধীশ (gaṇādhīśa)O lord of the ganas
- জয (jaya)victory
- ৱিঘ্নহৰ (vighnahara)O you who take obstacles away
- অৱ্যয (avyaya)O undying one
- জয (jaya)victory
- পুষ্টিপতে (puṣṭipate)O Pushtipati
- ঢুণ্ঢে (ḍhuṇḍhe)O Dhundhi
- জয (jaya)victory
- সৰ্ৱেশ (sarveśa)O lord of all
- সত্তম (sattama)O best of the good
anvaya দেৱ গণাধীশ জয অৱ্যয ৱিঘ্নহৰ জয পুষ্টিপতে ঢুণ্ঢে জয সৰ্ৱেশ সত্তম জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
ঢুণ্ঢি Dhundhi — The one who is searched for. Dhundhiraja is the Ganesha of Kashi.
note For nine verses every half line opens with jaya, victory: a cry of praise, as when a crowd hails a king.
জয যোগেন যোগাত্মন্ জয শান্তিপ্ৰদাযক ॥ ২ ॥
- জয (jaya)victory
- অনন্ত (ananta)O endless one
- গুণাধাৰ (guṇādhāra)O you on whom all good qualities rest
- জয (jaya)victory
- সিদ্ধিপ্ৰদ (siddhiprada)O giver of success
- প্ৰভো (prabho)O lord
- জয (jaya)victory
- যোগেন (yogena)reached through yoga
- যোগাত্মন্ (yogātman)O you whose self is yoga
- জয (jaya)victory
- শান্তিপ্ৰদাযক (śāntipradāyaka)O giver of peace
anvaya অনন্ত গুণাধাৰ জয প্ৰভো সিদ্ধিপ্ৰদ জয যোগেন যোগাত্মন্ জয শান্তিপ্ৰদাযক জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
জয স্ৱানন্দপস্থাযিন্ জয ৱেদৱিদাংৱৰ ॥ ৩ ॥
- জয (jaya)victory
- ব্ৰহ্মেশ (brahmeśa)O lord of Brahman
- সৰ্ৱজ্ঞ (sarvajña)O you who know all
- জয (jaya)victory
- সৰ্ৱপ্ৰিযঙ্কৰ (sarvapriyaṅkara)O you who do good to everyone
- জয (jaya)victory
- স্ৱানন্দপস্থাযিন্ (svānandapasthāyin)O you who dwell as lord in Svananda
- জয (jaya)victory
- ৱেদৱিদাংৱৰ (vedavidāṃvara)O best of those who know the Veda
anvaya ব্ৰহ্মেশ সৰ্ৱজ্ঞ জয সৰ্ৱপ্ৰিযঙ্কৰ জয স্ৱানন্দপস্থাযিন্ জয ৱেদৱিদাংৱৰ জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
স্ৱানন্দ Svananda — The joy of one's own self. In the Mudgala Purana it is the name of Ganesha's own world.
জয বুদ্ধিধৰ প্ৰাজ্ঞ জয সৰ্ৱামৰপ্ৰিয ॥ ৪ ॥
- জয (jaya)victory
- ৱেদান্তৱাদজ্ঞ (vedāntavādajña)O you who know the teaching of Vedanta
- জয (jaya)victory
- ৱেদান্তকাৰণ (vedāntakāraṇa)O source of Vedanta
- জয (jaya)victory
- বুদ্ধিধৰ (buddhidhara)O you who hold understanding
- প্ৰাজ্ঞ (prājña)O wise one
- জয (jaya)victory
- সৰ্ৱামৰপ্ৰিয (sarvāmarapriya)O you who are dear to all the gods
anvaya ৱেদান্তৱাদজ্ঞ জয ৱেদান্তকাৰণ জয প্ৰাজ্ঞ বুদ্ধিধৰ জয সৰ্ৱামৰপ্ৰিয জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note Buddhi, understanding, is also the name of one of his consorts, so বুদ্ধিধৰ can mean both.
জয লম্বোদৰঃ সাক্ষিন্ জয দুৰ্মতিনাশন ॥ ৫ ॥
- জয (jaya)victory
- মাযামযে (māyāmaye)in this world made of maya
- খেলিন্ (khelin)O you who play
- জয (jaya)victory
- অৱ্যক্ত (avyakta)O unseen one
- গজানন (gajānana)O Gajanana
- জয (jaya)victory
- লম্বোদৰ (lambodara)O Lambodara
- সাক্ষিন্ (sākṣin)O witness
- জয (jaya)victory
- দুৰ্মতিনাশন (durmatināśana)O you who destroy wicked thinking
anvaya মাযামযে খেলিন্ জয অৱ্যক্ত গজানন জয লম্বোদৰ সাক্ষিন্ জয দুৰ্মতিনাশন জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
সাক্ষী the witness — The awareness that watches all that happens without being touched by it.
note লম্বোদৰঃ is printed with a visarga; the sense is the call লম্বোদৰ.
জয যোগিহৃদিস্থ ত্ৱং জয ব্ৰাহ্মণপূজিত ॥ ৬ ॥
- জয (jaya)victory
- একদন্তহস্তঃ (ekadantahastaḥ)who hold the broken tusk in your hand
- ত্ৱম্ (tvam)you
- জয (jaya)victory
- একৰদধাৰক (ekaradadhāraka)O you who bear a single tusk
- জয (jaya)victory
- যোগিহৃদিস্থ (yogihṛdistha)O you who live in the hearts of yogis
- ত্ৱম্ (tvam)you
- জয (jaya)victory
- ব্ৰাহ্মণপূজিত (brāhmaṇapūjita)O you whom brahmins worship
anvaya ত্ৱম্ একদন্তহস্তঃ জয একৰদধাৰক জয ত্ৱম্ যোগিহৃদিস্থ জয ব্ৰাহ্মণপূজিত জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
note He holds the broken tusk in one hand and keeps the other on his face, so the verse names both.
জযামেয মহাভাগ জয পূৰ্ণমনোৰথ ॥ ৭ ॥
- জয (jaya)victory
- কৰ্মতপোৰূপ (karmataporūpa)O you whose form is work and austerity
- জয (jaya)victory
- জ্ঞানপ্ৰদাযক (jñānapradāyaka)O giver of knowledge
- জয (jaya)victory
- অমেয (ameya)O one beyond measure
- মহাভাগ (mahābhāga)O most blessed
- জয (jaya)victory
- পূৰ্ণমনোৰথ (pūrṇamanoratha)O you who want for nothing
anvaya কৰ্মতপোৰূপ জয জ্ঞানপ্ৰদাযক জয অমেয মহাভাগ জয পূৰ্ণমনোৰথ জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
জয পৰ্শুধৰ ত্ৱং ৱৈ জয পাৱনকাৰক ॥ ৮ ॥
- জয (jaya)victory
- আনন্দ (ānanda)O joy itself
- গণেশান (gaṇeśāna)O lord of the ganas
- জয (jaya)victory
- পাশাঙ্কুশপ্ৰিয (pāśāṅkuśapriya)O you who love the noose and the goad
- জয (jaya)victory
- পৰ্শুধৰ (parśudhara)O bearer of the axe
- ত্ৱম্ (tvam)you
- ৱৈ (vai)truly
- জয (jaya)victory
- পাৱনকাৰক (pāvanakāraka)O you who make all things pure
anvaya আনন্দ গণেশান জয পাশাঙ্কুশপ্ৰিয জয ত্ৱম্ ৱৈ পৰ্শুধৰ জয পাৱনকাৰক জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
জয ভক্তেশ ৱিঘ্নেশ জয নাথ মহোদৰ ॥ ৯ ॥
- জয (jaya)victory
- ভক্তাভযাধ্যক্ষ (bhaktābhayādhyakṣa)O you who watch over your devotees' safety
- জয (jaya)victory
- ভক্তমহাপ্ৰিয (bhaktamahāpriya)O you whom your devotees hold dearest
- জয (jaya)victory
- ভক্তেশ (bhakteśa)O lord of devotees
- ৱিঘ্নেশ (vighneśa)O lord of obstacles
- জয (jaya)victory
- নাথ (nātha)O master
- মহোদৰ (mahodara)O great-bellied one
anvaya ভক্তাভযাধ্যক্ষ জয ভক্তমহাপ্ৰিয জয ভক্তেশ ৱিঘ্নেশ জয নাথ মহোদৰ জয
chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas
নমো নমস্তে সকলাত্মকায ।
নমো নমস্তে ভৱমোচনায
নমো নমস্তেঽতিসুখপ্ৰদায ॥ ১০ ॥
- নমঃ (namaḥ)I bow
- নমঃ (namaḥ)again
- তে (te)to you
- গণনাযকায (gaṇanāyakāya)leader of the ganas
- নমঃ (namaḥ)I bow
- নমঃ (namaḥ)again
- তে (te)to you
- সকলাত্মকায (sakalātmakāya)the self of all
- নমঃ (namaḥ)I bow
- নমঃ (namaḥ)again
- তে (te)to you
- ভৱমোচনায (bhavamocanāya)who free us from worldly life
- নমঃ (namaḥ)I bow
- নমঃ (namaḥ)again
- তে (te)to you
- অতিসুখপ্ৰদায (atisukhapradāya)who give the greatest joy
anvaya গণনাযকায তে নমঃ নমঃ সকলাত্মকায তে নমঃ নমঃ ভৱমোচনায তে নমঃ নমঃ অতিসুখপ্ৰদায তে নমঃ নমঃ
chandas Upajāti, 11 syllables in each of 4 pādas
note The hymn ends by changing both metre and word, from jaya to namo namah.
