bhābhiḥ svābhī rasayati rasaṃ yaḥ paraṃ nityameva |
kṣīṇaṃ kṣīṇaṃ punarapi ca taṃ pūrayatyevamīdṛg
dolālīlollasitahṛdayaṃ naumi cidbhānumekam ||
-rudgītho'bhyuditaḥ puro'ruṇatayā yasya trayīmaṇḍalam |
bhāsyadvarṇapadakrameritatamaḥ saptasvarāśvairviya-
-dvidyāsyandanamunnayanniva namastasmai parabrahmaṇe || 1 ||
vāṇī yasmātprasarati parā śabdatanmātragarbhā |
prāṇāpānau vahati ca samau yo mitho grāsasaktau
dehasthaṃ taṃ sapadi paramādityamādyaṃ prapadye || 2 ||
-pāyūpasthasthitirapi manobuddhyahaṅkāramūrtiḥ |
tiṣṭhatyantarbahirapi jagadbhāsayandvādaśātmā
mārtaṇḍaṃ taṃ sakalakaraṇādhāramekaṃ prapadye || 3 ||
varṇānatra prakaṭakaraṇaiḥ prāṇasaṅgātprasūtān |
tāṃ paśyantīṃ prathamamuditāṃ madhyamāṃ buddhisaṃsthāṃ
vācaṃ vaktre karaṇaviśadāṃ vaikharīṃ ca prapadye || 4 ||
nānānāḍiprasavagahanā sarvabhūtāntarasthā |
prāṇāpānagrasananirataiḥ prāpyate brahmanāḍī
sā naḥ śvetā bhavatu paramādityamūrtiḥ prasannā || 5 ||
no vā naktaṃdivagamamitā'tāpanīyāparāhuḥ |
vaikuṇṭhīyā tanuriva rave rājate maṇḍalasthā
sā naḥ śvetā bhavatu paramādityamūrtiḥ prasannā || 6 ||
yogīndrāṇāṃ yadapi paramaṃ bhāti nirvāṇamārgaḥ |
trayyādhāraḥ praṇava iti yanmaṇḍalaṃ caṇḍaraśme-
-rantaḥ sūkṣmaṃ bahirapi bṛhanmuktaye'haṃ prapannaḥ || 7 ||
kṣīṇaḥ kṣīṇaḥ praviśati yato vardhate cāpi bhūyaḥ |
yasminvedā madhuni saraghākāravadbhānti cāgre
taccaṇḍāṃśoramitamamṛtaṃ maṇḍalasthaṃ prapadye || 8 ||
krāntāḥ sapta prakaṭahariṇā yena pādena lokāḥ |
kṛtvā dhvāntaṃ vigalitabalivyakti pātālalīnaṃ
viśvālokaḥ sa jayati raviḥ sattvamevordhvaraśmiḥ || 9 ||
dṛṣṭvā cāntaḥ praṇavamukharaṃ vyāhṛtīḥ samyaguktvā |
yattadvede taditi saviturbrahmaṇoktaṃ vareṇyaṃ
tadbhargākhyaṃ kimapi paramaṃ dhāmagarbhaṃ prapadye || 10 ||
saivāvidyā tadapi sutarāṃ tadvināśāya yuktaḥ |
staumyevāhaṃ trividhamuditaṃ sthūlasūkṣmaṃ paraṃ vā
vidyopāyaḥ para iti budhairgīyate khalvavidyā || 11 ||
-nviśvākāraḥ saguṇa iti vā kalpanākalpitāṅgaḥ |
nānābhūtaprakṛtivikṛtīrdarśayanbhāti yo vā
tasmai tasmai bhavatu paramāditya nityaṃ namaste || 12 ||
śrāntāḥ samyaktvamiti na ca tairīdṛśo veti coktaḥ |
tasmāttubhyaṃ nama iti vacomātramevāsmi vacmi
prāyo yasmātprasarati tarāṃ bhāratī jñānagarbhā || 13 ||
tiṣṭhankāṣṭhe dahana iva no dṛśyase yuktiśūnyaiḥ |
yaśca prāṇāraṇiṣu niyatairmathyamānāsu sadbhi-
-rdṛśyaṃ jyotirbhavasi paramāditya tasmai namaste || 14 ||
krīḍatyekastava nutividhāvasvatantrastato'ham |
yadvā vacmi praṇayasubhagaṃ gopate tacca tathyaṃ
tvatto hyanyatkimiva jagatāṃ vidyate tanmṛṣā syāt || 15 ||
tvaṃ cātyantaṃ sakalakaraṇāgocaratvādacintyaḥ |
dhyānātītastvamiti na vinā bhaktiyogena labhya-
-stasmādbhaktiṃ śaraṇamamṛtaprāptaye'haṃ prapannaḥ || 16 ||
sattvodrekāttadanu ca rajaḥ karmayogakrameṇa |
svabhyastā ca prathayatitarāṃ sattvameva prapannā
nirvāṇāya vrajati śamināṃ te'rka bhaktistrayīva || 17 ||
dhvānte bhātiṃ dhṛtimiva vane yojane brahmanāḍim |
nāvaṃ cāsminviṣamaviṣayagrāhasaṃsārasindhau
gaccheyaṃ te paramamamṛtaṃ yanna śītaṃ na coṣṇam || 18 ||
sargādāne sṛjasi bhagavanhrāsavṛddhikrameṇa |
tāvevāntarviṣuvati samau juhvatāmātmavahnau
dvāvapyastaṃ nayasi yugapanmuktaye bhaktibhājām || 19 ||
sūkṣmatvaṃ vā tadapi sadasadvyaktyabhāvādacintyam |
dhyāyāmītthaṃ kathamaviditaṃ tvāmanādyantamanta-
-stasmādarka praṇayini mayi svātmanaiva prasīda || 20 ||
-statsadvyaktiṃ jigamiṣu śanairlāti mātrā kalāḥ khe |
avyaktena praṇavavapuṣā bindunādoditaṃ sa-
-cchabdabrahmoccarati karaṇavyañjitaṃ vācakaṃ te || 21 ||
-nmadhye cāpi jvaladiva yajuḥ śuklabhāḥ sāttvikaṃ vā |
sāyaṃ sāmāstamitakiraṇaṃ yattamollāsi rūpaṃ
sāhnaḥ sargasthitilayavidhāvākṛtiste trayīva || 22 ||
-cchandobhūtasvaramukhanadatsaptasaptiṃ prapannāḥ |
ye caikāśvaṃ niravayavavāgbhāvamātrādhirūḍhaṃ
te tvāmeva svaraguṇakalāvarjitaṃ yāntyanaśvam || 23 ||
-mekībhūtaṃ punarapi ca tatsāramādāya gobhiḥ |
antarlīno viśasi vasudhāṃ tadgataḥ sūyase'nnaṃ
tacca prāṇāṃstvamiti jagatāṃ prāṇabhṛtsūrya ātmā || 24 ||
prāṇāpānāvapi dinaniśe ye ca satyānṛte dve |
dharmādharmau sadasadubhayaṃ yo'ntarāveśya yogī
vartetātmanyuparatamatirnirguṇaṃ tvāṃ viśetsaḥ || 25 ||
sāpatnyenābhimukhamiva khe kāntayormadhyasaṃsthaḥ |
dyāvāpṛthvyorvadanakamale gomukhairbodhayitvā
paryāyeṇāpibasi bhagavan ṣaḍrasāsvādalolaḥ || 26 ||
kṛtvā tenānalamukhajagattarparṇaṃ vaiśvadevam |
āmāvasyaṃ vighasamiva khe tatkalāśeṣamaśnan
brahmāṇḍāntargṛhapatiriva svātmayāgaṃ karoṣi || 27 ||
-ttatraivāntardinakara tathā brāhmamanyattato'lpam |
daivaṃ pitryaṃ kramaparigataṃ mānuṣaṃ cālpamalpaṃ
kurvankakurvankalayasi jagatpañcadhāvartanābhiḥ || 28 ||
ye vā cittopaśamarajanīyoganidrāmupetāḥ |
te'horātroparamaparamānandasandhyāsu sauraṃ
bhittvā jyotiḥ paramaparamaṃ yānti nirvāṇasañjñam || 29 ||
sarge sarge visṛjasi rave gobhirudriktasomaiḥ |
dīptaiḥ pratyāharasi ca laye tadyathāyoni bhūyaḥ
sargāntādau prakaṭavibhavāṃ darśayanraśmilīlām || 30 ||
rūpaṃ sargasthitilayamucā sarvabhūteṣu madhye |
antevāsiṣviva suguruṇā yaḥ parokṣaḥ prakṛtyā
pratyakṣo'sau jagati bhavatā darśitaḥ svātmanātmā || 31 ||
-mekaikasminyugapadaguṇo viśvahetorguṇīva |
itthambhūte bhavati bhagavanna tvadanyo'smi satyaṃ
kiṃ tu jñastvaṃ paramapuruṣo'haṃ prakṛtyaiva cājñaḥ || 32 ||
sampannā me tvadabhinavanājjanma cedaṃ śaraṇyam |
manye cāstaṃ jigamiṣu śanaiḥ puṇyapāpadvayaṃ ta-
-dbhaktiśraddhe tava caraṇayoranyathā no bhavetām || 33 ||
-statrāpyekaṃ tava nutiphalaṃ janma yāce tadittham |
trailokyeśaḥ śama iva paraḥ puṇyakāyo'pyayoniḥ
saṃsārābdhau plava iva jagattāraṇāya sthiraḥ syām || 34 ||
puṣṇāsyagre suranarapitṝn śāntabhābhiḥ kalābhiḥ |
paścādambho viśasi vividhāścauṣadhīstadgato'pi
prīṇāsyevaṃ tribhuvanamataste jaganmitratārka || 35 ||
nāntarlīnā mama matiriyaṃ gāḍhanidrāṃ jahāti |
tasmādastaṅgamitatamasā padminīvātmabhāsā
saurītyeṣā dinakara paraṃ nīyatāmāśu bodham || 36 ||
dhvāntaṃ nītvā punarapi vibho taddayāghrātacittaḥ |
dhatse naktaṃdinamapi gatī śuklakṛṣṇe vibhajya
trātā tasmādbhava paribhave duṣkṛte me'pi bhāno || 37 ||
-mādhivyādhiprajanamaraṇakṣutpipāsārditānām |
mithyājñānaprabalatamasā nātha cāndhīkṛtānāṃ
tvaṃ nastrātā bhava karuṇayā yatra tatra sthitānām || 38 ||
-majñānānāmaphalasaphalaprārthanākātarāṇām |
sarvāvasthāsvakhilaviṣayābhyastakautūhalānāṃ
tvaṃ nastrātā bhava pitṛtayā bhogalolārbhakāṇām || 39 ||
no vā bhīmastriphaṇabhujagākāradurvārapāśaḥ |
gāḍhaṃ kaṇṭhe lagati sahasā jīvitaṃ lelihāna-
-stāvadbhaktābhayada sadayaṃ śreyase naḥ prasīda || 40 ||
mṛtyorvaktraṃ dahananayanoddāmadaṃṣṭrākarālam |
yāvadṛṣṭvā vrajati na bhiyā pañcatāmeṣa kāya-
-stāvannityāmṛtamaya rave pāhi naḥ kāndiśīkān || 41 ||
saptacchandāṃsyapi ca turagā ṛṅmayaṃ maṇḍalaṃ ca |
evaṃ sarvaśrutimayatayā maddayānugrahādvā
kṣipraṃ mattaḥ kṛpaṇakaruṇākrandamākarṇayemam || 42 ||
devairitthaṃ sitamiva yaśo darśayansvaṃ trilokyām |
manye somaṃ kṣatatanumamāgarbhavṛddhyā vivasvan
śuklacchāyāṃ nayasi śanakaiḥ svāṃ suṣumṇāṃśubhāsā || 43 ||
vācyaṃ kenāparimitaphalaṃ bhuktimuktiprakāram |
jyotirmātraṃ smṛtipathamito jīvitānte'pi bhāsva-
-nnirvāṇāya prabhavasi satāṃ tena te kaḥ samo'nyaḥ || 44 ||
-tpuṃsāṃ yuktaṃ bhavati hi samaṃ kāraṇenaiva kāryam |
pratyakṣastvaṃ sakalajagatāṃ yatsamakṣaṃ phalaṃ me
yuṣmadbhakteḥ samucitamatastattu yāce yathā tvām || 45 ||
-ste tattvajñā jagati subhagā bhogayogapradhānāḥ |
bhuktermukterapi ca jagatāṃ yacca pūrṇaṃ sukhānāṃ
tasyānyo'rkādamṛtavapuṣaḥ ko hi nāmāstu dātā || 46 ||
-nyairekārthīkṛtamiva bhavatsevanaṃ matpriyārtham |
teṣāmicchāmyupakṛtimahaṃ svendriyāṇāṃ priyāṇā-
-mādau tasmānmama dinapate dehi tebhyaḥ prasādam || 47 ||
kiṃ tadvācyaṃ sakalavacasāṃ viśvamūrte na yattvam |
tasmāduktaṃ yadapi tadapi tvannutau bhaktiyogā-
-dasmābhistadbhavatu bhagavaṃstvatprasādena dhanyam || 48 ||
yā vā kṛṣṇaṃ pitṛpathamatho dakṣiṇaṃ prāvṛḍādyam |
tābhyāmanyā viṣuvadabhijinmadhyamā kṛtyaśūnyā
dhanyā kāścitprakṛtipuruṣāvantarā me'stu vṛttiḥ || 49 ||
prāpyopeyaṃ dhṛvapadamatho vyaktamuddālya tālu |
satyādūrdhvaṃ kimapi paramaṃ vyoma somāgniśūnyaṃ
gaccheyaṃ tvāṃ surapitṛgatī cāntarā brahmabhūtaḥ || 50 ||
rāgadveṣopaśamasamatāyogamevārurukṣuḥ |
dharmādharmagrasanaraśanāmuktaye yuktiyuktāṃ
sa śrīsāmbaḥ stutimiti raveḥ svapraśāntāṃ cakāra || 51 ||
śrīsāmbena prakaṭagahanaṃ stotramadhyātmagarbham |
yaḥ sāvitraṃ paṭhati niyataṃ svātmavatsarvalokā-
-npaśyanso'nte vrajati śukavanmaṇḍalaṃ caṇḍaraśmeḥ || 52 ||
tapananavanapuṇyā sāgamabrahmacarcā |
haratu duritamasmadvarṇitākarṇitā vo
diśatu ca śubhasiddhiṃ mātṛvadbhaktibhājām || 53 ||
samāptaṃ cedaṃ sāmbapañcāśikāśāstram |
iti sāmbapraṇītā sāmbapañcāśikā sampūrṇā |
