Lord Surya

ಸಾಮ್ಬಪಞ್ಚಾಶಿಕಾ

(Samba Panchashika in Kannada)

Samba

Also known as samba panchasika · saura stotra samba · pushnan devan amrita visarai

Fifty verses to the Sun, whose own colophon calls them an enquiry into brahman drawn from Veda and Agama together — not the remedy for skin disease that the legend of its author has attached to it. It opens by bowing to the single light of consciousness that feeds the gods with streams of nectar and fills the moon again each time it is drained. The Sun here is the Om sounding inside every creature and the breath moving in and out; he stands between the sleeping sky and earth and wakes them with cow-mouthed rays; he cooks the moon like an oblation, offers the world through the mouth of fire, and on the new-moon night eats its last digit, a householder performing his own sacrifice inside the world-egg. The closing verses set the northern path of the gods against the southern path of the fathers, and ask for a station beyond both.

ಪುಷ್ಣನ್ ದೇವಾನಮೃತವಿಸರೈರಿನ್ದುಮಾಸ್ರಾವ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್
ಭಾಭಿಃ ಸ್ವಾಭೀ ರಸಯತಿ ರಸಂ ಯಃ ಪರಂ ನಿತ್ಯಮೇವ ।
ಕ್ಷೀಣಂ ಕ್ಷೀಣಂ ಪುನರಪಿ ಚ ತಂ ಪೂರಯತ್ಯೇವಮೀದೃಗ್
ದೋಲಾಲೀಲೋಲ್ಲಸಿತಹೃದಯಂ ನೌಮಿ ಚಿದ್ಭಾನುಮೇಕಮ್ ॥
ಶಬ್ದಾರ್ಥತ್ವವಿವರ್ತಮಾನಪರಮಜ್ಯೋತೀರುಚೋ ಗೋಪತೇ-
-ರುದ್ಗೀಥೋಽಭ್ಯುದಿತಃ ಪುರೋಽರುಣತಯಾ ಯಸ್ಯ ತ್ರಯೀಮಣ್ಡಲಮ್ ।
ಭಾಸ್ಯದ್ವರ್ಣಪದಕ್ರಮೇರಿತತಮಃ ಸಪ್ತಸ್ವರಾಶ್ವೈರ್ವಿಯ-
-ದ್ವಿದ್ಯಾಸ್ಯನ್ದನಮುನ್ನಯನ್ನಿವ ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣೇ ॥ ೧ ॥
ಓಮಿತ್ಯನ್ತರ್ನದತಿ ನಿಯತಂ ಯಃ ಪ್ರತಿಪ್ರಾಣಿ ಶಬ್ದೋ
ವಾಣೀ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಸರತಿ ಪರಾ ಶಬ್ದತನ್ಮಾತ್ರಗರ್ಭಾ ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ವಹತಿ ಚ ಸಮೌ ಯೋ ಮಿಥೋ ಗ್ರಾಸಸಕ್ತೌ
ದೇಹಸ್ಥಂ ತಂ ಸಪದಿ ಪರಮಾದಿತ್ಯಮಾದ್ಯಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೨ ॥
ಯಸ್ತ್ವಕ್ಚಕ್ಷುಃಶ್ರವಣರಸನಾಘ್ರಾಣಪಾಣ್ಯಙ್ಘ್ರಿವಾಣೀ-
-ಪಾಯೂಪಸ್ಥಸ್ಥಿತಿರಪಿ ಮನೋಬುದ್ಧ್ಯಹಙ್ಕಾರಮೂರ್ತಿಃ ।
ತಿಷ್ಠತ್ಯನ್ತರ್ಬಹಿರಪಿ ಜಗದ್ಭಾಸಯನ್ದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ
ಮಾರ್ತಣ್ಡಂ ತಂ ಸಕಲಕರಣಾಧಾರಮೇಕಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೩ ॥
ಯಾ ಸಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಸದನಾದುಚ್ಚರನ್ತೋ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿಂ
ವರ್ಣಾನತ್ರ ಪ್ರಕಟಕರಣೈಃ ಪ್ರಾಣಸಙ್ಗಾತ್ಪ್ರಸೂತಾನ್ ।
ತಾಂ ಪಶ್ಯನ್ತೀಂ ಪ್ರಥಮಮುದಿತಾಂ ಮಧ್ಯಮಾಂ ಬುದ್ಧಿಸಂಸ್ಥಾಂ
ವಾಚಂ ವಕ್ತ್ರೇ ಕರಣವಿಶದಾಂ ವೈಖರೀಂ ಚ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೪ ॥
ಊರ್ಧ್ವಾಧಃಸ್ಥಾನ್ಯತನುಭುವನಾನ್ಯನ್ತರಾ ಸಂನಿವಿಷ್ಟಾ
ನಾನಾನಾಡಿಪ್ರಸವಗಹನಾ ಸರ್ವಭೂತಾನ್ತರಸ್ಥಾ ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗ್ರಸನನಿರತೈಃ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮನಾಡೀ
ಸಾ ನಃ ಶ್ವೇತಾ ಭವತು ಪರಮಾದಿತ್ಯಮೂರ್ತಿಃ ಪ್ರಸನ್ನಾ ॥ ೫ ॥
ನ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡವ್ಯವಹಿತಪಥಾ ನಾತಿಶೀತೋಷ್ಣರೂಪಾ
ನೋ ವಾ ನಕ್ತಂದಿವಗಮಮಿತಾಽತಾಪನೀಯಾಪರಾಹುಃ ।
ವೈಕುಣ್ಠೀಯಾ ತನುರಿವ ರವೇ ರಾಜತೇ ಮಣ್ಡಲಸ್ಥಾ
ಸಾ ನಃ ಶ್ವೇತಾ ಭವತು ಪರಮಾದಿತ್ಯಮೂರ್ತಿಃ ಪ್ರಸನ್ನಾ ॥ ೬ ॥
ಯತ್ರಾರೂಢಂ ತ್ರಿಗುಣವಪುಷಿ ಬ್ರಹ್ಮ ತದ್ಬಿನ್ದುರೂಪಂ
ಯೋಗೀನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಯದಪಿ ಪರಮಂ ಭಾತಿ ನಿರ್ವಾಣಮಾರ್ಗಃ ।
ತ್ರಯ್ಯಾಧಾರಃ ಪ್ರಣವ ಇತಿ ಯನ್ಮಣ್ಡಲಂ ಚಣ್ಡರಶ್ಮೇ-
-ರನ್ತಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಬಹಿರಪಿ ಬೃಹನ್ಮುಕ್ತಯೇಽಹಂ ಪ್ರಪನ್ನಃ ॥ ೭ ॥
ಯಸ್ಮಿನ್ಸೋಮಃ ಸುರಪಿತೃನರೈರನ್ವಹಂ ಪೀಯಮಾನಃ
ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷೀಣಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ಯತೋ ವರ್ಧತೇ ಚಾಪಿ ಭೂಯಃ ।
ಯಸ್ಮಿನ್ವೇದಾ ಮಧುನಿ ಸರಘಾಕಾರವದ್ಭಾನ್ತಿ ಚಾಗ್ರೇ
ತಚ್ಚಣ್ಡಾಂಶೋರಮಿತಮಮೃತಂ ಮಣ್ಡಲಸ್ಥಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೮ ॥
ಐನ್ದ್ರೀಮಾಶಾಂ ಪೃಥುಕವಪುಷಾ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಕ್ರಮೇಣ
ಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಸಪ್ತ ಪ್ರಕಟಹರಿಣಾ ಯೇನ ಪಾದೇನ ಲೋಕಾಃ ।
ಕೃತ್ವಾ ಧ್ವಾನ್ತಂ ವಿಗಲಿತಬಲಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪಾತಾಲಲೀನಂ
ವಿಶ್ವಾಲೋಕಃ ಸ ಜಯತಿ ರವಿಃ ಸತ್ತ್ವಮೇವೋರ್ಧ್ವರಶ್ಮಿಃ ॥ ೯ ॥
ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಥಮಮತನು ಪ್ರಾಣಮೂಲೇ ನದನ್ತಂ
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾನ್ತಃ ಪ್ರಣವಮುಖರಂ ವ್ಯಾಹೃತೀಃ ಸಮ್ಯಗುಕ್ತ್ವಾ ।
ಯತ್ತದ್ವೇದೇ ತದಿತಿ ಸವಿತುರ್ಬ್ರಹ್ಮಣೋಕ್ತಂ ವರೇಣ್ಯಂ
ತದ್ಭರ್ಗಾಖ್ಯಂ ಕಿಮಪಿ ಪರಮಂ ಧಾಮಗರ್ಭಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೧೦ ॥
ತ್ವಾಂ ಸ್ತೋಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ತುತಿಭಿರಿತಿ ಮೇ ಯಸ್ತು ಭೇದಗ್ರಹೋಽಯಂ
ಸೈವಾವಿದ್ಯಾ ತದಪಿ ಸುತರಾಂ ತದ್ವಿನಾಶಾಯ ಯುಕ್ತಃ ।
ಸ್ತೌಮ್ಯೇವಾಹಂ ತ್ರಿವಿಧಮುದಿತಂ ಸ್ಥೂಲಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಪರಂ ವಾ
ವಿದ್ಯೋಪಾಯಃ ಪರ ಇತಿ ಬುಧೈರ್ಗೀಯತೇ ಖಲ್ವವಿದ್ಯಾ ॥ ೧೧ ॥
ಯೋಽನಾದ್ಯನ್ತೋಽಪ್ಯತನುರಗುಣೋಽಣೋರಣೀಯಾನ್ಮಹೀಯಾ-
-ನ್ವಿಶ್ವಾಕಾರಃ ಸಗುಣ ಇತಿ ವಾ ಕಲ್ಪನಾಕಲ್ಪಿತಾಙ್ಗಃ ।
ನಾನಾಭೂತಪ್ರಕೃತಿವಿಕೃತೀರ್ದರ್ಶಯನ್ಭಾತಿ ಯೋ ವಾ
ತಸ್ಮೈ ತಸ್ಮೈ ಭವತು ಪರಮಾದಿತ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ನಮಸ್ತೇ ॥ ೧೨ ॥
ತತ್ತ್ವಾಖ್ಯಾನೇ ತ್ವಯಿ ಮುನಿಜನಾಃ ನೇತಿ ನೇತಿ ಬ್ರುವನ್ತಃ
ಶ್ರಾನ್ತಾಃ ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವಮಿತಿ ನ ಚ ತೈರೀದೃಶೋ ವೇತಿ ಚೋಕ್ತಃ ।
ತಸ್ಮಾತ್ತುಭ್ಯಂ ನಮ ಇತಿ ವಚೋಮಾತ್ರಮೇವಾಸ್ಮಿ ವಚ್ಮಿ
ಪ್ರಾಯೋ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಸರತಿ ತರಾಂ ಭಾರತೀ ಜ್ಞಾನಗರ್ಭಾ ॥ ೧೩ ॥
ಸರ್ವಾಙ್ಗೀಣಃ ಸಕಲವಪುಷಾಮನ್ತರೇ ಯೋಽನ್ತರಾತ್ಮಾ
ತಿಷ್ಠನ್ಕಾಷ್ಠೇ ದಹನ ಇವ ನೋ ದೃಶ್ಯಸೇ ಯುಕ್ತಿಶೂನ್ಯೈಃ ।
ಯಶ್ಚ ಪ್ರಾಣಾರಣಿಷು ನಿಯತೈರ್ಮಥ್ಯಮಾನಾಸು ಸದ್ಭಿ-
-ರ್ದೃಶ್ಯಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭವಸಿ ಪರಮಾದಿತ್ಯ ತಸ್ಮೈ ನಮಸ್ತೇ ॥ ೧೪ ॥
ಸ್ತೋತಾ ಸ್ತುತ್ಯಃ ಸ್ತುತಿರಿತಿ ಭವಾನ್ಕರ್ತೃಕರ್ಮಕ್ರಿಯಾತ್ಮಾ
ಕ್ರೀಡತ್ಯೇಕಸ್ತವ ನುತಿವಿಧಾವಸ್ವತನ್ತ್ರಸ್ತತೋಽಹಮ್ ।
ಯದ್ವಾ ವಚ್ಮಿ ಪ್ರಣಯಸುಭಗಂ ಗೋಪತೇ ತಚ್ಚ ತಥ್ಯಂ
ತ್ವತ್ತೋ ಹ್ಯನ್ಯತ್ಕಿಮಿವ ಜಗತಾಂ ವಿದ್ಯತೇ ತನ್ಮೃಷಾ ಸ್ಯಾತ್ ॥ ೧೫ ॥
ಜ್ಞಾನಂ ನಾನ್ತಃಕರಣರಹಿತಂ ವಿದ್ಯತೇಽಸ್ಮದ್ವಿಧಾನಾಂ
ತ್ವಂ ಚಾತ್ಯನ್ತಂ ಸಕಲಕರಣಾಗೋಚರತ್ವಾದಚಿನ್ತ್ಯಃ ।
ಧ್ಯಾನಾತೀತಸ್ತ್ವಮಿತಿ ನ ವಿನಾ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ಲಭ್ಯ-
-ಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಭಕ್ತಿಂ ಶರಣಮಮೃತಪ್ರಾಪ್ತಯೇಽಹಂ ಪ್ರಪನ್ನಃ ॥ ೧೬ ॥
ಹಾರ್ದಂ ಹನ್ತಿ ಪ್ರಥಮಮುದಿತಾ ಯಾ ತಮಃ ಸಂಶ್ರಿತಾನಾಂ
ಸತ್ತ್ವೋದ್ರೇಕಾತ್ತದನು ಚ ರಜಃ ಕರ್ಮಯೋಗಕ್ರಮೇಣ ।
ಸ್ವಭ್ಯಸ್ತಾ ಚ ಪ್ರಥಯತಿತರಾಂ ಸತ್ತ್ವಮೇವ ಪ್ರಪನ್ನಾ
ನಿರ್ವಾಣಾಯ ವ್ರಜತಿ ಶಮಿನಾಂ ತೇಽರ್ಕ ಭಕ್ತಿಸ್ತ್ರಯೀವ ॥ ೧೭ ॥
ತಾಮಾಸಾದ್ಯ ಶ್ರಿಯಮಿವ ಗೃಹೇ ಕಾಮಧೇನುಂ ಪ್ರವಾಸೇ
ಧ್ವಾನ್ತೇ ಭಾತಿಂ ಧೃತಿಮಿವ ವನೇ ಯೋಜನೇ ಬ್ರಹ್ಮನಾಡಿಮ್ ।
ನಾವಂ ಚಾಸ್ಮಿನ್ವಿಷಮವಿಷಯಗ್ರಾಹಸಂಸಾರಸಿನ್ಧೌ
ಗಚ್ಛೇಯಂ ತೇ ಪರಮಮಮೃತಂ ಯನ್ನ ಶೀತಂ ನ ಚೋಷ್ಣಮ್ ॥ ೧೮ ॥
ಅಗ್ನೀಷೋಮಾವಖಿಲಜಗತಃ ಕಾರಣಂ ತೌ ಮಯೂಖೈಃ
ಸರ್ಗಾದಾನೇ ಸೃಜಸಿ ಭಗವನ್ಹ್ರಾಸವೃದ್ಧಿಕ್ರಮೇಣ ।
ತಾವೇವಾನ್ತರ್ವಿಷುವತಿ ಸಮೌ ಜುಹ್ವತಾಮಾತ್ಮವಹ್ನೌ
ದ್ವಾವಪ್ಯಸ್ತಂ ನಯಸಿ ಯುಗಪನ್ಮುಕ್ತಯೇ ಭಕ್ತಿಭಾಜಾಮ್ ॥ ೧೯ ॥
ಸ್ಥೂಲತ್ವಂ ತೇ ಪ್ರಕೃತಿಗಹನಂ ನೈವ ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಹ್ಯನನ್ತಂ
ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಂ ವಾ ತದಪಿ ಸದಸದ್ವ್ಯಕ್ತ್ಯಭಾವಾದಚಿನ್ತ್ಯಮ್ ।
ಧ್ಯಾಯಾಮೀತ್ಥಂ ಕಥಮವಿದಿತಂ ತ್ವಾಮನಾದ್ಯನ್ತಮನ್ತ-
-ಸ್ತಸ್ಮಾದರ್ಕ ಪ್ರಣಯಿನಿ ಮಯಿ ಸ್ವಾತ್ಮನೈವ ಪ್ರಸೀದ ॥ ೨೦ ॥
ಯತ್ತದ್ವೇದ್ಯಂ ಕಿಮಪಿ ಪರಮಂ ಶಬ್ದತತ್ತ್ವಂ ತ್ವಮನ್ತ-
-ಸ್ತತ್ಸದ್ವ್ಯಕ್ತಿಂ ಜಿಗಮಿಷು ಶನೈರ್ಲಾತಿ ಮಾತ್ರಾ ಕಲಾಃ ಖೇ ।
ಅವ್ಯಕ್ತೇನ ಪ್ರಣವವಪುಷಾ ಬಿನ್ದುನಾದೋದಿತಂ ಸ-
-ಚ್ಛಬ್ದಬ್ರಹ್ಮೋಚ್ಚರತಿ ಕರಣವ್ಯಞ್ಜಿತಂ ವಾಚಕಂ ತೇ ॥ ೨೧ ॥
ಪ್ರಾತಃಸನ್ಧ್ಯಾರುಣಕಿರಣಭಾಗೃಙ್ಮಯಂ ರಾಜಸಂ ಯ-
-ನ್ಮಧ್ಯೇ ಚಾಪಿ ಜ್ವಲದಿವ ಯಜುಃ ಶುಕ್ಲಭಾಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ವಾ ।
ಸಾಯಂ ಸಾಮಾಸ್ತಮಿತಕಿರಣಂ ಯತ್ತಮೋಲ್ಲಾಸಿ ರೂಪಂ
ಸಾಹ್ನಃ ಸರ್ಗಸ್ಥಿತಿಲಯವಿಧಾವಾಕೃತಿಸ್ತೇ ತ್ರಯೀವ ॥ ೨೨ ॥
ಯೇ ಪಾತಾಲೋದಧಿಮುನಿನಗದ್ವೀಪಲೋಕಾಧಿಬೀಜ-
-ಚ್ಛನ್ದೋಭೂತಸ್ವರಮುಖನದತ್ಸಪ್ತಸಪ್ತಿಂ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ।
ಯೇ ಚೈಕಾಶ್ವಂ ನಿರವಯವವಾಗ್ಭಾವಮಾತ್ರಾಧಿರೂಢಂ
ತೇ ತ್ವಾಮೇವ ಸ್ವರಗುಣಕಲಾವರ್ಜಿತಂ ಯಾನ್ತ್ಯನಶ್ವಮ್ ॥ ೨೩ ॥
ದಿವ್ಯಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸಲಿಲಪವನೈಃ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ತ್ರಿಲೋಕೀ-
-ಮೇಕೀಭೂತಂ ಪುನರಪಿ ಚ ತತ್ಸಾರಮಾದಾಯ ಗೋಭಿಃ ।
ಅನ್ತರ್ಲೀನೋ ವಿಶಸಿ ವಸುಧಾಂ ತದ್ಗತಃ ಸೂಯಸೇಽನ್ನಂ
ತಚ್ಚ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ವಮಿತಿ ಜಗತಾಂ ಪ್ರಾಣಭೃತ್ಸೂರ್ಯ ಆತ್ಮಾ ॥ ೨೪ ॥
ಅಗ್ನೀಷೋಮೌ ಪ್ರಕೃತಿಪುರುಷೌ ಬಿನ್ದುನಾದೌ ಚ ನಿತ್ಯೌ
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾವಪಿ ದಿನನಿಶೇ ಯೇ ಚ ಸತ್ಯಾನೃತೇ ದ್ವೇ ।
ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ಸದಸದುಭಯಂ ಯೋಽನ್ತರಾವೇಶ್ಯ ಯೋಗೀ
ವರ್ತೇತಾತ್ಮನ್ಯುಪರತಮತಿರ್ನಿರ್ಗುಣಂ ತ್ವಾಂ ವಿಶೇತ್ಸಃ ॥ ೨೫ ॥
ಗರ್ಭಾಧಾನಪ್ರಸವವಿಧಯೇ ಸುಪ್ತಯೋರಿನ್ದುಭಾಸಾ
ಸಾಪತ್ನ್ಯೇನಾಭಿಮುಖಮಿವ ಖೇ ಕಾನ್ತಯೋರ್ಮಧ್ಯಸಂಸ್ಥಃ ।
ದ್ಯಾವಾಪೃಥ್ವ್ಯೋರ್ವದನಕಮಲೇ ಗೋಮುಖೈರ್ಬೋಧಯಿತ್ವಾ
ಪರ್ಯಾಯೇಣಾಪಿಬಸಿ ಭಗವನ್ ಷಡ್ರಸಾಸ್ವಾದಲೋಲಃ ॥ ೨೬ ॥
ಸೋಮಂ ಪೂರ್ಣಾಮೃತಮಿವ ಚರುಂ ತೇಜಸಾ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ
ಕೃತ್ವಾ ತೇನಾನಲಮುಖಜಗತ್ತರ್ಪರ್ಣಂ ವೈಶ್ವದೇವಮ್ ।
ಆಮಾವಸ್ಯಂ ವಿಘಸಮಿವ ಖೇ ತತ್ಕಲಾಶೇಷಮಶ್ನನ್
ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಾನ್ತರ್ಗೃಹಪತಿರಿವ ಸ್ವಾತ್ಮಯಾಗಂ ಕರೋಷಿ ॥ ೨೭ ॥
ಕೃತ್ವಾ ನಕ್ತಂದಿನಮಿವ ಜಗದ್ಬೀಜಮಾವ್ಯಕ್ತಿಕಂ ಯ-
-ತ್ತತ್ರೈವಾನ್ತರ್ದಿನಕರ ತಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಮನ್ಯತ್ತತೋಽಲ್ಪಮ್ ।
ದೈವಂ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ಕ್ರಮಪರಿಗತಂ ಮಾನುಷಂ ಚಾಲ್ಪಮಲ್ಪಂ
ಕುರ್ವನ್ಕಕುರ್ವನ್ಕಲಯಸಿ ಜಗತ್ಪಞ್ಚಧಾವರ್ತನಾಭಿಃ ॥ ೨೮ ॥
ತತ್ತ್ವಾಲೋಕೇ ತಪನ ಸುದಿನೇ ಯೇ ಪರಂ ಸಮ್ಪ್ರಬುದ್ಧಾಃ
ಯೇ ವಾ ಚಿತ್ತೋಪಶಮರಜನೀಯೋಗನಿದ್ರಾಮುಪೇತಾಃ ।
ತೇಽಹೋರಾತ್ರೋಪರಮಪರಮಾನನ್ದಸನ್ಧ್ಯಾಸು ಸೌರಂ
ಭಿತ್ತ್ವಾ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪರಮಪರಮಂ ಯಾನ್ತಿ ನಿರ್ವಾಣಸಞ್ಜ್ಞಮ್ ॥ ೨೯ ॥
ಆಬ್ರಹ್ಮೇದಂ ನವಮಿವ ಜಗಜ್ಜಙ್ಗಮಸ್ಥಾವರಾನ್ತಂ
ಸರ್ಗೇ ಸರ್ಗೇ ವಿಸೃಜಸಿ ರವೇ ಗೋಭಿರುದ್ರಿಕ್ತಸೋಮೈಃ ।
ದೀಪ್ತೈಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹರಸಿ ಚ ಲಯೇ ತದ್ಯಥಾಯೋನಿ ಭೂಯಃ
ಸರ್ಗಾನ್ತಾದೌ ಪ್ರಕಟವಿಭವಾಂ ದರ್ಶಯನ್ರಶ್ಮಿಲೀಲಾಮ್ ॥ ೩೦ ॥
ಶ್ರಿತ್ವಾ ನಿತ್ಯೋಪಚಿತಮುಚಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಃ ಪ್ರಕಾಶಂ
ರೂಪಂ ಸರ್ಗಸ್ಥಿತಿಲಯಮುಚಾ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಮಧ್ಯೇ ।
ಅನ್ತೇವಾಸಿಷ್ವಿವ ಸುಗುರುಣಾ ಯಃ ಪರೋಕ್ಷಃ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೋಽಸೌ ಜಗತಿ ಭವತಾ ದರ್ಶಿತಃ ಸ್ವಾತ್ಮನಾತ್ಮಾ ॥ ೩೧ ॥
ಲೋಕಾಃ ಸರ್ವೇ ವಪುಷಿ ನಿಯತಂ ತೇ ಸ್ಥಿತಾಸ್ತ್ವಂ ಚ ತೇಷಾ-
-ಮೇಕೈಕಸ್ಮಿನ್ಯುಗಪದಗುಣೋ ವಿಶ್ವಹೇತೋರ್ಗುಣೀವ ।
ಇತ್ಥಮ್ಭೂತೇ ಭವತಿ ಭಗವನ್ನ ತ್ವದನ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಸತ್ಯಂ
ಕಿಂ ತು ಜ್ಞಸ್ತ್ವಂ ಪರಮಪುರುಷೋಽಹಂ ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ಚಾಜ್ಞಃ ॥ ೩೨ ॥
ಸಙ್ಕಲ್ಪೇಚ್ಛಾದ್ಯಖಿಲಕರಣಪ್ರಾಣವಾಣ್ಯೋ ವರೇಣ್ಯಾಃ
ಸಮ್ಪನ್ನಾ ಮೇ ತ್ವದಭಿನವನಾಜ್ಜನ್ಮ ಚೇದಂ ಶರಣ್ಯಮ್ ।
ಮನ್ಯೇ ಚಾಸ್ತಂ ಜಿಗಮಿಷು ಶನೈಃ ಪುಣ್ಯಪಾಪದ್ವಯಂ ತ-
-ದ್ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೇ ತವ ಚರಣಯೋರನ್ಯಥಾ ನೋ ಭವೇತಾಮ್ ॥ ೩೩ ॥
ಸತ್ಯಂ ಭೂಯೋ ಜನನಮರಣೇ ತ್ವತ್ಪ್ರಪನ್ನೇಷು ನ ಸ್ತ-
-ಸ್ತತ್ರಾಪ್ಯೇಕಂ ತವ ನುತಿಫಲಂ ಜನ್ಮ ಯಾಚೇ ತದಿತ್ಥಮ್ ।
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇಶಃ ಶಮ ಇವ ಪರಃ ಪುಣ್ಯಕಾಯೋಽಪ್ಯಯೋನಿಃ
ಸಂಸಾರಾಬ್ಧೌ ಪ್ಲವ ಇವ ಜಗತ್ತಾರಣಾಯ ಸ್ಥಿರಃ ಸ್ಯಾಮ್ ॥ ೩೪ ॥
ಸೌಷುಮ್ಣೇನ ತ್ವಮಮೃತಪಥೇನೈತ್ಯ ಶೀತಾಂಶುಭಾವಂ
ಪುಷ್ಣಾಸ್ಯಗ್ರೇ ಸುರನರಪಿತೄನ್ ಶಾನ್ತಭಾಭಿಃ ಕಲಾಭಿಃ ।
ಪಶ್ಚಾದಮ್ಭೋ ವಿಶಸಿ ವಿವಿಧಾಶ್ಚೌಷಧೀಸ್ತದ್ಗತೋಽಪಿ
ಪ್ರೀಣಾಸ್ಯೇವಂ ತ್ರಿಭುವನಮತಸ್ತೇ ಜಗನ್ಮಿತ್ರತಾರ್ಕ ॥ ೩೫ ॥
ಮನ್ದಾಕ್ರಾನ್ತೇ ತಮಸಿ ಭವತಾ ನಾಥ ದೋಷಾವಸಾನೇ
ನಾನ್ತರ್ಲೀನಾ ಮಮ ಮತಿರಿಯಂ ಗಾಢನಿದ್ರಾಂ ಜಹಾತಿ ।
ತಸ್ಮಾದಸ್ತಙ್ಗಮಿತತಮಸಾ ಪದ್ಮಿನೀವಾತ್ಮಭಾಸಾ
ಸೌರೀತ್ಯೇಷಾ ದಿನಕರ ಪರಂ ನೀಯತಾಮಾಶು ಬೋಧಮ್ ॥ ೩೬ ॥
ಯೇನ ಗ್ರಾಸೀಕೃತಮಿವ ಜಗತ್ಸರ್ವಮಾಸೀತ್ತದಸ್ತಂ
ಧ್ವಾನ್ತಂ ನೀತ್ವಾ ಪುನರಪಿ ವಿಭೋ ತದ್ದಯಾಘ್ರಾತಚಿತ್ತಃ ।
ಧತ್ಸೇ ನಕ್ತಂದಿನಮಪಿ ಗತೀ ಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣೇ ವಿಭಜ್ಯ
ತ್ರಾತಾ ತಸ್ಮಾದ್ಭವ ಪರಿಭವೇ ದುಷ್ಕೃತೇ ಮೇಽಪಿ ಭಾನೋ ॥ ೩೭ ॥
ಆಸಂಸಾರೋಪಚಿತಸದಸತ್ಕರ್ಮಬನ್ಧಾಶ್ರಿತಾನಾ-
-ಮಾಧಿವ್ಯಾಧಿಪ್ರಜನಮರಣಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾರ್ದಿತಾನಾಮ್ ।
ಮಿಥ್ಯಾಜ್ಞಾನಪ್ರಬಲತಮಸಾ ನಾಥ ಚಾನ್ಧೀಕೃತಾನಾಂ
ತ್ವಂ ನಸ್ತ್ರಾತಾ ಭವ ಕರುಣಯಾ ಯತ್ರ ತತ್ರ ಸ್ಥಿತಾನಾಮ್ ॥ ೩೮ ॥
ಸತ್ಯಾಸತ್ಯಸ್ಖಲಿತವಚಸಾಂ ಶೌಚಲಜ್ಜೋಜ್ಝಿತಾನಾ-
-ಮಜ್ಞಾನಾನಾಮಫಲಸಫಲಪ್ರಾರ್ಥನಾಕಾತರಾಣಾಮ್ ।
ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸ್ವಖಿಲವಿಷಯಾಭ್ಯಸ್ತಕೌತೂಹಲಾನಾಂ
ತ್ವಂ ನಸ್ತ್ರಾತಾ ಭವ ಪಿತೃತಯಾ ಭೋಗಲೋಲಾರ್ಭಕಾಣಾಮ್ ॥ ೩೯ ॥
ಯಾವದ್ದೇಹಂ ಜರಯತಿ ಜರಾ ನಾನ್ತಕಾದೇತ್ಯ ದೂತೀ
ನೋ ವಾ ಭೀಮಸ್ತ್ರಿಫಣಭುಜಗಾಕಾರದುರ್ವಾರಪಾಶಃ ।
ಗಾಢಂ ಕಣ್ಠೇ ಲಗತಿ ಸಹಸಾ ಜೀವಿತಂ ಲೇಲಿಹಾನ-
-ಸ್ತಾವದ್ಭಕ್ತಾಭಯದ ಸದಯಂ ಶ್ರೇಯಸೇ ನಃ ಪ್ರಸೀದ ॥ ೪೦ ॥
ವಿಶ್ವಪ್ರಾಣಗ್ರಸನರಸನಾಟೋಪಕೋಪಪ್ರಗಲ್ಭಂ
ಮೃತ್ಯೋರ್ವಕ್ತ್ರಂ ದಹನನಯನೋದ್ದಾಮದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಮ್ ।
ಯಾವದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ರಜತಿ ನ ಭಿಯಾ ಪಞ್ಚತಾಮೇಷ ಕಾಯ-
-ಸ್ತಾವನ್ನಿತ್ಯಾಮೃತಮಯ ರವೇ ಪಾಹಿ ನಃ ಕಾನ್ದಿಶೀಕಾನ್ ॥ ೪೧ ॥
ಶಬ್ದಾಕಾರಂ ವಿಯದಿವ ವಪುಸ್ತೇ ಯಜುಃಸಾಮಧಾಮ್ನಃ
ಸಪ್ತಚ್ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಪಿ ಚ ತುರಗಾ ಋಙ್ಮಯಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಚ ।
ಏವಂ ಸರ್ವಶ್ರುತಿಮಯತಯಾ ಮದ್ದಯಾನುಗ್ರಹಾದ್ವಾ
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮತ್ತಃ ಕೃಪಣಕರುಣಾಕ್ರನ್ದಮಾಕರ್ಣಯೇಮಮ್ ॥ ೪೨ ॥
ನಾಶಂ ನಾಸ್ಮಚ್ಚರಣಶರಣಾ ಯಾನ್ತ್ಯಪಿ ಗ್ರಸ್ಯಮಾನಾ
ದೇವೈರಿತ್ಥಂ ಸಿತಮಿವ ಯಶೋ ದರ್ಶಯನ್ಸ್ವಂ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಮ್ ।
ಮನ್ಯೇ ಸೋಮಂ ಕ್ಷತತನುಮಮಾಗರ್ಭವೃದ್ಧ್ಯಾ ವಿವಸ್ವನ್
ಶುಕ್ಲಚ್ಛಾಯಾಂ ನಯಸಿ ಶನಕೈಃ ಸ್ವಾಂ ಸುಷುಮ್ಣಾಂಶುಭಾಸಾ ॥ ೪೩ ॥
ಆಸ್ತಾಂ ಜನ್ಮಪ್ರಭೃತಿ ಭವತಃ ಸೇವನಂ ತದ್ಧಿ ಲೋಕೇ
ವಾಚ್ಯಂ ಕೇನಾಪರಿಮಿತಫಲಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರಕಾರಮ್ ।
ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾತ್ರಂ ಸ್ಮೃತಿಪಥಮಿತೋ ಜೀವಿತಾನ್ತೇಽಪಿ ಭಾಸ್ವ-
-ನ್ನಿರ್ವಾಣಾಯ ಪ್ರಭವಸಿ ಸತಾಂ ತೇನ ತೇ ಕಃ ಸಮೋಽನ್ಯಃ ॥ ೪೪ ॥
ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತ್ರಿದಶಭಜನಾದ್ಯತ್ಪರೋಕ್ಷಂ ಫಲಂ ತ-
-ತ್ಪುಂಸಾಂ ಯುಕ್ತಂ ಭವತಿ ಹಿ ಸಮಂ ಕಾರಣೇನೈವ ಕಾರ್ಯಮ್ ।
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸ್ತ್ವಂ ಸಕಲಜಗತಾಂ ಯತ್ಸಮಕ್ಷಂ ಫಲಂ ಮೇ
ಯುಷ್ಮದ್ಭಕ್ತೇಃ ಸಮುಚಿತಮತಸ್ತತ್ತು ಯಾಚೇ ಯಥಾ ತ್ವಾಮ್ ॥ ೪೫ ॥
ಯೇ ಚಾರೋಗ್ಯಂ ದಿಶತಿ ಭಗವಾನ್ಸೇವಿತೋಽಪ್ಯೇವಮಾಹು-
-ಸ್ತೇ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾ ಜಗತಿ ಸುಭಗಾ ಭೋಗಯೋಗಪ್ರಧಾನಾಃ ।
ಭುಕ್ತೇರ್ಮುಕ್ತೇರಪಿ ಚ ಜಗತಾಂ ಯಚ್ಚ ಪೂರ್ಣಂ ಸುಖಾನಾಂ
ತಸ್ಯಾನ್ಯೋಽರ್ಕಾದಮೃತವಪುಷಃ ಕೋ ಹಿ ನಾಮಾಸ್ತು ದಾತಾ ॥ ೪೬ ॥
ಹಿತ್ವಾ ಹಿತ್ವಾ ಗುರುಚಪಲತಾಮಪ್ಯನೇಕಾನ್ನಿಜಾರ್ಥಾ-
-ನ್ಯೈರೇಕಾರ್ಥೀಕೃತಮಿವ ಭವತ್ಸೇವನಂ ಮತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಮ್ ।
ತೇಷಾಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯುಪಕೃತಿಮಹಂ ಸ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಪ್ರಿಯಾಣಾ-
-ಮಾದೌ ತಸ್ಮಾನ್ಮಮ ದಿನಪತೇ ದೇಹಿ ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಸಾದಮ್ ॥ ೪೭ ॥
ಕಿಂ ತನ್ನಾಮೋಚ್ಚರತಿ ವಚನಂ ಯಸ್ಯ ನೋಚ್ಚಾರಕಸ್ತ್ವಂ
ಕಿಂ ತದ್ವಾಚ್ಯಂ ಸಕಲವಚಸಾಂ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ನ ಯತ್ತ್ವಮ್ ।
ತಸ್ಮಾದುಕ್ತಂ ಯದಪಿ ತದಪಿ ತ್ವನ್ನುತೌ ಭಕ್ತಿಯೋಗಾ-
-ದಸ್ಮಾಭಿಸ್ತದ್ಭವತು ಭಗವಂಸ್ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ಧನ್ಯಮ್ ॥ ೪೮ ॥
ಯಾ ಪನ್ಥಾನಂ ದಿಶತಿ ಶಿಶಿರಾದ್ಯುತ್ತರಂ ದೇವಯಾನಂ
ಯಾ ವಾ ಕೃಷ್ಣಂ ಪಿತೃಪಥಮಥೋ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪ್ರಾವೃಡಾದ್ಯಮ್ ।
ತಾಭ್ಯಾಮನ್ಯಾ ವಿಷುವದಭಿಜಿನ್ಮಧ್ಯಮಾ ಕೃತ್ಯಶೂನ್ಯಾ
ಧನ್ಯಾ ಕಾಶ್ಚಿತ್ಪ್ರಕೃತಿಪುರುಷಾವನ್ತರಾ ಮೇಽಸ್ತು ವೃತ್ತಿಃ ॥ ೪೯ ॥
ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮನ ಇವ ಪಿಬನ್ಸೇತುಬನ್ಧಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ
ಪ್ರಾಪ್ಯೋಪೇಯಂ ಧೃವಪದಮಥೋ ವ್ಯಕ್ತಮುದ್ದಾಲ್ಯ ತಾಲು ।
ಸತ್ಯಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಕಿಮಪಿ ಪರಮಂ ವ್ಯೋಮ ಸೋಮಾಗ್ನಿಶೂನ್ಯಂ
ಗಚ್ಛೇಯಂ ತ್ವಾಂ ಸುರಪಿತೃಗತೀ ಚಾನ್ತರಾ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಃ ॥ ೫೦ ॥
ಸರ್ವಾತ್ಮತ್ವಂ ಸವಿತುರಿತಿ ಯೋ ವಾಙ್ಮನಃಕಾಯಬುದ್ಧ್ಯಾ
ರಾಗದ್ವೇಷೋಪಶಮಸಮತಾಯೋಗಮೇವಾರುರುಕ್ಷುಃ ।
ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗ್ರಸನರಶನಾಮುಕ್ತಯೇ ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತಾಂ
ಸ ಶ್ರೀಸಾಮ್ಬಃ ಸ್ತುತಿಮಿತಿ ರವೇಃ ಸ್ವಪ್ರಶಾನ್ತಾಂ ಚಕಾರ ॥ ೫೧ ॥
ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾದ್ಯಖಿಲತರುಣೀವಲ್ಲಭೇನೇದಮುಕ್ತಂ
ಶ್ರೀಸಾಮ್ಬೇನ ಪ್ರಕಟಗಹನಂ ಸ್ತೋತ್ರಮಧ್ಯಾತ್ಮಗರ್ಭಮ್ ।
ಯಃ ಸಾವಿತ್ರಂ ಪಠತಿ ನಿಯತಂ ಸ್ವಾತ್ಮವತ್ಸರ್ವಲೋಕಾ-
-ನ್ಪಶ್ಯನ್ಸೋಽನ್ತೇ ವ್ರಜತಿ ಶುಕವನ್ಮಣ್ಡಲಂ ಚಣ್ಡರಶ್ಮೇಃ ॥ ೫೨ ॥
ಇತಿ ಪರಮರಹಸ್ಯಶ್ಲೋಕಪಞ್ಚಾಶದೇಷಾ
ತಪನನವನಪುಣ್ಯಾ ಸಾಗಮಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಚಾ ।
ಹರತು ದುರಿತಮಸ್ಮದ್ವರ್ಣಿತಾಕರ್ಣಿತಾ ವೋ
ದಿಶತು ಚ ಶುಭಸಿದ್ಧಿಂ ಮಾತೃವದ್ಭಕ್ತಿಭಾಜಾಮ್ ॥ ೫೩ ॥
ಶ್ರೀಸ್ವಾತ್ಮಸಂವಿದಭಿನ್ನರೂಪಶಿವಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ।
ಸಮಾಪ್ತಂ ಚೇದಂ ಸಾಮ್ಬಪಞ್ಚಾಶಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರಮ್ ।
ಇತಿ ಸಾಮ್ಬಪ್ರಣೀತಾ ಸಾಮ್ಬಪಞ್ಚಾಶಿಕಾ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾ ।

Explore More