ഭാഭിഃ സ്വാഭീ രസയതി രസം യഃ പരം നിത്യമേവ ।
ക്ഷീണം ക്ഷീണം പുനരപി ച തം പൂരയത്യേവമീദൃഗ്
ദോലാലീലോല്ലസിതഹൃദയം നൌമി ചിദ്ഭാനുമേകമ് ॥
-രുദ്ഗീഥോഽഭ്യുദിതഃ പുരോഽരുണതയാ യസ്യ ത്രയീമണ്ഡലമ് ।
ഭാസ്യദ്വര്ണപദക്രമേരിതതമഃ സപ്തസ്വരാശ്വൈര്വിയ-
-ദ്വിദ്യാസ്യന്ദനമുന്നയന്നിവ നമസ്തസ്മൈ പരബ്രഹ്മണേ ॥ ൧ ॥
വാണീ യസ്മാത്പ്രസരതി പരാ ശബ്ദതന്മാത്രഗര്ഭാ ।
പ്രാണാപാനൌ വഹതി ച സമൌ യോ മിഥോ ഗ്രാസസക്തൌ
ദേഹസ്ഥം തം സപദി പരമാദിത്യമാദ്യം പ്രപദ്യേ ॥ ൨ ॥
-പായൂപസ്ഥസ്ഥിതിരപി മനോബുദ്ധ്യഹങ്കാരമൂര്തിഃ ।
തിഷ്ഠത്യന്തര്ബഹിരപി ജഗദ്ഭാസയന്ദ്വാദശാത്മാ
മാര്തണ്ഡം തം സകലകരണാധാരമേകം പ്രപദ്യേ ॥ ൩ ॥
വര്ണാനത്ര പ്രകടകരണൈഃ പ്രാണസങ്ഗാത്പ്രസൂതാന് ।
താം പശ്യന്തീം പ്രഥമമുദിതാം മധ്യമാം ബുദ്ധിസംസ്ഥാം
വാചം വക്ത്രേ കരണവിശദാം വൈഖരീം ച പ്രപദ്യേ ॥ ൪ ॥
നാനാനാഡിപ്രസവഗഹനാ സര്വഭൂതാന്തരസ്ഥാ ।
പ്രാണാപാനഗ്രസനനിരതൈഃ പ്രാപ്യതേ ബ്രഹ്മനാഡീ
സാ നഃ ശ്വേതാ ഭവതു പരമാദിത്യമൂര്തിഃ പ്രസന്നാ ॥ ൫ ॥
നോ വാ നക്തംദിവഗമമിതാഽതാപനീയാപരാഹുഃ ।
വൈകുണ്ഠീയാ തനുരിവ രവേ രാജതേ മണ്ഡലസ്ഥാ
സാ നഃ ശ്വേതാ ഭവതു പരമാദിത്യമൂര്തിഃ പ്രസന്നാ ॥ ൬ ॥
യോഗീന്ദ്രാണാം യദപി പരമം ഭാതി നിര്വാണമാര്ഗഃ ।
ത്രയ്യാധാരഃ പ്രണവ ഇതി യന്മണ്ഡലം ചണ്ഡരശ്മേ-
-രന്തഃ സൂക്ഷ്മം ബഹിരപി ബൃഹന്മുക്തയേഽഹം പ്രപന്നഃ ॥ ൭ ॥
ക്ഷീണഃ ക്ഷീണഃ പ്രവിശതി യതോ വര്ധതേ ചാപി ഭൂയഃ ।
യസ്മിന്വേദാ മധുനി സരഘാകാരവദ്ഭാന്തി ചാഗ്രേ
തച്ചണ്ഡാംശോരമിതമമൃതം മണ്ഡലസ്ഥം പ്രപദ്യേ ॥ ൮ ॥
ക്രാന്താഃ സപ്ത പ്രകടഹരിണാ യേന പാദേന ലോകാഃ ।
കൃത്വാ ധ്വാന്തം വിഗലിതബലിവ്യക്തി പാതാലലീനം
വിശ്വാലോകഃ സ ജയതി രവിഃ സത്ത്വമേവോര്ധ്വരശ്മിഃ ॥ ൯ ॥
ദൃഷ്ട്വാ ചാന്തഃ പ്രണവമുഖരം വ്യാഹൃതീഃ സമ്യഗുക്ത്വാ ।
യത്തദ്വേദേ തദിതി സവിതുര്ബ്രഹ്മണോക്തം വരേണ്യം
തദ്ഭര്ഗാഖ്യം കിമപി പരമം ധാമഗര്ഭം പ്രപദ്യേ ॥ ൧൦ ॥
സൈവാവിദ്യാ തദപി സുതരാം തദ്വിനാശായ യുക്തഃ ।
സ്തൌമ്യേവാഹം ത്രിവിധമുദിതം സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മം പരം വാ
വിദ്യോപായഃ പര ഇതി ബുധൈര്ഗീയതേ ഖല്വവിദ്യാ ॥ ൧൧ ॥
-ന്വിശ്വാകാരഃ സഗുണ ഇതി വാ കല്പനാകല്പിതാങ്ഗഃ ।
നാനാഭൂതപ്രകൃതിവികൃതീര്ദര്ശയന്ഭാതി യോ വാ
തസ്മൈ തസ്മൈ ഭവതു പരമാദിത്യ നിത്യം നമസ്തേ ॥ ൧൨ ॥
ശ്രാന്താഃ സമ്യക്ത്വമിതി ന ച തൈരീദൃശോ വേതി ചോക്തഃ ।
തസ്മാത്തുഭ്യം നമ ഇതി വചോമാത്രമേവാസ്മി വച്മി
പ്രായോ യസ്മാത്പ്രസരതി തരാം ഭാരതീ ജ്ഞാനഗര്ഭാ ॥ ൧൩ ॥
തിഷ്ഠന്കാഷ്ഠേ ദഹന ഇവ നോ ദൃശ്യസേ യുക്തിശൂന്യൈഃ ।
യശ്ച പ്രാണാരണിഷു നിയതൈര്മഥ്യമാനാസു സദ്ഭി-
-ര്ദൃശ്യം ജ്യോതിര്ഭവസി പരമാദിത്യ തസ്മൈ നമസ്തേ ॥ ൧൪ ॥
ക്രീഡത്യേകസ്തവ നുതിവിധാവസ്വതന്ത്രസ്തതോഽഹമ് ।
യദ്വാ വച്മി പ്രണയസുഭഗം ഗോപതേ തച്ച തഥ്യം
ത്വത്തോ ഹ്യന്യത്കിമിവ ജഗതാം വിദ്യതേ തന്മൃഷാ സ്യാത് ॥ ൧൫ ॥
ത്വം ചാത്യന്തം സകലകരണാഗോചരത്വാദചിന്ത്യഃ ।
ധ്യാനാതീതസ്ത്വമിതി ന വിനാ ഭക്തിയോഗേന ലഭ്യ-
-സ്തസ്മാദ്ഭക്തിം ശരണമമൃതപ്രാപ്തയേഽഹം പ്രപന്നഃ ॥ ൧൬ ॥
സത്ത്വോദ്രേകാത്തദനു ച രജഃ കര്മയോഗക്രമേണ ।
സ്വഭ്യസ്താ ച പ്രഥയതിതരാം സത്ത്വമേവ പ്രപന്നാ
നിര്വാണായ വ്രജതി ശമിനാം തേഽര്ക ഭക്തിസ്ത്രയീവ ॥ ൧൭ ॥
ധ്വാന്തേ ഭാതിം ധൃതിമിവ വനേ യോജനേ ബ്രഹ്മനാഡിമ് ।
നാവം ചാസ്മിന്വിഷമവിഷയഗ്രാഹസംസാരസിന്ധൌ
ഗച്ഛേയം തേ പരമമമൃതം യന്ന ശീതം ന ചോഷ്ണമ് ॥ ൧൮ ॥
സര്ഗാദാനേ സൃജസി ഭഗവന്ഹ്രാസവൃദ്ധിക്രമേണ ।
താവേവാന്തര്വിഷുവതി സമൌ ജുഹ്വതാമാത്മവഹ്നൌ
ദ്വാവപ്യസ്തം നയസി യുഗപന്മുക്തയേ ഭക്തിഭാജാമ് ॥ ൧൯ ॥
സൂക്ഷ്മത്വം വാ തദപി സദസദ്വ്യക്ത്യഭാവാദചിന്ത്യമ് ।
ധ്യായാമീത്ഥം കഥമവിദിതം ത്വാമനാദ്യന്തമന്ത-
-സ്തസ്മാദര്ക പ്രണയിനി മയി സ്വാത്മനൈവ പ്രസീദ ॥ ൨൦ ॥
-സ്തത്സദ്വ്യക്തിം ജിഗമിഷു ശനൈര്ലാതി മാത്രാ കലാഃ ഖേ ।
അവ്യക്തേന പ്രണവവപുഷാ ബിന്ദുനാദോദിതം സ-
-ച്ഛബ്ദബ്രഹ്മോച്ചരതി കരണവ്യഞ്ജിതം വാചകം തേ ॥ ൨൧ ॥
-ന്മധ്യേ ചാപി ജ്വലദിവ യജുഃ ശുക്ലഭാഃ സാത്ത്വികം വാ ।
സായം സാമാസ്തമിതകിരണം യത്തമോല്ലാസി രൂപം
സാഹ്നഃ സര്ഗസ്ഥിതിലയവിധാവാകൃതിസ്തേ ത്രയീവ ॥ ൨൨ ॥
-ച്ഛന്ദോഭൂതസ്വരമുഖനദത്സപ്തസപ്തിം പ്രപന്നാഃ ।
യേ ചൈകാശ്വം നിരവയവവാഗ്ഭാവമാത്രാധിരൂഢം
തേ ത്വാമേവ സ്വരഗുണകലാവര്ജിതം യാന്ത്യനശ്വമ് ॥ ൨൩ ॥
-മേകീഭൂതം പുനരപി ച തത്സാരമാദായ ഗോഭിഃ ।
അന്തര്ലീനോ വിശസി വസുധാം തദ്ഗതഃ സൂയസേഽന്നം
തച്ച പ്രാണാംസ്ത്വമിതി ജഗതാം പ്രാണഭൃത്സൂര്യ ആത്മാ ॥ ൨൪ ॥
പ്രാണാപാനാവപി ദിനനിശേ യേ ച സത്യാനൃതേ ദ്വേ ।
ധര്മാധര്മൌ സദസദുഭയം യോഽന്തരാവേശ്യ യോഗീ
വര്തേതാത്മന്യുപരതമതിര്നിര്ഗുണം ത്വാം വിശേത്സഃ ॥ ൨൫ ॥
സാപത്ന്യേനാഭിമുഖമിവ ഖേ കാന്തയോര്മധ്യസംസ്ഥഃ ।
ദ്യാവാപൃഥ്വ്യോര്വദനകമലേ ഗോമുഖൈര്ബോധയിത്വാ
പര്യായേണാപിബസി ഭഗവന് ഷഡ്രസാസ്വാദലോലഃ ॥ ൨൬ ॥
കൃത്വാ തേനാനലമുഖജഗത്തര്പര്ണം വൈശ്വദേവമ് ।
ആമാവസ്യം വിഘസമിവ ഖേ തത്കലാശേഷമശ്നന്
ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്തര്ഗൃഹപതിരിവ സ്വാത്മയാഗം കരോഷി ॥ ൨൭ ॥
-ത്തത്രൈവാന്തര്ദിനകര തഥാ ബ്രാഹ്മമന്യത്തതോഽല്പമ് ।
ദൈവം പിത്ര്യം ക്രമപരിഗതം മാനുഷം ചാല്പമല്പം
കുര്വന്കകുര്വന്കലയസി ജഗത്പഞ്ചധാവര്തനാഭിഃ ॥ ൨൮ ॥
യേ വാ ചിത്തോപശമരജനീയോഗനിദ്രാമുപേതാഃ ।
തേഽഹോരാത്രോപരമപരമാനന്ദസന്ധ്യാസു സൌരം
ഭിത്ത്വാ ജ്യോതിഃ പരമപരമം യാന്തി നിര്വാണസഞ്ജ്ഞമ് ॥ ൨൯ ॥
സര്ഗേ സര്ഗേ വിസൃജസി രവേ ഗോഭിരുദ്രിക്തസോമൈഃ ।
ദീപ്തൈഃ പ്രത്യാഹരസി ച ലയേ തദ്യഥായോനി ഭൂയഃ
സര്ഗാന്താദൌ പ്രകടവിഭവാം ദര്ശയന്രശ്മിലീലാമ് ॥ ൩൦ ॥
രൂപം സര്ഗസ്ഥിതിലയമുചാ സര്വഭൂതേഷു മധ്യേ ।
അന്തേവാസിഷ്വിവ സുഗുരുണാ യഃ പരോക്ഷഃ പ്രകൃത്യാ
പ്രത്യക്ഷോഽസൌ ജഗതി ഭവതാ ദര്ശിതഃ സ്വാത്മനാത്മാ ॥ ൩൧ ॥
-മേകൈകസ്മിന്യുഗപദഗുണോ വിശ്വഹേതോര്ഗുണീവ ।
ഇത്ഥമ്ഭൂതേ ഭവതി ഭഗവന്ന ത്വദന്യോഽസ്മി സത്യം
കിം തു ജ്ഞസ്ത്വം പരമപുരുഷോഽഹം പ്രകൃത്യൈവ ചാജ്ഞഃ ॥ ൩൨ ॥
സമ്പന്നാ മേ ത്വദഭിനവനാജ്ജന്മ ചേദം ശരണ്യമ് ।
മന്യേ ചാസ്തം ജിഗമിഷു ശനൈഃ പുണ്യപാപദ്വയം ത-
-ദ്ഭക്തിശ്രദ്ധേ തവ ചരണയോരന്യഥാ നോ ഭവേതാമ് ॥ ൩൩ ॥
-സ്തത്രാപ്യേകം തവ നുതിഫലം ജന്മ യാചേ തദിത്ഥമ് ।
ത്രൈലോക്യേശഃ ശമ ഇവ പരഃ പുണ്യകായോഽപ്യയോനിഃ
സംസാരാബ്ധൌ പ്ലവ ഇവ ജഗത്താരണായ സ്ഥിരഃ സ്യാമ് ॥ ൩൪ ॥
പുഷ്ണാസ്യഗ്രേ സുരനരപിതൄന് ശാന്തഭാഭിഃ കലാഭിഃ ।
പശ്ചാദമ്ഭോ വിശസി വിവിധാശ്ചൌഷധീസ്തദ്ഗതോഽപി
പ്രീണാസ്യേവം ത്രിഭുവനമതസ്തേ ജഗന്മിത്രതാര്ക ॥ ൩൫ ॥
നാന്തര്ലീനാ മമ മതിരിയം ഗാഢനിദ്രാം ജഹാതി ।
തസ്മാദസ്തങ്ഗമിതതമസാ പദ്മിനീവാത്മഭാസാ
സൌരീത്യേഷാ ദിനകര പരം നീയതാമാശു ബോധമ് ॥ ൩൬ ॥
ധ്വാന്തം നീത്വാ പുനരപി വിഭോ തദ്ദയാഘ്രാതചിത്തഃ ।
ധത്സേ നക്തംദിനമപി ഗതീ ശുക്ലകൃഷ്ണേ വിഭജ്യ
ത്രാതാ തസ്മാദ്ഭവ പരിഭവേ ദുഷ്കൃതേ മേഽപി ഭാനോ ॥ ൩൭ ॥
-മാധിവ്യാധിപ്രജനമരണക്ഷുത്പിപാസാര്ദിതാനാമ് ।
മിഥ്യാജ്ഞാനപ്രബലതമസാ നാഥ ചാന്ധീകൃതാനാം
ത്വം നസ്ത്രാതാ ഭവ കരുണയാ യത്ര തത്ര സ്ഥിതാനാമ് ॥ ൩൮ ॥
-മജ്ഞാനാനാമഫലസഫലപ്രാര്ഥനാകാതരാണാമ് ।
സര്വാവസ്ഥാസ്വഖിലവിഷയാഭ്യസ്തകൌതൂഹലാനാം
ത്വം നസ്ത്രാതാ ഭവ പിതൃതയാ ഭോഗലോലാര്ഭകാണാമ് ॥ ൩൯ ॥
നോ വാ ഭീമസ്ത്രിഫണഭുജഗാകാരദുര്വാരപാശഃ ।
ഗാഢം കണ്ഠേ ലഗതി സഹസാ ജീവിതം ലേലിഹാന-
-സ്താവദ്ഭക്താഭയദ സദയം ശ്രേയസേ നഃ പ്രസീദ ॥ ൪൦ ॥
മൃത്യോര്വക്ത്രം ദഹനനയനോദ്ദാമദംഷ്ട്രാകരാലമ് ।
യാവദൃഷ്ട്വാ വ്രജതി ന ഭിയാ പഞ്ചതാമേഷ കായ-
-സ്താവന്നിത്യാമൃതമയ രവേ പാഹി നഃ കാന്ദിശീകാന് ॥ ൪൧ ॥
സപ്തച്ഛന്ദാംസ്യപി ച തുരഗാ ഋങ്മയം മണ്ഡലം ച ।
ഏവം സര്വശ്രുതിമയതയാ മദ്ദയാനുഗ്രഹാദ്വാ
ക്ഷിപ്രം മത്തഃ കൃപണകരുണാക്രന്ദമാകര്ണയേമമ് ॥ ൪൨ ॥
ദേവൈരിത്ഥം സിതമിവ യശോ ദര്ശയന്സ്വം ത്രിലോക്യാമ് ।
മന്യേ സോമം ക്ഷതതനുമമാഗര്ഭവൃദ്ധ്യാ വിവസ്വന്
ശുക്ലച്ഛായാം നയസി ശനകൈഃ സ്വാം സുഷുമ്ണാംശുഭാസാ ॥ ൪൩ ॥
വാച്യം കേനാപരിമിതഫലം ഭുക്തിമുക്തിപ്രകാരമ് ।
ജ്യോതിര്മാത്രം സ്മൃതിപഥമിതോ ജീവിതാന്തേഽപി ഭാസ്വ-
-ന്നിര്വാണായ പ്രഭവസി സതാം തേന തേ കഃ സമോഽന്യഃ ॥ ൪൪ ॥
-ത്പുംസാം യുക്തം ഭവതി ഹി സമം കാരണേനൈവ കാര്യമ് ।
പ്രത്യക്ഷസ്ത്വം സകലജഗതാം യത്സമക്ഷം ഫലം മേ
യുഷ്മദ്ഭക്തേഃ സമുചിതമതസ്തത്തു യാചേ യഥാ ത്വാമ് ॥ ൪൫ ॥
-സ്തേ തത്ത്വജ്ഞാ ജഗതി സുഭഗാ ഭോഗയോഗപ്രധാനാഃ ।
ഭുക്തേര്മുക്തേരപി ച ജഗതാം യച്ച പൂര്ണം സുഖാനാം
തസ്യാന്യോഽര്കാദമൃതവപുഷഃ കോ ഹി നാമാസ്തു ദാതാ ॥ ൪൬ ॥
-ന്യൈരേകാര്ഥീകൃതമിവ ഭവത്സേവനം മത്പ്രിയാര്ഥമ് ।
തേഷാമിച്ഛാമ്യുപകൃതിമഹം സ്വേന്ദ്രിയാണാം പ്രിയാണാ-
-മാദൌ തസ്മാന്മമ ദിനപതേ ദേഹി തേഭ്യഃ പ്രസാദമ് ॥ ൪൭ ॥
കിം തദ്വാച്യം സകലവചസാം വിശ്വമൂര്തേ ന യത്ത്വമ് ।
തസ്മാദുക്തം യദപി തദപി ത്വന്നുതൌ ഭക്തിയോഗാ-
-ദസ്മാഭിസ്തദ്ഭവതു ഭഗവംസ്ത്വത്പ്രസാദേന ധന്യമ് ॥ ൪൮ ॥
യാ വാ കൃഷ്ണം പിതൃപഥമഥോ ദക്ഷിണം പ്രാവൃഡാദ്യമ് ।
താഭ്യാമന്യാ വിഷുവദഭിജിന്മധ്യമാ കൃത്യശൂന്യാ
ധന്യാ കാശ്ചിത്പ്രകൃതിപുരുഷാവന്തരാ മേഽസ്തു വൃത്തിഃ ॥ ൪൯ ॥
പ്രാപ്യോപേയം ധൃവപദമഥോ വ്യക്തമുദ്ദാല്യ താലു ।
സത്യാദൂര്ധ്വം കിമപി പരമം വ്യോമ സോമാഗ്നിശൂന്യം
ഗച്ഛേയം ത്വാം സുരപിതൃഗതീ ചാന്തരാ ബ്രഹ്മഭൂതഃ ॥ ൫൦ ॥
രാഗദ്വേഷോപശമസമതായോഗമേവാരുരുക്ഷുഃ ।
ധര്മാധര്മഗ്രസനരശനാമുക്തയേ യുക്തിയുക്താം
സ ശ്രീസാമ്ബഃ സ്തുതിമിതി രവേഃ സ്വപ്രശാന്താം ചകാര ॥ ൫൧ ॥
ശ്രീസാമ്ബേന പ്രകടഗഹനം സ്തോത്രമധ്യാത്മഗര്ഭമ് ।
യഃ സാവിത്രം പഠതി നിയതം സ്വാത്മവത്സര്വലോകാ-
-ന്പശ്യന്സോഽന്തേ വ്രജതി ശുകവന്മണ്ഡലം ചണ്ഡരശ്മേഃ ॥ ൫൨ ॥
തപനനവനപുണ്യാ സാഗമബ്രഹ്മചര്ചാ ।
ഹരതു ദുരിതമസ്മദ്വര്ണിതാകര്ണിതാ വോ
ദിശതു ച ശുഭസിദ്ധിം മാതൃവദ്ഭക്തിഭാജാമ് ॥ ൫൩ ॥
സമാപ്തം ചേദം സാമ്ബപഞ്ചാശികാശാസ്ത്രമ് ।
ഇതി സാമ്ബപ്രണീതാ സാമ്ബപഞ്ചാശികാ സമ്പൂര്ണാ ।
