શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પરપદ નયદ્ધંસ ગરુતૌ
તટૌ સંસારાબ્ધેર્નિજવિષય બોધાઙ્કુર દલે ।
શ્રુતેરન્તર્ગોપાયિત પરરહસ્યૌ હૃદિચરૌ
ઘરટ્ટગ્રાવાણૌ ભવ વિટપિ બીજૌઘ દલને ॥ ૧ ॥
તટૌ સંસારાબ્ધેર્નિજવિષય બોધાઙ્કુર દલે ।
શ્રુતેરન્તર્ગોપાયિત પરરહસ્યૌ હૃદિચરૌ
ઘરટ્ટગ્રાવાણૌ ભવ વિટપિ બીજૌઘ દલને ॥ ૧ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ જનન વિજય સ્તમ્ભ કલશૌ
દુરન્તાન્તર્ધ્વાન્ત પ્રમથન શુભાધાન ચતુરૌ ।
મહાયાત્રાધ્વસ્ય પ્રમુખ જનતા કઞ્ચુકિવરૌ
મરુજ્ઘમ્પાયૌતૌ કૃતફલ નવામ્ભોદમથને ॥ ૨ ॥
દુરન્તાન્તર્ધ્વાન્ત પ્રમથન શુભાધાન ચતુરૌ ।
મહાયાત્રાધ્વસ્ય પ્રમુખ જનતા કઞ્ચુકિવરૌ
મરુજ્ઘમ્પાયૌતૌ કૃતફલ નવામ્ભોદમથને ॥ ૨ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ શિવમવદતાં ચૈવ વસુધા-
-મુભાભ્યાં વર્ણાભ્યાં રથરથિક યો રાજ્યકલનાત્ ।
તતઃ સર્વઃ શેષઃ પરિકર ઇહાત્યત્કિમપિ નો
ક્વ ચાઽહં ક્વ ત્વં ના ક્વ પરમિદમૂહ્યં બુધગણૈઃ ॥ ૩ ॥
-મુભાભ્યાં વર્ણાભ્યાં રથરથિક યો રાજ્યકલનાત્ ।
તતઃ સર્વઃ શેષઃ પરિકર ઇહાત્યત્કિમપિ નો
ક્વ ચાઽહં ક્વ ત્વં ના ક્વ પરમિદમૂહ્યં બુધગણૈઃ ॥ ૩ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ વિહપરસુખાધાન ચતુરૌ
ક્રમોચ્ચારાદ્ધાતોર્વિનિમયવશાદર્થઘટને ।
રહસ્યાર્થો હ્યેષઃ પ્રકટયતિ નામ્નિ ક્ષિતિરથં
પ્રજાનામાનન્દં કિમિતિ ન વિદુર્મૂઢધિષણાઃ ॥ ૪ ॥
ક્રમોચ્ચારાદ્ધાતોર્વિનિમયવશાદર્થઘટને ।
રહસ્યાર્થો હ્યેષઃ પ્રકટયતિ નામ્નિ ક્ષિતિરથં
પ્રજાનામાનન્દં કિમિતિ ન વિદુર્મૂઢધિષણાઃ ॥ ૪ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ યજુષિતુ ચતુર્થ્યેકવચનો
નમઃ પૂર્વો મન્ત્રઃ સમજનિજનિધ્વંસ હતયે ।
તથાપિ પ્રજ્ઞાન્ધાઃ જનનમૃતિ નક્રાહિજટિલે
પતન્ત્યેતચ્ચિત્રં ભવજલધિપઙ્કે શિવશિવ ॥ ૫ ॥
નમઃ પૂર્વો મન્ત્રઃ સમજનિજનિધ્વંસ હતયે ।
તથાપિ પ્રજ્ઞાન્ધાઃ જનનમૃતિ નક્રાહિજટિલે
પતન્ત્યેતચ્ચિત્રં ભવજલધિપઙ્કે શિવશિવ ॥ ૫ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ ભજત ભજદાનન્દજનકે
ભુવો ભર્તા ભૂત્વા સ તુ ભવતિ મુક્તેરપિ તથા ।
ઉભાભ્યાં વર્ણાભ્યામધિગમયતાર્તં વિનિમયાત્
વવર્ણો ભૂભારં દિશતિ હિ શિકારઃ પરપદમ્ ॥ ૬ ॥
ભુવો ભર્તા ભૂત્વા સ તુ ભવતિ મુક્તેરપિ તથા ।
ઉભાભ્યાં વર્ણાભ્યામધિગમયતાર્તં વિનિમયાત્
વવર્ણો ભૂભારં દિશતિ હિ શિકારઃ પરપદમ્ ॥ ૬ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ દ્વિવચન કૃત દ્વન્દ્વકલના-
-દ્બ્રુવન્તૌ ગૂઢાર્થં ભગવદનુબન્ધાન્વિત ધિયઃ ।
ન કશ્ચિન્મન્ત્રશ્ચ પ્રથયતિ તદર્થાનુગમનં
તતોઽયં સર્વાસુ શ્રુતિષુ જયઘણ્ટા વિજયતે ॥ ૭ ॥
-દ્બ્રુવન્તૌ ગૂઢાર્થં ભગવદનુબન્ધાન્વિત ધિયઃ ।
ન કશ્ચિન્મન્ત્રશ્ચ પ્રથયતિ તદર્થાનુગમનં
તતોઽયં સર્વાસુ શ્રુતિષુ જયઘણ્ટા વિજયતે ॥ ૭ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પ્રથમમભિધાયાનુગુણતઃ
અથો મે સન્ધાનાદ્ગતિરિતિ ચ સન્ધાન પરથ ।
ન કાલો બધ્નાતિ ત્યજતિ નનુ તત્કાલ ઇહ વઃ
કિમર્થં સંસારે પતથ યતથેમં મનુવરમ્ ॥ ૮ ॥
અથો મે સન્ધાનાદ્ગતિરિતિ ચ સન્ધાન પરથ ।
ન કાલો બધ્નાતિ ત્યજતિ નનુ તત્કાલ ઇહ વઃ
કિમર્થં સંસારે પતથ યતથેમં મનુવરમ્ ॥ ૮ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ ચરમપદ વિશ્વસ્વરયુતા
વહં શબ્દોચ્ચારાદ્ભવતિ ખલુ વર્ણત્રયમનુઃ ।
ઇમં પ્રાણાયામૈઃ પઠથ હઠયોગાદિભિરલં
ભવેદાત્મેશૈક્યં કરબદરતુલ્યં બુધવરાઃ ॥ ૯ ॥
વહં શબ્દોચ્ચારાદ્ભવતિ ખલુ વર્ણત્રયમનુઃ ।
ઇમં પ્રાણાયામૈઃ પઠથ હઠયોગાદિભિરલં
ભવેદાત્મેશૈક્યં કરબદરતુલ્યં બુધવરાઃ ॥ ૯ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ મમ કનકરત્નાયુષકથા
સુધાભોગાભોગામનુજપતપોધ્યાનવિધયઃ ।
પ્રથા બોધસ્મૃતિરતિગતિ પ્રાપ્તિનિધયઃ
ભવેતાં પ્રારબ્ધ પ્રમથન શુભાધાન ચતુરૌ ॥ ૧૦ ॥
સુધાભોગાભોગામનુજપતપોધ્યાનવિધયઃ ।
પ્રથા બોધસ્મૃતિરતિગતિ પ્રાપ્તિનિધયઃ
ભવેતાં પ્રારબ્ધ પ્રમથન શુભાધાન ચતુરૌ ॥ ૧૦ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પ્રતિ સરધરૌ મુક્તિજનને
જનુર્લક્ષાકોટિ પ્રમથન પરા નિત્યસદૃશૌ ।
કિયન્તો વિસ્રસ્તા જગતિ જનકા મજ્જનનતઃ
સ્મૃતિં જજ્ઞે ચિત્તં શિવશિવ કદાપ્યસ્તુવ જનુઃ ॥ ૧૧ ॥
જનુર્લક્ષાકોટિ પ્રમથન પરા નિત્યસદૃશૌ ।
કિયન્તો વિસ્રસ્તા જગતિ જનકા મજ્જનનતઃ
સ્મૃતિં જજ્ઞે ચિત્તં શિવશિવ કદાપ્યસ્તુવ જનુઃ ॥ ૧૧ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ વિહજનુષિ લબ્ધૌકિલમુયા
પુરા ગઙ્ગા સ્નાતા નનુ કિમુ કૃતં ચાધ્વરશતમ્ ।
જડસ્યૈવં કિં સ્યાજ્જનકકૃતમાદ્યં ખલુ તપઃ
કુમારો મે સ્યાદિત્યનુમિતમિદં તદ્ધિ પરમમ્ ॥ ૧૨ ॥
પુરા ગઙ્ગા સ્નાતા નનુ કિમુ કૃતં ચાધ્વરશતમ્ ।
જડસ્યૈવં કિં સ્યાજ્જનકકૃતમાદ્યં ખલુ તપઃ
કુમારો મે સ્યાદિત્યનુમિતમિદં તદ્ધિ પરમમ્ ॥ ૧૨ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ શિવશિવ કદા નો પઠિતવાન્
પુરા નો ચેત્ કિંસ્વિત્ જઠર પિઠરી સંસ્થિતિરિયમ્ ।
ક્વ શમ્ભોર્નામોક્તિઃ ક્વ જનનકથા ચણ્ડકિરણે
તપત્યભ્રેઽદભ્ર ભ્રમણમિહ કિં સ્યાદ્ધિ તમસઃ ॥ ૧૩ ॥
પુરા નો ચેત્ કિંસ્વિત્ જઠર પિઠરી સંસ્થિતિરિયમ્ ।
ક્વ શમ્ભોર્નામોક્તિઃ ક્વ જનનકથા ચણ્ડકિરણે
તપત્યભ્રેઽદભ્ર ભ્રમણમિહ કિં સ્યાદ્ધિ તમસઃ ॥ ૧૩ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ નિરત દુરિત ધ્વંસનપરૌ
અયત્નાદ્યસ્યાસ્તાં જગતિ સકૃદાસ્યાન્તરગતૌ ।
ન તસ્યાપ્યાશાસ્યઃ સુરકુલધુરીણસ્ય નિલયઃ
ન ધાતુસ્તસ્યાસીત્પિતુરપિ સ સર્વસ્ય જનકઃ ॥ ૧૪ ॥
અયત્નાદ્યસ્યાસ્તાં જગતિ સકૃદાસ્યાન્તરગતૌ ।
ન તસ્યાપ્યાશાસ્યઃ સુરકુલધુરીણસ્ય નિલયઃ
ન ધાતુસ્તસ્યાસીત્પિતુરપિ સ સર્વસ્ય જનકઃ ॥ ૧૪ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ જગપતિ સમવાયસ્તદપરં
નિમિત્તં વર્ણાનાં શ્રુતિપથ રહસ્યં નિગદિતમ્ ।
ન ચેદિત્થં સૃષ્ટૌ પરિકર ઇહાન્યોસ્તિયદિકઃ
શિવે સર્વાદ્વૈતે ન કિમપિ ચ વસ્તુપ્રથયતિ ॥ ૧૫ ॥
નિમિત્તં વર્ણાનાં શ્રુતિપથ રહસ્યં નિગદિતમ્ ।
ન ચેદિત્થં સૃષ્ટૌ પરિકર ઇહાન્યોસ્તિયદિકઃ
શિવે સર્વાદ્વૈતે ન કિમપિ ચ વસ્તુપ્રથયતિ ॥ ૧૫ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ વચસિ મનસિ ધ્વસ્ત દુરિતૌ
પ્રહૃત્યાન્તર્ધ્વાન્તં મિહિર શશિનોઃ શક્તિમઘનામ્ ।
પ્રહસ્ય વ્યાખ્યાતસ્તદુચિત તમોભેદનપદે
સમાસે નો ષષ્ઠી વિકસતિ તૃતીયૈવ સુકરા ॥ ૧૬ ॥
પ્રહૃત્યાન્તર્ધ્વાન્તં મિહિર શશિનોઃ શક્તિમઘનામ્ ।
પ્રહસ્ય વ્યાખ્યાતસ્તદુચિત તમોભેદનપદે
સમાસે નો ષષ્ઠી વિકસતિ તૃતીયૈવ સુકરા ॥ ૧૬ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ ભુવન ભવજાતાણ્ડઘટના
પટિષ્ઠે ચોર્ધ્વાથઃ સ્ફુટપટુતરે ખર્પરયુગે ।
શિવોલિઙ્ગં સર્વં તદુદરગતં સ્યાદ્ધિ નિગમઃ
તથાવાદી સત્યં પદતિ ખલુ તત્કેન ભવતિ ॥ ૧૭ ॥
પટિષ્ઠે ચોર્ધ્વાથઃ સ્ફુટપટુતરે ખર્પરયુગે ।
શિવોલિઙ્ગં સર્વં તદુદરગતં સ્યાદ્ધિ નિગમઃ
તથાવાદી સત્યં પદતિ ખલુ તત્કેન ભવતિ ॥ ૧૭ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ ભજ યજ શિવાર્ધાઙ્ગ વપુષં
ત્યજાસન્તં માર્ગં વ્રજશિવપુરીં મુક્તિનિલયામ્ ।
ન ચેદેતૌ વરૌ ભજસિ યજ દૈવાસ્યમમુતઃ
ત્યજ શ્રૌતં માર્ગં વ્રજ નિરયમિચ્છૈવ સુખદા ॥ ૧૮ ॥
ત્યજાસન્તં માર્ગં વ્રજશિવપુરીં મુક્તિનિલયામ્ ।
ન ચેદેતૌ વરૌ ભજસિ યજ દૈવાસ્યમમુતઃ
ત્યજ શ્રૌતં માર્ગં વ્રજ નિરયમિચ્છૈવ સુખદા ॥ ૧૮ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પઠતિ સમહાન્ ધાતૃવિષયે
પલાયધ્વં યૂયં ભવથ ભયભીતા યમભટાઃ ।
પતન્ત્યા સંસાર ભ્રમણ પરિતાપ પ્રમથન
પ્રચણ્ડાસ્તસ્યાગ્રે પ્રમથપતિ વીક્ષારસઝરાઃ ॥ ૧૯ ॥
પલાયધ્વં યૂયં ભવથ ભયભીતા યમભટાઃ ।
પતન્ત્યા સંસાર ભ્રમણ પરિતાપ પ્રમથન
પ્રચણ્ડાસ્તસ્યાગ્રે પ્રમથપતિ વીક્ષારસઝરાઃ ॥ ૧૯ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ મમ વિમલ જન્માવનિરુહઃ
ફલે દ્વે તત્રૈકં જનયતિ રુચીઃ પાયસમયીઃ ।
ફલત્યેકં સર્પિર્દ્વયમપિ મદગ્રગ્રસનતઃ
ત્વરત્યેકાસ્વાદે નમતિ રુચિતાસીદ્દ્વિકલને ॥ ૨૦ ॥
ફલે દ્વે તત્રૈકં જનયતિ રુચીઃ પાયસમયીઃ ।
ફલત્યેકં સર્પિર્દ્વયમપિ મદગ્રગ્રસનતઃ
ત્વરત્યેકાસ્વાદે નમતિ રુચિતાસીદ્દ્વિકલને ॥ ૨૦ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પઠસિ હઠયોગાદિભિરલં
કિમુદ્દિશ્યાત્માનં વ્યથયસિ વૃથા ભ્રાન્તિરફલા ।
કરસ્થે શ્રીખણ્ડે મૃગયસિ હિ મુસ્તાં સિકતલે
જડાદેશઃ કાં કાં દિશતિ વિપદં નો શિવ શિવ ॥ ૨૧ ॥
કિમુદ્દિશ્યાત્માનં વ્યથયસિ વૃથા ભ્રાન્તિરફલા ।
કરસ્થે શ્રીખણ્ડે મૃગયસિ હિ મુસ્તાં સિકતલે
જડાદેશઃ કાં કાં દિશતિ વિપદં નો શિવ શિવ ॥ ૨૧ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ વદ યદિ શિવં વાઞ્છતિ ભવાન્
ન ચેદેતન્નેવ શ્રુતિસમય સિદ્ધાન્તમવદમ્ ।
વિના હેતોઃ કાર્યં ન ખલુ પટતન્તૂન્ ઘટમૃદઃ
ન જાનીષે કિં વા શિવવિરહિતો નાપ્સ્યતિ શિવમ્ ॥ ૨૨ ॥
ન ચેદેતન્નેવ શ્રુતિસમય સિદ્ધાન્તમવદમ્ ।
વિના હેતોઃ કાર્યં ન ખલુ પટતન્તૂન્ ઘટમૃદઃ
ન જાનીષે કિં વા શિવવિરહિતો નાપ્સ્યતિ શિવમ્ ॥ ૨૨ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પરમશિવ કારુણ્યજલધે
સ્થિરીકૃત્ય સ્વાન્તે મમ વિમલભાવં કુરુ સદા ।
ચરેયં સર્વં તે નિરુપમ નિરાતઙ્ક મહસાં
જ્વલજ્જ્વાલાજાલ જ્વલિતમિદમાસીજ્જગદિતિ ॥ ૨૩ ॥
સ્થિરીકૃત્ય સ્વાન્તે મમ વિમલભાવં કુરુ સદા ।
ચરેયં સર્વં તે નિરુપમ નિરાતઙ્ક મહસાં
જ્વલજ્જ્વાલાજાલ જ્વલિતમિદમાસીજ્જગદિતિ ॥ ૨૩ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ વદ વદ રસજ્ઞે બુધગણાઃ
ભવન્તીં તન્નામ્નીમભિદધતુ ચૈનં યદિ ન ચેત્ ।
ન યોગં રૂઢિં વા ભજસિ ખલુ ડિત્થાદિ તુલના
ભવેદ્દૈવીશક્તિસ્ત્વયિ વિફલિતા સ્યાદ્ધિચિનુહિ ॥ ૨૪ ॥
ભવન્તીં તન્નામ્નીમભિદધતુ ચૈનં યદિ ન ચેત્ ।
ન યોગં રૂઢિં વા ભજસિ ખલુ ડિત્થાદિ તુલના
ભવેદ્દૈવીશક્તિસ્ત્વયિ વિફલિતા સ્યાદ્ધિચિનુહિ ॥ ૨૪ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ જગતિ ખલુ નેત્રદ્વયમિદં
બહિશ્ચક્ષુર્દ્વન્દ્વં ન હિ દિશતિ વસ્તુ વ્યવહિતમ્ ।
ઇદં બાહ્યાભ્યન્તઃ સ્ફુટ વિમલ વિજ્ઞાન વિભવં
ગરીયસ્ત્વોચ્ચારાદ્દિશતિ ખલુ નેત્રં સમધિકમ્ ॥ ૨૫ ॥
બહિશ્ચક્ષુર્દ્વન્દ્વં ન હિ દિશતિ વસ્તુ વ્યવહિતમ્ ।
ઇદં બાહ્યાભ્યન્તઃ સ્ફુટ વિમલ વિજ્ઞાન વિભવં
ગરીયસ્ત્વોચ્ચારાદ્દિશતિ ખલુ નેત્રં સમધિકમ્ ॥ ૨૫ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ વદનસદને યસ્ય મહતઃ
તદીયં પાદાબ્જં રઘુપતિ પદાબ્જં પ્રહસતિ ।
ન તચ્ચિત્રં તસ્મિન્ પરમ પુરુષાર્થં પ્રદરજો
વ્રજાલાને મૌનેર્દિશતિ કિલ સંસારપતનમ્ ॥ ૨૬ ॥
તદીયં પાદાબ્જં રઘુપતિ પદાબ્જં પ્રહસતિ ।
ન તચ્ચિત્રં તસ્મિન્ પરમ પુરુષાર્થં પ્રદરજો
વ્રજાલાને મૌનેર્દિશતિ કિલ સંસારપતનમ્ ॥ ૨૬ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ સકૃથવશમુચ્ચારણ બલાત્
દિશેતાં સામ્રાજ્યં પુરમથન તે મુક્તિનિલયમ્ ।
ન ચેત્તસ્યૈવાન્તઃ કિમિવ નિવસેદાન્તરગુહા-
-વિહારેલોલઃ સન્નિદમુદવહન્મે દૃઢપદમ્ ॥ ૨૭ ॥
દિશેતાં સામ્રાજ્યં પુરમથન તે મુક્તિનિલયમ્ ।
ન ચેત્તસ્યૈવાન્તઃ કિમિવ નિવસેદાન્તરગુહા-
-વિહારેલોલઃ સન્નિદમુદવહન્મે દૃઢપદમ્ ॥ ૨૭ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ ક્ષિતિજલશિખિસ્પર્શનવિયત્
વિવસ્વચ્છીતાંશુ પ્રથમપુરુષૈરષ્ટભિરિદમ્ ।
તતં વિશ્વં પશ્ચાદ્વદતિ ઇતિ મત્વા સુખમહો
નરઃ પ્રોજ્ઝન્ સર્વં કિમિતિ ન પિબેત્તન્મથુરસમ્ ॥ ૨૮ ॥
વિવસ્વચ્છીતાંશુ પ્રથમપુરુષૈરષ્ટભિરિદમ્ ।
તતં વિશ્વં પશ્ચાદ્વદતિ ઇતિ મત્વા સુખમહો
નરઃ પ્રોજ્ઝન્ સર્વં કિમિતિ ન પિબેત્તન્મથુરસમ્ ॥ ૨૮ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પ્રકટિત નિજદ્વન્દ્વવિધયા
જગન્માતાપિત્રોર્મિધુનમદધાતાં શ્રુતિપથે ।
જનાસ્તસ્માદ્યૂયં તરત ચરતાવશ્યમવનૌ
પિતૃભ્યાં નૈવાન્યત્ પરમપદ સમ્પ્રાપ્તિ વિભવે ॥ ૨૯ ॥
જગન્માતાપિત્રોર્મિધુનમદધાતાં શ્રુતિપથે ।
જનાસ્તસ્માદ્યૂયં તરત ચરતાવશ્યમવનૌ
પિતૃભ્યાં નૈવાન્યત્ પરમપદ સમ્પ્રાપ્તિ વિભવે ॥ ૨૯ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ રસિક રસના રઙ્ગચતુરૌ
મનોધર્માધર્માભ્યસન ગજકણ્ઠીરવ શિશૂ ।
વપુઃ કાર્યાકાર્ય વ્યસન હરિણ વ્યાઘ્રકલભૌ
વિનોદં તન્વાતે કિમિહ મમ કાલાપનયને ॥ ૩૦ ॥
મનોધર્માધર્માભ્યસન ગજકણ્ઠીરવ શિશૂ ।
વપુઃ કાર્યાકાર્ય વ્યસન હરિણ વ્યાઘ્રકલભૌ
વિનોદં તન્વાતે કિમિહ મમ કાલાપનયને ॥ ૩૦ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ જગતિ વશધાતુ પ્રકટિતા
વિતિ પ્રોચુઃ કેચિદ્ધ્રુવમિતિ તદીયાસ્ત્વચતુરાઃ ।
શિવાત્સૂત્રોદ્ધારસ્તદનુખલુ ધાત્વર્થ વિવૃતિઃ
કથં પૌર્વાપર્યં વદત વિબુધાઃ સંશયમિદમ્ ॥ ૩૧ ॥
વિતિ પ્રોચુઃ કેચિદ્ધ્રુવમિતિ તદીયાસ્ત્વચતુરાઃ ।
શિવાત્સૂત્રોદ્ધારસ્તદનુખલુ ધાત્વર્થ વિવૃતિઃ
કથં પૌર્વાપર્યં વદત વિબુધાઃ સંશયમિદમ્ ॥ ૩૧ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ ગુરુમુખત યેષ્યન્નહરહઃ
જપિષ્યત્યાશાસ્યં ન ખલુ તદયં પૂર્ણહૃદયઃ ।
ઇતિ પ્રાચીનાસ્તે શિવપદમુપેત્ય સ્થિતિમિતાઃ
કિમુદ્દિશ્યાજાપીસ્ત્વમિહ શિવ એવાસિ ભગવાન્ ॥ ૩૨ ॥
જપિષ્યત્યાશાસ્યં ન ખલુ તદયં પૂર્ણહૃદયઃ ।
ઇતિ પ્રાચીનાસ્તે શિવપદમુપેત્ય સ્થિતિમિતાઃ
કિમુદ્દિશ્યાજાપીસ્ત્વમિહ શિવ એવાસિ ભગવાન્ ॥ ૩૨ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ મનુરયમભિન્ન સ્વરહલાં
વિભેદાશ્ચત્વારઃ ફલિત પુરુષાર્થઃ શ્રુતિમતાઃ ।
નચૈકસ્મિન્મન્ત્રે સકલપુરુષાર્થ પ્રતિગતિઃ
કિમર્થં ભ્રાન્ત્યાન્યન્મનુ ધિષણયા બિભ્રથ ધુરમ્ ॥ ૩૩ ॥
વિભેદાશ્ચત્વારઃ ફલિત પુરુષાર્થઃ શ્રુતિમતાઃ ।
નચૈકસ્મિન્મન્ત્રે સકલપુરુષાર્થ પ્રતિગતિઃ
કિમર્થં ભ્રાન્ત્યાન્યન્મનુ ધિષણયા બિભ્રથ ધુરમ્ ॥ ૩૩ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ મધુરિમ ગરિમ્ણા મધુરસે
પયઃપૂરે કુત્સાં ન પરમપરં કિં જનયતામ્ ।
જિહાસન્નાહારે સુરપુરિ સદા ગાઙ્ગ સલિલં
પિબન્ કો વા લિપ્સાં ભજતિ સરસઃ પલ્વલજલે ॥ ૩૪ ॥
પયઃપૂરે કુત્સાં ન પરમપરં કિં જનયતામ્ ।
જિહાસન્નાહારે સુરપુરિ સદા ગાઙ્ગ સલિલં
પિબન્ કો વા લિપ્સાં ભજતિ સરસઃ પલ્વલજલે ॥ ૩૪ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ પરમપદ માં પાહિ પદયો-
-ર્મિલિત્વાધાવન્તે યુગમભવ દષ્ટાક્ષરમનુઃ ।
સકૃત્તં યઃ કોવા પઠતિ તદધીનો ગિરિધનુઃ
પરઃ સર્વાદ્વૈત પ્રથિત નિજસામ્રાજ્યવિભવૈઃ ॥ ૩૫ ॥
-ર્મિલિત્વાધાવન્તે યુગમભવ દષ્ટાક્ષરમનુઃ ।
સકૃત્તં યઃ કોવા પઠતિ તદધીનો ગિરિધનુઃ
પરઃ સર્વાદ્વૈત પ્રથિત નિજસામ્રાજ્યવિભવૈઃ ॥ ૩૫ ॥
શિવેતિ દ્વૌવર્ણૌ મમ વપુષિ સર્વાઙ્ગ કવચૌ
પરં સવ્યાસવ્ય પ્રસરણ પટિષ્ઠામ્બક વરૌ ।
ઉભાવન્તર્બાહ્યાહિત મથનકોદણ્ડતિલકૌ
ભૃશં સ્યાત્તાં મોક્ષશ્રિયમવસરે દાતુ મુદિતૌ ॥ ૩૬ ॥
પરં સવ્યાસવ્ય પ્રસરણ પટિષ્ઠામ્બક વરૌ ।
ઉભાવન્તર્બાહ્યાહિત મથનકોદણ્ડતિલકૌ
ભૃશં સ્યાત્તાં મોક્ષશ્રિયમવસરે દાતુ મુદિતૌ ॥ ૩૬ ॥
શિવપદાદધિકો ન પરો મનુઃ
શિવપદાદધિકા ન પરા ગતિઃ ।
શિવપદાદધિકં ન પરં પદં
શિવપદાદધિકં ન હિ શાસનમ્ ॥ ૩૭ ॥
શિવપદાદધિકા ન પરા ગતિઃ ।
શિવપદાદધિકં ન પરં પદં
શિવપદાદધિકં ન હિ શાસનમ્ ॥ ૩૭ ॥
શિવસ્ત્રાતા શિવોદાતા શિવો માતા શિવઃ પિતા ।
શિવ એવ હિ મે સર્વં શિવાદન્યં ન વેદ્મ્યહમ્ ॥ ૩૮ ॥
શિવ એવ હિ મે સર્વં શિવાદન્યં ન વેદ્મ્યહમ્ ॥ ૩૮ ॥
શિવપદમણિમાલાં યે તુ કૈવલ્યમૂલાં
દધતિ પઠનમાત્રાદ્દ્રાક્છિવાધીન ચિત્તાઃ ।
ભવતિ ખલુ ભવાની ભર્ગયો રાજધાની
પ્રમથ વિહૃતિવાટી ભાનુભૂતેશ્ચ પેટી ॥ ૩૯ ॥
દધતિ પઠનમાત્રાદ્દ્રાક્છિવાધીન ચિત્તાઃ ।
ભવતિ ખલુ ભવાની ભર્ગયો રાજધાની
પ્રમથ વિહૃતિવાટી ભાનુભૂતેશ્ચ પેટી ॥ ૩૯ ॥
શિવલિઙ્ગમુમૈવાઙ્ગ મનયા સહિતસ્તથા ।
તયોઃ સમ્બન્ધ ઇત્યેવં પદત્રયમુપાસ્મહે ॥ ૪૦ ॥
તયોઃ સમ્બન્ધ ઇત્યેવં પદત્રયમુપાસ્મહે ॥ ૪૦ ॥
ઇતિ શ્રીશઙ્કરાચાર્યકૃત શિવપદમણિમાલા ।