Lord Shiva

శ్రీ శివపదమణిమాలా స్తోత్రమ్

(Sri Sivapadamanimala Stotram in Telugu)

Adi Shankaracharya

Also known as shiva pada mani mala · shivapada manimala stotram · shankaracharya shiva manimala

A jewelled garland on the word Shiva itself, given by its colophon to Shankaracharya, and every verse of the forty-one begins with the same three words — these two syllables, shi and va — and then finds another thing they are. They are the two wings of the swan that carries one to the highest state; the two banks of the sea of becoming; the two petals on which the sprout of knowledge of one's own object opens; the secret hidden inside the Veda, moving in the heart; the two millstones for grinding the seed-mass of the tree of existence. The next verse gives them again as the pillar-and-pot of victory over birth, as skilled at destroying inner darkness, and as the chamberlains who bring the crowd to the head of the great procession.

శివేతి ద్వౌవర్ణౌ పరపద నయద్ధంస గరుతౌ
తటౌ సంసారాబ్ధేర్నిజవిషయ బోధాఙ్కుర దలే ।
శ్రుతేరన్తర్గోపాయిత పరరహస్యౌ హృదిచరౌ
ఘరట్టగ్రావాణౌ భవ విటపి బీజౌఘ దలనే ॥ ౧ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ జనన విజయ స్తమ్భ కలశౌ
దురన్తాన్తర్ధ్వాన్త ప్రమథన శుభాధాన చతురౌ ।
మహాయాత్రాధ్వస్య ప్రముఖ జనతా కఞ్చుకివరౌ
మరుజ్ఘమ్పాయౌతౌ కృతఫల నవామ్భోదమథనే ॥ ౨ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ శివమవదతాం చైవ వసుధా-
-ముభాభ్యాం వర్ణాభ్యాం రథరథిక యో రాజ్యకలనాత్ ।
తతః సర్వః శేషః పరికర ఇహాత్యత్కిమపి నో
క్వ చాఽహం క్వ త్వం నా క్వ పరమిదమూహ్యం బుధగణైః ॥ ౩ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ విహపరసుఖాధాన చతురౌ
క్రమోచ్చారాద్ధాతోర్వినిమయవశాదర్థఘటనే ।
రహస్యార్థో హ్యేషః ప్రకటయతి నామ్ని క్షితిరథం
ప్రజానామానన్దం కిమితి న విదుర్మూఢధిషణాః ॥ ౪ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ యజుషితు చతుర్థ్యేకవచనో
నమః పూర్వో మన్త్రః సమజనిజనిధ్వంస హతయే ।
తథాపి ప్రజ్ఞాన్ధాః జననమృతి నక్రాహిజటిలే
పతన్త్యేతచ్చిత్రం భవజలధిపఙ్కే శివశివ ॥ ౫ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ భజత భజదానన్దజనకే
భువో భర్తా భూత్వా స తు భవతి ముక్తేరపి తథా ।
ఉభాభ్యాం వర్ణాభ్యామధిగమయతార్తం వినిమయాత్
వవర్ణో భూభారం దిశతి హి శికారః పరపదమ్ ॥ ౬ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ ద్వివచన కృత ద్వన్ద్వకలనా-
-ద్బ్రువన్తౌ గూఢార్థం భగవదనుబన్ధాన్విత ధియః ।
న కశ్చిన్మన్త్రశ్చ ప్రథయతి తదర్థానుగమనం
తతోఽయం సర్వాసు శ్రుతిషు జయఘణ్టా విజయతే ॥ ౭ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ ప్రథమమభిధాయానుగుణతః
అథో మే సన్ధానాద్గతిరితి చ సన్ధాన పరథ ।
న కాలో బధ్నాతి త్యజతి నను తత్కాల ఇహ వః
కిమర్థం సంసారే పతథ యతథేమం మనువరమ్ ॥ ౮ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ చరమపద విశ్వస్వరయుతా
వహం శబ్దోచ్చారాద్భవతి ఖలు వర్ణత్రయమనుః ।
ఇమం ప్రాణాయామైః పఠథ హఠయోగాదిభిరలం
భవేదాత్మేశైక్యం కరబదరతుల్యం బుధవరాః ॥ ౯ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ మమ కనకరత్నాయుషకథా
సుధాభోగాభోగామనుజపతపోధ్యానవిధయః ।
ప్రథా బోధస్మృతిరతిగతి ప్రాప్తినిధయః
భవేతాం ప్రారబ్ధ ప్రమథన శుభాధాన చతురౌ ॥ ౧౦ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ ప్రతి సరధరౌ ముక్తిజననే
జనుర్లక్షాకోటి ప్రమథన పరా నిత్యసదృశౌ ।
కియన్తో విస్రస్తా జగతి జనకా మజ్జననతః
స్మృతిం జజ్ఞే చిత్తం శివశివ కదాప్యస్తువ జనుః ॥ ౧౧ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ విహజనుషి లబ్ధౌకిలముయా
పురా గఙ్గా స్నాతా నను కిము కృతం చాధ్వరశతమ్ ।
జడస్యైవం కిం స్యాజ్జనకకృతమాద్యం ఖలు తపః
కుమారో మే స్యాదిత్యనుమితమిదం తద్ధి పరమమ్ ॥ ౧౨ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ శివశివ కదా నో పఠితవాన్
పురా నో చేత్ కింస్విత్ జఠర పిఠరీ సంస్థితిరియమ్ ।
క్వ శమ్భోర్నామోక్తిః క్వ జననకథా చణ్డకిరణే
తపత్యభ్రేఽదభ్ర భ్రమణమిహ కిం స్యాద్ధి తమసః ॥ ౧౩ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ నిరత దురిత ధ్వంసనపరౌ
అయత్నాద్యస్యాస్తాం జగతి సకృదాస్యాన్తరగతౌ ।
న తస్యాప్యాశాస్యః సురకులధురీణస్య నిలయః
న ధాతుస్తస్యాసీత్పితురపి స సర్వస్య జనకః ॥ ౧౪ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ జగపతి సమవాయస్తదపరం
నిమిత్తం వర్ణానాం శ్రుతిపథ రహస్యం నిగదితమ్ ।
న చేదిత్థం సృష్టౌ పరికర ఇహాన్యోస్తియదికః
శివే సర్వాద్వైతే న కిమపి చ వస్తుప్రథయతి ॥ ౧౫ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ వచసి మనసి ధ్వస్త దురితౌ
ప్రహృత్యాన్తర్ధ్వాన్తం మిహిర శశినోః శక్తిమఘనామ్ ।
ప్రహస్య వ్యాఖ్యాతస్తదుచిత తమోభేదనపదే
సమాసే నో షష్ఠీ వికసతి తృతీయైవ సుకరా ॥ ౧౬ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ భువన భవజాతాణ్డఘటనా
పటిష్ఠే చోర్ధ్వాథః స్ఫుటపటుతరే ఖర్పరయుగే ।
శివోలిఙ్గం సర్వం తదుదరగతం స్యాద్ధి నిగమః
తథావాదీ సత్యం పదతి ఖలు తత్కేన భవతి ॥ ౧౭ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ భజ యజ శివార్ధాఙ్గ వపుషం
త్యజాసన్తం మార్గం వ్రజశివపురీం ముక్తినిలయామ్ ।
న చేదేతౌ వరౌ భజసి యజ దైవాస్యమముతః
త్యజ శ్రౌతం మార్గం వ్రజ నిరయమిచ్ఛైవ సుఖదా ॥ ౧౮ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ పఠతి సమహాన్ ధాతృవిషయే
పలాయధ్వం యూయం భవథ భయభీతా యమభటాః ।
పతన్త్యా సంసార భ్రమణ పరితాప ప్రమథన
ప్రచణ్డాస్తస్యాగ్రే ప్రమథపతి వీక్షారసఝరాః ॥ ౧౯ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ మమ విమల జన్మావనిరుహః
ఫలే ద్వే తత్రైకం జనయతి రుచీః పాయసమయీః ।
ఫలత్యేకం సర్పిర్ద్వయమపి మదగ్రగ్రసనతః
త్వరత్యేకాస్వాదే నమతి రుచితాసీద్ద్వికలనే ॥ ౨౦ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ పఠసి హఠయోగాదిభిరలం
కిముద్దిశ్యాత్మానం వ్యథయసి వృథా భ్రాన్తిరఫలా ।
కరస్థే శ్రీఖణ్డే మృగయసి హి ముస్తాం సికతలే
జడాదేశః కాం కాం దిశతి విపదం నో శివ శివ ॥ ౨౧ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ వద యది శివం వాఞ్ఛతి భవాన్
న చేదేతన్నేవ శ్రుతిసమయ సిద్ధాన్తమవదమ్ ।
వినా హేతోః కార్యం న ఖలు పటతన్తూన్ ఘటమృదః
న జానీషే కిం వా శివవిరహితో నాప్స్యతి శివమ్ ॥ ౨౨ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ పరమశివ కారుణ్యజలధే
స్థిరీకృత్య స్వాన్తే మమ విమలభావం కురు సదా ।
చరేయం సర్వం తే నిరుపమ నిరాతఙ్క మహసాం
జ్వలజ్జ్వాలాజాల జ్వలితమిదమాసీజ్జగదితి ॥ ౨౩ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ వద వద రసజ్ఞే బుధగణాః
భవన్తీం తన్నామ్నీమభిదధతు చైనం యది న చేత్ ।
న యోగం రూఢిం వా భజసి ఖలు డిత్థాది తులనా
భవేద్దైవీశక్తిస్త్వయి విఫలితా స్యాద్ధిచినుహి ॥ ౨౪ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ జగతి ఖలు నేత్రద్వయమిదం
బహిశ్చక్షుర్ద్వన్ద్వం న హి దిశతి వస్తు వ్యవహితమ్ ।
ఇదం బాహ్యాభ్యన్తః స్ఫుట విమల విజ్ఞాన విభవం
గరీయస్త్వోచ్చారాద్దిశతి ఖలు నేత్రం సమధికమ్ ॥ ౨౫ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ వదనసదనే యస్య మహతః
తదీయం పాదాబ్జం రఘుపతి పదాబ్జం ప్రహసతి ।
న తచ్చిత్రం తస్మిన్ పరమ పురుషార్థం ప్రదరజో
వ్రజాలానే మౌనేర్దిశతి కిల సంసారపతనమ్ ॥ ౨౬ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ సకృథవశముచ్చారణ బలాత్
దిశేతాం సామ్రాజ్యం పురమథన తే ముక్తినిలయమ్ ।
న చేత్తస్యైవాన్తః కిమివ నివసేదాన్తరగుహా-
-విహారేలోలః సన్నిదముదవహన్మే దృఢపదమ్ ॥ ౨౭ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ క్షితిజలశిఖిస్పర్శనవియత్
వివస్వచ్ఛీతాంశు ప్రథమపురుషైరష్టభిరిదమ్ ।
తతం విశ్వం పశ్చాద్వదతి ఇతి మత్వా సుఖమహో
నరః ప్రోజ్ఝన్ సర్వం కిమితి న పిబేత్తన్మథురసమ్ ॥ ౨౮ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ ప్రకటిత నిజద్వన్ద్వవిధయా
జగన్మాతాపిత్రోర్మిధునమదధాతాం శ్రుతిపథే ।
జనాస్తస్మాద్యూయం తరత చరతావశ్యమవనౌ
పితృభ్యాం నైవాన్యత్ పరమపద సమ్ప్రాప్తి విభవే ॥ ౨౯ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ రసిక రసనా రఙ్గచతురౌ
మనోధర్మాధర్మాభ్యసన గజకణ్ఠీరవ శిశూ ।
వపుః కార్యాకార్య వ్యసన హరిణ వ్యాఘ్రకలభౌ
వినోదం తన్వాతే కిమిహ మమ కాలాపనయనే ॥ ౩౦ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ జగతి వశధాతు ప్రకటితా
వితి ప్రోచుః కేచిద్ధ్రువమితి తదీయాస్త్వచతురాః ।
శివాత్సూత్రోద్ధారస్తదనుఖలు ధాత్వర్థ వివృతిః
కథం పౌర్వాపర్యం వదత విబుధాః సంశయమిదమ్ ॥ ౩౧ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ గురుముఖత యేష్యన్నహరహః
జపిష్యత్యాశాస్యం న ఖలు తదయం పూర్ణహృదయః ।
ఇతి ప్రాచీనాస్తే శివపదముపేత్య స్థితిమితాః
కిముద్దిశ్యాజాపీస్త్వమిహ శివ ఏవాసి భగవాన్ ॥ ౩౨ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ మనురయమభిన్న స్వరహలాం
విభేదాశ్చత్వారః ఫలిత పురుషార్థః శ్రుతిమతాః ।
నచైకస్మిన్మన్త్రే సకలపురుషార్థ ప్రతిగతిః
కిమర్థం భ్రాన్త్యాన్యన్మను ధిషణయా బిభ్రథ ధురమ్ ॥ ౩౩ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ మధురిమ గరిమ్ణా మధురసే
పయఃపూరే కుత్సాం న పరమపరం కిం జనయతామ్ ।
జిహాసన్నాహారే సురపురి సదా గాఙ్గ సలిలం
పిబన్ కో వా లిప్సాం భజతి సరసః పల్వలజలే ॥ ౩౪ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ పరమపద మాం పాహి పదయో-
-ర్మిలిత్వాధావన్తే యుగమభవ దష్టాక్షరమనుః ।
సకృత్తం యః కోవా పఠతి తదధీనో గిరిధనుః
పరః సర్వాద్వైత ప్రథిత నిజసామ్రాజ్యవిభవైః ॥ ౩౫ ॥
శివేతి ద్వౌవర్ణౌ మమ వపుషి సర్వాఙ్గ కవచౌ
పరం సవ్యాసవ్య ప్రసరణ పటిష్ఠామ్బక వరౌ ।
ఉభావన్తర్బాహ్యాహిత మథనకోదణ్డతిలకౌ
భృశం స్యాత్తాం మోక్షశ్రియమవసరే దాతు ముదితౌ ॥ ౩౬ ॥
శివపదాదధికో న పరో మనుః
శివపదాదధికా న పరా గతిః ।
శివపదాదధికం న పరం పదం
శివపదాదధికం న హి శాసనమ్ ॥ ౩౭ ॥
శివస్త్రాతా శివోదాతా శివో మాతా శివః పితా ।
శివ ఏవ హి మే సర్వం శివాదన్యం న వేద్మ్యహమ్ ॥ ౩౮ ॥
శివపదమణిమాలాం యే తు కైవల్యమూలాం
దధతి పఠనమాత్రాద్ద్రాక్ఛివాధీన చిత్తాః ।
భవతి ఖలు భవానీ భర్గయో రాజధానీ
ప్రమథ విహృతివాటీ భానుభూతేశ్చ పేటీ ॥ ౩౯ ॥
శివలిఙ్గముమైవాఙ్గ మనయా సహితస్తథా ।
తయోః సమ్బన్ధ ఇత్యేవం పదత్రయముపాస్మహే ॥ ౪౦ ॥
ఇతి శ్రీశఙ్కరాచార్యకృత శివపదమణిమాలా ।

Explore More