తటౌ సంసారాబ్ధేర్నిజవిషయ బోధాఙ్కుర దలే ।
శ్రుతేరన్తర్గోపాయిత పరరహస్యౌ హృదిచరౌ
ఘరట్టగ్రావాణౌ భవ విటపి బీజౌఘ దలనే ॥ ౧ ॥
దురన్తాన్తర్ధ్వాన్త ప్రమథన శుభాధాన చతురౌ ।
మహాయాత్రాధ్వస్య ప్రముఖ జనతా కఞ్చుకివరౌ
మరుజ్ఘమ్పాయౌతౌ కృతఫల నవామ్భోదమథనే ॥ ౨ ॥
-ముభాభ్యాం వర్ణాభ్యాం రథరథిక యో రాజ్యకలనాత్ ।
తతః సర్వః శేషః పరికర ఇహాత్యత్కిమపి నో
క్వ చాఽహం క్వ త్వం నా క్వ పరమిదమూహ్యం బుధగణైః ॥ ౩ ॥
క్రమోచ్చారాద్ధాతోర్వినిమయవశాదర్థఘటనే ।
రహస్యార్థో హ్యేషః ప్రకటయతి నామ్ని క్షితిరథం
ప్రజానామానన్దం కిమితి న విదుర్మూఢధిషణాః ॥ ౪ ॥
నమః పూర్వో మన్త్రః సమజనిజనిధ్వంస హతయే ।
తథాపి ప్రజ్ఞాన్ధాః జననమృతి నక్రాహిజటిలే
పతన్త్యేతచ్చిత్రం భవజలధిపఙ్కే శివశివ ॥ ౫ ॥
భువో భర్తా భూత్వా స తు భవతి ముక్తేరపి తథా ।
ఉభాభ్యాం వర్ణాభ్యామధిగమయతార్తం వినిమయాత్
వవర్ణో భూభారం దిశతి హి శికారః పరపదమ్ ॥ ౬ ॥
-ద్బ్రువన్తౌ గూఢార్థం భగవదనుబన్ధాన్విత ధియః ।
న కశ్చిన్మన్త్రశ్చ ప్రథయతి తదర్థానుగమనం
తతోఽయం సర్వాసు శ్రుతిషు జయఘణ్టా విజయతే ॥ ౭ ॥
అథో మే సన్ధానాద్గతిరితి చ సన్ధాన పరథ ।
న కాలో బధ్నాతి త్యజతి నను తత్కాల ఇహ వః
కిమర్థం సంసారే పతథ యతథేమం మనువరమ్ ॥ ౮ ॥
వహం శబ్దోచ్చారాద్భవతి ఖలు వర్ణత్రయమనుః ।
ఇమం ప్రాణాయామైః పఠథ హఠయోగాదిభిరలం
భవేదాత్మేశైక్యం కరబదరతుల్యం బుధవరాః ॥ ౯ ॥
సుధాభోగాభోగామనుజపతపోధ్యానవిధయః ।
ప్రథా బోధస్మృతిరతిగతి ప్రాప్తినిధయః
భవేతాం ప్రారబ్ధ ప్రమథన శుభాధాన చతురౌ ॥ ౧౦ ॥
జనుర్లక్షాకోటి ప్రమథన పరా నిత్యసదృశౌ ।
కియన్తో విస్రస్తా జగతి జనకా మజ్జననతః
స్మృతిం జజ్ఞే చిత్తం శివశివ కదాప్యస్తువ జనుః ॥ ౧౧ ॥
పురా గఙ్గా స్నాతా నను కిము కృతం చాధ్వరశతమ్ ।
జడస్యైవం కిం స్యాజ్జనకకృతమాద్యం ఖలు తపః
కుమారో మే స్యాదిత్యనుమితమిదం తద్ధి పరమమ్ ॥ ౧౨ ॥
పురా నో చేత్ కింస్విత్ జఠర పిఠరీ సంస్థితిరియమ్ ।
క్వ శమ్భోర్నామోక్తిః క్వ జననకథా చణ్డకిరణే
తపత్యభ్రేఽదభ్ర భ్రమణమిహ కిం స్యాద్ధి తమసః ॥ ౧౩ ॥
అయత్నాద్యస్యాస్తాం జగతి సకృదాస్యాన్తరగతౌ ।
న తస్యాప్యాశాస్యః సురకులధురీణస్య నిలయః
న ధాతుస్తస్యాసీత్పితురపి స సర్వస్య జనకః ॥ ౧౪ ॥
నిమిత్తం వర్ణానాం శ్రుతిపథ రహస్యం నిగదితమ్ ।
న చేదిత్థం సృష్టౌ పరికర ఇహాన్యోస్తియదికః
శివే సర్వాద్వైతే న కిమపి చ వస్తుప్రథయతి ॥ ౧౫ ॥
ప్రహృత్యాన్తర్ధ్వాన్తం మిహిర శశినోః శక్తిమఘనామ్ ।
ప్రహస్య వ్యాఖ్యాతస్తదుచిత తమోభేదనపదే
సమాసే నో షష్ఠీ వికసతి తృతీయైవ సుకరా ॥ ౧౬ ॥
పటిష్ఠే చోర్ధ్వాథః స్ఫుటపటుతరే ఖర్పరయుగే ।
శివోలిఙ్గం సర్వం తదుదరగతం స్యాద్ధి నిగమః
తథావాదీ సత్యం పదతి ఖలు తత్కేన భవతి ॥ ౧౭ ॥
త్యజాసన్తం మార్గం వ్రజశివపురీం ముక్తినిలయామ్ ।
న చేదేతౌ వరౌ భజసి యజ దైవాస్యమముతః
త్యజ శ్రౌతం మార్గం వ్రజ నిరయమిచ్ఛైవ సుఖదా ॥ ౧౮ ॥
పలాయధ్వం యూయం భవథ భయభీతా యమభటాః ।
పతన్త్యా సంసార భ్రమణ పరితాప ప్రమథన
ప్రచణ్డాస్తస్యాగ్రే ప్రమథపతి వీక్షారసఝరాః ॥ ౧౯ ॥
ఫలే ద్వే తత్రైకం జనయతి రుచీః పాయసమయీః ।
ఫలత్యేకం సర్పిర్ద్వయమపి మదగ్రగ్రసనతః
త్వరత్యేకాస్వాదే నమతి రుచితాసీద్ద్వికలనే ॥ ౨౦ ॥
కిముద్దిశ్యాత్మానం వ్యథయసి వృథా భ్రాన్తిరఫలా ।
కరస్థే శ్రీఖణ్డే మృగయసి హి ముస్తాం సికతలే
జడాదేశః కాం కాం దిశతి విపదం నో శివ శివ ॥ ౨౧ ॥
న చేదేతన్నేవ శ్రుతిసమయ సిద్ధాన్తమవదమ్ ।
వినా హేతోః కార్యం న ఖలు పటతన్తూన్ ఘటమృదః
న జానీషే కిం వా శివవిరహితో నాప్స్యతి శివమ్ ॥ ౨౨ ॥
స్థిరీకృత్య స్వాన్తే మమ విమలభావం కురు సదా ।
చరేయం సర్వం తే నిరుపమ నిరాతఙ్క మహసాం
జ్వలజ్జ్వాలాజాల జ్వలితమిదమాసీజ్జగదితి ॥ ౨౩ ॥
భవన్తీం తన్నామ్నీమభిదధతు చైనం యది న చేత్ ।
న యోగం రూఢిం వా భజసి ఖలు డిత్థాది తులనా
భవేద్దైవీశక్తిస్త్వయి విఫలితా స్యాద్ధిచినుహి ॥ ౨౪ ॥
బహిశ్చక్షుర్ద్వన్ద్వం న హి దిశతి వస్తు వ్యవహితమ్ ।
ఇదం బాహ్యాభ్యన్తః స్ఫుట విమల విజ్ఞాన విభవం
గరీయస్త్వోచ్చారాద్దిశతి ఖలు నేత్రం సమధికమ్ ॥ ౨౫ ॥
తదీయం పాదాబ్జం రఘుపతి పదాబ్జం ప్రహసతి ।
న తచ్చిత్రం తస్మిన్ పరమ పురుషార్థం ప్రదరజో
వ్రజాలానే మౌనేర్దిశతి కిల సంసారపతనమ్ ॥ ౨౬ ॥
దిశేతాం సామ్రాజ్యం పురమథన తే ముక్తినిలయమ్ ।
న చేత్తస్యైవాన్తః కిమివ నివసేదాన్తరగుహా-
-విహారేలోలః సన్నిదముదవహన్మే దృఢపదమ్ ॥ ౨౭ ॥
వివస్వచ్ఛీతాంశు ప్రథమపురుషైరష్టభిరిదమ్ ।
తతం విశ్వం పశ్చాద్వదతి ఇతి మత్వా సుఖమహో
నరః ప్రోజ్ఝన్ సర్వం కిమితి న పిబేత్తన్మథురసమ్ ॥ ౨౮ ॥
జగన్మాతాపిత్రోర్మిధునమదధాతాం శ్రుతిపథే ।
జనాస్తస్మాద్యూయం తరత చరతావశ్యమవనౌ
పితృభ్యాం నైవాన్యత్ పరమపద సమ్ప్రాప్తి విభవే ॥ ౨౯ ॥
మనోధర్మాధర్మాభ్యసన గజకణ్ఠీరవ శిశూ ।
వపుః కార్యాకార్య వ్యసన హరిణ వ్యాఘ్రకలభౌ
వినోదం తన్వాతే కిమిహ మమ కాలాపనయనే ॥ ౩౦ ॥
వితి ప్రోచుః కేచిద్ధ్రువమితి తదీయాస్త్వచతురాః ।
శివాత్సూత్రోద్ధారస్తదనుఖలు ధాత్వర్థ వివృతిః
కథం పౌర్వాపర్యం వదత విబుధాః సంశయమిదమ్ ॥ ౩౧ ॥
జపిష్యత్యాశాస్యం న ఖలు తదయం పూర్ణహృదయః ।
ఇతి ప్రాచీనాస్తే శివపదముపేత్య స్థితిమితాః
కిముద్దిశ్యాజాపీస్త్వమిహ శివ ఏవాసి భగవాన్ ॥ ౩౨ ॥
విభేదాశ్చత్వారః ఫలిత పురుషార్థః శ్రుతిమతాః ।
నచైకస్మిన్మన్త్రే సకలపురుషార్థ ప్రతిగతిః
కిమర్థం భ్రాన్త్యాన్యన్మను ధిషణయా బిభ్రథ ధురమ్ ॥ ౩౩ ॥
పయఃపూరే కుత్సాం న పరమపరం కిం జనయతామ్ ।
జిహాసన్నాహారే సురపురి సదా గాఙ్గ సలిలం
పిబన్ కో వా లిప్సాం భజతి సరసః పల్వలజలే ॥ ౩౪ ॥
-ర్మిలిత్వాధావన్తే యుగమభవ దష్టాక్షరమనుః ।
సకృత్తం యః కోవా పఠతి తదధీనో గిరిధనుః
పరః సర్వాద్వైత ప్రథిత నిజసామ్రాజ్యవిభవైః ॥ ౩౫ ॥
పరం సవ్యాసవ్య ప్రసరణ పటిష్ఠామ్బక వరౌ ।
ఉభావన్తర్బాహ్యాహిత మథనకోదణ్డతిలకౌ
భృశం స్యాత్తాం మోక్షశ్రియమవసరే దాతు ముదితౌ ॥ ౩౬ ॥
శివపదాదధికా న పరా గతిః ।
శివపదాదధికం న పరం పదం
శివపదాదధికం న హి శాసనమ్ ॥ ౩౭ ॥
శివ ఏవ హి మే సర్వం శివాదన్యం న వేద్మ్యహమ్ ॥ ౩౮ ॥
దధతి పఠనమాత్రాద్ద్రాక్ఛివాధీన చిత్తాః ।
భవతి ఖలు భవానీ భర్గయో రాజధానీ
ప్రమథ విహృతివాటీ భానుభూతేశ్చ పేటీ ॥ ౩౯ ॥
తయోః సమ్బన్ధ ఇత్యేవం పదత్రయముపాస్మహే ॥ ౪౦ ॥
