Lord Shiva

ശ്രീ ശിവപദമണിമാലാ സ്തോത്രമ്

(Sri Sivapadamanimala Stotram in Malayalam)

Adi Shankaracharya

Also known as shiva pada mani mala · shivapada manimala stotram · shankaracharya shiva manimala

A jewelled garland on the word Shiva itself, given by its colophon to Shankaracharya, and every verse of the forty-one begins with the same three words — these two syllables, shi and va — and then finds another thing they are. They are the two wings of the swan that carries one to the highest state; the two banks of the sea of becoming; the two petals on which the sprout of knowledge of one's own object opens; the secret hidden inside the Veda, moving in the heart; the two millstones for grinding the seed-mass of the tree of existence. The next verse gives them again as the pillar-and-pot of victory over birth, as skilled at destroying inner darkness, and as the chamberlains who bring the crowd to the head of the great procession.

ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പരപദ നയദ്ധംസ ഗരുതൌ
തടൌ സംസാരാബ്ധേര്നിജവിഷയ ബോധാങ്കുര ദലേ ।
ശ്രുതേരന്തര്ഗോപായിത പരരഹസ്യൌ ഹൃദിചരൌ
ഘരട്ടഗ്രാവാണൌ ഭവ വിടപി ബീജൌഘ ദലനേ ॥ ൧ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ജനന വിജയ സ്തമ്ഭ കലശൌ
ദുരന്താന്തര്ധ്വാന്ത പ്രമഥന ശുഭാധാന ചതുരൌ ।
മഹായാത്രാധ്വസ്യ പ്രമുഖ ജനതാ കഞ്ചുകിവരൌ
മരുജ്ഘമ്പായൌതൌ കൃതഫല നവാമ്ഭോദമഥനേ ॥ ൨ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ശിവമവദതാം ചൈവ വസുധാ-
-മുഭാഭ്യാം വര്ണാഭ്യാം രഥരഥിക യോ രാജ്യകലനാത് ।
തതഃ സര്വഃ ശേഷഃ പരികര ഇഹാത്യത്കിമപി നോ
ക്വ ചാഽഹം ക്വ ത്വം നാ ക്വ പരമിദമൂഹ്യം ബുധഗണൈഃ ॥ ൩ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ വിഹപരസുഖാധാന ചതുരൌ
ക്രമോച്ചാരാദ്ധാതോര്വിനിമയവശാദര്ഥഘടനേ ।
രഹസ്യാര്ഥോ ഹ്യേഷഃ പ്രകടയതി നാമ്നി ക്ഷിതിരഥം
പ്രജാനാമാനന്ദം കിമിതി ന വിദുര്മൂഢധിഷണാഃ ॥ ൪ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ യജുഷിതു ചതുര്ഥ്യേകവചനോ
നമഃ പൂര്വോ മന്ത്രഃ സമജനിജനിധ്വംസ ഹതയേ ।
തഥാപി പ്രജ്ഞാന്ധാഃ ജനനമൃതി നക്രാഹിജടിലേ
പതന്ത്യേതച്ചിത്രം ഭവജലധിപങ്കേ ശിവശിവ ॥ ൫ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ഭജത ഭജദാനന്ദജനകേ
ഭുവോ ഭര്താ ഭൂത്വാ സ തു ഭവതി മുക്തേരപി തഥാ ।
ഉഭാഭ്യാം വര്ണാഭ്യാമധിഗമയതാര്തം വിനിമയാത്
വവര്ണോ ഭൂഭാരം ദിശതി ഹി ശികാരഃ പരപദമ് ॥ ൬ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ദ്വിവചന കൃത ദ്വന്ദ്വകലനാ-
-ദ്ബ്രുവന്തൌ ഗൂഢാര്ഥം ഭഗവദനുബന്ധാന്വിത ധിയഃ ।
ന കശ്ചിന്മന്ത്രശ്ച പ്രഥയതി തദര്ഥാനുഗമനം
തതോഽയം സര്വാസു ശ്രുതിഷു ജയഘണ്ടാ വിജയതേ ॥ ൭ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പ്രഥമമഭിധായാനുഗുണതഃ
അഥോ മേ സന്ധാനാദ്ഗതിരിതി ച സന്ധാന പരഥ ।
ന കാലോ ബധ്നാതി ത്യജതി നനു തത്കാല ഇഹ വഃ
കിമര്ഥം സംസാരേ പതഥ യതഥേമം മനുവരമ് ॥ ൮ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ചരമപദ വിശ്വസ്വരയുതാ
വഹം ശബ്ദോച്ചാരാദ്ഭവതി ഖലു വര്ണത്രയമനുഃ ।
ഇമം പ്രാണായാമൈഃ പഠഥ ഹഠയോഗാദിഭിരലം
ഭവേദാത്മേശൈക്യം കരബദരതുല്യം ബുധവരാഃ ॥ ൯ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ മമ കനകരത്നായുഷകഥാ
സുധാഭോഗാഭോഗാമനുജപതപോധ്യാനവിധയഃ ।
പ്രഥാ ബോധസ്മൃതിരതിഗതി പ്രാപ്തിനിധയഃ
ഭവേതാം പ്രാരബ്ധ പ്രമഥന ശുഭാധാന ചതുരൌ ॥ ൧൦ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പ്രതി സരധരൌ മുക്തിജനനേ
ജനുര്ലക്ഷാകോടി പ്രമഥന പരാ നിത്യസദൃശൌ ।
കിയന്തോ വിസ്രസ്താ ജഗതി ജനകാ മജ്ജനനതഃ
സ്മൃതിം ജജ്ഞേ ചിത്തം ശിവശിവ കദാപ്യസ്തുവ ജനുഃ ॥ ൧൧ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ വിഹജനുഷി ലബ്ധൌകിലമുയാ
പുരാ ഗങ്ഗാ സ്നാതാ നനു കിമു കൃതം ചാധ്വരശതമ് ।
ജഡസ്യൈവം കിം സ്യാജ്ജനകകൃതമാദ്യം ഖലു തപഃ
കുമാരോ മേ സ്യാദിത്യനുമിതമിദം തദ്ധി പരമമ് ॥ ൧൨ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ശിവശിവ കദാ നോ പഠിതവാന്
പുരാ നോ ചേത് കിംസ്വിത് ജഠര പിഠരീ സംസ്ഥിതിരിയമ് ।
ക്വ ശമ്ഭോര്നാമോക്തിഃ ക്വ ജനനകഥാ ചണ്ഡകിരണേ
തപത്യഭ്രേഽദഭ്ര ഭ്രമണമിഹ കിം സ്യാദ്ധി തമസഃ ॥ ൧൩ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ നിരത ദുരിത ധ്വംസനപരൌ
അയത്നാദ്യസ്യാസ്താം ജഗതി സകൃദാസ്യാന്തരഗതൌ ।
ന തസ്യാപ്യാശാസ്യഃ സുരകുലധുരീണസ്യ നിലയഃ
ന ധാതുസ്തസ്യാസീത്പിതുരപി സ സര്വസ്യ ജനകഃ ॥ ൧൪ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ജഗപതി സമവായസ്തദപരം
നിമിത്തം വര്ണാനാം ശ്രുതിപഥ രഹസ്യം നിഗദിതമ് ।
ന ചേദിത്ഥം സൃഷ്ടൌ പരികര ഇഹാന്യോസ്തിയദികഃ
ശിവേ സര്വാദ്വൈതേ ന കിമപി ച വസ്തുപ്രഥയതി ॥ ൧൫ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ വചസി മനസി ധ്വസ്ത ദുരിതൌ
പ്രഹൃത്യാന്തര്ധ്വാന്തം മിഹിര ശശിനോഃ ശക്തിമഘനാമ് ।
പ്രഹസ്യ വ്യാഖ്യാതസ്തദുചിത തമോഭേദനപദേ
സമാസേ നോ ഷഷ്ഠീ വികസതി തൃതീയൈവ സുകരാ ॥ ൧൬ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ഭുവന ഭവജാതാണ്ഡഘടനാ
പടിഷ്ഠേ ചോര്ധ്വാഥഃ സ്ഫുടപടുതരേ ഖര്പരയുഗേ ।
ശിവോലിങ്ഗം സര്വം തദുദരഗതം സ്യാദ്ധി നിഗമഃ
തഥാവാദീ സത്യം പദതി ഖലു തത്കേന ഭവതി ॥ ൧൭ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ഭജ യജ ശിവാര്ധാങ്ഗ വപുഷം
ത്യജാസന്തം മാര്ഗം വ്രജശിവപുരീം മുക്തിനിലയാമ് ।
ന ചേദേതൌ വരൌ ഭജസി യജ ദൈവാസ്യമമുതഃ
ത്യജ ശ്രൌതം മാര്ഗം വ്രജ നിരയമിച്ഛൈവ സുഖദാ ॥ ൧൮ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പഠതി സമഹാന് ധാതൃവിഷയേ
പലായധ്വം യൂയം ഭവഥ ഭയഭീതാ യമഭടാഃ ।
പതന്ത്യാ സംസാര ഭ്രമണ പരിതാപ പ്രമഥന
പ്രചണ്ഡാസ്തസ്യാഗ്രേ പ്രമഥപതി വീക്ഷാരസഝരാഃ ॥ ൧൯ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ മമ വിമല ജന്മാവനിരുഹഃ
ഫലേ ദ്വേ തത്രൈകം ജനയതി രുചീഃ പായസമയീഃ ।
ഫലത്യേകം സര്പിര്ദ്വയമപി മദഗ്രഗ്രസനതഃ
ത്വരത്യേകാസ്വാദേ നമതി രുചിതാസീദ്ദ്വികലനേ ॥ ൨൦ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പഠസി ഹഠയോഗാദിഭിരലം
കിമുദ്ദിശ്യാത്മാനം വ്യഥയസി വൃഥാ ഭ്രാന്തിരഫലാ ।
കരസ്ഥേ ശ്രീഖണ്ഡേ മൃഗയസി ഹി മുസ്താം സികതലേ
ജഡാദേശഃ കാം കാം ദിശതി വിപദം നോ ശിവ ശിവ ॥ ൨൧ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ വദ യദി ശിവം വാഞ്ഛതി ഭവാന്
ന ചേദേതന്നേവ ശ്രുതിസമയ സിദ്ധാന്തമവദമ് ।
വിനാ ഹേതോഃ കാര്യം ന ഖലു പടതന്തൂന് ഘടമൃദഃ
ന ജാനീഷേ കിം വാ ശിവവിരഹിതോ നാപ്സ്യതി ശിവമ് ॥ ൨൨ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പരമശിവ കാരുണ്യജലധേ
സ്ഥിരീകൃത്യ സ്വാന്തേ മമ വിമലഭാവം കുരു സദാ ।
ചരേയം സര്വം തേ നിരുപമ നിരാതങ്ക മഹസാം
ജ്വലജ്ജ്വാലാജാല ജ്വലിതമിദമാസീജ്ജഗദിതി ॥ ൨൩ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ വദ വദ രസജ്ഞേ ബുധഗണാഃ
ഭവന്തീം തന്നാമ്നീമഭിദധതു ചൈനം യദി ന ചേത് ।
ന യോഗം രൂഢിം വാ ഭജസി ഖലു ഡിത്ഥാദി തുലനാ
ഭവേദ്ദൈവീശക്തിസ്ത്വയി വിഫലിതാ സ്യാദ്ധിചിനുഹി ॥ ൨൪ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ജഗതി ഖലു നേത്രദ്വയമിദം
ബഹിശ്ചക്ഷുര്ദ്വന്ദ്വം ന ഹി ദിശതി വസ്തു വ്യവഹിതമ് ।
ഇദം ബാഹ്യാഭ്യന്തഃ സ്ഫുട വിമല വിജ്ഞാന വിഭവം
ഗരീയസ്ത്വോച്ചാരാദ്ദിശതി ഖലു നേത്രം സമധികമ് ॥ ൨൫ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ വദനസദനേ യസ്യ മഹതഃ
തദീയം പാദാബ്ജം രഘുപതി പദാബ്ജം പ്രഹസതി ।
ന തച്ചിത്രം തസ്മിന് പരമ പുരുഷാര്ഥം പ്രദരജോ
വ്രജാലാനേ മൌനേര്ദിശതി കില സംസാരപതനമ് ॥ ൨൬ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ സകൃഥവശമുച്ചാരണ ബലാത്
ദിശേതാം സാമ്രാജ്യം പുരമഥന തേ മുക്തിനിലയമ് ।
ന ചേത്തസ്യൈവാന്തഃ കിമിവ നിവസേദാന്തരഗുഹാ-
-വിഹാരേലോലഃ സന്നിദമുദവഹന്മേ ദൃഢപദമ് ॥ ൨൭ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ക്ഷിതിജലശിഖിസ്പര്ശനവിയത്
വിവസ്വച്ഛീതാംശു പ്രഥമപുരുഷൈരഷ്ടഭിരിദമ് ।
തതം വിശ്വം പശ്ചാദ്വദതി ഇതി മത്വാ സുഖമഹോ
നരഃ പ്രോജ്ഝന് സര്വം കിമിതി ന പിബേത്തന്മഥുരസമ് ॥ ൨൮ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പ്രകടിത നിജദ്വന്ദ്വവിധയാ
ജഗന്മാതാപിത്രോര്മിധുനമദധാതാം ശ്രുതിപഥേ ।
ജനാസ്തസ്മാദ്യൂയം തരത ചരതാവശ്യമവനൌ
പിതൃഭ്യാം നൈവാന്യത് പരമപദ സമ്പ്രാപ്തി വിഭവേ ॥ ൨൯ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ രസിക രസനാ രങ്ഗചതുരൌ
മനോധര്മാധര്മാഭ്യസന ഗജകണ്ഠീരവ ശിശൂ ।
വപുഃ കാര്യാകാര്യ വ്യസന ഹരിണ വ്യാഘ്രകലഭൌ
വിനോദം തന്വാതേ കിമിഹ മമ കാലാപനയനേ ॥ ൩൦ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ജഗതി വശധാതു പ്രകടിതാ
വിതി പ്രോചുഃ കേചിദ്ധ്രുവമിതി തദീയാസ്ത്വചതുരാഃ ।
ശിവാത്സൂത്രോദ്ധാരസ്തദനുഖലു ധാത്വര്ഥ വിവൃതിഃ
കഥം പൌര്വാപര്യം വദത വിബുധാഃ സംശയമിദമ് ॥ ൩൧ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ ഗുരുമുഖത യേഷ്യന്നഹരഹഃ
ജപിഷ്യത്യാശാസ്യം ന ഖലു തദയം പൂര്ണഹൃദയഃ ।
ഇതി പ്രാചീനാസ്തേ ശിവപദമുപേത്യ സ്ഥിതിമിതാഃ
കിമുദ്ദിശ്യാജാപീസ്ത്വമിഹ ശിവ ഏവാസി ഭഗവാന് ॥ ൩൨ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ മനുരയമഭിന്ന സ്വരഹലാം
വിഭേദാശ്ചത്വാരഃ ഫലിത പുരുഷാര്ഥഃ ശ്രുതിമതാഃ ।
നചൈകസ്മിന്മന്ത്രേ സകലപുരുഷാര്ഥ പ്രതിഗതിഃ
കിമര്ഥം ഭ്രാന്ത്യാന്യന്മനു ധിഷണയാ ബിഭ്രഥ ധുരമ് ॥ ൩൩ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ മധുരിമ ഗരിമ്ണാ മധുരസേ
പയഃപൂരേ കുത്സാം ന പരമപരം കിം ജനയതാമ് ।
ജിഹാസന്നാഹാരേ സുരപുരി സദാ ഗാങ്ഗ സലിലം
പിബന് കോ വാ ലിപ്സാം ഭജതി സരസഃ പല്വലജലേ ॥ ൩൪ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ പരമപദ മാം പാഹി പദയോ-
-ര്മിലിത്വാധാവന്തേ യുഗമഭവ ദഷ്ടാക്ഷരമനുഃ ।
സകൃത്തം യഃ കോവാ പഠതി തദധീനോ ഗിരിധനുഃ
പരഃ സര്വാദ്വൈത പ്രഥിത നിജസാമ്രാജ്യവിഭവൈഃ ॥ ൩൫ ॥
ശിവേതി ദ്വൌവര്ണൌ മമ വപുഷി സര്വാങ്ഗ കവചൌ
പരം സവ്യാസവ്യ പ്രസരണ പടിഷ്ഠാമ്ബക വരൌ ।
ഉഭാവന്തര്ബാഹ്യാഹിത മഥനകോദണ്ഡതിലകൌ
ഭൃശം സ്യാത്താം മോക്ഷശ്രിയമവസരേ ദാതു മുദിതൌ ॥ ൩൬ ॥
ശിവപദാദധികോ ന പരോ മനുഃ
ശിവപദാദധികാ ന പരാ ഗതിഃ ।
ശിവപദാദധികം ന പരം പദം
ശിവപദാദധികം ന ഹി ശാസനമ് ॥ ൩൭ ॥
ശിവസ്ത്രാതാ ശിവോദാതാ ശിവോ മാതാ ശിവഃ പിതാ ।
ശിവ ഏവ ഹി മേ സര്വം ശിവാദന്യം ന വേദ്മ്യഹമ് ॥ ൩൮ ॥
ശിവപദമണിമാലാം യേ തു കൈവല്യമൂലാം
ദധതി പഠനമാത്രാദ്ദ്രാക്ഛിവാധീന ചിത്താഃ ।
ഭവതി ഖലു ഭവാനീ ഭര്ഗയോ രാജധാനീ
പ്രമഥ വിഹൃതിവാടീ ഭാനുഭൂതേശ്ച പേടീ ॥ ൩൯ ॥
ശിവലിങ്ഗമുമൈവാങ്ഗ മനയാ സഹിതസ്തഥാ ।
തയോഃ സമ്ബന്ധ ഇത്യേവം പദത്രയമുപാസ്മഹേ ॥ ൪൦ ॥
ഇതി ശ്രീശങ്കരാചാര്യകൃത ശിവപദമണിമാലാ ।

Explore More