Lord Vishnu

শ্ৰী হৰি স্তুতিঃ (হৰিমীডে স্তোত্ৰম্)

(Sri Hari Stuti (Harimeede) in Assamese)

Adi Shankaracharya

Also known as shri hari stuti (harimeede) · shree hari stuti (harimeede) · hari stuti (harimeede)

Forty-four verses given in the colophon to Shankaracharya, every one of them closing on the same line — I praise that Hari, destroyer of the darkness of the world. The opening verse states the hymn's whole logic in a single turn: in him this wheel of birth and death revolves, and upon his being seen that same wheel perishes. What follows is Vedantic rather than narrative. He is the one from a single fragment of whom all this came forth, by whom it is bound and pervaded and woken into pleasure and pain; the one whom the ascetics, having looked through Vedanta and the books of the inner self and the Puranas and the Satvata tantras, knew at last within the mind and entered. The refrain is what gives the text its other name, Harimide.

॥ শ্ৰী হৰি স্তুতিঃ (হৰিমীডে স্তোত্ৰম্) ॥
স্তোষ্যে ভক্ত্যা ৱিষ্ণুমনাদিং জগদাদিং
যস্মিন্নেতত্সংসৃতিচক্ৰং ভ্ৰমতীত্থম্ ।
যস্মিন্ দৃষ্টে নশ্যতি তত্সংসৃতিচক্ৰং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১ ॥
যস্যৈকাংশাদিত্থমশেষং জগদেতত্
প্ৰাদুৰ্ভূতং যেন পিনদ্ধং পুনৰিত্থম্ ।
যেন ৱ্যাপ্তং যেন ৱিবুদ্ধং সুখদুঃখৈ-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২ ॥
সৰ্ৱজ্ঞো যো যশ্চ হি সৰ্ৱঃ সকলো যো
যশ্চানন্দোঽনন্তগুণো যো গুণধামা ।
যশ্চাৱ্যক্তো ৱ্যস্তসমস্তঃ সদসদ্য-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩ ॥
যস্মাদন্যন্নাস্ত্যপি নৈৱং পৰমাৰ্থং
দৃশ্যাদন্যো নিৰ্ৱিষযজ্ঞানমযত্ৱাত্ ।
জ্ঞাতৃজ্ঞানজ্ঞেযৱিহীনোঽপি সদা জ্ঞ-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৪ ॥
আচাৰ্যেভ্যো লব্ধসুসূক্ষ্মাচ্যুততত্ত্ৱা
ৱৈৰাগ্যেণাভ্যাসবলাচ্চৈৱ দ্ৰঢিম্না ।
ভক্ত্যৈকাগ্ৰ্যধ্যানপৰা যং ৱিদুৰীশং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৫ ॥
প্ৰাণানাযম্যোমিতি চিত্তং হৃদি ৰুদ্ধ্ৱা
নান্যত্ স্মৃত্ৱা তত্পুনৰত্ৰৈৱ ৱিলাপ্য ।
ক্ষীণে চিত্তে ভাদৃশিৰস্মীতি ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৬ ॥
যং ব্ৰহ্মাখ্যং দেৱমনন্যং পৰিপূৰ্ণং
হৃত্স্থং ভক্তৈৰ্লভ্যমজং সূক্ষ্মমতৰ্ক্যম্ ।
ধ্যাত্ৱাত্মস্থং ব্ৰহ্মৱিদো যং ৱিদুৰীশং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৭ ॥
মাত্ৰাতীতং স্ৱাত্মৱিকাসাত্মৱিবোধং
জ্ঞেযাতীতং জ্ঞানমযং হৃদ্যুপলভ্যম্ ।
ভাৱগ্ৰাহ্যানন্দমনন্যং চ ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৮ ॥
যদ্যদ্ৱেদ্যং ৱস্তুসতত্ত্ৱং ৱিষযাখ্যং
তত্তদ্ব্ৰহ্মৈৱেতি ৱিদিত্ৱা তদহং চ ।
ধ্যাযন্ত্যেৱং যং সনকাদ্যা মুনযোঽজং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৯ ॥
যদ্যদ্ৱেদ্যং তত্তদহং নেতি ৱিহায
স্ৱাত্মজ্যোতিৰ্জ্ঞানমযানন্দমৱাপ্য ।
তস্মিন্নস্মীত্যাত্মৱিদো যং ৱিদুৰীশং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১০ ॥
হিত্ৱাহিত্ৱা দৃশ্যমশেষং সৱিকল্পং
মত্ৱা শিষ্টং ভাদৃশিমাত্ৰং গগনাভম্ ।
ত্যক্ত্ৱা দেহং যং প্ৰৱিশন্ত্যচ্যুতভক্তা-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১১ ॥
সৰ্ৱত্ৰাস্তে সৰ্ৱশৰীৰী ন চ সৰ্ৱঃ
সৰ্ৱং ৱেত্ত্যেৱেহ ন যং ৱেত্তি চ সৰ্ৱঃ ।
সৰ্ৱত্ৰান্তৰ্যামিতযেত্থং যমযন্য-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১২ ॥
সৰ্ৱং দৃষ্ট্ৱা স্ৱাত্মনি যুক্ত্যা জগদেত-
-দ্দৃষ্ট্ৱাত্মানং চৈৱমজং সৰ্ৱজনেষু ।
সৰ্ৱাত্মৈকোঽস্মীতি ৱিদুৰ্যং জনহৃত্স্থং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৩ ॥
সৰ্ৱত্ৰৈকঃ পশ্যতি জিঘ্ৰত্যথ ভুঙ্ক্তে
স্প্ৰষ্টা শ্ৰোতা বুধ্যতি চেত্যাহুৰিমং যম্ ।
সাক্ষী চাস্তে কৰ্তৃষু পশ্যন্নিতি চান্যে
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৪ ॥
পশ্যন্ শৃণ্ৱন্নত্ৰ ৱিজানন্ৰসযন্সং-
-জিঘ্ৰদ্বিভ্ৰদ্দেহমিমং জীৱতযেত্থম্ ।
ইত্যাত্মানং যং ৱিদুৰীশং ৱিষযজ্ঞং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৫ ॥
জাগ্ৰদ্দৃষ্ট্ৱা স্থূলপদাৰ্থানথ মাযাং
দৃষ্ট্ৱা স্ৱপ্নেঽথাপি সুষুপ্তৌ সুখনিদ্ৰাম্ ।
ইত্যাত্মানং ৱীক্ষ্য মুদাস্তে চ তুৰীযে
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৬ ॥
পশ্যন্ শুদ্ধোঽপ্যক্ষৰ একো গুণভেদা-
-ন্নানাকাৰান্ স্ফাটিকৱদ্ভাতি ৱিচিত্ৰঃ ।
ভিন্নশ্ছিন্নশ্চাযমজঃ কৰ্মফলৈৰ্য-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৭ ॥
ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণূ ৰুদ্ৰহুতাশৌ ৰৱিচন্দ্ৰা-
-ৱিন্দ্ৰো ৱাযুৰ্যজ্ঞ ইতীত্থং পৰিকল্প্য ।
একং সন্তং যং বহুধাহুৰ্মতিভেদা-
-ত্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৮ ॥
সত্যং জ্ঞানং শুদ্ধমনন্তং ৱ্যতিৰিক্তং
শান্তং গূঢং নিষ্কলমানন্দমনন্যম্ ।
ইত্যাহাদৌ যং ৱৰুণোঽসৌ ভৃগৱেঽজং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ১৯ ॥
কোশানেতান্ পঞ্চৰসাদীনতিহায
ব্ৰহ্মাস্মীতি স্ৱাত্মনি নিশ্চিত্য দৃশিস্থম্ ।
পিত্ৰা শিষ্টো ৱেদ ভৃগুৰ্যং যজুৰন্তে
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২০ ॥
যেনাৱিষ্টো যস্য চ শক্ত্যা যদধীনঃ
ক্ষেত্ৰজ্ঞোঽযং কাৰযিতা জন্তুষু কৰ্তুঃ ।
কৰ্তা ভোক্তাত্মাত্ৰ হি যচ্ছক্ত্যধিৰূঢ-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২১ ॥
সৃষ্ট্ৱা সৰ্ৱং স্ৱাত্মতযৈৱেত্থমতৰ্ক্যং
ৱ্যাপ্যাথান্তঃ কৃত্স্নমিদং সৃষ্টমশেষম্ ।
সচ্চ ত্যচ্চাভূত্পৰমাত্মা স য এক-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২২ ॥
ৱেদান্তৈশ্চাধ্যাত্মিকশাস্ত্ৰৈশ্চ পুৰাণৈঃ
শাস্ত্ৰৈশ্চান্যৈঃ সাত্ত্ৱততন্ত্ৰৈশ্চ যমীশম্ ।
দৃষ্ট্ৱাথান্তশ্চেতসি বুদ্ধ্ৱা ৱিৱিশুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৩ ॥
শ্ৰদ্ধাভক্তিধ্যানশমাদ্যৈৰ্যতমানৈ-
-ৰ্জ্ঞাতুং শক্যো দেৱ ইহৈৱাশু য ঈশঃ ।
দুৰ্ৱিজ্ঞেযো জন্মশতৈশ্চাপি ৱিনা তৈ-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৪ ॥
যস্যাতৰ্ক্যং স্ৱাত্মৱিভূতেঃ পৰমাৰ্থং
সৰ্ৱং খল্ৱিত্যত্ৰ নিৰুক্তং শ্ৰুতিৱিদ্ভিঃ ।
তজ্জাতিত্ৱাদব্ধিতৰঙ্গাভমভিন্নং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৫ ॥
দৃষ্ট্ৱা গীতাস্ৱক্ষৰতত্ত্ৱং ৱিধিনাজং
ভক্ত্যা গুৰ্ৱ্যা লভ্য হৃদিস্থং দৃশিমাত্ৰম্ ।
ধ্যাত্ৱা তস্মিন্নস্ম্যহমিত্যত্ৰ ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৬ ॥
ক্ষেত্ৰজ্ঞত্ৱং প্ৰাপ্য ৱিভুঃ পঞ্চমুখৈৰ্যো
ভুঙ্ক্তেঽজস্ৰং ভোগ্যপদাৰ্থান্ প্ৰকৃতিস্থঃ ।
ক্ষেত্ৰে ক্ষেত্ৰেঽপ্স্ৱিন্দুৱদেকো বহুধাস্তে
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৭ ॥
যুক্ত্যালোড্য ৱ্যাসৱচাংস্যত্ৰ হি লভ্যঃ
ক্ষেত্ৰক্ষেত্ৰজ্ঞান্তৰৱিদ্ভিঃ পুৰুষাখ্যঃ ।
যোঽহং সোঽসৌ সোঽস্ম্যহমেৱেতি ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৮ ॥
একীকৃত্যানেকশৰীৰস্থমিমং জ্ঞং
যং ৱিজ্ঞাযেহৈৱ স এৱাশু ভৱন্তি ।
যস্মিংল্লীনা নেহ পুনৰ্জন্ম লভন্তে
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ২৯ ॥
দ্ৱন্দ্ৱৈকত্ৱং যচ্চ মধুব্ৰাহ্মণৱাক্যৈঃ
কৃত্ৱা শক্ৰোপাসনমাসাদ্য ৱিভূত্যা ।
যোঽসৌ সোঽহং সোঽস্ম্যহমেৱেতি ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩০ ॥
যোঽযং দেহে চেষ্টযিতাঽন্তঃকৰণস্থঃ
সূৰ্যে চাসৌ তাপযিতা সোঽস্ম্যহমেৱ ।
ইত্যাত্মৈক্যোপাসনযা যং ৱিদুৰীশং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩১ ॥
ৱিজ্ঞানাংশো যস্য সতঃ শক্ত্যধিৰূঢো
বুদ্ধিৰ্বুধ্যত্যত্ৰ বহিৰ্বোধ্যপদাৰ্থান্ ।
নৈৱান্তঃস্থং বুধ্যতি যং বোধযিতাৰং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩২ ॥
কোঽযং দেহে দেৱ ইতীত্থং সুৱিচাৰ্য
জ্ঞাতা শ্ৰোতা মন্তযিতা চৈষ হি দেৱঃ ।
ইত্যালোচ্য জ্ঞাংশ ইহাস্মীতি ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৩ ॥
কো হ্যেৱান্যাদাত্মনি ন স্যাদযমেষ
হ্যেৱানন্দঃ প্ৰাণিতি চাপানিতি চেতি ।
ইত্যস্তিত্ৱং ৱক্ত্যুপপত্ত্যা শ্ৰুতিৰেষা
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৪ ॥
প্ৰাণো ৱাঽহং ৱাক্ছ্ৰৱণাদীনি মনো ৱা
বুদ্ধিৰ্ৱাহং ৱ্যস্ত উতাহোঽপি সমস্তঃ ।
ইত্যালোচ্য জ্ঞপ্তিৰিহাস্মীতি ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৫ ॥
নাহং প্ৰাণো নৈৱ শৰীৰং ন মনোঽহং
নাহং বুদ্ধিৰ্নাহমহঙ্কাৰধিযৌ চ ।
যোঽত্ৰ জ্ঞাংশঃ সোঽস্ম্যহমেৱেতি ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৬ ॥
সত্তামাত্ৰং কেৱলৱিজ্ঞানমজং স-
-ত্সূক্ষ্মং নিত্যং তত্ত্ৱমসীত্যাত্মসুতায ।
সাম্নামন্তে প্ৰাহ পিতা যং ৱিভুমাদ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৭ ॥
মূৰ্তামূৰ্তে পূৰ্ৱমপোহ্যাথ সমাধৌ
দৃশ্যং সৰ্ৱং নেতি চ নেতীতি ৱিহায ।
চৈতন্যাংশে স্ৱাত্মনি সন্তং চ ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৮ ॥
ওতং প্ৰোতং যত্ৰ চ সৰ্ৱং গগনান্তং
যোঽস্থূলানণ্ৱাদিষু সিদ্ধোঽক্ষৰসঞ্জ্ঞঃ ।
জ্ঞাতাতোঽন্যো নেত্যুপলভ্যো ন চ ৱেদ্য-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৩৯ ॥
তাৱত্সৰ্ৱং সত্যমিৱাভাতি যদেত-
-দ্যাৱত্সোঽস্মীত্যাত্মনি যো জ্ঞো ন হি দৃষ্টঃ ।
দৃষ্টে যস্মিন্ সৰ্ৱমসত্যং ভৱতীদং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৪০ ॥
ৰাগামুক্তং লোহযুতং হেম যথাগ্নৌ
যোগাষ্টাঙ্গৈৰুজ্জ্ৱলিতজ্ঞানমযাগ্নৌ ।
দগ্ধ্ৱাত্মানং জ্ঞং পৰিশিষ্টং চ ৱিদুৰ্যং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৪১ ॥
যং ৱিজ্ঞানজ্যোতিষমাদ্যং সুৱিভান্তং
হৃদ্যৰ্কেন্দ্ৱগ্ন্যোকসমীড্যং তটিদাভম্ ।
ভক্ত্যাৰাধ্যেহৈৱ ৱিশন্ত্যাত্মনি সন্তং
তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৪২ ॥
পাযাদ্ভক্তং স্ৱাত্মনি সন্তং পুৰুষং যো
ভক্ত্যা স্তৌতীত্যাঙ্গিৰসং ৱিষ্ণুৰিমং মাম্ ।
ইত্যাত্মানং স্ৱাত্মনি সংহৃত্য সদৈক-
-স্তং সংসাৰধ্ৱান্তৱিনাশং হৰিমীডে ॥ ৪৩ ॥
॥ ফলশ্ৰুতি ॥
ইত্থং স্তোত্ৰং ভক্তজনেড্যং ভৱভীতি-
-ধ্ৱান্তাৰ্কাভং ভগৱত্পাদীযমিদং যঃ ।
ৱিষ্ণোৰ্লোকং পঠতি শৃণোতি ৱ্ৰজতি জ্ঞো
জ্ঞানং জ্ঞেযং স্ৱাত্মনি চাপ্নোতি মনুষ্যঃ ॥ ৪৪ ॥
॥ ইতি শ্ৰীমচ্ছঙ্কৰাচাৰ্য ৱিৰচিত শ্ৰী হৰি স্তুতিঃ সম্পূৰ্ণম্ ॥

Explore More