Lord Vishnu

ശ്രീ ഹരി സ്തുതിഃ (ഹരിമീഡേ സ്തോത്രമ്)

(Sri Hari Stuti (Harimeede) in Malayalam)

Adi Shankaracharya

Also known as shri hari stuti (harimeede) · shree hari stuti (harimeede) · hari stuti (harimeede)

Forty-four verses given in the colophon to Shankaracharya, every one of them closing on the same line — I praise that Hari, destroyer of the darkness of the world. The opening verse states the hymn's whole logic in a single turn: in him this wheel of birth and death revolves, and upon his being seen that same wheel perishes. What follows is Vedantic rather than narrative. He is the one from a single fragment of whom all this came forth, by whom it is bound and pervaded and woken into pleasure and pain; the one whom the ascetics, having looked through Vedanta and the books of the inner self and the Puranas and the Satvata tantras, knew at last within the mind and entered. The refrain is what gives the text its other name, Harimide.

॥ ശ്രീ ഹരി സ്തുതിഃ (ഹരിമീഡേ സ്തോത്രമ്) ॥
സ്തോഷ്യേ ഭക്ത്യാ വിഷ്ണുമനാദിം ജഗദാദിം
യസ്മിന്നേതത്സംസൃതിചക്രം ഭ്രമതീത്ഥമ് ।
യസ്മിന് ദൃഷ്ടേ നശ്യതി തത്സംസൃതിചക്രം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧ ॥
യസ്യൈകാംശാദിത്ഥമശേഷം ജഗദേതത്
പ്രാദുര്ഭൂതം യേന പിനദ്ധം പുനരിത്ഥമ് ।
യേന വ്യാപ്തം യേന വിബുദ്ധം സുഖദുഃഖൈ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨ ॥
സര്വജ്ഞോ യോ യശ്ച ഹി സര്വഃ സകലോ യോ
യശ്ചാനന്ദോഽനന്തഗുണോ യോ ഗുണധാമാ ।
യശ്ചാവ്യക്തോ വ്യസ്തസമസ്തഃ സദസദ്യ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩ ॥
യസ്മാദന്യന്നാസ്ത്യപി നൈവം പരമാര്ഥം
ദൃശ്യാദന്യോ നിര്വിഷയജ്ഞാനമയത്വാത് ।
ജ്ഞാതൃജ്ഞാനജ്ഞേയവിഹീനോഽപി സദാ ജ്ഞ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൪ ॥
ആചാര്യേഭ്യോ ലബ്ധസുസൂക്ഷ്മാച്യുതതത്ത്വാ
വൈരാഗ്യേണാഭ്യാസബലാച്ചൈവ ദ്രഢിമ്നാ ।
ഭക്ത്യൈകാഗ്ര്യധ്യാനപരാ യം വിദുരീശം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൫ ॥
പ്രാണാനായമ്യോമിതി ചിത്തം ഹൃദി രുദ്ധ്വാ
നാന്യത് സ്മൃത്വാ തത്പുനരത്രൈവ വിലാപ്യ ।
ക്ഷീണേ ചിത്തേ ഭാദൃശിരസ്മീതി വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൬ ॥
യം ബ്രഹ്മാഖ്യം ദേവമനന്യം പരിപൂര്ണം
ഹൃത്സ്ഥം ഭക്തൈര്ലഭ്യമജം സൂക്ഷ്മമതര്ക്യമ് ।
ധ്യാത്വാത്മസ്ഥം ബ്രഹ്മവിദോ യം വിദുരീശം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൭ ॥
മാത്രാതീതം സ്വാത്മവികാസാത്മവിബോധം
ജ്ഞേയാതീതം ജ്ഞാനമയം ഹൃദ്യുപലഭ്യമ് ।
ഭാവഗ്രാഹ്യാനന്ദമനന്യം ച വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൮ ॥
യദ്യദ്വേദ്യം വസ്തുസതത്ത്വം വിഷയാഖ്യം
തത്തദ്ബ്രഹ്മൈവേതി വിദിത്വാ തദഹം ച ।
ധ്യായന്ത്യേവം യം സനകാദ്യാ മുനയോഽജം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൯ ॥
യദ്യദ്വേദ്യം തത്തദഹം നേതി വിഹായ
സ്വാത്മജ്യോതിര്ജ്ഞാനമയാനന്ദമവാപ്യ ।
തസ്മിന്നസ്മീത്യാത്മവിദോ യം വിദുരീശം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൦ ॥
ഹിത്വാഹിത്വാ ദൃശ്യമശേഷം സവികല്പം
മത്വാ ശിഷ്ടം ഭാദൃശിമാത്രം ഗഗനാഭമ് ।
ത്യക്ത്വാ ദേഹം യം പ്രവിശന്ത്യച്യുതഭക്താ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൧ ॥
സര്വത്രാസ്തേ സര്വശരീരീ ന ച സര്വഃ
സര്വം വേത്ത്യേവേഹ ന യം വേത്തി ച സര്വഃ ।
സര്വത്രാന്തര്യാമിതയേത്ഥം യമയന്യ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൨ ॥
സര്വം ദൃഷ്ട്വാ സ്വാത്മനി യുക്ത്യാ ജഗദേത-
-ദ്ദൃഷ്ട്വാത്മാനം ചൈവമജം സര്വജനേഷു ।
സര്വാത്മൈകോഽസ്മീതി വിദുര്യം ജനഹൃത്സ്ഥം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൩ ॥
സര്വത്രൈകഃ പശ്യതി ജിഘ്രത്യഥ ഭുങ്ക്തേ
സ്പ്രഷ്ടാ ശ്രോതാ ബുധ്യതി ചേത്യാഹുരിമം യമ് ।
സാക്ഷീ ചാസ്തേ കര്തൃഷു പശ്യന്നിതി ചാന്യേ
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൪ ॥
പശ്യന് ശൃണ്വന്നത്ര വിജാനന്രസയന്സം-
-ജിഘ്രദ്ബിഭ്രദ്ദേഹമിമം ജീവതയേത്ഥമ് ।
ഇത്യാത്മാനം യം വിദുരീശം വിഷയജ്ഞം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൫ ॥
ജാഗ്രദ്ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥൂലപദാര്ഥാനഥ മായാം
ദൃഷ്ട്വാ സ്വപ്നേഽഥാപി സുഷുപ്തൌ സുഖനിദ്രാമ് ।
ഇത്യാത്മാനം വീക്ഷ്യ മുദാസ്തേ ച തുരീയേ
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൬ ॥
പശ്യന് ശുദ്ധോഽപ്യക്ഷര ഏകോ ഗുണഭേദാ-
-ന്നാനാകാരാന് സ്ഫാടികവദ്ഭാതി വിചിത്രഃ ।
ഭിന്നശ്ഛിന്നശ്ചായമജഃ കര്മഫലൈര്യ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൭ ॥
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണൂ രുദ്രഹുതാശൌ രവിചന്ദ്രാ-
-വിന്ദ്രോ വായുര്യജ്ഞ ഇതീത്ഥം പരികല്പ്യ ।
ഏകം സന്തം യം ബഹുധാഹുര്മതിഭേദാ-
-ത്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൮ ॥
സത്യം ജ്ഞാനം ശുദ്ധമനന്തം വ്യതിരിക്തം
ശാന്തം ഗൂഢം നിഷ്കലമാനന്ദമനന്യമ് ।
ഇത്യാഹാദൌ യം വരുണോഽസൌ ഭൃഗവേഽജം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൧൯ ॥
കോശാനേതാന് പഞ്ചരസാദീനതിഹായ
ബ്രഹ്മാസ്മീതി സ്വാത്മനി നിശ്ചിത്യ ദൃശിസ്ഥമ് ।
പിത്രാ ശിഷ്ടോ വേദ ഭൃഗുര്യം യജുരന്തേ
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൦ ॥
യേനാവിഷ്ടോ യസ്യ ച ശക്ത്യാ യദധീനഃ
ക്ഷേത്രജ്ഞോഽയം കാരയിതാ ജന്തുഷു കര്തുഃ ।
കര്താ ഭോക്താത്മാത്ര ഹി യച്ഛക്ത്യധിരൂഢ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൧ ॥
സൃഷ്ട്വാ സര്വം സ്വാത്മതയൈവേത്ഥമതര്ക്യം
വ്യാപ്യാഥാന്തഃ കൃത്സ്നമിദം സൃഷ്ടമശേഷമ് ।
സച്ച ത്യച്ചാഭൂത്പരമാത്മാ സ യ ഏക-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൨ ॥
വേദാന്തൈശ്ചാധ്യാത്മികശാസ്ത്രൈശ്ച പുരാണൈഃ
ശാസ്ത്രൈശ്ചാന്യൈഃ സാത്ത്വതതന്ത്രൈശ്ച യമീശമ് ।
ദൃഷ്ട്വാഥാന്തശ്ചേതസി ബുദ്ധ്വാ വിവിശുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൩ ॥
ശ്രദ്ധാഭക്തിധ്യാനശമാദ്യൈര്യതമാനൈ-
-ര്ജ്ഞാതും ശക്യോ ദേവ ഇഹൈവാശു യ ഈശഃ ।
ദുര്വിജ്ഞേയോ ജന്മശതൈശ്ചാപി വിനാ തൈ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൪ ॥
യസ്യാതര്ക്യം സ്വാത്മവിഭൂതേഃ പരമാര്ഥം
സര്വം ഖല്വിത്യത്ര നിരുക്തം ശ്രുതിവിദ്ഭിഃ ।
തജ്ജാതിത്വാദബ്ധിതരങ്ഗാഭമഭിന്നം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൫ ॥
ദൃഷ്ട്വാ ഗീതാസ്വക്ഷരതത്ത്വം വിധിനാജം
ഭക്ത്യാ ഗുര്വ്യാ ലഭ്യ ഹൃദിസ്ഥം ദൃശിമാത്രമ് ।
ധ്യാത്വാ തസ്മിന്നസ്മ്യഹമിത്യത്ര വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൬ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞത്വം പ്രാപ്യ വിഭുഃ പഞ്ചമുഖൈര്യോ
ഭുങ്ക്തേഽജസ്രം ഭോഗ്യപദാര്ഥാന് പ്രകൃതിസ്ഥഃ ।
ക്ഷേത്രേ ക്ഷേത്രേഽപ്സ്വിന്ദുവദേകോ ബഹുധാസ്തേ
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൭ ॥
യുക്ത്യാലോഡ്യ വ്യാസവചാംസ്യത്ര ഹി ലഭ്യഃ
ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞാന്തരവിദ്ഭിഃ പുരുഷാഖ്യഃ ।
യോഽഹം സോഽസൌ സോഽസ്മ്യഹമേവേതി വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൮ ॥
ഏകീകൃത്യാനേകശരീരസ്ഥമിമം ജ്ഞം
യം വിജ്ഞായേഹൈവ സ ഏവാശു ഭവന്തി ।
യസ്മിംല്ലീനാ നേഹ പുനര്ജന്മ ലഭന്തേ
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൨൯ ॥
ദ്വന്ദ്വൈകത്വം യച്ച മധുബ്രാഹ്മണവാക്യൈഃ
കൃത്വാ ശക്രോപാസനമാസാദ്യ വിഭൂത്യാ ।
യോഽസൌ സോഽഹം സോഽസ്മ്യഹമേവേതി വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൦ ॥
യോഽയം ദേഹേ ചേഷ്ടയിതാഽന്തഃകരണസ്ഥഃ
സൂര്യേ ചാസൌ താപയിതാ സോഽസ്മ്യഹമേവ ।
ഇത്യാത്മൈക്യോപാസനയാ യം വിദുരീശം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൧ ॥
വിജ്ഞാനാംശോ യസ്യ സതഃ ശക്ത്യധിരൂഢോ
ബുദ്ധിര്ബുധ്യത്യത്ര ബഹിര്ബോധ്യപദാര്ഥാന് ।
നൈവാന്തഃസ്ഥം ബുധ്യതി യം ബോധയിതാരം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൨ ॥
കോഽയം ദേഹേ ദേവ ഇതീത്ഥം സുവിചാര്യ
ജ്ഞാതാ ശ്രോതാ മന്തയിതാ ചൈഷ ഹി ദേവഃ ।
ഇത്യാലോച്യ ജ്ഞാംശ ഇഹാസ്മീതി വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൩ ॥
കോ ഹ്യേവാന്യാദാത്മനി ന സ്യാദയമേഷ
ഹ്യേവാനന്ദഃ പ്രാണിതി ചാപാനിതി ചേതി ।
ഇത്യസ്തിത്വം വക്ത്യുപപത്ത്യാ ശ്രുതിരേഷാ
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൪ ॥
പ്രാണോ വാഽഹം വാക്ഛ്രവണാദീനി മനോ വാ
ബുദ്ധിര്വാഹം വ്യസ്ത ഉതാഹോഽപി സമസ്തഃ ।
ഇത്യാലോച്യ ജ്ഞപ്തിരിഹാസ്മീതി വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൫ ॥
നാഹം പ്രാണോ നൈവ ശരീരം ന മനോഽഹം
നാഹം ബുദ്ധിര്നാഹമഹങ്കാരധിയൌ ച ।
യോഽത്ര ജ്ഞാംശഃ സോഽസ്മ്യഹമേവേതി വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൬ ॥
സത്താമാത്രം കേവലവിജ്ഞാനമജം സ-
-ത്സൂക്ഷ്മം നിത്യം തത്ത്വമസീത്യാത്മസുതായ ।
സാമ്നാമന്തേ പ്രാഹ പിതാ യം വിഭുമാദ്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൭ ॥
മൂര്താമൂര്തേ പൂര്വമപോഹ്യാഥ സമാധൌ
ദൃശ്യം സര്വം നേതി ച നേതീതി വിഹായ ।
ചൈതന്യാംശേ സ്വാത്മനി സന്തം ച വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൮ ॥
ഓതം പ്രോതം യത്ര ച സര്വം ഗഗനാന്തം
യോഽസ്ഥൂലാനണ്വാദിഷു സിദ്ധോഽക്ഷരസഞ്ജ്ഞഃ ।
ജ്ഞാതാതോഽന്യോ നേത്യുപലഭ്യോ ന ച വേദ്യ-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൩൯ ॥
താവത്സര്വം സത്യമിവാഭാതി യദേത-
-ദ്യാവത്സോഽസ്മീത്യാത്മനി യോ ജ്ഞോ ന ഹി ദൃഷ്ടഃ ।
ദൃഷ്ടേ യസ്മിന് സര്വമസത്യം ഭവതീദം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൪൦ ॥
രാഗാമുക്തം ലോഹയുതം ഹേമ യഥാഗ്നൌ
യോഗാഷ്ടാങ്ഗൈരുജ്ജ്വലിതജ്ഞാനമയാഗ്നൌ ।
ദഗ്ധ്വാത്മാനം ജ്ഞം പരിശിഷ്ടം ച വിദുര്യം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൪൧ ॥
യം വിജ്ഞാനജ്യോതിഷമാദ്യം സുവിഭാന്തം
ഹൃദ്യര്കേന്ദ്വഗ്ന്യോകസമീഡ്യം തടിദാഭമ് ।
ഭക്ത്യാരാധ്യേഹൈവ വിശന്ത്യാത്മനി സന്തം
തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൪൨ ॥
പായാദ്ഭക്തം സ്വാത്മനി സന്തം പുരുഷം യോ
ഭക്ത്യാ സ്തൌതീത്യാങ്ഗിരസം വിഷ്ണുരിമം മാമ് ।
ഇത്യാത്മാനം സ്വാത്മനി സംഹൃത്യ സദൈക-
-സ്തം സംസാരധ്വാന്തവിനാശം ഹരിമീഡേ ॥ ൪൩ ॥
॥ ഫലശ്രുതി ॥
ഇത്ഥം സ്തോത്രം ഭക്തജനേഡ്യം ഭവഭീതി-
-ധ്വാന്താര്കാഭം ഭഗവത്പാദീയമിദം യഃ ।
വിഷ്ണോര്ലോകം പഠതി ശൃണോതി വ്രജതി ജ്ഞോ
ജ്ഞാനം ജ്ഞേയം സ്വാത്മനി ചാപ്നോതി മനുഷ്യഃ ॥ ൪൪ ॥
॥ ഇതി ശ്രീമച്ഛങ്കരാചാര്യ വിരചിത ശ്രീ ഹരി സ്തുതിഃ സമ്പൂര്ണമ് ॥

Explore More