Lord Vishnu

శ్రీ హరి స్తుతిః (హరిమీడే స్తోత్రమ్)

(Sri Hari Stuti (Harimeede) in Telugu)

Adi Shankaracharya

Also known as shri hari stuti (harimeede) · shree hari stuti (harimeede) · hari stuti (harimeede)

Forty-four verses given in the colophon to Shankaracharya, every one of them closing on the same line — I praise that Hari, destroyer of the darkness of the world. The opening verse states the hymn's whole logic in a single turn: in him this wheel of birth and death revolves, and upon his being seen that same wheel perishes. What follows is Vedantic rather than narrative. He is the one from a single fragment of whom all this came forth, by whom it is bound and pervaded and woken into pleasure and pain; the one whom the ascetics, having looked through Vedanta and the books of the inner self and the Puranas and the Satvata tantras, knew at last within the mind and entered. The refrain is what gives the text its other name, Harimide.

॥ శ్రీ హరి స్తుతిః (హరిమీడే స్తోత్రమ్) ॥
స్తోష్యే భక్త్యా విష్ణుమనాదిం జగదాదిం
యస్మిన్నేతత్సంసృతిచక్రం భ్రమతీత్థమ్ ।
యస్మిన్ దృష్టే నశ్యతి తత్సంసృతిచక్రం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧ ॥
యస్యైకాంశాదిత్థమశేషం జగదేతత్
ప్రాదుర్భూతం యేన పినద్ధం పునరిత్థమ్ ।
యేన వ్యాప్తం యేన విబుద్ధం సుఖదుఃఖై-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨ ॥
సర్వజ్ఞో యో యశ్చ హి సర్వః సకలో యో
యశ్చానన్దోఽనన్తగుణో యో గుణధామా ।
యశ్చావ్యక్తో వ్యస్తసమస్తః సదసద్య-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩ ॥
యస్మాదన్యన్నాస్త్యపి నైవం పరమార్థం
దృశ్యాదన్యో నిర్విషయజ్ఞానమయత్వాత్ ।
జ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయవిహీనోఽపి సదా జ్ఞ-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౪ ॥
ఆచార్యేభ్యో లబ్ధసుసూక్ష్మాచ్యుతతత్త్వా
వైరాగ్యేణాభ్యాసబలాచ్చైవ ద్రఢిమ్నా ।
భక్త్యైకాగ్ర్యధ్యానపరా యం విదురీశం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౫ ॥
ప్రాణానాయమ్యోమితి చిత్తం హృది రుద్ధ్వా
నాన్యత్ స్మృత్వా తత్పునరత్రైవ విలాప్య ।
క్షీణే చిత్తే భాదృశిరస్మీతి విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౬ ॥
యం బ్రహ్మాఖ్యం దేవమనన్యం పరిపూర్ణం
హృత్స్థం భక్తైర్లభ్యమజం సూక్ష్మమతర్క్యమ్ ।
ధ్యాత్వాత్మస్థం బ్రహ్మవిదో యం విదురీశం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౭ ॥
మాత్రాతీతం స్వాత్మవికాసాత్మవిబోధం
జ్ఞేయాతీతం జ్ఞానమయం హృద్యుపలభ్యమ్ ।
భావగ్రాహ్యానన్దమనన్యం చ విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౮ ॥
యద్యద్వేద్యం వస్తుసతత్త్వం విషయాఖ్యం
తత్తద్బ్రహ్మైవేతి విదిత్వా తదహం చ ।
ధ్యాయన్త్యేవం యం సనకాద్యా మునయోఽజం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౯ ॥
యద్యద్వేద్యం తత్తదహం నేతి విహాయ
స్వాత్మజ్యోతిర్జ్ఞానమయానన్దమవాప్య ।
తస్మిన్నస్మీత్యాత్మవిదో యం విదురీశం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౦ ॥
హిత్వాహిత్వా దృశ్యమశేషం సవికల్పం
మత్వా శిష్టం భాదృశిమాత్రం గగనాభమ్ ।
త్యక్త్వా దేహం యం ప్రవిశన్త్యచ్యుతభక్తా-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౧ ॥
సర్వత్రాస్తే సర్వశరీరీ న చ సర్వః
సర్వం వేత్త్యేవేహ న యం వేత్తి చ సర్వః ।
సర్వత్రాన్తర్యామితయేత్థం యమయన్య-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౨ ॥
సర్వం దృష్ట్వా స్వాత్మని యుక్త్యా జగదేత-
-ద్దృష్ట్వాత్మానం చైవమజం సర్వజనేషు ।
సర్వాత్మైకోఽస్మీతి విదుర్యం జనహృత్స్థం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౩ ॥
సర్వత్రైకః పశ్యతి జిఘ్రత్యథ భుఙ్క్తే
స్ప్రష్టా శ్రోతా బుధ్యతి చేత్యాహురిమం యమ్ ।
సాక్షీ చాస్తే కర్తృషు పశ్యన్నితి చాన్యే
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౪ ॥
పశ్యన్ శృణ్వన్నత్ర విజానన్రసయన్సం-
-జిఘ్రద్బిభ్రద్దేహమిమం జీవతయేత్థమ్ ।
ఇత్యాత్మానం యం విదురీశం విషయజ్ఞం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౫ ॥
జాగ్రద్దృష్ట్వా స్థూలపదార్థానథ మాయాం
దృష్ట్వా స్వప్నేఽథాపి సుషుప్తౌ సుఖనిద్రామ్ ।
ఇత్యాత్మానం వీక్ష్య ముదాస్తే చ తురీయే
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౬ ॥
పశ్యన్ శుద్ధోఽప్యక్షర ఏకో గుణభేదా-
-న్నానాకారాన్ స్ఫాటికవద్భాతి విచిత్రః ।
భిన్నశ్ఛిన్నశ్చాయమజః కర్మఫలైర్య-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౭ ॥
బ్రహ్మా విష్ణూ రుద్రహుతాశౌ రవిచన్ద్రా-
-విన్ద్రో వాయుర్యజ్ఞ ఇతీత్థం పరికల్ప్య ।
ఏకం సన్తం యం బహుధాహుర్మతిభేదా-
-త్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౮ ॥
సత్యం జ్ఞానం శుద్ధమనన్తం వ్యతిరిక్తం
శాన్తం గూఢం నిష్కలమానన్దమనన్యమ్ ।
ఇత్యాహాదౌ యం వరుణోఽసౌ భృగవేఽజం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౧౯ ॥
కోశానేతాన్ పఞ్చరసాదీనతిహాయ
బ్రహ్మాస్మీతి స్వాత్మని నిశ్చిత్య దృశిస్థమ్ ।
పిత్రా శిష్టో వేద భృగుర్యం యజురన్తే
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౦ ॥
యేనావిష్టో యస్య చ శక్త్యా యదధీనః
క్షేత్రజ్ఞోఽయం కారయితా జన్తుషు కర్తుః ।
కర్తా భోక్తాత్మాత్ర హి యచ్ఛక్త్యధిరూఢ-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౧ ॥
సృష్ట్వా సర్వం స్వాత్మతయైవేత్థమతర్క్యం
వ్యాప్యాథాన్తః కృత్స్నమిదం సృష్టమశేషమ్ ।
సచ్చ త్యచ్చాభూత్పరమాత్మా స య ఏక-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౨ ॥
వేదాన్తైశ్చాధ్యాత్మికశాస్త్రైశ్చ పురాణైః
శాస్త్రైశ్చాన్యైః సాత్త్వతతన్త్రైశ్చ యమీశమ్ ।
దృష్ట్వాథాన్తశ్చేతసి బుద్ధ్వా వివిశుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౩ ॥
శ్రద్ధాభక్తిధ్యానశమాద్యైర్యతమానై-
-ర్జ్ఞాతుం శక్యో దేవ ఇహైవాశు య ఈశః ।
దుర్విజ్ఞేయో జన్మశతైశ్చాపి వినా తై-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౪ ॥
యస్యాతర్క్యం స్వాత్మవిభూతేః పరమార్థం
సర్వం ఖల్విత్యత్ర నిరుక్తం శ్రుతివిద్భిః ।
తజ్జాతిత్వాదబ్ధితరఙ్గాభమభిన్నం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౫ ॥
దృష్ట్వా గీతాస్వక్షరతత్త్వం విధినాజం
భక్త్యా గుర్వ్యా లభ్య హృదిస్థం దృశిమాత్రమ్ ।
ధ్యాత్వా తస్మిన్నస్మ్యహమిత్యత్ర విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౬ ॥
క్షేత్రజ్ఞత్వం ప్రాప్య విభుః పఞ్చముఖైర్యో
భుఙ్క్తేఽజస్రం భోగ్యపదార్థాన్ ప్రకృతిస్థః ।
క్షేత్రే క్షేత్రేఽప్స్విన్దువదేకో బహుధాస్తే
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౭ ॥
యుక్త్యాలోడ్య వ్యాసవచాంస్యత్ర హి లభ్యః
క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞాన్తరవిద్భిః పురుషాఖ్యః ।
యోఽహం సోఽసౌ సోఽస్మ్యహమేవేతి విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౮ ॥
ఏకీకృత్యానేకశరీరస్థమిమం జ్ఞం
యం విజ్ఞాయేహైవ స ఏవాశు భవన్తి ।
యస్మింల్లీనా నేహ పునర్జన్మ లభన్తే
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౨౯ ॥
ద్వన్ద్వైకత్వం యచ్చ మధుబ్రాహ్మణవాక్యైః
కృత్వా శక్రోపాసనమాసాద్య విభూత్యా ।
యోఽసౌ సోఽహం సోఽస్మ్యహమేవేతి విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౦ ॥
యోఽయం దేహే చేష్టయితాఽన్తఃకరణస్థః
సూర్యే చాసౌ తాపయితా సోఽస్మ్యహమేవ ।
ఇత్యాత్మైక్యోపాసనయా యం విదురీశం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౧ ॥
విజ్ఞానాంశో యస్య సతః శక్త్యధిరూఢో
బుద్ధిర్బుధ్యత్యత్ర బహిర్బోధ్యపదార్థాన్ ।
నైవాన్తఃస్థం బుధ్యతి యం బోధయితారం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౨ ॥
కోఽయం దేహే దేవ ఇతీత్థం సువిచార్య
జ్ఞాతా శ్రోతా మన్తయితా చైష హి దేవః ।
ఇత్యాలోచ్య జ్ఞాంశ ఇహాస్మీతి విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౩ ॥
కో హ్యేవాన్యాదాత్మని న స్యాదయమేష
హ్యేవానన్దః ప్రాణితి చాపానితి చేతి ।
ఇత్యస్తిత్వం వక్త్యుపపత్త్యా శ్రుతిరేషా
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౪ ॥
ప్రాణో వాఽహం వాక్ఛ్రవణాదీని మనో వా
బుద్ధిర్వాహం వ్యస్త ఉతాహోఽపి సమస్తః ।
ఇత్యాలోచ్య జ్ఞప్తిరిహాస్మీతి విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౫ ॥
నాహం ప్రాణో నైవ శరీరం న మనోఽహం
నాహం బుద్ధిర్నాహమహఙ్కారధియౌ చ ।
యోఽత్ర జ్ఞాంశః సోఽస్మ్యహమేవేతి విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౬ ॥
సత్తామాత్రం కేవలవిజ్ఞానమజం స-
-త్సూక్ష్మం నిత్యం తత్త్వమసీత్యాత్మసుతాయ ।
సామ్నామన్తే ప్రాహ పితా యం విభుమాద్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౭ ॥
మూర్తామూర్తే పూర్వమపోహ్యాథ సమాధౌ
దృశ్యం సర్వం నేతి చ నేతీతి విహాయ ।
చైతన్యాంశే స్వాత్మని సన్తం చ విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౮ ॥
ఓతం ప్రోతం యత్ర చ సర్వం గగనాన్తం
యోఽస్థూలానణ్వాదిషు సిద్ధోఽక్షరసఞ్జ్ఞః ।
జ్ఞాతాతోఽన్యో నేత్యుపలభ్యో న చ వేద్య-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౩౯ ॥
తావత్సర్వం సత్యమివాభాతి యదేత-
-ద్యావత్సోఽస్మీత్యాత్మని యో జ్ఞో న హి దృష్టః ।
దృష్టే యస్మిన్ సర్వమసత్యం భవతీదం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౪౦ ॥
రాగాముక్తం లోహయుతం హేమ యథాగ్నౌ
యోగాష్టాఙ్గైరుజ్జ్వలితజ్ఞానమయాగ్నౌ ।
దగ్ధ్వాత్మానం జ్ఞం పరిశిష్టం చ విదుర్యం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౪౧ ॥
యం విజ్ఞానజ్యోతిషమాద్యం సువిభాన్తం
హృద్యర్కేన్ద్వగ్న్యోకసమీడ్యం తటిదాభమ్ ।
భక్త్యారాధ్యేహైవ విశన్త్యాత్మని సన్తం
తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౪౨ ॥
పాయాద్భక్తం స్వాత్మని సన్తం పురుషం యో
భక్త్యా స్తౌతీత్యాఙ్గిరసం విష్ణురిమం మామ్ ।
ఇత్యాత్మానం స్వాత్మని సంహృత్య సదైక-
-స్తం సంసారధ్వాన్తవినాశం హరిమీడే ॥ ౪౩ ॥
॥ ఫలశ్రుతి ॥
ఇత్థం స్తోత్రం భక్తజనేడ్యం భవభీతి-
-ధ్వాన్తార్కాభం భగవత్పాదీయమిదం యః ।
విష్ణోర్లోకం పఠతి శృణోతి వ్రజతి జ్ఞో
జ్ఞానం జ్ఞేయం స్వాత్మని చాప్నోతి మనుష్యః ॥ ౪౪ ॥
॥ ఇతి శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచిత శ్రీ హరి స్తుతిః సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More