યસ્મિન્નેતત્સંસૃતિચક્રં ભ્રમતીત્થમ્ ।
યસ્મિન્ દૃષ્ટે નશ્યતિ તત્સંસૃતિચક્રં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧ ॥
પ્રાદુર્ભૂતં યેન પિનદ્ધં પુનરિત્થમ્ ।
યેન વ્યાપ્તં યેન વિબુદ્ધં સુખદુઃખૈ-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨ ॥
યશ્ચાનન્દોઽનન્તગુણો યો ગુણધામા ।
યશ્ચાવ્યક્તો વ્યસ્તસમસ્તઃ સદસદ્ય-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩ ॥
દૃશ્યાદન્યો નિર્વિષયજ્ઞાનમયત્વાત્ ।
જ્ઞાતૃજ્ઞાનજ્ઞેયવિહીનોઽપિ સદા જ્ઞ-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૪ ॥
વૈરાગ્યેણાભ્યાસબલાચ્ચૈવ દ્રઢિમ્ના ।
ભક્ત્યૈકાગ્ર્યધ્યાનપરા યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૫ ॥
નાન્યત્ સ્મૃત્વા તત્પુનરત્રૈવ વિલાપ્ય ।
ક્ષીણે ચિત્તે ભાદૃશિરસ્મીતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૬ ॥
હૃત્સ્થં ભક્તૈર્લભ્યમજં સૂક્ષ્મમતર્ક્યમ્ ।
ધ્યાત્વાત્મસ્થં બ્રહ્મવિદો યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૭ ॥
જ્ઞેયાતીતં જ્ઞાનમયં હૃદ્યુપલભ્યમ્ ।
ભાવગ્રાહ્યાનન્દમનન્યં ચ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૮ ॥
તત્તદ્બ્રહ્મૈવેતિ વિદિત્વા તદહં ચ ।
ધ્યાયન્ત્યેવં યં સનકાદ્યા મુનયોઽજં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૯ ॥
સ્વાત્મજ્યોતિર્જ્ઞાનમયાનન્દમવાપ્ય ।
તસ્મિન્નસ્મીત્યાત્મવિદો યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૦ ॥
મત્વા શિષ્ટં ભાદૃશિમાત્રં ગગનાભમ્ ।
ત્યક્ત્વા દેહં યં પ્રવિશન્ત્યચ્યુતભક્તા-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૧ ॥
સર્વં વેત્ત્યેવેહ ન યં વેત્તિ ચ સર્વઃ ।
સર્વત્રાન્તર્યામિતયેત્થં યમયન્ય-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૨ ॥
-દ્દૃષ્ટ્વાત્માનં ચૈવમજં સર્વજનેષુ ।
સર્વાત્મૈકોઽસ્મીતિ વિદુર્યં જનહૃત્સ્થં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૩ ॥
સ્પ્રષ્ટા શ્રોતા બુધ્યતિ ચેત્યાહુરિમં યમ્ ।
સાક્ષી ચાસ્તે કર્તૃષુ પશ્યન્નિતિ ચાન્યે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૪ ॥
-જિઘ્રદ્બિભ્રદ્દેહમિમં જીવતયેત્થમ્ ।
ઇત્યાત્માનં યં વિદુરીશં વિષયજ્ઞં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૫ ॥
દૃષ્ટ્વા સ્વપ્નેઽથાપિ સુષુપ્તૌ સુખનિદ્રામ્ ।
ઇત્યાત્માનં વીક્ષ્ય મુદાસ્તે ચ તુરીયે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૬ ॥
-ન્નાનાકારાન્ સ્ફાટિકવદ્ભાતિ વિચિત્રઃ ।
ભિન્નશ્છિન્નશ્ચાયમજઃ કર્મફલૈર્ય-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૭ ॥
-વિન્દ્રો વાયુર્યજ્ઞ ઇતીત્થં પરિકલ્પ્ય ।
એકં સન્તં યં બહુધાહુર્મતિભેદા-
-ત્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૮ ॥
શાન્તં ગૂઢં નિષ્કલમાનન્દમનન્યમ્ ।
ઇત્યાહાદૌ યં વરુણોઽસૌ ભૃગવેઽજં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૧૯ ॥
બ્રહ્માસ્મીતિ સ્વાત્મનિ નિશ્ચિત્ય દૃશિસ્થમ્ ।
પિત્રા શિષ્ટો વેદ ભૃગુર્યં યજુરન્તે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૦ ॥
ક્ષેત્રજ્ઞોઽયં કારયિતા જન્તુષુ કર્તુઃ ।
કર્તા ભોક્તાત્માત્ર હિ યચ્છક્ત્યધિરૂઢ-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૧ ॥
વ્યાપ્યાથાન્તઃ કૃત્સ્નમિદં સૃષ્ટમશેષમ્ ।
સચ્ચ ત્યચ્ચાભૂત્પરમાત્મા સ ય એક-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૨ ॥
શાસ્ત્રૈશ્ચાન્યૈઃ સાત્ત્વતતન્ત્રૈશ્ચ યમીશમ્ ।
દૃષ્ટ્વાથાન્તશ્ચેતસિ બુદ્ધ્વા વિવિશુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૩ ॥
-ર્જ્ઞાતું શક્યો દેવ ઇહૈવાશુ ય ઈશઃ ।
દુર્વિજ્ઞેયો જન્મશતૈશ્ચાપિ વિના તૈ-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૪ ॥
સર્વં ખલ્વિત્યત્ર નિરુક્તં શ્રુતિવિદ્ભિઃ ।
તજ્જાતિત્વાદબ્ધિતરઙ્ગાભમભિન્નં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૫ ॥
ભક્ત્યા ગુર્વ્યા લભ્ય હૃદિસ્થં દૃશિમાત્રમ્ ।
ધ્યાત્વા તસ્મિન્નસ્મ્યહમિત્યત્ર વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૬ ॥
ભુઙ્ક્તેઽજસ્રં ભોગ્યપદાર્થાન્ પ્રકૃતિસ્થઃ ।
ક્ષેત્રે ક્ષેત્રેઽપ્સ્વિન્દુવદેકો બહુધાસ્તે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૭ ॥
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞાન્તરવિદ્ભિઃ પુરુષાખ્યઃ ।
યોઽહં સોઽસૌ સોઽસ્મ્યહમેવેતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૮ ॥
યં વિજ્ઞાયેહૈવ સ એવાશુ ભવન્તિ ।
યસ્મિંલ્લીના નેહ પુનર્જન્મ લભન્તે
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૨૯ ॥
કૃત્વા શક્રોપાસનમાસાદ્ય વિભૂત્યા ।
યોઽસૌ સોઽહં સોઽસ્મ્યહમેવેતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૦ ॥
સૂર્યે ચાસૌ તાપયિતા સોઽસ્મ્યહમેવ ।
ઇત્યાત્મૈક્યોપાસનયા યં વિદુરીશં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૧ ॥
બુદ્ધિર્બુધ્યત્યત્ર બહિર્બોધ્યપદાર્થાન્ ।
નૈવાન્તઃસ્થં બુધ્યતિ યં બોધયિતારં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૨ ॥
જ્ઞાતા શ્રોતા મન્તયિતા ચૈષ હિ દેવઃ ।
ઇત્યાલોચ્ય જ્ઞાંશ ઇહાસ્મીતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૩ ॥
હ્યેવાનન્દઃ પ્રાણિતિ ચાપાનિતિ ચેતિ ।
ઇત્યસ્તિત્વં વક્ત્યુપપત્ત્યા શ્રુતિરેષા
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૪ ॥
બુદ્ધિર્વાહં વ્યસ્ત ઉતાહોઽપિ સમસ્તઃ ।
ઇત્યાલોચ્ય જ્ઞપ્તિરિહાસ્મીતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૫ ॥
નાહં બુદ્ધિર્નાહમહઙ્કારધિયૌ ચ ।
યોઽત્ર જ્ઞાંશઃ સોઽસ્મ્યહમેવેતિ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૬ ॥
-ત્સૂક્ષ્મં નિત્યં તત્ત્વમસીત્યાત્મસુતાય ।
સામ્નામન્તે પ્રાહ પિતા યં વિભુમાદ્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૭ ॥
દૃશ્યં સર્વં નેતિ ચ નેતીતિ વિહાય ।
ચૈતન્યાંશે સ્વાત્મનિ સન્તં ચ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૮ ॥
યોઽસ્થૂલાનણ્વાદિષુ સિદ્ધોઽક્ષરસઞ્જ્ઞઃ ।
જ્ઞાતાતોઽન્યો નેત્યુપલભ્યો ન ચ વેદ્ય-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૩૯ ॥
-દ્યાવત્સોઽસ્મીત્યાત્મનિ યો જ્ઞો ન હિ દૃષ્ટઃ ।
દૃષ્ટે યસ્મિન્ સર્વમસત્યં ભવતીદં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૪૦ ॥
યોગાષ્ટાઙ્ગૈરુજ્જ્વલિતજ્ઞાનમયાગ્નૌ ।
દગ્ધ્વાત્માનં જ્ઞં પરિશિષ્ટં ચ વિદુર્યં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૪૧ ॥
હૃદ્યર્કેન્દ્વગ્ન્યોકસમીડ્યં તટિદાભમ્ ।
ભક્ત્યારાધ્યેહૈવ વિશન્ત્યાત્મનિ સન્તં
તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૪૨ ॥
ભક્ત્યા સ્તૌતીત્યાઙ્ગિરસં વિષ્ણુરિમં મામ્ ।
ઇત્યાત્માનં સ્વાત્મનિ સંહૃત્ય સદૈક-
-સ્તં સંસારધ્વાન્તવિનાશં હરિમીડે ॥ ૪૩ ॥
-ધ્વાન્તાર્કાભં ભગવત્પાદીયમિદં યઃ ।
વિષ્ણોર્લોકં પઠતિ શૃણોતિ વ્રજતિ જ્ઞો
જ્ઞાનં જ્ઞેયં સ્વાત્મનિ ચાપ્નોતિ મનુષ્યઃ ॥ ૪૪ ॥
