Lord Vishnu

śrī hari stutiḥ (harimīḍe stotram)

(Sri Hari Stuti (Harimeede) in English (IAST))

Adi Shankaracharya

Also known as shri hari stuti (harimeede) · shree hari stuti (harimeede) · hari stuti (harimeede)

Forty-four verses given in the colophon to Shankaracharya, every one of them closing on the same line — I praise that Hari, destroyer of the darkness of the world. The opening verse states the hymn's whole logic in a single turn: in him this wheel of birth and death revolves, and upon his being seen that same wheel perishes. What follows is Vedantic rather than narrative. He is the one from a single fragment of whom all this came forth, by whom it is bound and pervaded and woken into pleasure and pain; the one whom the ascetics, having looked through Vedanta and the books of the inner self and the Puranas and the Satvata tantras, knew at last within the mind and entered. The refrain is what gives the text its other name, Harimide.

|| śrī hari stutiḥ (harimīḍe stotram) ||
stoṣye bhaktyā viṣṇumanādiṃ jagadādiṃ
yasminnetatsaṃsṛticakraṃ bhramatīttham |
yasmin dṛṣṭe naśyati tatsaṃsṛticakraṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 1 ||
yasyaikāṃśāditthamaśeṣaṃ jagadetat
prādurbhūtaṃ yena pinaddhaṃ punarittham |
yena vyāptaṃ yena vibuddhaṃ sukhaduḥkhai-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 2 ||
sarvajño yo yaśca hi sarvaḥ sakalo yo
yaścānando'nantaguṇo yo guṇadhāmā |
yaścāvyakto vyastasamastaḥ sadasadya-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 3 ||
yasmādanyannāstyapi naivaṃ paramārthaṃ
dṛśyādanyo nirviṣayajñānamayatvāt |
jñātṛjñānajñeyavihīno'pi sadā jña-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 4 ||
ācāryebhyo labdhasusūkṣmācyutatattvā
vairāgyeṇābhyāsabalāccaiva draḍhimnā |
bhaktyaikāgryadhyānaparā yaṃ vidurīśaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 5 ||
prāṇānāyamyomiti cittaṃ hṛdi ruddhvā
nānyat smṛtvā tatpunaratraiva vilāpya |
kṣīṇe citte bhādṛśirasmīti viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 6 ||
yaṃ brahmākhyaṃ devamananyaṃ paripūrṇaṃ
hṛtsthaṃ bhaktairlabhyamajaṃ sūkṣmamatarkyam |
dhyātvātmasthaṃ brahmavido yaṃ vidurīśaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 7 ||
mātrātītaṃ svātmavikāsātmavibodhaṃ
jñeyātītaṃ jñānamayaṃ hṛdyupalabhyam |
bhāvagrāhyānandamananyaṃ ca viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 8 ||
yadyadvedyaṃ vastusatattvaṃ viṣayākhyaṃ
tattadbrahmaiveti viditvā tadahaṃ ca |
dhyāyantyevaṃ yaṃ sanakādyā munayo'jaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 9 ||
yadyadvedyaṃ tattadahaṃ neti vihāya
svātmajyotirjñānamayānandamavāpya |
tasminnasmītyātmavido yaṃ vidurīśaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 10 ||
hitvāhitvā dṛśyamaśeṣaṃ savikalpaṃ
matvā śiṣṭaṃ bhādṛśimātraṃ gaganābham |
tyaktvā dehaṃ yaṃ praviśantyacyutabhaktā-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 11 ||
sarvatrāste sarvaśarīrī na ca sarvaḥ
sarvaṃ vettyeveha na yaṃ vetti ca sarvaḥ |
sarvatrāntaryāmitayetthaṃ yamayanya-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 12 ||
sarvaṃ dṛṣṭvā svātmani yuktyā jagadeta-
-ddṛṣṭvātmānaṃ caivamajaṃ sarvajaneṣu |
sarvātmaiko'smīti viduryaṃ janahṛtsthaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 13 ||
sarvatraikaḥ paśyati jighratyatha bhuṅkte
spraṣṭā śrotā budhyati cetyāhurimaṃ yam |
sākṣī cāste kartṛṣu paśyanniti cānye
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 14 ||
paśyan śṛṇvannatra vijānanrasayansaṃ-
-jighradbibhraddehamimaṃ jīvatayettham |
ityātmānaṃ yaṃ vidurīśaṃ viṣayajñaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 15 ||
jāgraddṛṣṭvā sthūlapadārthānatha māyāṃ
dṛṣṭvā svapne'thāpi suṣuptau sukhanidrām |
ityātmānaṃ vīkṣya mudāste ca turīye
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 16 ||
paśyan śuddho'pyakṣara eko guṇabhedā-
-nnānākārān sphāṭikavadbhāti vicitraḥ |
bhinnaśchinnaścāyamajaḥ karmaphalairya-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 17 ||
brahmā viṣṇū rudrahutāśau ravicandrā-
-vindro vāyuryajña itītthaṃ parikalpya |
ekaṃ santaṃ yaṃ bahudhāhurmatibhedā-
-ttaṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 18 ||
satyaṃ jñānaṃ śuddhamanantaṃ vyatiriktaṃ
śāntaṃ gūḍhaṃ niṣkalamānandamananyam |
ityāhādau yaṃ varuṇo'sau bhṛgave'jaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 19 ||
kośānetān pañcarasādīnatihāya
brahmāsmīti svātmani niścitya dṛśistham |
pitrā śiṣṭo veda bhṛguryaṃ yajurante
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 20 ||
yenāviṣṭo yasya ca śaktyā yadadhīnaḥ
kṣetrajño'yaṃ kārayitā jantuṣu kartuḥ |
kartā bhoktātmātra hi yacchaktyadhirūḍha-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 21 ||
sṛṣṭvā sarvaṃ svātmatayaivetthamatarkyaṃ
vyāpyāthāntaḥ kṛtsnamidaṃ sṛṣṭamaśeṣam |
sacca tyaccābhūtparamātmā sa ya eka-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 22 ||
vedāntaiścādhyātmikaśāstraiśca purāṇaiḥ
śāstraiścānyaiḥ sāttvatatantraiśca yamīśam |
dṛṣṭvāthāntaścetasi buddhvā viviśuryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 23 ||
śraddhābhaktidhyānaśamādyairyatamānai-
-rjñātuṃ śakyo deva ihaivāśu ya īśaḥ |
durvijñeyo janmaśataiścāpi vinā tai-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 24 ||
yasyātarkyaṃ svātmavibhūteḥ paramārthaṃ
sarvaṃ khalvityatra niruktaṃ śrutividbhiḥ |
tajjātitvādabdhitaraṅgābhamabhinnaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 25 ||
dṛṣṭvā gītāsvakṣaratattvaṃ vidhinājaṃ
bhaktyā gurvyā labhya hṛdisthaṃ dṛśimātram |
dhyātvā tasminnasmyahamityatra viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 26 ||
kṣetrajñatvaṃ prāpya vibhuḥ pañcamukhairyo
bhuṅkte'jasraṃ bhogyapadārthān prakṛtisthaḥ |
kṣetre kṣetre'psvinduvadeko bahudhāste
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 27 ||
yuktyāloḍya vyāsavacāṃsyatra hi labhyaḥ
kṣetrakṣetrajñāntaravidbhiḥ puruṣākhyaḥ |
yo'haṃ so'sau so'smyahameveti viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 28 ||
ekīkṛtyānekaśarīrasthamimaṃ jñaṃ
yaṃ vijñāyehaiva sa evāśu bhavanti |
yasmiṃllīnā neha punarjanma labhante
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 29 ||
dvandvaikatvaṃ yacca madhubrāhmaṇavākyaiḥ
kṛtvā śakropāsanamāsādya vibhūtyā |
yo'sau so'haṃ so'smyahameveti viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 30 ||
yo'yaṃ dehe ceṣṭayitā'ntaḥkaraṇasthaḥ
sūrye cāsau tāpayitā so'smyahameva |
ityātmaikyopāsanayā yaṃ vidurīśaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 31 ||
vijñānāṃśo yasya sataḥ śaktyadhirūḍho
buddhirbudhyatyatra bahirbodhyapadārthān |
naivāntaḥsthaṃ budhyati yaṃ bodhayitāraṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 32 ||
ko'yaṃ dehe deva itītthaṃ suvicārya
jñātā śrotā mantayitā caiṣa hi devaḥ |
ityālocya jñāṃśa ihāsmīti viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 33 ||
ko hyevānyādātmani na syādayameṣa
hyevānandaḥ prāṇiti cāpāniti ceti |
ityastitvaṃ vaktyupapattyā śrutireṣā
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 34 ||
prāṇo vā'haṃ vākchravaṇādīni mano vā
buddhirvāhaṃ vyasta utāho'pi samastaḥ |
ityālocya jñaptirihāsmīti viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 35 ||
nāhaṃ prāṇo naiva śarīraṃ na mano'haṃ
nāhaṃ buddhirnāhamahaṅkāradhiyau ca |
yo'tra jñāṃśaḥ so'smyahameveti viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 36 ||
sattāmātraṃ kevalavijñānamajaṃ sa-
-tsūkṣmaṃ nityaṃ tattvamasītyātmasutāya |
sāmnāmante prāha pitā yaṃ vibhumādyaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 37 ||
mūrtāmūrte pūrvamapohyātha samādhau
dṛśyaṃ sarvaṃ neti ca netīti vihāya |
caitanyāṃśe svātmani santaṃ ca viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 38 ||
otaṃ protaṃ yatra ca sarvaṃ gaganāntaṃ
yo'sthūlānaṇvādiṣu siddho'kṣarasañjñaḥ |
jñātāto'nyo netyupalabhyo na ca vedya-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 39 ||
tāvatsarvaṃ satyamivābhāti yadeta-
-dyāvatso'smītyātmani yo jño na hi dṛṣṭaḥ |
dṛṣṭe yasmin sarvamasatyaṃ bhavatīdaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 40 ||
rāgāmuktaṃ lohayutaṃ hema yathāgnau
yogāṣṭāṅgairujjvalitajñānamayāgnau |
dagdhvātmānaṃ jñaṃ pariśiṣṭaṃ ca viduryaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 41 ||
yaṃ vijñānajyotiṣamādyaṃ suvibhāntaṃ
hṛdyarkendvagnyokasamīḍyaṃ taṭidābham |
bhaktyārādhyehaiva viśantyātmani santaṃ
taṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 42 ||
pāyādbhaktaṃ svātmani santaṃ puruṣaṃ yo
bhaktyā stautītyāṅgirasaṃ viṣṇurimaṃ mām |
ityātmānaṃ svātmani saṃhṛtya sadaika-
-staṃ saṃsāradhvāntavināśaṃ harimīḍe || 43 ||
|| phalaśruti ||
itthaṃ stotraṃ bhaktajaneḍyaṃ bhavabhīti-
-dhvāntārkābhaṃ bhagavatpādīyamidaṃ yaḥ |
viṣṇorlokaṃ paṭhati śṛṇoti vrajati jño
jñānaṃ jñeyaṃ svātmani cāpnoti manuṣyaḥ || 44 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācārya viracita śrī hari stutiḥ sampūrṇam ||

Explore More