அர்ஜுந உவாச
த்யாகஸ்ய ச ஹ்ரு'ஷீகேஶ ப்ரு'தக்கேஶிநிஷூதந ॥ 1 ॥
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
- உவாச (uvāca)said
- ஸம்ந்யாஸஸ்ய (saṃnyāsasya)of renunciation
- மஹாபாஹோ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- தத்த்வம் (tattvam)essence
- இச்சாமி (icchāmi)I desire
- வேதிதும் (veditum)to know
- த்யாகஸ்ய (tyāgasya)of abandonment
- ச (ca)and
- ஹ்ரு'ஷீகேஶ (hṛṣīkeśa)O Hrishikesa (hṛṣīka:senses | īśa:lord)
- ப்ரு'தக் (pṛthak)severally
- கேஶிநிஷூதந (keśiniṣūdana)slayer of Keshi (keśi:Keshi | niṣūdana:slayer)
ஸர்வகர்மபலத்யாகம் ப்ராஹுஸ்த்யாகம் விசக்ஷணாஃ ॥ 2 ॥
- ஶ்ரீபகவாநுவாச (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- காம்யாநாம் (kāmyānāṃ)of desired
- கர்மணாம் (karmaṇāṃ)of actions
- ந்யாஸம் (nyāsaṃ)renunciation
- ஸம்ந்யாஸம் (saṃnyāsaṃ)renunciation
- கவயஃ (kavayaḥ)sages
- விதுஃ (viduḥ)understand
- ஸர்வகர்மபலத்யாகம் (sarvakarmaphalatyāgaṃ)abandonment of all action fruits (sarva:all | karma:actions | phala:fruits | tyāgaṃ:abandonment)
- ப்ராஹுஃ (prāhuḥ)declare
- த்யாகம் (tyāgaṃ)abandonment
- விசக்ஷணாஃ (vicakṣaṇāḥ)the wise
யஜ்ஞதாநதபஃகர்ம ந த்யாஜ்யமிதி சாபரே ॥ 3 ॥
- த்யாஜ்யம் (tyājyam)should be abandoned
- தோஷவத் (doṣavat)as evil
- இதி (iti)thus
- ஏகே (eke)some
- கர்ம (karma)actions
- ப்ராஹுஃ (prāhuḥ)declare
- மநீஷிணஃ (manīṣiṇaḥ)philosophers
- யஜ்ஞதாநதபஃகர்ம (yajñadānatapaḥkarma)acts of sacrifice, gift, austerity (yajña:sacrifice | dāna:gift | tapaḥ:austerity | karma:acts)
- ந (na)not
- த்யாஜ்யம் (tyājyam)should be relinquished
- இதி (iti)thus
- ச (ca)and
- அபரே (apare)others
த்யாகோ ஹி புருஷவ்யாக்ர த்ரிவிதஃ ஸம்ப்ரகீர்திதஃ ॥ 4 ॥
- நிஶ்சயம் (niścayam)conclusion
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)hear
- மே (me)my
- தத்ர (tatra)there
- த்யாகே (tyāge)in abandonment
- பரதஸத்தம (bharatasattama)O best of the Bharatas (bharata:Bharata | sattama:best)
- த்யாகஃ (tyāgaḥ)abandonment
- ஹி (hi)indeed
- புருஷவ்யாக்ர (puruṣavyāghra)O best of men (puruṣa:man | vyāghra:tiger)
- த்ரிவிதஃ (trividhaḥ)three kinds
- ஸம்ப்ரகீர்திதஃ (samprakīrtitaḥ)declared
யஜ்ஞோ தாநம் தபஶ்சைவ பாவநாநி மநீஷிணாம் ॥ 5 ॥
- யஜ்ஞதாநதபஃகர்ம (yajñadānatapaḥkarma)sacrifice, charity, and austerity acts (yajña:sacrifice | dāna:charity | tapaḥ:austerity | karma:acts)
- ந (na)not
- த்யாஜ்யம் (tyājyaṃ)to be abandoned
- கார்யம் (kāryaṃ)should be performed
- ஏவ (eva)indeed
- தத் (tat)that
- யஜ்ஞஃ (yajñaḥ)sacrifice
- தாநம் (dānaṃ)charity
- தபஃ (tapaḥ)austerity
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)also
- பாவநாநி (pāvanāni)purifiers
- மநீஷிணாம் (manīṣiṇām)of the wise
கர்தவ்யாநீதி மே பார்த நிஶ்சிதம் மதமுத்தமம் ॥ 6 ॥
- ஏதாநி (etāni)these
- அபி (api)also
- து (tu)but
- கர்மாணி (karmāṇi)actions
- ஸங்கம் (saṅgam)attachment
- த்யக்த்வா (tyaktvā)leaving aside
- பலாநி (phalāni)fruits
- ச (ca)and
- கர்தவ்யாநி (kartavyāni)should be performed
- இதி (iti)thus
- மே (me)my
- பார்த (pārtha)O Partha
- நிஶ்சிதம் (niścitam)certain
- மதம் (matam)belief
- உத்தமம் (uttamam)best
மோஹாத்தஸ்ய பரித்யாகஸ்தாமஸஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 7 ॥
- நியதஸ்ய (niyatasya)of obligatory
- து (tu)but
- ஸம்ந்யாஸஃ (saṃnyāsaḥ)renunciation
- கர்மணஃ (karmaṇaḥ)of action
- ந (na)not
- உபபத்யதே (upapadyate)is proper
- மோஹாத் (mohāt)from delusion
- தஸ்ய (tasya)of that
- பரித்யாகஃ (parityāgaḥ)abandonment
- தாமஸஃ (tāmasaḥ)dull
- பரிகீர்திதஃ (parikīrtitaḥ)is declared
ஸ க்ரு'த்வா ராஜஸம் த்யாகம் நைவ த்யாகபலம் லபேத் ॥ 8 ॥
- துஃகம் (duḥkham)pain
- இதி (iti)thus
- ஏவ (eva)indeed
- யத் (yat)which
- கர்ம (karma)action
- காயக்லேஶபயாத் (kāyakleśabhayāt)from fear of bodily trouble (kāya:body | kleśa:trouble | bhayāt:from fear)
- த்யஜேத் (tyajet)abandons
- ஸ (sa)he
- க்ரு'த்வா (kṛtvā)having performed
- ராஜஸம் (rājasaṃ)passionate
- த்யாகம் (tyāgaṃ)abandonment
- ந (na)not
- ஏவ (eva)indeed
- த்யாகபலம் (tyāgaphalaṃ)fruit of abandonment (tyāga:abandonment | phalaṃ:fruit)
- லபேத் (labhet)obtains
ஸங்கம் த்யக்த்வா பலம் சைவ ஸ த்யாகஃ ஸாத்த்விகோ மதஃ ॥ 9 ॥
- கார்யம் (kāryam)duty
- இதி (iti)thus
- ஏவ (eva)indeed
- யத் (yat)which
- கர்ம (karma)action
- நியதம் (niyatam)obligatory
- க்ரியதே (kriyate)is done
- அர்ஜுந (arjuna)O Arjuna
- ஸங்கம் (saṅgam)attachment
- த்யக்த்வா (tyaktvā)abandoning
- பலம் (phalam)fruit
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)indeed
- ஸஃ (saḥ)that
- த்யாகஃ (tyāgaḥ)abandonment
- ஸாத்த்விகஃ (sāttvikaḥ)pure
- மதஃ (mataḥ)regarded
த்யாகீ ஸத்த்வஸமாவிஷ்டோ மேதாவீ சிந்நஸம்ஶயஃ ॥ 10 ॥
- ந (na)not
- த்வேஷ்டி (dveṣṭi)hates
- அகுஶலம் (akuśalaṃ)disagreeable action
- கர்ம (karma)action
- குஶலே (kuśale)agreeable action
- ந (na)not
- அநுஷஜ்ஜதே (anuṣajjate)is attached
- த்யாகீ (tyāgī)abandoner
- ஸத்த்வஸமாவிஷ்டஃ (sattvasamāviṣṭaḥ)soaked in purity (sattva:purity | samāviṣṭaḥ:soaked in)
- மேதாவீ (medhāvī)intelligent
- சிந்நஸம்ஶயஃ (chinnasaṃśayaḥ)with doubts cut asunder (chinna:cut asunder | saṃśayaḥ:doubts)
யஸ்து கர்மபலத்யாகீ ஸ த்யாகீத்யபிதீயதே ॥ 11 ॥
- ந (na)not
- ஹி (hi)indeed
- தேஹப்ரு'தா (dehabhṛtā)embodied being (deha:body | bhṛtā:bearing)
- ஶக்யம் (śakyaṃ)possible
- த்யக்தும் (tyaktuṃ)to abandon
- கர்மாணி (karmāṇi)actions
- அஶேஷதஃ (aśeṣataḥ)entirely
- யஃ (yaḥ)who
- து (tu)but
- கர்மபலத்யாகீ (karmaphalatyāgī)relinquisher of action fruits (karma:action | phala:fruits | tyāgī:relinquisher)
- ஸ (sa)he
- த்யாகீ (tyāgī)relinquisher
- இதி (iti)thus
- அபிதீயதே (abhidhīyate)is called
பவத்யத்யாகிநாம் ப்ரேத்ய ந து ஸந்ந்யாஸிநாம் க்வசித் ॥ 12 ॥
- அநிஷ்டம் (aniṣṭam)undesirable
- இஷ்டம் (iṣṭam)desirable
- மிஶ்ரம் (miśram)mixed
- ச (ca)and
- த்ரிவிதம் (trividham)threefold
- கர்மணஃ (karmaṇaḥ)of action
- பலம் (phalam)fruit
- பவதி (bhavati)becomes
- அத்யாகிநாம் (atyāginām)non-renouncers
- ப்ரேத்ய (pretya)after death
- ந (na)not
- து (tu)but
- ஸம்ந்யாஸிநாம் (saṃnyāsinām)renouncers
- க்வசித் (kvacit)anywhere
ஸாங்க்யே க்ரு'தாந்தே ப்ரோக்தாநி ஸித்தயே ஸர்வகர்மணாம் ॥ 13 ॥
- பஞ்ச (pañca)five
- ஏதாநி (etāni)these
- மஹாபாஹோ (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- காரணாநி (kāraṇāni)causes
- நிபோத (nibodha)learn
- மே (me)from me
- ஸாங்க்யே (sāṅkhye)in the SANKHYA system
- க்ரு'தாந்தே (kṛtānte)end of actions (kṛta:actions | ante:end)
- ப்ரோக்தாநி (proktāni)declared
- ஸித்தயே (siddhaye)for accomplishment
- ஸர்வகர்மணாம் (sarvakarmaṇām)of all actions (sarva:all | karmaṇām:of actions)
விவிதாஶ்ச ப்ரு'தக்சேஷ்டா தைவம் சைவாத்ர பஞ்சமம் ॥ 14 ॥
- அதிஷ்டாநம் (adhiṣṭhānaṃ)seat (body)
- ததா (tathā)and also
- கர்தா (kartā)doer (ego)
- கரணம் (karaṇaṃ)organ
- ச (ca)and
- ப்ரு'தக்விதம் (pṛthagvidham)various types (pṛthak:various | vidham:types)
- விவிதாஃ (vividhāḥ)different
- ச (ca)and
- ப்ரு'தக் (pṛthak)separately
- சேஷ்டா (ceṣṭā)functions
- தைவம் (daivam)presiding deity
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)indeed
- அத்ர (atra)here
- பஞ்சமம் (pañcamam)the fifth
ந்யாய்யம் வா விபரீதம் வா பஞ்சைதே தஸ்ய ஹேதவஃ ॥ 15 ॥
- ஶரீரவாங்மநோபிஃ (śarīravāṅmanobhiḥ)by body, speech, and mind (śarīra:body | vāk:speech | manas:mind)
- யத் (yat)whatever
- கர்ம (karma)action
- ப்ராரபதே (prārabhate)performs
- நரஃ (naraḥ)man
- ந்யாய்யம் (nyāyyam)right
- வா (vā)or
- விபரீதம் (viparītam)the reverse
- வா (vā)or
- பஞ்ச (pañca)five
- ஏதே (ete)these
- தஸ்ய (tasya)its
- ஹேதவஃ (hetavaḥ)causes
பஶ்யத்யக்ரு'தபுத்தித்வாந்ந ஸ பஶ்யதி துர்மதிஃ ॥ 16 ॥
- தத்ர (tatra)there
- ஏவம் (evaṃ)thus
- ஸதி (sati)being
- கர்தாரம் (kartāram)doer
- ஆத்மாநம் (ātmānaṃ)self
- கேவலம் (kevalaṃ)alone
- து (tu)but
- யஃ (yaḥ)who
- பஶ்யதி (paśyati)sees
- அக்ரு'தபுத்தித்வாத் (akṛtabuddhitvāt)due to untrained understanding (akṛta:untrained | buddhitvāt:due to understanding)
- ந (na)not
- ஸ (sa)he
- பஶ்யதி (paśyati)sees
- துர்மதிஃ (durmatiḥ)perverted intelligence
ஹத்வா'பி ஸ இமாஂல்லோகாந்ந ஹந்தி ந நிபத்யதே ॥ 17 ॥
- யஸ்ய (yasya)whose
- ந (na)not
- அஹங்க்ரு'தஃ (ahaṅkṛtaḥ)egoistic notion
- பாவஃ (bhāvaḥ)state
- புத்திஃ (buddhiḥ)intelligence
- யஸ்ய (yasya)whose
- ந (na)not
- லிப்யதே (lipyate)is tainted
- ஹத்வா (hatvā)having slain
- அபி (api)even
- ஸஃ (saḥ)he
- இமாந் (imān)these
- லோகாந் (lokān)people
- ந (na)not
- ஹந்தி (hanti)slays
- ந (na)nor
- நிபத்யதே (nibadhyate)is bound
கரணம் கர்ம கர்தேதி த்ரிவிதஃ கர்மஸங்க்ரஹஃ ॥ 18 ॥
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- ஜ்ஞேயம் (jñeyam)the known
- பரிஜ்ஞாதா (parijñātā)knower
- த்ரிவிதா (trividhā)three-fold
- கர்மசோதநா (karmacodanā)impulse to action (karma:action | codanā:impulse)
- கரணம் (karaṇam)the organs
- கர்ம (karma)action
- கர்தேதி (karteti)the agent (kartā:agent | iti:thus)
- த்ரிவிதஃ (trividhaḥ)three-fold
- கர்மஸங்க்ரஹஃ (karmasaṅgrahaḥ)basis of action (karma:action | saṅgrahaḥ:collection)
ப்ரோச்யதே குணஸங்க்யாநே யதாவச்ச்ரு'ணு தாந்யபி ॥ 19 ॥
- ஜ்ஞாநம் (jñānaṃ)knowledge
- கர்ம (karma)action
- ச (ca)and
- கர்தா (kartā)actor
- ச (ca)and
- த்ரிதா (tridhā)three kinds
- ஏவ (eva)only
- குணபேததஃ (guṇabhedataḥ)according to distinctions of temperaments (guṇa:temperaments | bhedataḥ:according to distinctions)
- ப்ரோச்யதே (procyate)is declared
- குணஸங்க்யாநே (guṇasaṅkhyāne)in the Science of Temperaments (guṇa:temperaments | saṅkhyāne:in the Science)
- யதாவத் (yathāvat)duly
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)hear
- தாநி (tāni)them
- அபி (api)also
அவிபக்தம் விபக்தேஷு தஜ்ஜ்ஞாநம் வித்தி ஸாத்த்விகம் ॥ 20 ॥
- ஸர்வபூதேஷு (sarvabhūteṣu)in all beings (sarva:all | bhūteṣu:in beings)
- யேந (yena)by which
- ஏகம் (ekaṃ)one
- பாவம் (bhāvam)reality
- அவ்யயம் (avyayam)indestructible
- ஈக்ஷதே (īkṣate)sees
- அவிபக்தம் (avibhaktam)undivided
- விபக்தேஷு (vibhakteṣu)in the divided
- தத் (tat)that
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- வித்தி (viddhi)know
- ஸாத்த்விகம் (sāttvikam)pure
வேத்தி ஸர்வேஷு பூதேஷு தஜ்ஜ்ஞாநம் வித்தி ராஜஸம் ॥ 21 ॥
- ப்ரு'தக்த்வேந (pṛthaktvena)by separateness (pṛthak:separate | tvena:by means of)
- து (tu)but
- யத் (yat)which
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- நாநாபாவாந் (nānābhāvān)various entities (nānā:various | bhāvān:entities)
- ப்ரு'தக்விதாந் (pṛthagvidhān)distinct kinds (pṛthak:distinct | vidhān:kinds)
- வேத்தி (vetti)knows
- ஸர்வேஷு (sarveṣu)in all
- பூதேஷு (bhūteṣu)in beings
- தத் (tat)that
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- வித்தி (viddhi)know
- ராஜஸம் (rājasam)passionate
அதத்த்வார்தவதல்பம் ச தத்தாமஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 22 ॥
- யத் (yat)which
- து (tu)but
- க்ரு'த்ஸ்நவத் (kṛtsnavat)as if whole
- ஏகஸ்மிந் (ekasmin)in one
- கார்யே (kārye)in effect
- ஸக்தம் (saktam)attached
- அஹைதுகம் (ahaitukam)without reason
- அதத்த்வார்தவத் (atattvārthavat)without foundation in truth (a:without | tattva:truth | arthavat:having meaning)
- அல்பம் (alpam)narrow
- ச (ca)and
- தத் (tat)that
- தாமஸம் (tāmasam)tamasic
- உதாஹ்ரு'தம் (udāhṛtam)declared
அபலப்ரேப்ஸுநா கர்ம யத்தத்ஸாத்த்விகமுச்யதே ॥ 23 ॥
- நியதம் (niyatam)ordained
- ஸங்கரஹிதம் (saṅgarahitam)free from attachment (saṅga:attachment | rahitam:free from)
- அராகத்வேஷதஃ (arāgadveṣataḥ)without love or hatred (arāga:without love | dveṣataḥ:without hatred)
- க்ரு'தம் (kṛtam)done
- அபலப்ரேப்ஸுநா (aphalaprepsunā)by one not desirous of fruit (aphala:without fruit | prepsunā:by one desirous)
- கர்ம (karma)action
- யத் (yat)which
- தத் (tat)that
- ஸாத்த்விகம் (sāttvikam)pure
- உச்யதே (ucyate)is declared
க்ரியதே பஹுலாயாஸம் தத்ராஜஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 24 ॥
- யத் (yat)which
- து (tu)but
- காமேப்ஸுநா (kāmepsunā)by one longing for desires (kāma:desires | īpsunā:by one longing)
- கர்ம (karma)action
- ஸாஹங்காரேண (sāhaṅkāreṇa)with egoism (saḥ:with | ahaṅkāreṇa:egoism)
- வா (vā)or
- புநஃ (punaḥ)again
- க்ரியதே (kriyate)is done
- பஹுலாயாஸம் (bahulāyāsaṃ)with much effort (bahula:much | āyāsaṃ:effort)
- தத் (tat)that
- ராஜஸம் (rājasam)passionate
- உதாஹ்ரு'தம் (udāhṛtam)is declared
மோஹாதாரப்யதே கர்ம யத்தத்தாமஸமுச்யதே ॥ 25 ॥
- அநுபந்தம் (anubandhaṃ)consequence
- க்ஷயம் (kṣayam)loss
- ஹிம்ஸாம் (hiṃsām)injury
- அநபேக்ஷ்ய (anapekṣya)without regard
- ச (ca)and
- பௌருஷம் (pauruṣam)ability
- மோஹாத் (mohāt)from delusion
- ஆரப்யதே (ārabhyate)is undertaken
- கர்ம (karma)action
- யத் (yat)which
- தத் (tat)that
- தாமஸம் (tāmasam)dull
- உச்யதே (ucyate)is declared
ஸித்த்யஸித்த்யோர்நிர்விகாரஃ கர்தா ஸாத்த்விக உச்யதே ॥ 26 ॥
- முக்தஸங்கஃ (muktasaṅgaḥ)free from attachment (mukta:free | saṅgaḥ:attachment)
- அநஹம்வாதீ (anahaṃvādī)non-egoistic (an:non | ahaṃ:ego | vādī:speaker)
- த்ரு'த்யுத்ஸாஹஸமந்விதஃ (dhṛtyutsāhasamanvitaḥ)endowed with firmness and enthusiasm (dhṛti:firmness | utsāha:enthusiasm | samanvitaḥ:endowed with)
- ஸித்த்யஸித்த்யோஃ (siddhyasiddhyoḥ)in success and failure (siddhi:success | asiddhi:failure)
- நிர்விகாரஃ (nirvikāraḥ)unaffected
- கர்த்தா (kartā)agent
- ஸாத்த்விகஃ (sāttvikaḥ)pure
- உச்யதே (ucyate)is called
ஹர்ஷஶோகாந்விதஃ கர்தா ராஜஸஃ பரிகீர்திதஃ ॥ 27 ॥
- ராகீ (rāgī)passionate
- கர்மபலப்ரேப்ஸுஃ (karmaphalaprepsuḥ)desiring fruits of actions (karma:actions | phala:fruits | prepsuḥ:desiring)
- லுப்தஃ (lubdhaḥ)greedy
- ஹிம்ஸாத்மகஃ (hiṃsātmakaḥ)harmful (hiṃsā:harm | ātmakaḥ:nature of)
- அஶுசிஃ (aśuciḥ)impure
- ஹர்ஷஶோகாந்விதஃ (harṣaśokānvitaḥ)full of delight and grief (harṣa:delight | śoka:grief | anvitaḥ:full of)
- கர்தா (kartā)agent
- ராஜஸஃ (rājasaḥ)passionate
- பரிகீர்திதஃ (parikīrtitaḥ)is said
விஷாதீ தீர்கஸூத்ரீ ச கர்தா தாமஸ உச்யதே ॥ 28 ॥
- அயுக்தஃ (ayuktaḥ)unsteady
- ப்ராக்ரு'தஃ (prākṛtaḥ)vulgar
- ஸ்தப்தஃ (stabdhaḥ)unbending
- ஶடஃ (śaṭhaḥ)cheating
- நைஷ்க்ரு'திகஃ (naiṣkṛtikaḥ)malicious
- அலஸஃ (alasaḥ)lazy
- விஷாதீ (viṣādī)despondent
- தீர்கஸூத்ரீ (dīrghasūtrī)procrastinating
- ச (ca)and
- கர்தா (kartā)agent
- தாமஸஃ (tāmasaḥ)dull
- உச்யதே (ucyate)is said
ப்ரோச்யமாநமஶேஷேண ப்ரு'தக்த்வேந தநஞ்ஜய ॥ 29 ॥
- புத்தேஃ (buddheḥ)of understanding
- பேதம் (bhedaṃ)division
- த்ரு'தேஃ (dhṛteḥ)of fortitude
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)indeed
- குணதஃ (guṇataḥ)according to qualities
- த்ரிவிதம் (trividhaṃ)three-fold
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)hear
- ப்ரோச்யமாநம் (procyamānam)being declared
- அஶேஷேண (aśeṣeṇa)fully
- ப்ரு'தக்த்வேந (pṛthaktvena)severally
- தநஞ்ஜய (dhanañjaya)O Dhananjaya
பந்தம் மோக்ஷம் ச யா வேத்தி புத்திஃ ஸா பார்த ஸாத்த்விகீ ॥ 30 ॥
- ப்ரவ்ரு'த்திம் (pravṛttiṃ)engagement
- ச (ca)and
- நிவ்ரு'த்திம் (nivṛttiṃ)renunciation
- ச (ca)and
- கார்யே (kārye)what ought to be done
- அகார்யே (akārye)what ought not to be done
- பயாபயே (bhayābhaye)fear and fearlessness (bhaya:fear | abhaye:fearlessness)
- பந்தம் (bandhaṃ)bondage
- மோக்ஷம் (mokṣaṃ)liberation
- ச (ca)and
- யா (yā)which
- வத்தி (vetti)knows
- புத்திஃ (buddhiḥ)understanding
- ஸா (sā)that
- பார்த (pārtha)O Partha
- ஸாத்த்விகீ (sāttvikī)pure
அயதாவத்ப்ரஜாநாதி புத்திஃ ஸா பார்த ராஜஸீ ॥ 31 ॥
- யயா (yayā)by which
- தர்மம் (dharmam)righteousness
- அதர்மம் (adharmam)unrighteousness
- ச (ca)and
- கார்யம் (kāryam)what ought to be done
- ச (ca)and
- அகார்யம் (akāryam)what ought not to be done
- ஏவ (eva)indeed
- ச (ca)and
- அயதாவத் (ayathāvat)incorrectly
- ப்ரஜாநாதி (prajānāti)understands
- புத்திஃ (buddhiḥ)intellect
- ஸா (sā)that
- பார்த (pārtha)O Partha
- ராஜஸீ (rājasī)passionate
ஸர்வார்தாந்விபரீதாம்ஶ்ச புத்திஃ ஸா பார்த தாமஸீ ॥ 32 ॥
- அதர்மம் (adharmaṃ)unrighteousness
- தர்மம் (dharmam)righteousness
- இதி (iti)thus
- யா (yā)which
- மந்த்ரதே (manye)thinks
- தமஸா (tamasā)by darkness
- ஆவ்ரு'தா (āvṛtā)enveloped
- ஸர்வார்தாந் (sarvārthān)all things
- விபரீதாம்ஶ்ச (viparītāṃśca)perverted and (viparītān:perverted | ca:and)
- புத்திஃ (buddhiḥ)intellect
- ஸா (sā)that
- பார்த (pārtha)O Partha
- தாமஸீ (tāmasī)tamasic
யோகேநாவ்யபிசாரிண்யா த்ரு'திஃ ஸா பார்த ஸாத்த்விகீ ॥ 33 ॥
- த்ரு'த்யா (dhṛtyā)by fortitude
- யா (yā)which
- தாரயதே (dhārayate)sustains
- மநஃப்ராணேந்த்ரியக்ரியாஃ (manaḥprāṇendriyakriyāḥ)mind, prana, and senses functions (manaḥ:mind | prāṇa:prana | indriya:senses | kriyāḥ:functions)
- யோகேந (yogena)by yoga
- அவ்யபிசாரிண்யா (avyabhicāriṇyā)unwavering
- த்ரு'திஃ (dhṛtiḥ)fortitude
- ஸா (sā)that
- பார்த (pārtha)O Partha
- ஸாத்த்விகீ (sāttvikī)sattvic
ப்ரஸங்கேந பலாகாங்க்ஷீ த்ரு'திஃ ஸா பார்த ராஜஸீ ॥ 34 ॥
- யயா (yayā)by which
- து (tu)but
- தர்மகாமார்தாந் (dharmakāmārthān)duty, pleasure, and wealth (dharma:duty | kāma:pleasure | artha:wealth)
- த்ரு'த்யா (dhṛtyā)by fortitude
- தாரயதே (dhārayate)holds fast
- அர்ஜுந (arjuna)O Arjuna
- ப்ரஸங்கேந (prasaṅgena)by attachment
- பலாகாங்க்ஷீ (phalākāṅkṣī)craving for fruits (phala:fruits | ākāṅkṣī:craving)
- த்ரு'திஃ (dhṛtiḥ)fortitude
- ஸா (sā)that
- பார்த (pārtha)O Partha
- ராஜஸீ (rājasī)passionate
ந விமுஞ்சதி துர்மேதா த்ரு'திஃ ஸா பார்த தாமஸீ ॥ 35 ॥
- யயா (yayā)by which
- ஸ்வப்நம் (svapnaṃ)sleep
- பயம் (bhayaṃ)fear
- ஶோகம் (śokaṃ)grief
- விஷாதம் (viṣādaṃ)depression
- மதம் (madam)arrogance
- ஏவ (eva)also
- ச (ca)and
- ந (na)not
- விமுஞ்சதி (vimuñcati)abandons
- துர்மேதா (durmedhā)stupid man (dur:bad | medhā:intellect)
- த்ரு'திஃ (dhṛtiḥ)fortitude
- ஸா (sā)that
- பார்த (pārtha)O Partha
- தாமஸீ (tāmasī)tamasic
அப்யாஸாத்ரமதே யத்ர துஃகாந்தம் ச நிகச்சதி ॥ 36 ॥
- ஸுகம் (sukhaṃ)pleasure
- து (tu)but
- இதாநீம் (idānīm)now
- த்ரிவிதம் (trividhaṃ)three-fold
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)hear
- மே (me)from me
- பரதர்ஷப (bharatarṣabha)O best among Bharatas (bharata:Bharata | ṛṣabha:best)
- அப்யாஸாத் (abhyāsāt)by practice
- ரமதே (ramate)rejoices
- யத்ர (yatra)where
- துஃகாந்தம் (duḥkhāntaṃ)end-of-pain (duḥkha:pain | antaṃ:end)
- ச (ca)and
- நிகச்சதி (nigacchati)comes to
தத்ஸுகம் ஸாத்த்விகம் ப்ரோக்தமாத்மபுத்திப்ரஸாதஜம் ॥ 37 ॥
- யத் (yat)that which
- தத் (tat)that
- அக்ரே (agre)at first
- விஷமிவ (viṣamiva)like poison (viṣam:poison | iva:like)
- பரிணாமே (pariṇāme)in the end
- அம்ரு'தோபமம் (amṛtopamam)like nectar (amṛta:nectar | upamam:like)
- தத் (tat)that
- ஸுகம் (sukhaṃ)pleasure
- ஸாத்த்விகம் (sāttvikaṃ)sattvic
- ப்ரோக்தம் (proktam)declared
- ஆத்மபுத்திப்ரஸாதஜம் (ātmabuddhiprasādajam)born of self-realisation (ātma:self | buddhi:intellect | prasāda:purity | jam:born of)
பரிணாமே விஷமிவ தத்ஸுகம் ராஜஸம் ஸ்ம்ரு'தம் ॥ 38 ॥
- விஷய (viṣaya)objects
- இந்த்ரிய (indriya)sense-organs
- ஸம்யோகாத் (saṃyogāt)from the contact
- யத் (yat)which
- தத் (tat)that
- அக்ரே (agre)at first
- அம்ரு'தோபமம் (amṛtopamam)like nectar (amṛta:nectar | upamam:like)
- பரிணாமே (pariṇāme)in the end
- விஷமிவ (viṣamiva)like poison (viṣa:poison | iva:like)
- தத் (tat)that
- ஸுகம் (sukhaṃ)pleasure
- ராஜஸம் (rājasaṃ)passionate
- ஸ்ம்ரு'தம் (smṛtam)is declared
நித்ராலஸ்யப்ரமாதோத்தம் தத்தாமஸமுதாஹ்ரு'தம் ॥ 39 ॥
- யத் (yat)which
- அக்ரே (agre)at first
- ச (ca)and
- அநுபந்தே (anubandhe)in the sequel
- ச (ca)and
- ஸுகம் (sukham)pleasure
- மோஹநம் (mohanam)deluding
- ஆத்மநஃ (ātmanaḥ)of the Self
- நித்ராலஸ்யப்ரமாதோத்தம் (nidrālasyapramādottham)arising from sleep, indolence, heedlessness (nidrā:sleep | ālasya:indolence | pramāda:heedlessness | uttham:arising from)
- தத் (tat)that
- தாமஸம் (tāmasam)tamasic
- உதாஹ்ரு'தம் (udāhṛtam)is declared
ஸத்த்வம் ப்ரக்ரு'திஜைர்முக்தம் யதேபிஃ ஸ்யாத்த்ரிபிர்குணைஃ ॥ 40 ॥
- ந (na)not
- தத் (tat)that
- அஸ்தி (asti)exists
- ப்ரு'திவ்யாம் (pṛthivyāṃ)on earth
- வா (vā)or
- திவி (divi)in heaven
- தேவேஷு (deveṣu)among the devas
- வா (vā)or
- புநஃ (punaḥ)again
- ஸத்த்வம் (sattvaṃ)being
- ப்ரக்ரு'திஜைஃ (prakṛtijaiḥ)born of prakriti (prakṛti:prakriti | jaiḥ:born of)
- முக்தம் (muktaṃ)liberated
- யத் (yad)which
- ஏபிஃ (ebhiḥ)from these
- ஸ்யாத் (syāt)would be
- த்ரிபிஃ (tribhiḥ)by three
- குணைஃ (guṇaiḥ)qualities
கர்மாணி ப்ரவிபக்தாநி ஸ்வபாவப்ரபவைர்குணைஃ ॥ 41 ॥
- ப்ராஹ்மணக்ஷத்ரியவிஶாம் (brāhmaṇakṣatriyaviśām)of Brahmanas, Kshatriyas, and Vaishyas (brāhmaṇa:Brahmanas | kṣatriya:Kshatriyas | viśām:of Vaishyas)
- ஶூத்ராணாம் (śūdrāṇām)of Shudras
- ச (ca)and
- பரந்தப (parantapa)O Parantapa
- கர்மாணி (karmāṇi)duties
- ப்ரவிபக்தாநி (pravibhaktāni)are distributed
- ஸ்வபாவப்ரபவைஃ (svabhāvaprabhavaiḥ)born of their own nature (svabhāva:own nature | prabhavaiḥ:born of)
- குணைஃ (guṇaiḥ)by qualities
ஜ்ஞாநம் விஜ்ஞாநமாஸ்திக்யம் ப்ரஹ்மகர்ம ஸ்வபாவஜம் ॥ 42 ॥
- ஶமஃ (śamaḥ)serenity
- தமஃ (damaḥ)self-restraint
- தபஃ (tapaḥ)austerity
- ஶௌசம் (śaucam)purity
- க்ஷாந்திஃ (kṣāntiḥ)forgiveness
- ஆர்ஜவம் (ārjavam)uprightness
- ஏவ (eva)also
- ச (ca)and
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- விஜ்ஞாநம் (vijñānam)realisation
- ஆஸ்திக்யம் (āstikyam)belief-in-God
- ப்ரஹ்மகர்ம (brahmakarma)duties of the Brahmanas (brahma:Brahmanas | karma:duties)
- ஸ்வபாவஜம் (svabhāvajam)born of nature (sva:own | bhāva:nature | jam:born of)
தாநமீஶ்வரபாவஶ்ச க்ஷாத்ரம் கர்ம ஸ்வபாவஜம் ॥ 43 ॥
- ஶௌர்யம் (śauryam)prowess
- தேஜஃ (tejaḥ)splendour
- த்ரு'திஃ (dhṛtiḥ)firmness
- தாக்ஷ்யம் (dākṣyam)dexterity
- யுத்தே (yuddhe)in battle
- ச (ca)and
- அபி (api)also
- அபலாயநம் (apalāyanam)not fleeing
- தாநம் (dānam)generosity
- ஈஶ்வரபாவஃ (īśvarabhāvaḥ)lordliness (īśvara:lord | bhāvaḥ:state of being)
- ச (ca)and
- க்ஷாத்ரம் (kṣātram)of the Kshatriyas
- கர்ம (karma)duty
- ஸ்வபாவஜம் (svabhāvajam)born of nature (sva:own | bhāva:nature | jam:born)
பரிசர்யாத்மகம் கர்ம ஶூத்ரஸ்யாபி ஸ்வபாவஜம் ॥ 44 ॥
- க்ரு'ஷி (kṛṣi)agriculture
- கௌரக்ஷ்ய (gaurakṣya)cattle-rearing
- வாணிஜ்யம் (vāṇijyaṃ)trade
- வைஶ்யகர்ம (vaiśyakarma)duty of the Vaishyas (vaiśya:Vaishyas | karma:duty)
- ஸ்வபாவஜம் (svabhāvajam)born of nature (sva:own | bhāva:nature | jam:born of)
- பரிசர்யாத்மகம் (paricaryātmakaṃ)service-oriented (paricaryā:service | ātmakaṃ:oriented)
- கர்ம (karma)duty
- ஶூத்ரஸ்ய (śūdrasya)of the Shudras
- அபி (api)also
- ஸ்வபாவஜம் (svabhāvajam)born of nature (sva:own | bhāva:nature | jam:born of)
ஸ்வகர்மநிரதஃ ஸித்திம் யதா விந்ததி தச்ச்ரு'ணு ॥ 45 ॥
- ஸ்வே (sve)own
- ஸ்வே (sve)own
- கர்மணி (karmaṇi)in duty
- அபிரதஃ (abhirataḥ)devoted
- ஸம்ஸித்திம் (saṃsiddhim)perfection
- லபதே (labhate)attains
- நரஃ (naraḥ)man
- ஸ்வகர்மநிரதஃ (svakarmanirataḥ)engaged in own duty (sva:own | karma:duty | nirataḥ:engaged)
- ஸித்திம் (siddhiṃ)perfection
- யதா (yathā)how
- விந்ததி (vindati)attains
- தத் (tat)that
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)listen
ஸ்வகர்மணா தமப்யர்ச்ய ஸித்திம் விந்ததி மாநவஃ ॥ 46 ॥
- யதஃ (yataḥ)from whom
- ப்ரவ்ரு'த்திஃ (pravṛttiḥ)evolution
- பூதாநாம் (bhūtānām)of beings
- யேந (yena)by whom
- ஸர்வம் (sarvam)all
- இதம் (idam)this
- ததம் (tatam)pervaded
- ஸ்வகர்மணா (svakarmaṇā)with one's own duty (sva:own | karmaṇā:with duty)
- தம் (tam)him
- அப்யர்ச்ய (abhyarcya)worshipping
- ஸித்திம் (siddhim)perfection
- விந்ததி (vindati)attains
- மாநவஃ (mānavaḥ)man
ஸ்வபாவநியதம் கர்ம குர்வந்நாப்நோதி கில்பிஷம் ॥ 47 ॥
- ஶ்ரேயாந் (śreyān)better
- ஸ்வதர்மஃ (svadharmaḥ)one's own duty (sva:own | dharmaḥ:duty)
- விகுணஃ (viguṇaḥ)destitute of merits
- பரதர்மாத் (paradharmāt)than the duty of another (para:another | dharmāt:than duty)
- ஸ்வநுஷ்டிதாத் (svanuṣṭhitāt)well-performed (su:well | anuṣṭhitāt:performed)
- ஸ்வபாவநியதம் (svabhāvaniyataṃ)ordained by own nature (svabhāva:own nature | niyatam:ordained)
- கர்ம (karma)duty
- குர்வந் (kurvan)doing
- ந (na)not
- ஆப்நோதி (āpnoti)incurs
- கில்பிஷம் (kilbiṣam)sin
ஸர்வாரம்பா ஹி தோஷேண தூமேநாக்நிரிவாவ்ரு'தாஃ ॥ 48 ॥
- ஸஹஜம் (sahajam)natural
- கர்ம (karma)duty
- கௌந்தேய (kaunteya)O son of Kunti
- ஸதோஷம் (sadoṣam)with faults
- அபி (api)even
- ந (na)not
- த்யஜேத் (tyajet)should abandon
- ஸர்வாரம்பாஃ (sarvārambhāḥ)all undertakings (sarva:all | ārambhāḥ:undertakings)
- ஹி (hi)indeed
- தோஷேண (doṣeṇa)by faults
- தூமேந (dhūmena)by smoke
- அக்நிஃ (agniḥ)fire
- இவ (iva)like
- ஆவ்ரு'தாஃ (āvṛtāḥ)enveloped
நைஷ்கர்ம்யஸித்திம் பரமாம் ஸந்ந்யாஸேநாதிகச்சதி ॥ 49 ॥
- அஸக்தபுத்திஃ (asaktabuddhiḥ)unattached intellect (asakta:unattached | buddhiḥ:intellect)
- ஸர்வத்ர (sarvatra)everywhere
- ஜிதாத்மா (jitātmā)self-conquered (jita:conquered | ātmā:self)
- விகதஸ்ப்ரு'ஹஃ (vigataspṛhaḥ)desireless (vigata:gone away | spṛhaḥ:desire)
- நைஷ்கர்ம்யஸித்திம் (naiṣkarmyasiddhiṃ)state of inaction (naiṣkarmya:inaction | siddhiṃ:attainment)
- பரமாம் (paramāṃ)supreme
- ஸம்ந்யாஸேந (saṃnyāsena)by renunciation
- அதிகச்சதி (adhigacchati)attains
ஸமாஸேநைவ கௌந்தேய நிஷ்டா ஜ்ஞாநஸ்ய யா பரா ॥ 50 ॥
- ஸித்திம் (siddhiṃ)perfection
- ப்ராப்தஃ (prāptaḥ)attained
- யதா (yathā)as
- ப்ரஹ்ம (brahma)Brahman
- ததா (tathā)so
- ஆப்நோதி (āpnoti)reaches
- நிபோத (nibodha)learn
- மே (me)from me
- ஸமாஸேந (samāsena)briefly
- ஏவ (eva)indeed
- கௌந்தேய (kaunteya)O son of Kunti
- நிஷ்டா (niṣṭhā)state
- ஜ்ஞாநஸ்ய (jñānasya)of knowledge
- யா (yā)which
- பரா (parā)supreme
ஶப்தாதீந்விஷயாம்ஸ்த்யக்த்வா ராகத்வேஷௌ வ்யுதஸ்ய ச ॥ 51 ॥
- புத்த்யா (buddhyā)with intellect
- விஶுத்தயா (viśuddhayā)pure
- யுக்தஃ (yuktaḥ)endowed
- த்ரு'த்யா (dhṛtyā)by firmness
- ஆத்மாநம் (ātmānam)the self
- நியம்ய (niyamya)controlling
- ச (ca)and
- ஶப்தாதீந் (śabdādīn)sound and other objects (śabda:sound | ādīn:and others)
- விஷயாந் (viṣayān)objects
- த்யக்த்வா (tyaktvā)relinquishing
- ராகத்வேஷௌ (rāgadveṣau)attraction and hatred (rāga:attraction | dveṣa:hatred)
- வ்யுதஸ்ய (vyudasya)abandoning
- ச (ca)and
த்யாநயோகபரோ நித்யம் வைராக்யம் ஸமுபாஶ்ரிதஃ ॥ 52 ॥
- விவிக்தஸேவீ (viviktasevī)dwelling in solitude (vivikta:solitude | sevī:dwelling)
- லக்வாஶீ (laghvāśī)eating but little (laghu:little | āśī:eating)
- யதவாக்காயமாநஸஃ (yatavākkāyamānasaḥ)speech, body and mind subdued (yata:subdued | vāk:speech | kāya:body | mānasaḥ:mind)
- த்யாநயோகபரோ (dhyānayogaparo)engaged in meditation (dhyāna:meditation | yoga:union | paraḥ:engaged in)
- நித்யம் (nityaṃ)always
- வைராக்யம் (vairāgyaṃ)dispassion
- ஸமுபாஶ்ரிதஃ (samupāśritaḥ)taking refuge in
விமுச்ய நிர்மமஃ ஶாந்தோ ப்ரஹ்மபூயாய கல்பதே ॥ 53 ॥
- அஹங்காரம் (ahaṅkāraṃ)egoism
- பலம் (balaṃ)power
- தர்பம் (darpaṃ)arrogance
- காமம் (kāmaṃ)desire
- க்ரோதம் (krodhaṃ)anger
- பரிக்ரஹம் (parigraham)aggrandisement
- விமுச்ய (vimucya)having abandoned
- நிர்மமஃ (nirmamaḥ)freed from mine
- ஶாந்தஃ (śāntaḥ)peaceful
- ப்ரஹ்மபூயாய (brahmabhūyāya)to become Brahman (brahma:Brahman | bhūyāya:to become)
- கல்பதே (kalpate)is fit
ஸமஃ ஸர்வேஷு பூதேஷு மத்பக்திம் லபதே பராம் ॥ 54 ॥
- ப்ரஹ்மபூதஃ (brahmabhūtaḥ)becoming Brahman (brahma:Brahman | bhūtaḥ:becoming)
- ப்ரஸந்நாத்மா (prasannātmā)serene in the Self (prasanna:serene | ātmā:Self)
- ந (na)not
- ஶோசதி (śocati)grieves
- ந (na)not
- காங்க்ஷதி (kāṅkṣati)desires
- ஸமஃ (samaḥ)same
- ஸர்வேஷு (sarveṣu)to all
- பூதேஷு (bhūteṣu)beings
- மத்பக்திம் (madbhaktiṃ)devotion towards Me (mad:towards Me | bhaktiṃ:devotion)
- லபதே (labhate)obtains
- பராம் (parām)supreme
ததோ மாம் தத்த்வதோ ஜ்ஞாத்வா விஶதே ததநந்தரம் ॥ 55 ॥
- பக்த்யா (bhaktyā)by devotion
- மாம் (mām)Me
- அபிஜாநாதி (abhijānāti)knows
- யாவாந் (yāvān)what
- யஃ (yaḥ)who
- ச (ca)and
- அஸ்மி (asmi)I am
- தத்த்வதஃ (tattvataḥ)in essence
- ததஃ (tataḥ)then
- மாம் (mām)Me
- தத்த்வதஃ (tattvataḥ)in essence
- ஜ்ஞாத்வா (jñātvā)having known
- விஶதே (viśate)enters
- ததநந்தரம் (tadanantaram)thereafter (tad:that | anantaram:after)
மத்ப்ரஸாதாதவாப்நோதி ஶாஶ்வதம் பதமவ்யயம் ॥ 56 ॥
- ஸர்வகர்மாணி (sarvakarmāṇi)all actions (sarva:all | karmāṇi:actions)
- அபி (api)even
- ஸதா (sadā)always
- குர்வாணஃ (kurvāṇaḥ)doing
- மத்வ்யபாஶ்ரயஃ (madvyapāśrayaḥ)taking refuge in Me (mad:in Me | vyapāśrayaḥ:taking refuge)
- மத்ப்ரஸாதாத் (matprasādāt)by My grace (mat:My | prasādāt:by grace)
- அவாப்நோதி (avāpnoti)he obtains
- ஶாஶ்வதம் (śāśvataṃ)eternal
- பதம் (padam)state
- அவ்யயம் (avyayam)indestructible
புத்தியோகமுபாஶ்ரித்ய மச்சித்தஃ ஸததம் பவ ॥ 57 ॥
- சேதஸா (cetasā)with the mind
- ஸர்வகர்மாணி (sarvakarmāṇi)all actions (sarva:all | karmāṇi:actions)
- மயி (mayi)in Me
- ஸம்ந்யஸ்ய (saṃnyasya)renouncing
- மத்பரஃ (matparaḥ)having Me as the goal (mat:Me | paraḥ:goal)
- புத்தியோகம் (buddhiyogam)YOGA of discrimination (buddhi:discrimination | yogam:YOGA)
- உபாஶ்ரித்ய (upāśritya)resorting to
- மச்சித்தஃ (maccittaḥ)mind in Me (mat:Me | cittaḥ:mind)
- ஸததம் (satataṃ)ever
- பவ (bhava)become
அத சேத்த்வமஹங்காராந்ந ஶ்ரோஷ்யஸி விநங்க்ஷ்யஸி ॥ 58 ॥
- மச்சித்தஃ (maccittaḥ)mind fixed on Me (mat:Me | cittaḥ:mind fixed)
- ஸர்வதுர்காணி (sarvadurgāṇi)all obstacles (sarva:all | durgāṇi:obstacles)
- மத்ப்ரஸாதாத் (matprasādāt)by My grace (mat:My | prasādāt:by grace)
- தரிஷ்யஸி (tariṣyasi)you shall overcome
- அத (atha)but
- சேத் (cet)if
- த்வம் (tvam)you
- அஹங்காராத் (ahaṅkārāt)from egoism
- ந (na)not
- ஶ்ரோஷ்யஸி (śroṣyasi)you will hear
- விநங்க்ஷ்யஸி (vinaṅkṣyasi)you shall perish
மித்யைஷ வ்யவஸாயஸ்தே ப்ரக்ரு'திஸ்த்வாம் நியோக்ஷ்யதி ॥ 59 ॥
- யத் (yat)if
- அஹங்காரம் (ahaṅkāram)egoism
- ஆஶ்ரித்ய (āśritya)relying on
- ந (na)not
- யோத்ஸ்ய (yotsya)will fight
- இதி (iti)thus
- மந்யஸே (manyase)you think
- மித்யா (mithyā)vain
- ஏஷ (eṣa)this
- வ்யவஸாயஃ (vyavasāyaḥ)resolve
- தே (te)your
- ப்ரக்ரு'திஃ (prakṛtiḥ)nature
- த்வாம் (tvām)you
- நியோக்ஷ்யதி (niyokṣyati)will compel
கர்தும் நேச்சஸி யந்மோஹாத்கரிஷ்யஸ்யவஶோ'பி தத் ॥ 60 ॥
- ஸ்வபாவஜேந (svabhāvajena)born of nature (svabhāva:nature | jena:born of)
- கௌந்தேய (kaunteya)O son of Kunti
- நிபத்தஃ (nibaddhaḥ)bound
- ஸ்வேந (svena)by your own
- கர்மணா (karmaṇā)by action
- கர்தும் (kartum)to do
- ந (na)not
- இச்சஸி (icchasi)you wish
- யத் (yat)which
- மோஹாத் (mohāt)through delusion
- கரிஷ்யஸி (kariṣyasi)you shall do
- அவஶஃ (avaśaḥ)helplessly
- அபி (api)even
- தத் (tat)that
ப்ராமயந்ஸர்வபூதாநி யந்த்ராரூடாநி மாயயா ॥ 61 ॥
- ஈஶ்வரஃ (īśvaraḥ)the Lord
- ஸர்வபூதாநாம் (sarvabhūtānāṃ)of all beings (sarva:all | bhūtānāṃ:of beings)
- ஹ்ரு'த்தேஶே (hṛddeśe)in the heart (hṛd:heart | deśe:in the place)
- அர்ஜுந (arjuna)O Arjuna
- திஷ்டதி (tiṣṭhati)dwells
- ப்ராமயந் (bhrāmayan)causing to revolve
- ஸர்வபூதாநி (sarvabhūtāni)all beings (sarva:all | bhūtāni:beings)
- யந்த்ராரூடாநி (yantrārūḍhāni)mounted on a machine (yantra:machine | ārūḍhāni:mounted)
- மாயயா (māyayā)by illusive power
தத்ப்ரஸாதாத்பராம் ஶாந்திம் ஸ்தாநம் ப்ராப்ஸ்யஸி ஶாஶ்வதம் ॥ 62 ॥
- தமேவ (tameva)unto Him
- ஶரணம் (śaraṇam)refuge
- கச்ச (gaccha)go
- ஸர்வபாவேந (sarvabhāvena)with all your being (sarva:all | bhāvena:with being)
- பாரத (bhārata)O Bharata
- தத்ப்ரஸாதாத் (tatprasādāt)by His grace (tat:His | prasādāt:by grace)
- பராம் (parām)supreme
- ஶாந்திம் (śāntim)peace
- ஸ்தாநம் (sthānam)abode
- ப்ராப்ஸ்யஸி (prāpsyasi)you shall obtain
- ஶாஶ்வதம் (śāśvatam)eternal
விம்ரு'ஶ்யைததஶேஷேண யதேச்சஸி ததா குரு ॥ 63 ॥
- இதி (iti)thus
- தே (te)to you
- ஜ்ஞாநம் (jñānam)knowledge
- ஆக்யாதம் (ākhyātam)declared
- குஹ்யாத்குஹ்யதரம் (guhyādguhyataraṃ)more secret than secret (guhyāt:than secret | guhyataraṃ:more secret)
- மயா (mayā)by me
- விம்ரு'ஶ்ய (vimṛśya)reflecting
- ஏதத் (etat)this
- அஶேஷேண (aśeṣeṇa)fully
- யதா (yathā)as
- இச்சஸி (icchasi)you choose
- ததா (tathā)so
- குரு (kuru)do
இஷ்டோ'ஸி மே த்ரு'டமிதி ததோ வக்ஷ்யாமி தே ஹிதம் ॥ 64 ॥
- ஸர்வகுஹ்யதமம் (sarvaguhyatamam)most secret of all (sarva:all | guhyatamam:most secret)
- பூயஃ (bhūyaḥ)again
- ஶ்ரு'ணு (śṛṇu)hear
- மே (me)my
- பரமம் (paramam)supreme
- வசஃ (vacaḥ)word
- இஷ்டஃ (iṣṭaḥ)beloved
- அஸி (asi)you are
- மே (me)to me
- த்ரு'டம் (dṛḍham)firmly
- இதி (iti)thus
- ததஃ (tataḥ)therefore
- வக்ஷ்யாமி (vakṣyāmi)I will tell
- தே (te)to you
- ஹிதம் (hitam)good
மாமேவைஷ்யஸி ஸத்யம் தே ப்ரதிஜாநே ப்ரியோ'ஸி மே ॥ 65 ॥
- மந்மநா (manmanā)fix your mind on Me (mat:Me | manā:mind)
- பவ (bhava)become
- மத்பக்தஃ (madbhaktaḥ)My devotee (mat:My | bhaktaḥ:devotee)
- மத்யாஜீ (madyājī)sacrifice for Me (mat:Me | yājī:sacrificer)
- மாம் (mām)Me
- நமஸ்குரு (namaskuru)bow down
- மாம் (mām)Me
- ஏவ (eva)only
- ஏஷ்யஸி (eṣyasi)you shall come
- ஸத்யம் (satyaṃ)truly
- தே (te)to you
- ப்ரதிஜாநே (pratijāne)I promise
- ப்ரியஃ (priyaḥ)dear
- அஸி (asi)are
- மே (me)to Me
அஹம் த்வா ஸர்வபாபேப்யோ மோக்ஷயிஷ்யாமி மா ஶுசஃ ॥ 66 ॥
- ஸர்வதர்மாந் (sarvadharmān)all duties (sarva:all | dharmān:duties)
- பரித்யஜ்ய (parityajya)abandoning
- மாம் (mām)me
- ஏகம் (ekaṃ)alone
- ஶரணம் (śaraṇaṃ)refuge
- வ்ரஜ (vraja)go
- அஹம் (aham)I
- த்வா (tvā)you
- ஸர்வபாபேப்யஃ (sarvapāpebhyaḥ)from all sins (sarva:all | pāpebhyaḥ:from sins)
- மோக்ஷயிஷ்யாமி (mokṣayiṣyāmi)will liberate
- மா (mā)do not
- ஶுசஃ (śucaḥ)grieve
ந சாஶுஶ்ரூஷவே வாச்யம் ந ச மாம் யோ'ப்யஸூயதி ॥ 67 ॥
- இதம் (idaṃ)this
- தே (te)to you
- ந (na)not
- அதபஸ்காய (atapaskāya)to one devoid of austerities
- ந (na)not
- அபக்தாய (abhaktāya)to one devoid of devotion
- கதாசந (kadācana)ever
- ந (na)not
- ச (ca)and
- அஶுஶ்ரூஷவே (aśuśrūṣave)to one who does not listen
- வாச்யம் (vācyam)to be spoken
- ந (na)not
- ச (ca)and
- மாம் (mām)Me
- யஃ (yaḥ)who
- அப்யஸூயதி (abhyasūyati)cavils
பக்திம் மயி பராம் க்ரு'த்வா மாமேவைஷ்யத்யஸம்ஶயஃ ॥ 68 ॥
- ய (ya)who
- இதம் (idaṃ)this
- பரமம் (paramaṃ)supreme
- குஹ்யம் (guhyaṃ)secret
- மத்பக்தேஷு (madbhakteṣu)to My devotees (mad:My | bhakteṣu:to devotees)
- அபிதாஸ்யதி (abhidhāsyati)will teach
- பக்திம் (bhaktiṃ)devotion
- மயி (mayi)in Me
- பராம் (parāṃ)supreme
- க்ரு'த்வா (kṛtvā)having done
- மாம் (mām)Me
- ஏவ (eva)certainly
- ஏஷ்யதி (eṣyati)will come
- அஸம்ஶயஃ (asaṃśayaḥ)without doubt
பவிதா ந ச மே தஸ்மாதந்யஃ ப்ரியதரோ புவி ॥ 69 ॥
- ந (na)not
- ச (ca)and
- தஸ்மாத் (tasmāt)than him
- மநுஷ்யேஷு (manuṣyeṣu)among men
- கஶ்சித் (kaścit)anyone
- மே (me)to me
- ப்ரியக்ரு'த்தமஃ (priyakṛttamaḥ)dearer service (priya:dear | kṛttamaḥ:service)
- பவிதா (bhavitā)shall be
- ந (na)not
- ச (ca)and
- மே (me)to me
- தஸ்மாத் (tasmāt)than him
- அந்யஃ (anyaḥ)another
- ப்ரியதரஃ (priyataro)dearer
- புவி (bhuvi)on earth
ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந தேநாஹமிஷ்டஃ ஸ்யாமிதி மே மதிஃ ॥ 70 ॥
- அத்யேஷ்யதே (adhyeṣyate)will study
- ச (ca)and
- யஃ (yaḥ)who
- இமம் (imaṃ)this
- தர்ம்யம் (dharmyam)sacred
- ஸம்வாதம் (saṃvādam)dialogue
- ஆவயோஃ (āvayoḥ)of ours
- ஜ்ஞாநயஜ்ஞேந (jñānayajñena)by the sacrifice of wisdom (jñāna:wisdom | yajñena:by the sacrifice)
- தேந (tena)by him
- அஹம் (aham)I
- இஷ்டஃ (iṣṭaḥ)worshipped
- ஸ்யாம் (syām)shall be
- இதி (iti)thus
- மே (me)my
- மதிஃ (matiḥ)conviction
ஸோ'பி முக்தஃ ஶுபாஂல்லோகாந்ப்ராப்நுயாத்புண்யகர்மணாம் ॥ 71 ॥
- ஶ்ரத்தாவாந் (śraddhāvān)full of faith (śraddhā:faith | vān:possessing)
- அநஸூயஃ (anasūyaḥ)free from malice (an:not | asūyaḥ:malice)
- ச (ca)and
- ஶ்ரு'ணுயாத் (śṛṇuyāt)may hear
- அபி (api)also
- யஃ (yaḥ)who
- நரஃ (naraḥ)man
- ஸஃ (saḥ)he
- அபி (api)also
- முக்தஃ (muktaḥ)liberated
- ஶுபாந் (śubhān)auspicious
- லோகாந் (lokān)worlds
- ப்ராப்நுயாத் (prāpnuyāt)shall attain
- புண்யகர்மணாம் (puṇyakarmaṇām)of righteous deeds (puṇya:righteous | karmaṇām:of deeds)
கச்சிதஜ்ஞாநஸம்மோஹஃ ப்ரநஷ்டஸ்தே தநஞ்ஜய ॥ 72 ॥
- கச்சித் (kaccit)whether
- ஏதத் (etat)this
- ஶ்ருதம் (śrutam)heard
- பார்த (pārtha)O son of Pritha
- த்வயா (tvayā)by you
- ஏகாக்ரேண (ekāgreṇa)with single-pointed (eka:one | agreṇa:pointed)
- சேதஸா (cetasā)mind
- கச்சித் (kaccit)whether
- அஜ்ஞாநஸம்மோஹஃ (ajñānasammohaḥ)ignorance-caused distraction (ajñāna:ignorance | sammohah:distraction)
- ப்ரநஷ்டஃ (pranaṣṭaḥ)dispelled
- தே (te)your
- தநஞ்ஜய (dhanañjaya)O Dhananjaya
ஸ்திதோ'ஸ்மி கதஸந்தேஹஃ கரிஷ்யே வசநம் தவ ॥ 73 ॥
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
- உவாச (uvāca)said
- நஷ்டஃ (naṣṭaḥ)destroyed
- மோஹஃ (mohaḥ)delusion
- ஸ்ம்ரு'திஃ (smṛtiḥ)memory
- லப்தா (labdhā)gained
- த்வத்-ப்ரஸாதாத் (tvat-prasādāt)through your grace (tvat:your | prasādāt:through grace)
- மயா (mayā)by me
- அச்யுத (acyuta)O Achyuta
- ஸ்திதஃ (sthitaḥ)firm
- அஸ்மி (asmi)I am
- கத-ஸந்தேஹஃ (gata-sandehaḥ)doubts are gone (gata:gone | sandehaḥ:doubts)
- கரிஷ்யே (kariṣye)I will do
- வசநம் (vacanaṃ)word
- தவ (tava)your
ஸம்வாதமிமமஶ்ரௌஷமத்புதம் ரோமஹர்ஷணம் ॥ 74 ॥
- ஸஞ்ஜய (sañjaya)Sanjaya
- உவாச (uvāca)said
- இதி (iti)thus
- அஹம் (aham)I
- வாஸுதேவஸ்ய (vāsudevasya)of Vaasudeva
- பார்தஸ்ய (pārthasya)of Paartha
- ச (ca)and
- மஹாத்மநஃ (mahātmanaḥ)of the high-souled
- ஸம்வாதம் (saṃvādam)dialogue
- இமம் (imam)this
- அஶ்ரௌஷம் (aśrauṣam)heard
- அத்புதம் (adbhutam)wonderful
- ரோமஹர்ஷணம் (romaharṣaṇam)causing hair to stand (roma:hair | harṣaṇam:causing to stand)
யோகம் யோகேஶ்வராத்க்ரு'ஷ்ணாத்ஸாக்ஷாத்கதயதஃ ஸ்வயம் ॥ 75 ॥
- வ்யாஸப்ரஸாதாத் (vyāsaprasādāt)by Vyasa's grace (vyāsa:Vyasa | prasādāt:by grace)
- ஶ்ருதவாந் (śrutavān)have heard
- ஏதத் (etat)this
- குஹ்யம் (guhyam)secret
- அஹம் (aham)I
- பரம் (param)supreme
- யோகம் (yogam)YOGA
- யோகேஶ்வராத் (yogeśvarāt)from the Lord of YOGA (yoga:YOGA | īśvarāt:from the Lord)
- க்ரு'ஷ்ணாத் (kṛṣṇāt)from Krishna
- ஸாக்ஷாத் (sākṣāt)directly
- கதயதஃ (kathayataḥ)declaring
- ஸ்வயம் (svayam)Himself
கேஶவார்ஜுநயோஃ புண்யம் ஹ்ரு'ஷ்யாமி ச முஹுர்முஹுஃ ॥ 76 ॥
- ராஜந் (rājan)O King
- ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய (saṃsmṛtya)remembering
- ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய (saṃsmṛtya)remembering
- ஸம்வாதம் (saṃvādam)dialogue
- இமம் (imam)this
- அத்புதம் (adbhutam)wonderful
- கேஶவ-அர்ஜுநயோஃ (keśava-arjunayoḥ)between Keshava and Arjuna (keśava:Keshava | arjunayoḥ:of Arjuna)
- புண்யம் (puṇyam)holy
- ஹ்ரு'ஷ்யாமி (hṛṣyāmi)I rejoice
- ச (ca)and
- முஹுஃ-முஹுஃ (muhuḥ-muhuḥ)again and again (muhuḥ:again | muhuḥ:again)
விஸ்மயோ மே மஹாந்ராஜந்ஹ்ரு'ஷ்யாமி ச புநஃ புநஃ ॥ 77 ॥
- தத் (tat)that
- ச (ca)and
- ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய (saṃsmṛtya)remembering
- ஸம்ஸ்ம்ரு'த்ய (saṃsmṛtya)remembering
- ரூபம் (rūpam)form
- அத்யத்புதம் (atyadbhutam)most wonderful
- ஹரேஃ (hareḥ)of Hari
- விஸ்மயஃ (vismayaḥ)wonder
- மே (me)my
- மஹாந் (mahān)great
- ராஜந் (rājan)O king
- ஹ்ரு'ஷ்யாமி (hṛṣyāmi)I rejoice
- ச (ca)and
- புநஃ (punaḥ)again
- புநஃ (punaḥ)again
தத்ர ஶ்ரீர்விஜயோ பூதிர்த்ருவா நீதிர்மதிர்மம ॥ 78 ॥
- யத்ர (yatra)where
- யோகேஶ்வரஃ (yogeśvaraḥ)Lord of Yoga (yoga:yoga | īśvaraḥ:lord)
- க்ரு'ஷ்ணஃ (kṛṣṇaḥ)Krishna
- யத்ர (yatra)where
- பார்தஃ (pārthaḥ)son of Pritha
- தநுர்தரஃ (dhanurdharaḥ)archer (dhanus:bow | dharaḥ:holder)
- தத்ர (tatra)there
- ஶ்ரீஃ (śrīḥ)prosperity
- விஜயஃ (vijayaḥ)victory
- பூதிஃ (bhūtiḥ)happiness
- த்ருவா (dhruvā)firm
- நீதிஃ (nītiḥ)policy
- மதிஃ (matiḥ)conviction
- மம (mama)my
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே மோக்ஷஸந்ந்யாஸயோகோ நாமாஷ்டாதஶோ'த்யாயஃ ॥ 18 ॥
