Lord Ganesha

śrī gaṇeśa hṛdayam

(Sri Ganesa Hrdayam in English (IAST))

Also known as ganesha hrudayam · shri ganesa hrdayam · shree ganesa hrdayam

A heart of Ganesha from the Mudgala Purana, spoken by Shiva, and its closing verse says what kind of text it is: the heart of the seventy-three names, given together with the meaning of each, so that whoever understands them becomes of the nature of the supreme brahman. It is a glossary as much as a hymn. Its apparatus is unusual in what it picks — Shambhu for the seer, various metres rather than one, Ganesha as the lord of his own bliss for the deity, gam for the seed, and for the power the feminine form of knowledge itself; the pin is nada, sound. What follows works name by name with each sense unfolded, and the whole is offered as the thing that gives every accomplishment and brings peace quickly to whoever practises it.

Reading depth
Lyrics
atha śrī gaṇeśa hṛdayam
śiva uvāca|
gaṇeśahṛdayaṃ vakṣye sarvasiddhipradāyakam |
sādhakāya mahābhāgāḥ śīghreṇa śāntidaṃ param || 1 ||
viniyogaḥ |
asya śrīgaṇeśahṛdayastotramantrasya śambhurṛṣiḥ | nānāvidhāni chandāṃsi |
śrīmatsvānandeśo gaṇeśo devatā | gamiti bījam | jñānātmikā śaktiḥ | nādaḥ kīlakam |
śrīgaṇapatiprītyarthamabhīṣṭasiddhyarthaṃ jape viniyogaḥ | gāṃ gīmiti nyāsaḥ |
dhyānam |
sindūrābhaṃ trinetraṃ pṛthutarajaṭharaṃ raktavastrāvṛtaṃ taṃ
pāśaṃ caivāṅkuśaṃ vai radanamabhayadaṃ pāṇibhiḥ sandadhānam ||
siddhyā buddhyā ca śliṣṭaṃ gajavadanamahaṃ cintaye hyekadantaṃ
nānābhūṣābhirāmaṃ nijajanasukhadaṃ nābhiśeṣaṃ gaṇeśam || 2 ||
stotram |
oṃ gaṇeśamekadantaṃ ca cintāmaṇiṃ vināyakam |
ḍhuṇḍhirājaṃ mayūreśaṃ lambodaraṃ gajānanam || 1 ||
herambaṃ vakratuṇḍaṃ ca jyeṣṭharājaṃ nijasthitam |
āśāpūraṃ tu varadaṃ vikaṭaṃ dharaṇīdharam || 2 ||
siddhibuddhipatiṃ vande brahmaṇaspatisañjñitam |
māṅgalyeśaṃ sarvapūjyaṃ vighnānāṃ nāyakaṃ param || 3 ||
ekaviṃśati nāmāni gaṇeśasya mahātmanaḥ |
arthena samyūtānyeva hṛdayaṃ parikīrtitam || 4 ||
gakārarūpaṃ vividhaṃ carācaraṃ
ṇakāragaṃ brahma tathā parātparam |
tayoḥ sthitāstasya gaṇāḥ prakīrtitā
gaṇeśamekaṃ praṇamāmyahaṃ param || 5 ||
māyāsvarūpaṃ tu sadaikavācakaṃ
dantaḥ paro māyikarūpadhārakaḥ |
yoge tayorekaradaṃ sumānini
dhīsthaṃ nato'haṃ janabhaktilālasam || 6 ||
cittaprakāśaṃ vividheṣu saṃsthaṃ
lepāvalepādivivarjitaṃ ca |
bhogairvihīnaṃ tvatha bhogakārakaṃ
cintāmaṇiṃ taṃ praṇamāmi nityam || 7 ||
vināyakaṃ nāyakavarjitaṃ priye
viśeṣato nāyakamīśvarātmanām |
niraṅkuśaṃ taṃ praṇamāmi sarvadaṃ
sadātmakaṃ bhāvayutena cetasā || 8 ||
vedāḥ purāṇāni maheśvarādikāḥ
śāstrāṇi yogīśvaradevamānavāḥ |
nāgāsurā brahmagaṇāśca jantavo
ḍhuṇḍhanti vande tvatha ḍhuṇḍhirājakam || 9 ||
māyārthavācyo mayūraprabhāvo
nānābhramārthaṃ prakaroti tena |
tasmānmayūreśamatho vadanti
namāmi māyāpatimāsamantāt || 10 ||
yasyodarādviśvamidaṃ prasūtaṃ
brahmāṇi tadvajjaṭhare sthitāni |
ānantyarūpaṃ jaṭharaṃ hi yasya
lambodaraṃ taṃ praṇato'smi nityam || 11 ||
jagadgalādho gaṇanāyakasya
gajātmakaṃ brahma śiraḥ pareśam |
tayośca yoge pravadanti sarve
gajānanaṃ taṃ praṇamāmi nityam || 12 ||
dīnārthavācyastvatha herjagacca
brahmārthavācyo nigameṣu rambaḥ |
tatpālakatvācca tayoḥ prayoge
herambamekaṃ praṇamāmi nityam || 13 ||
viśvātmakaṃ yasya śarīramekaṃ
tasmācca vaktraṃ paramātmarūpam |
tuṇḍaṃ tadevaṃ hi tayoḥ prayoge
taṃ vakratuṇḍaṃ praṇamāmi nityam || 14 ||
mātāpitā'yaṃ jagatāṃ pareṣāṃ
tasyāpi mātājanakādikaṃ na |
śreṣṭhaṃ vadanti nigamāḥ pareśaṃ
taṃ jyeṣṭharājaṃ praṇamāmi nityam || 15 ||
nānā catuḥsthaṃ vividhātmakena
samyogarūpeṇa nijasvarūpam |
pūrṇasya sā pūrṇasamādhirūpā
svānandanāthaṃ praṇamāmi cātaḥ || 16 ||
manorathān pūrayatīha gaṅge
carācarāṇāṃ jagatāṃ pareṣām |
ato gaṇeśaṃ pravadanti cāśā-
-prapūrakaṃ taṃ praṇamāmi nityam || 17 ||
varaiḥ samasthāpitameva sarvaṃ
viśvaṃ tathā brahmavihāriṇā ca |
ataḥ paraṃ vipramukhā vadanti
varapradaṃ taṃ varadaṃ nato'smi || 18 ||
māyāmayaṃ sarvamidaṃ vibhāti
mithyāsvarūpaṃ bhramadāyakaṃ ca |
tasmātparaṃ brahma vadanti satya-
-menaṃ pareśaṃ vikaṭaṃ namāmi || 19 ||
cittasya proktā munibhiḥ pṛthivyo
nānāvidhā yogibhireva gaṅge |
tāsāṃ sadā dhāraka eṣa vande
cāhaṃ hi dharaṇīdharamādibhūtam || 20 ||
viśvātmikā brahmamayī hi buddhiḥ
tasyā vimohapradikā ca siddhiḥ |
tābhyāṃ sadā khelati yoganāthaḥ
taṃ siddhibuddhīśamatho namāmi || 21 ||
asatyasatsāmyaturīyanaija-
-ganivṛttibrahmāṇi viracya khelakaḥ |
sadā svayaṃ yogamayena bhāti
tamānato'haṃ tvatha brahmaṇaspatim || 22 ||
amaṅgalaṃ viśvamidaṃ sahātmabhiḥ
ayogasamyogayutaṃ praṇaśvaram |
tataḥ paraṃ maṅgalarūpadhārakaṃ
namāmi māṅgalyapatiṃ suśāntidam || 23 ||
sarvatramānyaṃ sakalāvabhāsakaṃ
sujñaiḥ śubhādāvaśubhādipūjitam |
pūjyaṃ na tasmānnigamādisammataṃ
taṃ sarvapūjyaṃ praṇato'smi nityam || 24 ||
bhuktiṃ ca muktiṃ ca dadāti tuṣṭo
yo vighnahā bhaktipriyo nijebhyaḥ |
bhaktyā vihīnāya dadāti vighnān
taṃ vighnarājaṃ praṇamāmi nityam || 25 ||
nāmārthayuktaṃ kathitaṃ priye te
vighneśvarasyaiva paraṃ rahasyam |
saptatrināmnāṃ hṛdayaṃ naro yo
jñātvā paraṃ brahmamayo bhavediha || 26 ||
iti śrīmudgalapurāṇe gaṇeśahṛdaya stotram |

Explore More