देवानाञ्च ऋषीणाञ्च गुरुकाञ्चन सन्निभम् ।
बुद्धि मन्तं त्रिलोकेशं तं नमामि बृहस्पतिम् ॥ 1 ॥
बुद्धि मन्तं त्रिलोकेशं तं नमामि बृहस्पतिम् ॥ 1 ॥
- देवानाम् च ऋषीणाम् च (devānām ca ṛṣīṇām ca)of gods and of seers
- गुरुम् (gurum)the teacher
- काञ्चनसन्निभम् (kāñcanasannibham)like gold
- बुद्धिमन्तम् (buddhimantam)possessed of understanding
- त्रिलोकेशम् (trilokeśam)lord of the three worlds
- तम् नमामि बृहस्पतिम् (tam namāmi bṛhaspatim)to that Bṛhaspati I bow
वराक्षमालां दण्डं च कमण्डलधरं विभुम् ।
पुष्यरागाङ्कितं पीतं वरदां भावयेत् गुरुम् ॥ 2 ॥
पुष्यरागाङ्कितं पीतं वरदां भावयेत् गुरुम् ॥ 2 ॥
- वराक्षमालाम् (varākṣamālām)the excellent rosary
- दण्डम् (daṇḍam)the staff
- कमण्डलुधरम् (kamaṇḍaludharam)bearing the water-pot
- विभुम् (vibhum)the mighty
- पुष्यरागाङ्कितम् (puṣyarāgāṅkitam)marked with topaz
- पीतम् (pītam)yellow
- वरदम् (varadam)boon-giving
- भावयेत् गुरुम् (bhāvayet gurum)let one contemplate the teacher
अभीष्टवरदां देवं सर्वज्ञं सुरपूजितम् ।
सर्वकार्यर्थ सिद्ध्यर्थं प्रणमामि बृहस्पतिं सदा ॥ 3 ॥
सर्वकार्यर्थ सिद्ध्यर्थं प्रणमामि बृहस्पतिं सदा ॥ 3 ॥
- अभीष्टवरदम् (abhīṣṭavaradam)giver of the desired boon
- देवम् (devam)the god
- सर्वज्ञम् (sarvajñam)all-knowing
- सुरपूजितम् (surapūjitam)worshipped by the gods
- सर्वकार्यार्थसिद्ध्यर्थम् (sarvakāryārthasiddhyartham)for success in every undertaking
- प्रणमामि बृहस्पतिम् सदा (praṇamāmi bṛhaspatim sadā)I bow always to Bṛhaspati
आङ्गीरसाब्दसञ्जात अङ्गीरस कुलोद्भवः ।
इन्द्रादिदेवो देवेशो देवताभीष्टदायिकः ॥ 4 ॥
इन्द्रादिदेवो देवेशो देवताभीष्टदायिकः ॥ 4 ॥
- आङ्गिरसाब्दसञ्जातः (āṅgirasābdasañjātaḥ)born in the year Āṅgirasa
- अङ्गिरसकुलोद्भवः (aṅgirasakulodbhavaḥ)sprung from the line of Aṅgiras
- इन्द्रादिदेवः (indrādidevaḥ)god of Indra and the rest
- देवेशः (deveśaḥ)lord of the gods
- देवताभीष्टदायकः (devatābhīṣṭadāyakaḥ)giving the gods what they wish
ब्रह्मपुत्रो ब्राह्मणेशो ब्रह्मविद्याविशारदः ।
चतुर्भुज समन्वितं देवं तं गुरुं प्रणमाम्यहम् ॥ 5 ॥
चतुर्भुज समन्वितं देवं तं गुरुं प्रणमाम्यहम् ॥ 5 ॥
- ब्रह्मपुत्रः (brahmaputraḥ)son of Brahmā
- ब्राह्मणेशः (brāhmaṇeśaḥ)lord of the brāhmaṇas
- ब्रह्मविद्याविशारदः (brahmavidyāviśāradaḥ)skilled in the knowledge of Brahman
- चतुर्भुजसमन्वितम् (caturbhujasamanvitam)possessed of four arms
- देवम् तम् गुरुम् प्रणमामि अहम् (devam tam gurum praṇamāmi aham)to that god, the teacher, I bow