5 - ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕ ಪಾಠಃ - ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ರಮಾಸತ

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1
ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ರಮಾಸತ । ಋದ್ಧಿಪರಿಮಿತಮ್ ಁಯಶಸ್ಕಾಮಾಃ । ತೇ-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಯನ್ನಃ ಪ್ರಥಮಂ-ಯಁಶ ಋಚ್ಛಾತ್ । ಸರ್ವೇಷಾ-ನ್ನಸ್ತ-ಥ್ಸಹಾಸದಿತಿ ।
ತೇಷಾ-ಙ್ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ-ವೇಁದಿರಾಸೀತ್ । ತಸ್ಯೈ ಖಾಣ್ಡವೋ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಆಸೀತ್ । ತೂರ್ಘ್ನಮುತ್ತರಾರ್ಧಃ । ಪರೀಣಜ್ಜಘನಾರ್ಧಃ । ಮರವ ಉತ್ಕರಃ ॥ 1 ॥

ತೇಷಾ-ಮ್ಮಖಂ-ವೈಁಷ್ಣವಂ-ಯಁಶ ಆರ್ಚ್ಛತ್ । ತನ್ನ್ಯಕಾಮಯತ । ತೇನಾಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ನ್ದೇವಾ ಅನ್ವಾಯನ್ನ್ । ಯಶೋ-ಽವರುರುಥ್ಸಮಾನಾಃ । ತಸ್ಯಾನ್ವಾಗತಸ್ಯ ।
ಸವ್ಯಾದ್ಧನುರಜಾಯತ । ದಕ್ಷಿಣಾದಿಷವಃ । ತಸ್ಮಾದಿಷುಧನ್ವ-ಮ್ಪುಣ್ಯಜನ್ಮ ।
ಯಜ್ಞಜನ್ಮಾ ಹಿ ॥ 2 ॥

ತಮೇಕಗ್ಂ ಸನ್ತಮ್ । ಬಹವೋ ನಾಭ್ಯಧೃಷ್ಣುವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾದೇಕಮಿಷುಧನ್ವಿನಮ್ । ಬಹವೋ-ಽನಿಷುಧನ್ವಾ ನಾಭಿಧೃಷ್ಣುವನ್ತಿ । ಸೋ-ಽಸ್ಮಯತ । ಏಕ-ಮ್ಮಾ ಸನ್ತ-ಮ್ಬಹವೋ ನಾಭ್ಯಧರ್ಷಿಷುರಿತಿ ।
ತಸ್ಯ ಸಿಷ್ಮಿಯಾಣಸ್ಯ ತೇಜೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತ-ದ್ದೇವಾ ಓಷಧೀಷು ನ್ಯಮೃಜುಃ । ತೇ ಶ್ಯಾಮಾಕಾ ಅಭವನ್ನ್ । ಸ್ಮಯಾಕಾ ವೈ ನಾಮೈತೇ ॥ 3 ॥

ತ-ಥ್ಸ್ಮಯಾಕಾನಾಗ್ ಸ್ಮಯಾಕತ್ವಮ್ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ದೀಕ್ಷಿತೇನಾಪಿಗೃಹ್ಯ ಸ್ಮೇತವ್ಯಮ್ । ತೇಜಸೋ ಧೃತ್ಯೈ । ಸ ಧನುಃ ಪ್ರತಿಷ್ಕಭ್ಯಾತಿಷ್ಠತ್ । ತಾ ಉಪದೀಕಾ ಅಬ್ರುವನ್-ವರಮ್ ಁವೃಣಾಮಹೈ । ಅಥ ವ ಇಮಗ್ಂ ರನ್ಧಯಾಮ ।
ಯತ್ರ ಕ್ವ ಚ ಖನಾಮ । ತದಪೋ-ಽಭಿತೃಣದಾಮೇತಿ ।
ತಸ್ಮಾದುಪದೀಕಾ ಯತ್ರ ಕ್ವ ಚ ಖನನ್ತಿ । ತದಪೋ-ಽಭಿತೃನ್ದನ್ತಿ ॥ 4 ॥

ವಾರೇವೃತಗ್ಗ್ ಹ್ಯಾಸಾಮ್ । ತಸ್ಯ ಜ್ಯಾಮಪ್ಯಾದನ್ನ್ ।
ತಸ್ಯ ಧನುರ್ವಿಪ್ರವಮಾಣಗ್ಂ ಶಿರ ಉದವರ್ತಯತ್ ।
ತ-ದ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅನುಪ್ರಾವರ್ತತ । ಯ-ತ್ಪ್ರಾವರ್ತತ ।
ತ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯತ್ವಮ್ । ಯದ್ಘ್ರಾಁ(4) ಇತ್ಯಪತತ್ ।
ತದ್ಧರ್ಮಸ್ಯ ಘರ್ಮತ್ವಮ್ ।
ಮಹತೋ ವೀರ್ಯಮಪಪ್ತದಿತಿ । ತ-ನ್ಮಹಾವೀರಸ್ಯ ಮಹಾವೀರತ್ವಮ್ ॥ 5 ॥

ಯದಸ್ಯಾ-ಸ್ಸಮಭರನ್ನ್ । ತ-ಥ್ಸಮ್ರಾಜ್ಞಃ ಸಮ್ರಾಟ್ತ್ವಮ್ ।
ತಗ್ಗ್ ಸ್ತೃತ-ನ್ದೇವತಾಸ್ತ್ರೇಧಾ ವ್ಯಗೃಹ್ಣತ । ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾತಸ್ಸವನಮ್ । ಇನ್ದ್ರೋ ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನಗ್ಂ ಸವನಮ್ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ್ತೃತೀಯಸವನಮ್ । ತೇನಾಪಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜಮಾನಾಃ । ನಾಶಿಷೋ-ಽವಾರುನ್ಧತ ।
ನ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಭ್ಯಜಯನ್ನ್ ।
ತೇ ದೇವಾ ಅಶ್ವಿನಾವಬ್ರುವನ್ನ್ ॥ 6 ॥

ಭಿಷಜೌ ವೈ ಸ್ಥಃ । ಇದಂ-ಯಁಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿಧತ್ತಮಿತಿ । ತಾವಬ್ರೂತಾಂ-ವಁರಮ್ ಁವೃಣಾವಹೈ । ಗ್ರಹ ಏವ ನಾವತ್ರಾಪಿ ಗೃಹ್ಯತಾಮಿತಿ ।
ತಾಭ್ಯಾ-ಮೇತಮಾಶ್ವಿನ-ಮಗೃಹ್ಣನ್ನ್ ।
ತಾವೇತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತ್ಯಧತ್ತಾಮ್ ।
ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ತೇನ ಸಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜಮಾನಾಃ । ಅವಾಶಿಷೋ-ಽರುನ್ಧತ ।
ಅಭಿ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಜಯನ್ನ್ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ-ಮ್ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯೈವ ತಚ್ಛಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ।
ತೇನ ಸಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜಮಾನಃ ।
ಅವಾಶಿಷೋ ರುನ್ಧೇ । ಅಭಿ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕ-ಞ್ಜಯತಿ ।
ತಸ್ಮಾದೇಷ ಆಶ್ವಿನಪ್ರವಯಾ ಇವ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ॥ 7 ॥

(ಉತ್ಕರೋ - ಹ್ಯೇ - ತೇ - ತೃನ್ದನ್ತಿ - ಮಹಾವೀರತ್ವ - ಮಬ್ರುವನ್ - ನಜಯನ್-ಥ್ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2
ಸಾವಿತ್ರ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ । ಚತುರ್ಗೃಹೀತೇನ ಜುಹೋತಿ ।
ಚತುಷ್ಪಾದಃ ಪಶವಃ । ಪಶೂನೇವಾವರುನ್ಧೇ । ಚತಸ್ರೋ ದಿಶಃ । ದಿಕ್ಷ್ವೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ।
ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮನ್ನ್ ।
ನ ವೋ-ಽಭಾಗಾನಿ ಹವ್ಯಂ-ವಁಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇತಿ ।
ತೇಭ್ಯ ಏತ-ಚ್ಚತುರ್ಗೃಹೀತ-ಮಧಾರಯನ್ನ್ । ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಯೈ ಯಾಜ್ಯಾಯೈ ॥ 8 ॥

ದೇವತಾಯೈ ವಷಟ್ಕಾರಾಯ । ಯಚ್ಚತುರ್ಗೃಹೀತ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯೇವ ತ-ತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ । ತಾನ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರೀತಾನಿ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಂ-ವಁಹನ್ತಿ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಹೋತವ್ಯ-ನ್ದೀಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಗೃಹಾ(3) ಇ ನ ಹೋತವ್ಯಾ(3) ಮಿತಿ । ಹವಿರ್ವೈ ದೀಕ್ಷಿತಃ । ಯಜ್ಜುಹುಯಾತ್ । ಹವಿಷ್ಕೃತಂ-ಯಁಜಮಾನಮಗ್ನೌ ಪ್ರದದ್ಧ್ಯಾತ್ ।
ಯನ್ನ ಜುಹುಯಾತ್ ॥ 9 ॥

ಯಜ್ಞಪರುರನ್ತರಿಯಾತ್ । ಯಜುರೇವ ವದೇತ್ ।
ನ ಹವಿಷ್ಕೃತಂ-ಯಁಜಮಾನಮಗ್ನೌ ಪ್ರದಧಾತಿ । ನ ಯಜ್ಞಪರುರನ್ತರೇತಿ । ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯತ್ಯಮನ್ಯತ ।
ತಸ್ಯೈ ವಷಟ್ಕಾರೋ-ಽಭ್ಯಯ್ಯ ಶಿರೋ-ಽಚ್ಛಿನತ್ ।
ತಸ್ಯೈ ದ್ವೇಧಾ ರಸಃ ಪರಾ-ಽಪತತ್ । ಪೃಥಿವೀಮರ್ಧಃ ಪ್ರಾವಿಶತ್ । ಪಶೂನರ್ಧಃ । ಯಃ ಪೃಥಿವೀ-ಮ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ ॥ 10 ॥

ಸ ಖದಿರೋ-ಽಭವತ್ । ಯಃ ಪಶೂನ್ । ಸೋ-ಽಜಾಮ್ । ಯತ್ಖಾದಿರ್ಯಭ್ರಿ-ರ್ಭವತಿ । ಛನ್ದಸಾಮೇವ ರಸೇನ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಯದೌದುಮ್ಬರೀ ।
ಊರ್ಗ್ವಾ ಉದುಮ್ಬರಃ । ಊರ್ಜೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಯ-ದ್ವೈಣವೀ । ತೇಜೋ ವೈ ವೇಣುಃ ॥ 11 ॥

ತೇಜಸೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಯ-ದ್ವೈಕಙ್ಕತೀ ।
ಭಾ ಏವಾವರುನ್ಧೇ । ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವ ಇತ್ಯಭ್ರಿಮಾದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ । ಅಶ್ವಿನೋ-ರ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಶ್ವಿನೌ ಹಿ ದೇವಾನಾಮದ್ಧ್ವರ್ಯೂ ಆಸ್ತಾಮ್ ।
ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಹ ಯತ್ಯೈ । ವಜ್ರ ಇವ ವಾ ಏಷಾ । ಯದಭ್ರಿಃ । ಅಭ್ರಿರಸಿ ನಾರಿರಸೀತ್ಯಾಹ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ॥ 12 ॥

ಅದ್ಧ್ವರಕೃ-ದ್ದೇವೇಭ್ಯ ಇತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞೋ ವಾ ಅದ್ಧ್ವರಃ । ಯಜ್ಞಕೃ-ದ್ದೇವೇಭ್ಯ ಇತಿ ವಾವೈತದಾಹ । ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಬ್ರಹ್ಮಣೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽಚ್ಛೈತಿ ।
ಪ್ರೈತು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿರಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರೇತ್ಯೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽಚ್ಛೈತಿ । ಪ್ರ ದೇವ್ಯೇತು ಸೂನೃತೇತ್ಯಾಹ ।
ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಸೂನೃತಾ । ಅಚ್ಛಾ ವೀರನ್ನರ್ಯ-ಮ್ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಸಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 13 ॥

ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಹಿ ಯಜ್ಞಃ । ದೇವಾ ಯಜ್ಞನ್ನಯನ್ತು ನ ಇತ್ಯಾಹ ।
ದೇವಾನೇವ ಯಜ್ಞನಿಯಃ ಕುರುತೇ । ದೇವೀ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅನು ಮೇ ಮಗ್ಂಸಾಥಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಆಭ್ಯಾಮೇವಾನುಮತೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಋದ್ಧ್ಯಾಸಮದ್ಯ ಮಖಸ್ಯ ಶಿರ ಇತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಮಖಃ ।
ಋದ್ಧ್ಯಾಸಮದ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ ಇತಿ ವಾವೈತದಾಹ ।
ಮಖಾಯ ತ್ವಾ ಮಖಸ್ಯ ತ್ವಾ ಶೀರ್ಷ್ಣ ಇತ್ಯಾಹ ।
ನಿರ್ದಿಶ್ಯೈವೈನದ್ಧರತಿ ॥ 14 ॥

ತ್ರಿರ್ಹರತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಭ್ಯ ಏವ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ತೂಷ್ಣೀ-ಞ್ಚತುರ್ಥಗ್ಂ ಹರತಿ । ಅಪರಿಮಿತಾದೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ ।
ಮೃತ್ಖನಾದಗ್ರೇ ಹರತಿ । ತಸ್ಮಾ-ನ್ಮೃತ್ಖನಃ ಕರುಣ್ಯತಮಃ । ಇಯತ್ಯಗ್ರ ಆಸೀರಿತ್ಯಾಹ । ಅಸ್ಯಾಮೇವಾಛಮ್ಬಟ್ಕಾರಂ-ಯಁಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಊರ್ಜಮ್ ಁವಾ ಏತಗ್ಂ ರಸ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಉಪದೀಕಾ ಉದ್ದಿಹನ್ತಿ ॥ 15 ॥

ಯ-ದ್ವಲ್ಮೀಕಮ್ । ಯ-ದ್ವಲ್ಮೀಕವಪಾ ಸಮ್ಭಾರೋ ಭವತಿ ।
ಊರ್ಜಮೇವ ರಸ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ಶ್ರೋತ್ರಮೇವ । ಶ್ರೋತ್ರಗ್ಗ್ ಹ್ಯೇತ-ತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ಯ-ದ್ವಲ್ಮೀಕಃ । ಅಬಧಿರೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಾಯ ವಜ್ರಮುದಯಚ್ಛತ್ ।
ಸ ಯತ್ರಯತ್ರ ಪರಾಕ್ರಮತ ॥ 16 ॥

ತನ್ನಾದ್ಧ್ರಿಯತ । ಸ ಪೂತೀಕಸ್ತಮ್ಬೇ ಪರಾಕ್ರಮತ । ಸೋ-ಽದ್ಧ್ರಿಯತ । ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಊತಿಂ-ವೈಁ ಮೇ ಧಾ ಇತಿ । ತದೂತೀಕಾನಾ-ಮೂತೀಕತ್ವಮ್ । ಯದೂತೀಕಾ ಭವನ್ತಿ ।
ಯಜ್ಞಾಯೈವೋತಿ-ನ್ದಧತಿ । ಅಗ್ನಿಜಾ ಅಸಿ ಪ್ರಜಾಪತೇ ರೇತ ಇತ್ಯಾಹ । ಯ ಏವ ರಸಃ ಪಶೂ-ನ್ಪ್ರಾವಿಶತ್ ॥ 17 ॥

ತಮೇವಾವರುನ್ಧೇ । ಪಞ್ಚೈತೇ ಸಮ್ಭಾರಾ ಭವನ್ತಿ । ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ । ಯಾವಾನೇವ ಯಜ್ಞಃ । ತಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಯದ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಪಶೂನಾಞ್ಚರ್ಮಣಾ ಸಮ್ಭರೇತ್ । ಗ್ರಾಮ್ಯಾ-ನ್ಪಶೂಞ್ಛುಚಾ-ಽರ್ಪಯೇತ್ । ಕೃಷ್ಣಾಜಿನೇನ ಸಮ್ಭರತಿ । ಆರಣ್ಯಾನೇವ ಪಶೂಞ್ಛುಚಾ-ಽರ್ಪಯತಿ । ತಸ್ಮಾ-ಥ್ಸಮಾವತ್-ಪಶೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಜಾಯಮಾನಾನಾಮ್ ॥ 18 ॥

ಆರಣ್ಯಾಃ ಪಶವಃ ಕನೀಯಾಗ್ಂಸಃ । ಶುಚಾ ಹ್ಯೃತಾಃ ।
ಲೋಮತ-ಸ್ಸಮ್ಭರತಿ । ಅತೋ ಹ್ಯಸ್ಯ ಮೇದ್ಧ್ಯಮ್ । ಪರಿಗೃಹ್ಯಾ ಯನ್ತಿ । ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ ।
ಬಹವೋ ಹರನ್ತಿ । ಅಪಚಿತಿಮೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧತಿ ।
ಉದ್ಧತೇ ಸಿಕತೋಪೋಪ್ತೇ ಪರಿಶ್ರಿತೇ ನಿದಧತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ।
ಮದನ್ತೀಭಿರುಪ ಸೃಜತಿ ॥ 19 ॥

ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ । ಮಧು ತ್ವಾ ಮಧುಲಾ ಕರೋತ್ವಿತ್ಯಾಹ । ಬ್ರಹ್ಮಣೈವಾಸ್ಮಿನ್ -ತೇಜೋ ದಧಾತಿ ।
ಯದ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾಣಾ-ಮ್ಪಾತ್ರಾಣಾ-ಙ್ಕಪಾಲೈ-ಸ್ಸಗ್ಂಸೃಜೇತ್ ।
ಗ್ರಾಮ್ಯಾಣಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಶುಚಾ-ಽರ್ಪಯೇತ್ । ಅರ್ಮಕಪಾಲೈ-ಸ್ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ । ಏತಾನಿ ವಾ ಅನುಪಜೀವನೀಯಾನಿ । ತಾನ್ಯೇವ ಶುಚಾ-ಽರ್ಪಯತಿ ।
ಶರ್ಕರಾಭಿ-ಸ್ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ ಧೃತ್ಯೈ । ಅಥೋ ಶನ್ತ್ವಾಯ । ಅಜಲೋಮೈ-ಸ್ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ । ಏಷಾ ವಾ ಅಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ತನೂಃ । ಯದಜಾ । ಪ್ರಿಯಯೈವೈನ-ನ್ತನುವಾ ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ । ಅಥೋ ತೇಜಸಾ । ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಸ್ಯ ಲೋಮಭಿ-ಸ್ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಮ್ ।
ಯಜ್ಞೇನೈವ ಯಜ್ಞಗ್ಂ ಸಗ್ಂಸೃಜತಿ ॥ 20 ॥

(ಯಾಜಾಯೈ - ನ ಜುಹುಯಾ - ದವಿಶ-ದ್- ವೇಣಃ - ಶಾನ್ತ್ಯೈ - ಪಙ್ಕ್ತಿರಾಧಸಮಿತ್ಯಾಹ - ಹರತಿ - ದಿಹನ್ತಿ - ಪರಾಕ್ರಮ - ತಾವಿಶತ್ - ಪ್ರಜಾಯಮಾನಾನಾಗ್ಂ - ಸೃಜತಿ - ಶನ್ತ್ವಾಯಾ ಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3
ಪರಿಶ್ರಿತೇ ಕರೋತಿ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಸ್ಯ ಪರಿಗೃಹೀತ್ಯೈ । ನ ಕುರ್ವನ್ನಭಿ ಪ್ರಾಣ್ಯಾತ್ । ಯ-ತ್ಕುರ್ವನ್ನಭಿ ಪ್ರಾಣ್ಯಾತ್ । ಪ್ರಾಣಾಞ್ಛುಚಾ-ಽರ್ಪಯೇತ್ । ಅಪಹಾಯ ಪ್ರಾಣಿತಿ ।
ಪ್ರಾಣಾನಾ-ಙ್ಗೋಪೀಥಾಯ । ನ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಮ್-ಚಾದಿತ್ಯಮ್-ಚಾನ್ತರೇಯಾತ್ । ಯದನ್ತರೇಯಾತ್ । ದುಶ್ಚರ್ಮಾ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 21 ॥

ತಸ್ಮಾನ್ನಾನ್ತರಾಯ್ಯಮ್ । ಆತ್ಮನೋ ಗೋಪೀಥಾಯ । ವೇಣುನಾ ಕರೋತಿ । ತೇಜೋ ವೈ ವೇಣುಃ । ತೇಜಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ತೇಜಸೈವ ತೇಜ-ಸ್ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಮಖಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽಸೀತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞೋ ವೈ ಮಖಃ । ತಸ್ಯೈತಚ್ಛಿರಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ॥ 22 ॥

ತಸ್ಮಾದೇವಮಾಹ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪದೇ ಸ್ಥ ಇತ್ಯಾಹ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹ್ಯೇತೇ ಪದೇ । ಅಥೋ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಗಾಯತ್ರೇಣ ತ್ವಾ ಛನ್ದಸಾ ಕರೋಮೀತ್ಯಾಹ ।
ಛನ್ದೋಭಿರೇವೈನ-ಙ್ಕರೋತಿ । ತ್ರ್ಯುದ್ಧಿ-ಙ್ಕರೋತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಷಾಮ್ ಁಲೋಕಾನಾಮಾಪ್ತ್ಯೈ । ಛನ್ದೋಭಿಃ ಕರೋತಿ ॥ 23 ॥

ವೀರ್ಯಮ್ ಁವೈ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ । ವೀರ್ಯೇಣೈವೈನ-ಙ್ಕರೋತಿ ।
ಯಜುಷಾ ಬಿಲ-ಙ್ಕರೋತಿ ವ್ಯಾವೃಯೈ । ಇಯನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ ।
ಪ್ರಜಾಪತಿನಾ ಯಜ್ಞಮುಖೇನ ಸಮ್ಮಿತಮ್ । ಇಯನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ ।
ಯಜ್ಞಪರುಷಾ ಸಮ್ಮಿತಮ್ । ಇಯನ್ತ-ಙ್ಕರೋತಿ ।
ಏತಾವದ್ವೈ ಪುರುಷೇ ವೀರ್ಯಮ್ । ವೀರ್ಯಸಮ್ಮಿತಮ್ ॥ 24 ॥

ಅಪರಿಮಿತ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ । ಪರಿಗ್ರೀವ-ಙ್ಕರೋತಿ ಧೃತ್ಯೈ । ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಹರಸಾ ಶ್ರಾಯೇತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ । ಅಶ್ವಶಕೇನ ಧೂಪಯತಿ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಅಶ್ವಃ ಸಯೋನಿತ್ವಾಯ । ವೃಷ್ಣೋ ಅಶ್ವಸ್ಯ ನಿಷ್ಪದಸೀತ್ಯಾಹ ।
ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ವೃಷಾ-ಽಶ್ವಃ । ತಸ್ಯ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ನಿಷ್ಪತ್ ॥ 25 ॥

ಛನ್ದೋಭಿರೇವೈನ-ನ್ಧೂಪಯತಿ । ಅರ್ಚಿಷೇ ತ್ವಾ ಶೋಚಿಷೇ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ । ವಾರುಣೋ-ಽಭೀದ್ಧಃ । ಮೈತ್ರಿಯೋಪೈತಿ ಶಾನ್ತ್ಯೈ । ಸಿದ್ಧ್ಯೈ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ । ದೇವಸ್ತ್ವಾ ಸವಿತೋದ್ವಪತ್ವಿತ್ಯಾಹ ।
ಸವಿತೃಪ್ರಸೂತ ಏವೈನ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ದೇವತಾಭಿರುದ್ವಪತಿ । ಅಪದ್ಯಮಾನಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಾಶಾ ದಿಶ ಆಪೃಣೇತ್ಯಾಹ ॥ 26 ॥

ತಸ್ಮಾದಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ-ಽನು ವಿಭಾತಿ ।
ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬೃಹನ್-ಭವೋರ್ಧ್ವಸ್ತಿಷ್ಠ ಧ್ರುವಸ್ತ್ವಮಿತ್ಯಾಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ ।
ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷೋ-ಽನ್ಧೋ ಭವಿತೋಃ ।
ಯಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಮನ್ವೀಕ್ಷತೇ । ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತ್ವಾ ಚಕ್ಷುಷಾ-ಽನ್ವೀಕ್ಷ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಚಕ್ಷುಷೋ ಗೋಪೀಥಾಯ । ಋಜವೇ ತ್ವಾ ಸಾಧವೇ ತ್ವಾ ಸುಕ್ಷಿತ್ಯೈ ತ್ವಾ ಭೂತ್ಯೈ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಇಯಂ-ವಾಁ ಋಜುಃ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಗ್ಂ ಸಾಧು । ಅಸೌ ಸುಕ್ಷಿತಿಃ ॥ 27 ॥

ದಿಶೋ ಭೂತಿಃ । ಇಮಾನೇವಾಸ್ಮೈ ಲೋಕಾನ್ ಕಲ್ಪಯತಿ । ಅಥೋ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಇದ-ಮಹ-ಮಮುಮಾಮುಷ್ಯಾಯಣಮ್ ಁವಿಶಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಪರ್ಯೂಹಾಮೀತ್ಯಾಹ ।
ವಿಶೈವೈನ-ಮ್ಪಶುಭಿ-ರ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೇನ ಪರ್ಯೂಹತಿ ।
ವಿಶೇತಿ ರಾಜನ್ಯಸ್ಯ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ವಿಶೈವೈನ-ಮ್ಪರ್ಯೂಹತಿ । ಪಶುಭಿರಿತಿ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ । ಪಶುಭಿರೇವೈನ-ಮ್ಪರ್ಯೂಹತಿ । ಅಸುರ್ಯ-ಮ್ಪಾತ್ರಮನಾಚ್ಛೃಣ್ಣಮ್ ॥ 28 ॥

ಆಚ್ಛೃಣತ್ತಿ । ದೇವತ್ರಾ-ಽಕಃ । ಅಜಕ್ಷೀರೇಣಾಚ್ಛೃಣತ್ತಿ ।
ಪರಮಂ-ವಾಁ ಏತ-ತ್ಪಯಃ । ಯದಜಕ್ಷೀರಮ್ । ಪರಮೇಣೈವೈನ-ಮ್ಪಯಸಾ-ಽಽಚ್ಛೃಣತ್ತಿ ।
ಯಜುಷಾ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ । ಛನ್ದೋಭಿರಾಚ್ಛೃಣತ್ತಿ । ಛನ್ದೋಭಿರ್ವಾ ಏಷ ಕ್ರಿಯತೇ । ಛನ್ದೋಭಿರೇವ ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯಾಚ್ಛೃಣತ್ತಿ । ಛೃನ್ಧಿ ವಾಚಮಿತ್ಯಾಹ ।
ವಾಚಮೇವಾವರುನ್ಧೇ । ಛೃನ್ಧ್ಯೂರ್ಜಮಿತ್ಯಾಹ । ಊರ್ಜಮೇವಾವರುನ್ಧೇ । ಛೃನ್ಧಿ ಹವಿರಿತ್ಯಾಹ । ಹವಿರೇವಾಕಃ । ದೇವ ಪುರಶ್ಚರ ಸಘ್ಯಾಸನ್ತ್ವೇತ್ಯಾಹ ।
ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ ॥ 29 ॥

(ಸ್ಯಾ-ದ್ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ - ಛನ್ದೋಭಿಃ ಕರೋತಿ - ವೀರ್ಯ ಸಮ್ಮಿತಮ್ - ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ನಿಷ್ಪತ್ - ಪೃಣೇತ್ಯಾಹ - ಸುಕ್ಷಿತಿ - ರನಾಚ್ಛೃಣ್ಣಮ್ - ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯಾಚ್ಛೃಣ ತ್ತ್ಯಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4
ಬ್ರಹ್ಮ-ನ್ಪ್ರಚರಿಷ್ಯಾಮೋ ಹೋತ-ರ್ಘರ್ಮಮಭಿಷ್ಟುಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಏಷ ವಾ ಏತರ್ಹಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ।
ತಸ್ಮಾ ಏವ ಪ್ರತಿಪ್ರೋಚ್ಯ ಪ್ರಚರತಿ ।
ಆತ್ಮನೋ-ಽನಾರ್ತ್ಯೈ । ಯಮಾಯ ತ್ವಾ ಮಖಾಯ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ ।
ಏತಾ ವಾ ಏತಸ್ಯ ದೇವತಾಃ । ತಾಭಿರೇವೈನಗ್ಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಮದನ್ತೀಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ 30 ॥

ಅಭಿಪೂರ್ವ-ಮ್ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ । ಅಭಿಪೂರ್ವ-ಮೇವಾಸ್ಮಿನ್-ತೇಜೋ ದಧಾತಿ । ತ್ರಿಃ ಪ್ರೋಕ್ಷತಿ । ತ್ರ್ಯಾವೃದ್ಧಿ ಯಜ್ಞಃ । ಅಥೋ ಮೇದ್ಧ್ಯತ್ವಾಯ । ಹೋತಾ-ಽನ್ವಾಹ । ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ । ಅನವಾನಮ್ । ಪ್ರಾಣಾನಾಗ್ಂ ಸನ್ತತ್ಯೈ ।
ತ್ರಿಷ್ಟುಭಃ ಸತೀ-ರ್ಗಾಯತ್ರೀರಿವಾನ್ವಾಹ ॥ 31 ॥

ಗಾಯತ್ರೋ ಹಿ ಪ್ರಾಣಃ । ಪ್ರಾಣಮೇವ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ಸನ್ತತಮನ್ವಾಹ । ಪ್ರಾಣಾನಾಮನ್ನಾದ್ಯಸ್ಯ ಸನ್ತತ್ಯೈ । ಅಥೋ ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ । ಯ-ತ್ಪರಿಮಿತಾ ಅನುಬ್ರೂಯಾತ್ । ಪರಿಮಿತಮವರುನ್ಧೀತ । ಅಪರಿಮಿತಾ ಅನ್ವಾಹ ।
ಅಪರಿಮಿತಸ್ಯಾವರುದ್ಧ್ಯೈ । ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ॥ 32 ॥

ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಊಂರ್ಮುಞ್ಜಾಃ । ಯ-ನ್ಮೌಞ್ಜೋ ವೇದೋ ಭವತಿ । ಊರ್ಜೈವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರ-ಸ್ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಪ್ರಾಣಾಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ । ಪ್ರಾಣಾನೇವ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ಸಪ್ತ ಜುಹೋತಿ । ಸಪ್ತ ವೈ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ । ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ । ದೇವಸ್ತ್ವಾ ಸವಿತಾ ಮದ್ಧ್ವಾ-ಽನಕ್ತ್ವಿತ್ಯಾಹ ॥ 33 ॥

ತೇಜಸೈವೈನಮನಕ್ತಿ । ಪೃಥಿವೀ-ನ್ತಪಸಸ್ತ್ರಾಯಸ್ವೇತಿ ಹಿರಣ್ಯಮುಪಾಸ್ಯತಿ । ಅಸ್ಯಾ ಅನತಿದಾಹಾಯ । ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ । ಪ್ರಲವಾನಾದೀಪ್ಯೋಪಾಸ್ಯತಿ । ದೇವತಾಸ್ವೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ಅಪ್ರತಿಶೀರ್ಣಾಗ್ರ-ಮ್ಭವತಿ ।
ಏತ-ದ್ಬರ್ಹಿರ್ಹ್ಯೇಷಃ ॥ 34 ॥

ಅರ್ಚಿರಸಿ ಶೋಚಿರಸೀತ್ಯಾಹ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿ-ನ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ-ನ್ದಧಾತಿ । ಸಗ್ಂಸೀದಸ್ವ ಮಹಾಗ್ಂ ಅಸೀತ್ಯಾಹ । ಮಹಾನ್. ಹ್ಯೇಷಃ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ।
ಏತೇ ವಾವ ತ ಋತ್ವಿಜಃ । ಯೇ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸಯೋಃ ।
ಅಥ ಕಥಾ ಹೋತಾ ಯಜಮಾನಾಯಾಶಿಷೋ ನಾಶಾಸ್ತ ಇತಿ ।
ಪುರಸ್ತಾದಾಶೀಃ ಖಲು ವಾ ಅನ್ಯೋ ಯಜ್ಞಃ । ಉಪರಿಷ್ಟಾದಾಶೀರನ್ಯಃ ॥ 35 ॥

ಅನಾಧೃಷ್ಯಾ ಪುರಸ್ತಾದಿತಿ ಯದೇತಾನಿ ಯಜೂಗ್ಷ್ಯಾಹ । ಶೀರ್ಷತ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಯಜಮಾನ ಆಶಿಷೋ-ಽವರುನ್ಧೇ । ಆಯುಃ ಪುರಸ್ತಾದಾಹ । ಪ್ರಜಾ-ನ್ದಕ್ಷಿಣತಃ । ಪ್ರಾಣ-ಮ್ಪಶ್ಚಾತ್ ।
ಶ್ರೋತ್ರಮುತ್ತರತಃ । ವಿಧೃತಿಮುಪರಿಷ್ಟಾತ್ । ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮೈ ಸಮೀಚೋ ದಧಾತಿ ।
ಈಶ್ವರೋ ವಾ ಏಷ ದಿಶೋ-ಽನೂನ್ಮದಿತೋಃ ।
ಯನ್ದಿಶೋ-ಽನು ವ್ಯಾಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ ॥ 36 ॥

ಮನೋರಶ್ವಾ-ಽಸಿ ಭೂರಿಪುತ್ರೇತೀಮಾ-ಮಭಿಮೃಶತಿ ।
ಇಯಂ-ವೈಁ ಮನೋರಶ್ವಾ ಭೂರಿಪುತ್ರಾ । ಅಸ್ಯಾಮೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತ್ಯನುನ್ಮಾದಾಯ । ಸೂಪಸದಾ ಮೇ ಭೂಯಾ ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀರಿತ್ಯಾಹಾಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ।
ಚಿತಃ ಸ್ಥ ಪರಿಚಿತ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಪಚಿತಿಮೇವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ । ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ।
ಅಸೌ ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ತಸ್ಯ ಮರುತೋ ರಶ್ಮಯಃ ॥ 37 ॥

ಸ್ವಾಹಾ ಮರುದ್ಭಿಃ ಪರಿಶ್ರಯಸ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಅಮುಮೇವಾದಿತ್ಯಗ್ಂ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ಪರ್ಯೂಹತಿ ।
ತಸ್ಮಾ-ದಸಾವಾದಿತ್ಯೋ-ಽಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ರಶ್ಮಿಭಿಃ ಪರ್ಯೂಢಃ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ರಾಜಾ ವಿಶಾ ಪರ್ಯೂಢಃ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಗ್ರಾಮಣೀ-ಸ್ಸಜಾತೈಃ ಪರ್ಯೂಢಃ । ಅಗ್ನೇ-ಸ್ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಯತಃ । ವಿಕಙ್ಕತ-ಮ್ಭಾ ಆರ್ಚ್ಛತ್ ।
ಯ-ದ್ವೈಕಙ್ಕತಾಃ ಪರಿಧಯೋ ಭವನ್ತಿ ।
ಭಾ ಏವಾವರುನ್ಧೇ । ದ್ವಾದಶ ಭವನ್ತಿ ॥ 38 ॥

ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ।
ಅಸ್ತಿ ತ್ರಯೋದಶೋ ಮಾಸ ಇತ್ಯಾಹುಃ । ಯ-ತ್ತ್ರಯೋದಶಃ ಪರಿಧಿರ್ಭವತಿ । ತೇನೈವ ತ್ರಯೋದಶ-ಮ್ಮಾಸಮವರುನ್ಧೇ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಯಾನ್ತ-ರ್ಧಿರಸೀತ್ಯಾಹ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ । ದಿವ-ನ್ತಪಸಸ್ತ್ರಾಯಸ್ವೇ-ತ್ಯುಪರಿಷ್ಟಾ-ದ್ಧಿರಣ್ಯಮಧಿ ನಿದಧಾತಿ । ಅಮುಷ್ಯಾ ಅನತಿದಾಹಾಯ । ಅಥೋ ಆಭ್ಯಾಮೇವೈನಮುಭಯತಃ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ।
ಅರ್ಹ-ನ್ಬಿಭರ್ಷಿ ಸಾಯಕಾನಿ ಧನ್ವೇತ್ಯಾಹ ॥ 39 ॥

ಸ್ತೌತ್ಯೇವೈನಮೇತತ್ । ಗಾಯತ್ರಮಸಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭಮಸಿ ಜಾಗತಮಸೀತಿ ಧವಿತ್ರಾಣ್ಯಾದತ್ತೇ । ಛನ್ದೋಭಿರೇವೈನಾನ್ಯಾದತ್ತೇ । ಮಧು ಮದ್ಧ್ವಿತಿ ಧೂನೋತಿ । ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಮಧು । ಪ್ರಾಣಮೇವ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ತ್ರಿಃ ಪರಿಯನ್ತಿ । ತ್ರಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಣಃ ।
ತ್ರಿಃ ಪರಿಯನ್ತಿ । ತ್ರ್ಯಾವೃದ್ಧಿ ಯಜ್ಞಃ ॥ 40 ॥

ಅಥೋ ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ । ತ್ರಿಃ ಪುನಃ ಪರಿಯನ್ತಿ ।
ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ । ಋತುಷ್ವೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಯೋ ವೈ ಘರ್ಮಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾನ್-ತನುವಮಾಕ್ರಾಮತಿ । ದುಶ್ಚರ್ಮಾ ವೈ ಸ ಭವತಿ ।
ಏಷ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾ-ನ್ತನುವಮಾಕ್ರಾಮತಿ ।
ಯ ಸ್ತ್ರಿಃ ಪರೀತ್ಯ ಚತುರ್ಥ-ಮ್ಪರ್ಯೇತಿ ।
ಏತಾಗ್ಂ ಹ ವಾ ಅಸ್ಯೋಗ್ರದೇವೋ ರಾಜನಿರಾಚಕ್ರಾಮ ॥ 41 ॥

ತತೋ ವೈ ಸ ದುಶ್ಚರ್ಮಾ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ತ್ರಿಃ ಪರೀತ್ಯ ನ ಚತುರ್ಥ-ಮ್ಪರೀಯಾತ್ । ಆತ್ಮನೋ ಗೋಪೀಥಾಯ । ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ಧವಿತ್ರಾಣಿ । ಅವ್ಯತಿಷಙ್ಗ-ನ್ಧೂನ್ವನ್ತಿ ।
ಪ್ರಾಣಾನಾ-ಮವ್ಯತಿಷಙ್ಗಾಯ ಕ್ಲೃಪ್ತ್ಯೈ । ವಿನಿಷದ್ಯ ಧೂನ್ವನ್ತಿ । ದಿಕ್ಷ್ವೇವ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠನ್ತಿ । ಊರ್ಧ್ವನ್ಧೂನ್ವನ್ತಿ । ಸುವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ । ಸರ್ವತೋ ಧೂನ್ವನ್ತಿ ।
ತಸ್ಮಾದಯಗ್ಂ ಸರ್ವತಃ ಪವತೇ ॥ 42 ॥

(ದಧಾ- ತೀವಾನ್ವಾಹ - ಯಜ್ಞ - ಸ್ಯಾಹೈ - ಷ - ಉಪರಿಷ್ಟಾದಾಶೀರನ್ಯೋ - ವ್ಯಾಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ - ರಶ್ಮಯೋ - ಭವನ್ತಿ - ಧನ್ವೇತ್ಯಾಹ - ಯಜ್ಞ - ಶ್ಚಕ್ರಾಮ - ಸಮಷ್ಟ್ಯೈ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5
ಅಗ್ನಿಷ್ಟ್ವಾ ವಸುಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ರೋಚಯತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸೇತ್ಯಾಹ । ಅಗ್ನಿರೇವೈನಂ-ವಁಸುಭಿಃ ಪುರಸ್ತಾ-ದ್ರೋಚಯತಿ ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ । ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ಇನ್ದ್ರಸ್ತ್ವಾ ರುದ್ರೈ-ರ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ರೋಚಯತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ
ಛನ್ದಸೇತ್ಯಾಹ । ಇನ್ದ್ರ ಏವೈನಗ್ಂ ರುದ್ರೈ-ರ್ದಕ್ಷಿಣತೋ ರೋಚಯತಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ । ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ವರುಣಸ್ತ್ವಾ-ಽಽದಿತ್ಯೈಃ ಪಶ್ಚಾ-ದ್ರೋಚಯತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸೇತ್ಯಾಹ । ವರುಣ ಏವೈನಮಾದಿತ್ಯೈಃ ಪಶ್ಚಾ-ದ್ರೋಚಯತಿ ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ ॥ 43 ॥

ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ದ್ಯುತಾನಸ್ತ್ವಾ ಮಾರುತೋ ಮರುದ್ಭಿರುತ್ತರತೋ ರೋಚಯತ್ವಾನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸೇತ್ಯಾಹ ।
ದ್ಯುತಾನ ಏವೈನ-ಮ್ಮಾರುತೋ ಮರುದ್ಭಿರುತ್ತರತೋ ರೋಚಯತ್ಯಾನುಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ ।
ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತ್ವಾ ವಿಶ್ವೈ-ರ್ದೇವೈರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದ್ರೋಚಯತು ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸೇತ್ಯಾಹ ।
ಬೃಹಸ್ಪತಿರೇವೈನಮ್ ಁವಿಶ್ವೈ-ರ್ದೇವೈರುಪರಿಷ್ಟಾ-ದ್ರೋಚಯತಿ ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ।
ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ॥ 44 ॥

ರೋಚಿತಸ್ತ್ವ-ನ್ದೇವ ಘರ್ಮ ದೇವೇಷ್ವಸೀತ್ಯಾಹ । ರೋಚಿತೋ ಹ್ಯೇಷ ದೇವೇಷು । ರೋಚಿಷೀಯಾಹ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೇಷ್ವಿತ್ಯಾಹ । ರೋಚತ ಏವೈಷ ಮನುಷ್ಯೇಷು । ಸಮ್ರಾಡ್ ಘರ್ಮ ರುಚಿತಸ್ತ್ವ-ನ್ದೇವೇಷ್ವಾಯುಷ್ಮಾಗ್ ಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ಯಸೀತ್ಯಾಹ ।
ರುಚಿತೋ ಹ್ಯೇಷ ದೇವೇಷ್ವಾಯುಷ್ಮಾಗ್ ಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ।
ರುಚಿತೋ-ಽಹ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೇಷ್ವಾಯುಷ್ಮಾಗ್ ಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭೂಯಾಸಮಿತ್ಯಾಹ ।
ರುಚಿತ ಏವೈಷ ಮನುಷ್ಯೇಷ್ವಾಯುಷ್ಮಾಗ್ ಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸೀ ಭವತಿ । ರುಗಸಿ ರುಚ-ಮ್ಮಯಿ ಧೇಹಿ ಮಯಿ ರುಗಿತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ತಂ-ಯಁದೇತೈ-ರ್ಯಜುರ್ಭಿರರೋಚಯಿತ್ವಾ । ರುಚಿತೋ ಘರ್ಮ ಇತಿ ಪ್ರಬ್ರೂಯಾತ್ । ಅರೋಚುಕೋ-ಽದ್ಧ್ವರ್ಯು-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ ।
ಅರೋಚುಕೋ ಯಜಮಾನಃ । ಅಥ ಯದೇನಮೇತೈರ್ಯಜುರ್ಭೀ ರೋಚಯಿತ್ವಾ । ರುಚಿತೋ ಘರ್ಮ ಇತಿ ಪ್ರಾಹ । ರೋಚುಕೋ-ಽದ್ಧ್ವರ್ಯು-ರ್ಭವತಿ । ರೋಚುಕೋ ಯಜಮಾನಃ ॥ 45 ॥

(ಪಶ್ಚಾ-ದ್ರೋಚಯತಿ ಜಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ - ಪಾಙ್ಕ್ತೇನ ಛನ್ದಸಾ ಸ ಮಾ ರುಚಿತೋ ರೋಚಯೇತ್ಯಾಹಾಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ - ಶಾಸ್ತೇ ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6
ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಗ್ರೀವಾ ಉಪಸದಃ । ಪುರಸ್ತಾದುಪಸದಾ-ಮ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ-ಮ್ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ । ಗ್ರೀವಾಸ್ವೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ತ್ರಿಃ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಭ್ಯ ಏವ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽವರುನ್ಧೇ ।
ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ ॥ 46 ॥

ಋತುಭ್ಯ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽವರುನ್ಧೇ । ದ್ವಾದಶ ಕೃತ್ವಃ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ । ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಾ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರಃ । ಸಂವಁಥ್ಸರಾದೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽವರುನ್ಧೇ । ಚತುರ್ವಿಗ್ಂಶತಿ-ಸ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಚತುರ್ವಿಗ್ಂಶತಿರರ್ಧಮಾಸಾಃ ।
ಅರ್ಧಮಾಸೇಭ್ಯ ಏವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽವರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ ಖಲು । ಸಕೃದೇವ ಪ್ರವೃಜ್ಯಃ । ಏಕಗ್ಂ ಹಿ ಶಿರಃ ॥ 47 ॥

ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ । ಏತಾವಾನ್. ವೈ ಯಜ್ಞಃ । ಯಾವಾನಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಃ । ಯಾವಾನೇವ ಯಜ್ಞಃ । ತಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ನೋಕ್ಥ್ಯೇ ಪ್ರವೃಞ್ಜ್ಯಾತ್ ।
ಪ್ರಜಾ ವೈ ಪಶವ ಉಕ್ಥಾನಿ । ಯದುಕ್ಥ್ಯೇ ಪ್ರವೃಞ್ಜ್ಯಾತ್ ।
ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನಸ್ಯ ನಿರ್ದಹೇತ್ । ವಿಶ್ವಜಿತಿ ಸರ್ವಪೃಷ್ಠೇ ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ ॥ 48 ॥

ಪೃಷ್ಠಾನಿ ವಾ ಅಚ್ಯುತಞ್ಚ್ಯಾವಯನ್ತಿ ।
ಪೃಷ್ಠೈರೇವಾಸ್ಮಾ ಅಚ್ಯುತಞ್ಚ್ಯಾವಯಿತ್ವಾ-ಽವರುನ್ಧೇ । ಅಪಶ್ಯ-ಙ್ಗೋಪಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಗೋಪಾಃ । ಪ್ರಾಣಮೇವ ಪ್ರಜಾಸು ವಿಯಾತಯತಿ ।
ಅಪಶ್ಯ-ಙ್ಗೋಪಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ ಗೋಪಾಃ । ಸ ಹೀಮಾಃ ಪ್ರಜಾ ಗೋಪಾಯತಿ । ತಮೇವ ಪ್ರಜಾನಾ-ಙ್ಗೋಪ್ತಾರ-ಙ್ಕುರುತೇ । ಅನಿಪದ್ಯಮಾನಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 49 ॥

ನ ಹ್ಯೇಷ ನಿಪದ್ಯತೇ । ಆ ಚ ಪರಾ ಚ ಪಥಿಭಿಶ್ಚರನ್ತಮಿತ್ಯಾಹ । ಆ ಚ ಹ್ಯೇಷ ಪರಾ ಚ ಪಥಿಭಿಶ್ಚರತಿ । ಸ ಸದ್ಧ್ರೀಚೀ-ಸ್ಸ ವಿಷೂಚೀರ್ವಸಾನ ಇತ್ಯಾಹ । ಸದ್ಧ್ರೀಚೀಶ್ಚ ಹ್ಯೇಷ ವಿಷೂಚೀಶ್ಚ ವಸಾನಃ ಪ್ರಜಾ ಅಭಿ ವಿಪಶ್ಯತಿ । ಆ ವರೀವರ್ತಿ ಭುವನೇಷ್ವನ್ತರಿತ್ಯಾಹ । ಆ ಹ್ಯೇಷ ವರೀವರ್ತಿ ಭುವನೇಷ್ವನ್ತಃ । ಅತ್ರ ಪ್ರಾವೀರ್ಮಧು ಮಾದ್ಧ್ವೀಭ್ಯಾ-ಮ್ಮಧು ಮಾಧೂಚೀಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಹ ।
ವಾಸನ್ತಿಕಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ ।
ಸಮಗ್ನಿರಗ್ನಿನಾ ಗತೇತ್ಯಾಹ ॥ 50 ॥

ಗ್ರೈಷ್ಮಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ । ಸಮಗ್ನಿರಗ್ನಿನಾ ಗತೇತ್ಯಾಹ । ಅಗ್ನಿರ್ಹ್ಯೇವೈಷೋ-ಽಗ್ನಿನಾ ಸಙ್ಗಚ್ಛತೇ । ಸ್ವಾಹಾ ಸಮಗ್ನಿಸ್ತಪಸಾ ಗತೇತ್ಯಾಹ ।
ಪೂರ್ವಮೇವೋದಿತಮ್ । ಉತ್ತರೇಣಾಭಿಗೃಣಾತಿ ।
ಧರ್ತಾ ದಿವೋ ವಿಭಾಸಿ ರಜಸಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ ।
ವಾರ್ಷಿಕಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ ।
ಹೃದೇ ತ್ವಾ ಮನಸೇ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಶಾರದಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ ॥ 51 ॥

ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಹೋತ್ರಾ ಯಚ್ಛೇತ್ಯಾಹ । ಹೋತ್ರಾಭಿರೇವೇಮಾನ್ ಁಲೋಕಾನ್-ಥ್ಸ-ನ್ದಧಾತಿ । ವಿಶ್ವಾಸಾ-ಮ್ಭುವಾ-ಮ್ಪತ ಇತ್ಯಾಹ । ಹೈಮನ್ತಿಕಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ ।
ದೇವಶ್ರೂಸ್ತ್ವ-ನ್ದೇವ ಘರ್ಮ ದೇವಾ-ನ್ಪಾಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಶೈಶಿರಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ ।
ತಪೋಜಾಂ-ವಾಁಚಮಸ್ಮೇ ನಿಯಚ್ಛ ದೇವಾಯುವಮಿತ್ಯಾಹ ।
ಯಾ ವೈ ಮೇದ್ಧ್ಯಾ ವಾಕ್ । ಸಾ ತಪೋಜಾಃ । ತಾಮೇವಾವರುನ್ಧೇ ॥ 52 ॥

ಗರ್ಭೋ ದೇವಾನಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಗರ್ಭೋ ಹ್ಯೇಷ ದೇವಾನಾಮ್ । ಪಿತಾ ಮತೀನಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾ ವೈ ಮತಯಃ । ತಾಸಾಮೇಷ ಏವ ಪಿತಾ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ।
ತಸ್ಮಾದೇವಮಾಹ । ಪತಿಃ ಪ್ರಜಾನಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಪತಿರ್ಹ್ಯೇಷ ಪ್ರಜಾನಾಮ್ । ಮತಿಃ ಕವೀನಾಮಿತ್ಯಾಹ ॥ 53 ॥

ಮತಿರ್ಹ್ಯೇಷ ಕವೀನಾಮ್ । ಸ-ನ್ದೇವೋ ದೇವೇನ ಸವಿತ್ರಾ ಽಯತಿಷ್ಟ ಸಗ್ಂ ಸೂರ್ಯೇಣಾರುಕ್ತೇತ್ಯಾಹ ।
ಅಮುಞ್ಚೈವಾದಿತ್ಯ-ಮ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಞ್ಚ ಸಗ್ಂಶಾಸ್ತಿ ।
ಆಯುರ್ದಾಸ್ತ್ವಮಸ್ಮಭ್ಯ-ಙ್ಘರ್ಮ ವರ್ಚೋದಾ ಅಸೀತ್ಯಾಹ ।
ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ । ಪಿತಾ ನೋ-ಽಸಿ ಪಿತಾ ನೋ ಬೋಧೇತ್ಯಾಹ । ಬೋಧಯತ್ಯೇವೈನಮ್ । ನ ವೈ ತೇ-ಽವಕಾಶಾ ಭವನ್ತಿ । ಪತ್ನಿಯೈ ದಶಮಃ ।
ನವ ವೈ ಪುರುಷೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ॥ 54 ॥

ನಾಭಿರ್ದಶಮೀ । ಪ್ರಾಣಾನೇವ ಯಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ಅಥೋ ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್ । ಅನ್ನಂ-ವಿಁರಾಟ್ । ವಿರಾಜೈವಾನ್ನಾದ್ಯಮವರುನ್ಧೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ-ಽಚ್ಛಿದ್ಯತ । ತ-ದ್ದೇವಾ ಹೋತ್ರಾಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯದಧುಃ । ಋತ್ವಿಜೋ-ಽವೇಕ್ಷನ್ತೇ । ಏತಾ ವೈ ಹೋತ್ರಾಃ । ಹೋತ್ರಾಭಿರೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ॥ 55 ॥

ರುಚಿತಮವೇಕ್ಷನ್ತೇ । ರುಚಿತಾದ್ವೈ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಪ್ರಜಾನಾಗ್ಂ ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ । ರುಚಿತಮವೇಕ್ಷನ್ತೇ । ರುಚಿತಾದ್ವೈ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವರ್ಷತಿ । ವರ್ಷುಕಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಭವತಿ । ಸ-ಮ್ಪ್ರಜಾ ಏಧನ್ತೇ । ರುಚಿತಮವೇಕ್ಷನ್ತೇ । ರುಚಿತಮ್ ಁವೈ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಿನೋ ಭವನ್ತಿ ॥ 56 ॥

ಅಧೀಯನ್ತೋ-ಽವೇಕ್ಷನ್ತೇ । ಸರ್ವಮಾಯುರ್ಯನ್ತಿ । ನ ಪತ್ನ್ಯವೇಕ್ಷೇತ । ಯ-ತ್ಪನ್ತ್ಯವೇಕ್ಷೇತ । ಪ್ರಜಾಯೇತ । ಪ್ರಜಾನ್ತ್ವಸ್ಯೈ ನಿರ್ದಹೇತ್ । ಯನ್ನಾವೇಕ್ಷೇತ । ನ ಪ್ರಜಾಯೇತ ।
ನಾಸ್ಯೈ ಪ್ರಜಾನ್ನಿರ್ದಹೇತ್ । ತಿರಸ್ಕೃತ್ಯ ಯಜು-ರ್ವಾಚಯತಿ । ಪ್ರಜಾಯತೇ । ನಾಸ್ಯೈ ಪ್ರಜಾನ್ನಿರ್ದಹತಿ । ತ್ವಷ್ಟೀಮತೀ ತೇ ಸಪೇಯೇತ್ಯಾಹ । ಸಪಾದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ॥ 57 ॥

(ಋತವೋ - ಹಿ ಶಿರಃ - ಸರ್ವಪೃಷ್ಠೇ ಪ್ರವೃಣ - ಕ್ತ್ಯನಿಪದ್ಯಮಾನಮಿತ್ಯಾಹ - ಗತೇತ್ಯಾಹ - ಶಾರದಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಋತೂ ಕಲ್ಪಯತಿ - ರುನ್ಧೇ - ಕವಿನಾಮಿತ್ಯಾಹ - ಪ್ರಾಣಾಃ - ಪ್ರತಿದಧಾತಿ - ಭವನ್ತಿ - ವಾಚಯತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7
ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಾ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಸವ ಇತಿ ರಶನಾಮಾದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತ್ಯೈ । ಅಶ್ವಿನೋ-ರ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಹ । ಅಶ್ವಿನೌ ಹಿ ದೇವಾನಾಮದ್ಧ್ವರ್ಯೂ ಆಸ್ತಾಮ್ । ಪೂಷ್ಣೋ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮಿತ್ಯಾಹ ಯತ್ಯೈ । ಆದದೇ-ಽದಿತ್ಯೈ ರಾಸ್ನಾ-ಽಸೀತ್ಯಾಹ ಯಜುಷ್ಕೃತ್ಯೈ । ಇಡ ಏಹ್ಯದಿತ ಏಹಿ ಸರಸ್ವತ್ಯೇಹೀತ್ಯಾಹ । ಏತಾನಿ ವಾ ಅಸ್ಯೈ ದೇವನಾಮಾನಿ ।
ದೇವನಾಮೈರೇವೈನಾ-ಮಾಹ್ವಯತಿ । ಅಸಾವೇಹ್ಯ-ಸಾವೇಹ್ಯ-ಸಾವೇಹೀತ್ಯಾಹ । ಏತಾನಿ ವಾ ಅಸ್ಯೈ ಮನುಷ್ಯನಾಮಾನಿ ॥ 58 ॥

ಮನುಷ್ಯನಾಮೈರೇವೈನಾಮಾಹ್ವಯತಿ ।
ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ ।
ಋತುಭಿರೇವೈನಾಮಾಹ್ವಯತಿ । ಅದಿತ್ಯಾ ಉಷ್ಣೀಷಮಸೀತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ ।
ವಾಯುರಸ್ಯೈಡ ಇತ್ಯಾಹ । ವಾಯುದೇವತ್ಯೋ ವೈ ವಥ್ಸಃ ।
ಪೂಷಾ ತ್ವೋಪಾವಸೃಜತ್ವಿತ್ಯಾಹ । ಪೌಷ್ಣಾ ವೈ ದೇವತಯಾ ಪಶವಃ ॥ 59 ॥

ಸ್ವಯೈವೈನ-ನ್ದೇವತಯೋಪಾವಸೃಜತಿ । ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾ-ಮ್ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ಯಾಹ । ಅಶ್ವಿನೌ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಭಿಷಜೌ । ತಾಭ್ಯಾಮೇವಾಸ್ಮೈ ಭೇಷಜ-ಙ್ಕರೋತಿ । ಯಸ್ತೇ ಸ್ತನಃ ಶಶಯ ಇತ್ಯಾಹ । ಸ್ತೌತ್ಯೇವೈನಾಮ್ । ಉಸ್ರ ಘರ್ಮಗ್ಂ ಶಿಗ್ಂಷೋಸ್ರ ಘರ್ಮ-ಮ್ಪಾಹಿ ಘರ್ಮಾಯ ಶಿಗ್ಂಷೇತ್ಯಾಹ । ಯಥಾ ಬ್ರೂಯಾದಮುಷ್ಮೈ ದೇಹೀತಿ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತ್ವೋಪಸೀದತ್ವಿತ್ಯಾಹ ॥ 60 ॥

ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣೈವೈನಾಮುಪಸೀದತಿ ।
ದಾನವ-ಸ್ಸ್ಥ ಪೇರವ ಇತ್ಯಾಹ । ಮೇದ್ಧ್ಯಾನೇವೈನಾನ್ಕರೋತಿ ।
ವಿಷ್ವಗ್ವೃತೋ ಲೋಹಿತೇನೇತ್ಯಾಹ ವ್ಯಾವೃತ್ತ್ಯೈ ।
ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾ-ಮ್ಪಿನ್ವಸ್ವ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ಪಿನ್ವಸ್ವ ಪೂಷ್ಣೇ ಪಿನ್ವಸ್ವ ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ಪಿನ್ವಸ್ವೇತ್ಯಾಹ ।
ಏತಾಭ್ಯೋ ಹ್ಯೇಷಾ ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಪಿನ್ವತೇ ।
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಪಿನ್ವಸ್ವೇನ್ದ್ರಾಯ ಪಿನ್ವಸ್ವೇತ್ಯಾಹ ।
ಇನ್ದ್ರಮೇವ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ದ್ವಿರಿನ್ದ್ರಾಯೇತ್ಯಾಹ ॥ 61 ॥

ತಸ್ಮಾದಿನ್ದ್ರೋ ದೇವತಾನಾ-ಮ್ಭೂಯಿಷ್ಠಭಾಕ್ತಮಃ ।
ಗಾಯತ್ರೋ-ಽಸಿ ತ್ರೈಷ್ಟುಭೋ-ಽಸಿ ಜಾಗತಮಸೀತಿ ಶಫೋಪಯಮಾನಾದತ್ತೇ ।
ಛನ್ದೋಭಿರೇವೈನಾನಾದತ್ತೇ । ಸಹೋರ್ಜೋ ಭಾಗೇನೋಪಮೇಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಊರ್ಜ ಏವೈನ-ಮ್ಭಾಗಮಕಃ ।
ಅಶ್ವಿನೌ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧತಾವಬ್ರೂತಾಮ್ ।
ಆವಾಭ್ಯಾಮೇವ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಂ-ವಁಷಟ್ಕ್ರಿಯಾತಾ ಇತಿ ।
ಇನ್ದ್ರಾಶ್ವಿನಾ ಮಧುನ-ಸ್ಸಾರಘಸ್ಯೇತ್ಯಾಹ ।
ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮೇವ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಂ-ವಁಷಟ್ಕರೋತಿ ।
ಅಥೋ ಅಶ್ವಿನಾವೇವ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ॥ 62 ॥

ಘರ್ಮ-ಮ್ಪಾತ ವಸವೋ ಯಜತಾ ವಡಿತ್ಯಾಹ ।
ವಸೂನೇವ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಯ-ದ್ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ಯಾತಯಾಮಾ-ಽಸ್ಯ ವಷಟ್ಕಾರ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ ।
ಯನ್ನ ವಷಟ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಯಜ್ಞಗ್ಂ ಹನ್ಯುಃ । ವಡಿತ್ಯಾಹ । ಪರೋಕ್ಷಮೇವ ವಷಟ್ಕರೋತಿ । ನಾಸ್ಯ ಯಾತಯಾಮಾ ವಷಟ್ಕಾರೋ ಭವತಿ ।
ನ ಯಜ್ಞಗ್ಂ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಘ್ನನ್ತಿ ॥ 63 ॥

ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಯೇ ವೃಷ್ಟಿವನಯೇ ಜುಹೋಮೀತ್ಯಾಹ । ಯೋ ವಾ ಅಸ್ಯ ಪುಣ್ಯೋ ರಶ್ಮಿಃ । ಸ ವೃಷ್ಟಿವನಿಃ । ತಸ್ಮಾ ಏವೈನ-ಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಮಧು ಹವಿರಸೀತ್ಯಾಹ । ಸ್ವದಯತ್ಯೇವೈನಮ್ । ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತಪಸ್ತಪೇತ್ಯಾಹ ।
ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ । ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾ-ನ್ತ್ವಾ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾಮೀತ್ಯಾಹ ।
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾ-ಮೇವೈನ-ಮ್ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ॥ 64 ॥

ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ ತ್ವೋಪಯಚ್ಛಾಮೀತ್ಯಾಹ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇಣೈವೈನ-ಮುಪಯಚ್ಛತಿ ।
ನ ವಾ ಏತ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೋ ಭರ್ತುಮರ್ಹತಿ ।
ದೇವಾನಾ-ನ್ತ್ವಾ ಪಿತೃಣಾಮನುಮತೋ ಭರ್ತುಗ್ಂ ಶಕೇಯಮಿತ್ಯಾಹ । ದೇವೈರೇವೈನ-ಮ್ಪಿತೃಭಿರನುಮತ ಆದತ್ತೇ । ವಿ ವಾ ಏನಮೇತದರ್ಧಯನ್ತಿ । ಯ-ತ್ಪಶ್ಚಾ-ತ್ಪ್ರವೃಜ್ಯ ಪುರೋ ಜುಹ್ವತಿ । ತೇಜೋ-ಽಸಿ ತೇಜೋ-ಽನು ಪ್ರೇಹೀತ್ಯಾಹ । ತೇಜ ಏವಾಸ್ಮಿ-ನ್ದಧಾತಿ । ದಿವಿಸ್ಪೃಮ್ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀ-ರನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಪೃಮ್ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀಃ
ಪೃಥಿವಿಸ್ಪೃಮ್ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀರಿತ್ಯಾಹಾಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ॥ 65 ॥

ಸುವರಸಿ ಸುವರ್ಮೇ ಯಚ್ಛ ದಿವಂ-ಯಁಚ್ಛ ದಿವೋ ಮಾ ಪಾಹೀತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ । ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ।
ಆತ್ಮಾ ವಾಯುಃ । ಉದ್ಯತ್ಯ ವಾತನಾಮಾನ್ಯಾಹ ।
ಆತ್ಮನ್ನೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ।
ಅನವಾನಮ್ । ಪ್ರಾಣಾನಾಗ್ಂ ಸನ್ತತ್ಯೈ । ಪಞ್ಚಾಹ ॥ 66 ॥

ಪಾಙ್ಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ । ಯಾವಾನೇವ ಯಜ್ಞಃ । ತಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ । ಅಗ್ನಯೇ ತ್ವಾ ವಸುಮತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯೋ-ಽಗ್ನಿ-ರ್ವಸುಮಾನ್ । ತಸ್ಮಾ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ಸೋಮಾಯ ತ್ವಾ ರುದ್ರವತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ಚನ್ದ್ರಮಾ ವೈ ಸೋಮೋ ರುದ್ರವಾನ್ । ತಸ್ಮಾ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ವರುಣಾಯ ತ್ವಾ-ಽಽದಿತ್ಯವತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ॥ 67 ॥

ಅಫ್ಸು ವೈ ವರುಣ ಆದಿತ್ಯವಾನ್ । ತಸ್ಮಾ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಬೃಹಸ್ಪತಯೇ ತ್ವಾ ವಿಶ್ವದೇವ್ಯಾವತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ದೇವಾನಾ-ಮ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಣ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ ।
ಸವಿತ್ರೇ ತ್ವರ್ಭುಮತೇ ವಿಭುಮತೇ ಪ್ರಭುಮತೇ ವಾಜವತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಸಂವಁಥ್ಸರೋ ವೈ ಸವಿತರ್ಭುಮಾನ್. ವಿಭುಮಾ-ನ್ಪ್ರಭುಮಾನ್. ವಾಜವಾನ್ । ತಸ್ಮಾ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ಯಮಾಯ ತ್ವಾ-ಽಙ್ಗಿರಸ್ವತೇ ಪಿತೃಮತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ಪ್ರಾಣೋ ವೈ ಯಮೋ-ಽಙ್ಗಿರಸ್ವಾ-ನ್ಪಿತೃಮಾನ್ ॥ 68 ॥

ತಸ್ಮಾ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ಏತಾಭ್ಯ ಏವೈನ-ನ್ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಜುಹೋತಿ । ದಶ ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ದಶಾಕ್ಷರಾ ವಿರಾಟ್ । ಅನ್ನಂ-ವಿಁರಾಟ್ । ವಿರಾಜೈವಾನ್ನಾದ್ಯಮವರುನ್ಧೇ । ರೌಹಿಣಾಭ್ಯಾಂ-ವೈಁ ದೇವಾ-ಸ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ತ-ದ್ರೌಹಿಣಯೋ ರೌಹಿಣತ್ವಮ್ । ಯ-ದ್ರೌಹಿಣೌ ಭವತಃ । ರೌಹಿಣಾಭ್ಯಾಮೇವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ ।
ಅಹರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಕೇತುನಾ ಜುಷತಾಗ್ಂ ಸುಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಷಾಗ್ ಸ್ವಾಹಾ ರಾತ್ರಿರ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಕೇತುನಾ ಜುಷತಾಗ್ಂ ಸುಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿಷಾಗ್ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ಆದಿತ್ಯಮೇವ ತದಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ-ಽಹ್ನಾ ಪರಸ್ತಾ-ದ್ದಾಧಾರ । ರಾತ್ರಿಯಾ ಅವಸ್ತಾತ್ ।
ತಸ್ಮಾದಸಾವಾದಿತ್ಯೋ ಽಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ-ಽಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾ-ನ್ಧೃತಃ ॥ 69 ॥

(ಮನುಷ್ಯನಾಮಾನಿ - ಪಶವಃ - ಸೀದತ್ವಿತ್ಯಾ - ಹೇನ್ದ್ರಾಯೇತ್ಯಾಹಾ - ರ್ಧಯತಿ - ಘ್ನನ್ತಿ - ಗೃಹ್ಣಾ - ತ್ಯಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ - ಪಞ್ಚಾಹಾ - ದಿತ್ಯವತೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ - ಪಿತೃಮಾ - ನೇತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8
ವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ ದಕ್ಷಿಣಸದಿತ್ಯಾಹ । ವಿಶ್ವಾನೇವ ದೇವಾ-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ । ಅಥೋ ದುರಿಷ್ಟ್ಯಾ ಏವೈನ-ಮ್ಪಾತಿ । ವಿಶ್ವಾ-ನ್ದೇವಾನಯಾಡಿಹೇತ್ಯಾಹ । ವಿಶ್ವಾನೇವ ದೇವಾ-ನ್ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಸ್ವಾಹಾಕೃತಸ್ಯ ಘರ್ಮಸ್ಯ ಮಧೋಃ ಪಿಬತಮಶ್ವಿನೇತ್ಯಾಹ ।
ಅಶ್ವಿನಾವೇವ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ।
ಸ್ವಾಹಾ-ಽಗ್ನಯೇ ಯಜ್ಞಿಯಾಯ ಶಂಯಁಜುರ್ಭಿರಿತ್ಯಾಹ । ಅಭ್ಯೇವೈನ-ಙ್ಘಾರಯತಿ । ಅಥೋ ಹವಿರೇವಾಕಃ ॥ 70 ॥

ಅಶ್ವಿನಾ ಘರ್ಮ-ಮ್ಪಾತಗ್ಂ ಹಾರ್ದಿವಾನ-ಮಹರ್ದಿವಾಭಿ-ರೂತಿಭಿರಿತ್ಯಾಹ । ಅಶ್ವಿನಾವೇವ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಅನು ವಾ-ನ್ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಮಗ್ಂಸಾತಾಮಿತ್ಯಾಹಾನುಮತ್ಯೈ ।
ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹೇನ್ದ್ರಾ ವಡಿತ್ಯಾಹ ।
ಇನ್ದ್ರಾಯ ಹಿ ಪುರೋ ಹೂಯತೇ । ಆಶ್ರಾವ್ಯಾಹ ಘರ್ಮಸ್ಯ ಯಜೇತಿ । ವಷಟ್ಕೃತೇ ಜುಹೋತಿ । ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ । ಅನುಯಜತಿ ಸ್ವಗಾಕೃತ್ಯೈ ।
ಘರ್ಮಮಪಾತಮಶ್ವಿನೇತ್ಯಾಹ ॥ 71 ॥

ಪೂರ್ವಮೇವೋದಿತಮ್ । ಉತ್ತರೇಣಾಭಿಗೃಣಾತಿ ।
ಅನು ವಾನ್-ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಅಮಗ್ಂಸಾತಾಮಿತ್ಯಾಹಾನುಮತ್ಯೈ ।
ತ-ಮ್ಪ್ರಾವ್ಯಮ್ ಁಯಥಾವಣ್ಣಮೋ ದಿವೇ ನಮಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ । ದಿವಿ ಧಾ ಇಮಂ-ಯಁಜ್ಞಂ-ಯಁಜ್ಞಮಿಮ-ನ್ದಿವಿ ಧಾ ಇತ್ಯಾಹ ।
ಸುವರ್ಗಮೇವೈನಮ್ ಁಲೋಕ-ಙ್ಗಮಯತಿ ।
ದಿವ-ಙ್ಗಚ್ಛಾನ್ತರಿಕ್ಷ-ಙ್ಗಚ್ಛ ಪೃಥಿವೀ-ಙ್ಗಚ್ಛೇತ್ಯಾಹ ।
ಏಷ್ವೇವೈನಮ್ ಁಲೋಕೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ । ಪಞ್ಚ ಪ್ರದಿಶೋ ಗಚ್ಛೇತ್ಯಾಹ ॥ 72 ॥

ದಿಕ್ಷ್ವೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ।
ದೇವಾ-ನ್ಘರ್ಮಪಾ-ನ್ಗಚ್ಛ ಪಿತೄ-ನ್ಘರ್ಮಪಾ-ನ್ಗಚ್ಛೇತ್ಯಾಹ । ಉಭಯೇಷ್ವೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ । ಯ-ತ್ಪಿನ್ವತೇ । ವರ್ಷುಕಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪಿನ್ವಮಾನಃ ಪುಣ್ಯಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರಾಮ್ಪಿನ್ವತೇ । ತ-ದ್ದೇವಾನಾಮ್ । ಯ-ದ್ದಕ್ಷಿಣಾ । ತತ್-ಪಿತೃಣಾಮ್ ॥ 73 ॥

ಯ-ತ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ । ತ-ನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮ್ । ಯದುದಙ್ಙ್ । ತ-ದ್ರುದ್ರಾಣಾಮ್ । ಪ್ರಾಞ್ಚಮುದಞ್ಚ-ಮ್ಪಿನ್ವಯತಿ । ದೇವತ್ರಾ-ಽಕಃ । ಅಥೋ ಖಲು । ಸರ್ವಾ ಅನು ದಿಶಃ ಪಿನ್ವಯತಿ । ಸರ್ವಾ ದಿಶ-ಸ್ಸಮೇಧನ್ತೇ । ಅನ್ತಃಪರಿಧಿ ಪಿನ್ವಯತಿ ॥ 74 ॥

ತೇಜಸೋ-ಽಸ್ಕನ್ದಾಯ । ಇಷೇ ಪೀಪಿಹ್ಯೂರ್ಜೇ ಪೀಪಿಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಇಷಮೇವೋರ್ಜಂ-ಯಁಜಮಾನೇ ದಧಾತಿ । ಯಜಮಾನಾಯ ಪೀಪಿಹೀತ್ಯಾಹ । ಯಜಮಾನಾಯೈವೈತಾ-ಮಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ಮಹ್ಯಞ್ಜ್ಯೈಷ್ಠ್ಯಾಯ ಪೀಪಿಹೀತ್ಯಾಹ ।
ಆತ್ಮನ ಏವೈತಾಮಾಶಿಷಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ತ್ವಿಷ್ಯೈ ತ್ವಾ ದ್ಯುಮ್ನಾಯ ತ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಯ ತ್ವಾ ಭೂತ್ಯೈ ತ್ವೇತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ । ಧರ್ಮಾ-ಽಸಿ ಸುಧರ್ಮಾ ಮೇ ನ್ಯಸ್ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಧಾರಯೇತ್ಯಾಹ ॥ 75 ॥

ಬ್ರಹ್ಮನ್ನೇವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ । ನೇತ್ತ್ವಾ ವಾತಃ ಸ್ಕನ್ದಯಾದಿತಿ ಯದ್ಯಭಿಚರೇತ್ । ಅಮುಷ್ಯ ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣೇ ಸಾದಯಾಮ್ಯಮುನಾ ಸಹ ನಿರರ್ಥ-ಙ್ಗಚ್ಛೇತಿ ಬ್ರೂಯಾ-ದ್ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ । ಯಮೇವ ದ್ವೇಷ್ಟಿ । ತೇನೈನಗ್ಂ ಸಹ ನಿರರ್ಥ-ಙ್ಗಮಯತಿ । ಪೂಷ್ಣೇ ಶರಸೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಯಾ ಏವ ದೇವತಾ ಹುತಭಾಗಾಃ । ತಾಭ್ಯ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ಗ್ರಾವಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಯಾ ಏವಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ವಾಚಃ ॥ 76 ॥

ತಾಭ್ಯ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ಪ್ರತಿರೇಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಣಾ ವೈ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿರಾಃ । ತೇಭ್ಯ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಗ್ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ ।
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾ-ಮೇವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ । ಪಿತೃಭ್ಯೋ ಘರ್ಮಪೇಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಯೇ ವೈ ಯಜ್ವಾನಃ । ತೇ ಪಿತರೋ ಘರ್ಮಪಾಃ । ತೇಭ್ಯ ಏವೈನಞ್ಜುಹೋತಿ ॥ 77 ॥

ರುದ್ರಾಯ ರುದ್ರಹೋತ್ರೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ರುದ್ರಮೇವ ಭಾಗಧೇಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಸರ್ವತ-ಸ್ಸಮನಕ್ತಿ । ಸರ್ವತ ಏವ ರುದ್ರನ್ನಿರವದಯತೇ । ಉದಞ್ಚನ್ನಿರಸ್ಯತಿ ।
ಏಷಾ ವೈ ರುದ್ರಸ್ಯ ದಿಕ್ । ಸ್ವಾಯಾಮೇವ ದಿಶಿ ರುದ್ರನ್ನಿರವದಯತೇ । ಅಪ ಉಪಸ್ಪೃಶತಿ ಮೇದ್ಧ್ಯತ್ವಾಯ । ನಾನ್ವೀಕ್ಷೇತ । ಯದನ್ವೀಕ್ಷೇತ ॥ 78 ॥

ಚಕ್ಷುರಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಯುಕಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾತ್ । ತಸ್ಮಾನ್ನಾನ್ವೀಕ್ಷ್ಯಃ ।
ಅಪೀಪರೋ ಮಾ-ಽಹ್ನೋ ರಾತ್ರಿಯೈ ಮಾ ಪಾಹ್ಯೇಷಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿತ್ತಯಾ ಸಮಿದ್ಧ್ಯಸ್ವಾಯುರ್ಮೇ ದಾ ವರ್ಚಸಾ ಮಾ-ಽಞ್ಜೀರಿತ್ಯಾಹ । ಆಯುರೇವಾಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಚೋ ದಧಾತಿ ।
ಅಪೀಪರೋ ಮಾ ರಾತ್ರಿಯಾ ಅಹ್ನೋ ಮಾ ಪಾಹ್ಯೇಷಾ ತೇ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿತ್ತಯಾ ಸಮಿದ್ಧ್ಯಸ್ವಾಯುರ್ಮೇ ದಾ ವರ್ಚಸಾ ಮಾ-ಽಞ್ಜೀರಿತ್ಯಾಹ । ಆಯುರೇವಾಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಚೋ ದಧಾತಿ ।
ಅಗ್ನಿ-ರ್ಜ್ಯೋತಿ-ರ್ಜ್ಯೋತಿರಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ಸೂರ್ಯೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿ-ಸ್ಸೂರ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಾಹ । ಯಥಾಯಜುರೇವೈತತ್ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಹೋತವ್ಯಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಾ(3) ನ್ನ ಹೋತವ್ಯಾ(3) ಮಿತಿ ॥ 79 ॥

ಯ-ದ್ಯಜುಷಾ ಜುಹುಯಾತ್ । ಅಯಥಾಪೂರ್ವಮಾಹುತೀ ಜುಹುಯಾತ್ । ಯನ್ನ ಜುಹುಯಾತ್ । ಅಗ್ನಿಃ ಪರಾಭವೇತ್ । ಭೂ-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯೇವ ಹೋತವ್ಯಮ್ । ಯಥಾಪೂರ್ವಮಾಹುತೀ ಜುಹೋತಿ । ನಾಗ್ನಿಃ ಪರಾಭವತಿ । ಹುತಗ್ಂ ಹವಿರ್ಮಧು ಹವಿರಿತ್ಯಾಹ ।
ಸ್ವದಯತ್ಯೇವೈನಮ್ । ಇನ್ದ್ರತಮೇ-ಽಗ್ನಾವಿತ್ಯಾಹ ॥ 80 ॥

ಪ್ರಾಣೋ ವಾ ಇನ್ದ್ರತಮೋ-ಽಗ್ನಿಃ ।
ಪ್ರಾಣ ಏವೈನಮಿನ್ದ್ರತಮೇ-ಽಗ್ನೌ ಜುಹೋತಿ ।
ಪಿತಾ ನೋ-ಽಸಿ ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀರಿತ್ಯಾಹಾಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ।
ಅಶ್ಯಾಮ ತೇ ದೇವ ಘರ್ಮ ಮಧುಮತೋ ವಾಜವತಃ ಪಿತುಮತ ಇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ಸ್ವಧಾವಿನೋ-ಽಶೀಮಹಿ ತ್ವಾ ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀ-ರಿತ್ಯಾಹಾಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ । ತೇಜಸಾ ವಾ ಏತೇ ವ್ಯೃದ್ಧ್ಯನ್ತೇ । ಯೇ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣ ಚರನ್ತಿ । ಪ್ರಾಶ್ಞನ್ತಿ ।
ತೇಜ ಏವಾತ್ಮನ್-ದಧತೇ ॥ 81 ॥

ಸಂವಁಥ್ಸರನ್ನ ಮಾಗ್ಂಸಮಶ್ಞೀಯಾತ್ । ನ ರಾಮಾಮುಪೇಯಾತ್ । ನ ಮೃನ್ಮಯೇನ ಪಿಬೇತ್ । ನಾಸ್ಯ ರಾಮ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ-ಮ್ಪಿಬೇತ್ । ತೇಜ ಏವ ತಥ್ಸಗ್ಂಶ್ಯತಿ ।
ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ದೇವಾ ವಿಜಯಮುಪಯನ್ತಃ । ವಿಭ್ರಾಜಿ ಸೌರ್ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನ್ನ್ಯದಧತ । ಯ-ತ್ಕಿಞ್ಚ ದಿವಾಕೀರ್ತ್ಯಮ್ ।
ತದೇತೇನೈವ ವ್ರತೇನಾಗೋಪಾಯತ್ । ತಸ್ಮಾದೇತ-ದ್ವ್ರತ-ಞ್ಚಾರ್ಯಮ್ । ತೇಜಸೋ ಗೋಪೀಥಾಯ । ತಸ್ಮಾದೇತಾನಿ ಯಜೂಗ್ಂಷಿ ವಿಭ್ರಾಜಃ ಸೌರ್ಯಸ್ಯೇತ್ಯಾಹುಃ ।
ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ರಶ್ಮಿಭ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರಾತ-ಸ್ಸಗ್ಂಸಾದಯತಿ । ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಾ ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯ ಇತಿ ಸಾಯಮ್ ।
ಏತಾ ವಾ ಏತಸ್ಯ ದೇವತಾಃ । ತಾಭಿರೇವೈನಗ್ಂ ಸಮರ್ಧಯತಿ ॥ 82 ॥

(ಅಕ - ರಶ್ವಿನೇತ್ಯಾಹ - ಪ್ರದಿಶೋ ಗಚ್ಛೇತ್ಯಾಹ - ಪಿತೃಣಾ - ಮನ್ತಃ ಪರಿಧಿ ಪಿನ್ವಯತಿ - ಧಾರಯೇತ್ಯಾಹ - ವಾಚೋ - ಧರ್ಮಪಾ ಸ್ತೇಭ್ಯ ಏವೈನ-ಞ್ಜುಹೋ - ತ್ಯನ್ವೀಕ್ಷೇತ - ಹೋತವ್ಯಾ (3) ಮಿ - ತ್ಯಗ್ರಾವಿತ್ಯಾಹ - ದಧತೇ - ಽಗೋಪಾಯ-ಥ್ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9
ಘರ್ಮ ಯಾ ತೇ ದಿವಿ ಶುಗಿತಿ ತಿಸ್ರ ಆಹುತೀ-ರ್ಜುಹೋತಿ ।
ಛನ್ದೋಭಿರೇವಾಸ್ಯೈಭ್ಯೋ ಲೋಕೇಭ್ಯ-ಶ್ಶುಚಮವ ಯಜತೇ । ಇಯತ್ಯಗ್ರೇ ಜುಹೋತಿ । ಅಥೇಯತ್ಯಥೇಯತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ।
ಏಭ್ಯ ಏವ ಲೋಕೇಭ್ಯ-ಶ್ಶುಚಮವ ಯಜತೇ ।
ಅನು ನೋ-ಽದ್ಯಾನುಮತಿರಿತ್ಯಾಹಾನುಮತ್ಯೈ । ದಿವಸ್ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹ । ದಿವ ಏವೇಮಾನ್ ಁಲೋಕಾ-ನ್ದಾಧಾರ ।
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹ ॥ 83 ॥

ಏಷ್ವೇವ ಲೋಕೇಷು ಪ್ರಜಾ ದಾಧಾರ । ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾಸ್ವೇವ ಪ್ರಾಣಾ-ನ್ದಾಧಾರ । ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಅಸೌ ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ತಂ-ಯಁ-ದ್ದಕ್ಷಿಣಾ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚ-ಮುದಞ್ಚ-ಮುದ್ವಾಸಯೇತ್ ।
ಜಿಹ್ಮಂ-ಯಁಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರೋ ಹರೇತ್ ।
ಪ್ರಾಞ್ಚಮುದ್ವಾಸಯತಿ । ಪುರಸ್ತಾದೇವ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಶಿರಃ ಪ್ರತಿದಧಾತಿ ॥ 84 ॥

ಪ್ರಾಞ್ಚಮುದ್ವಾಸಯತಿ । ತಸ್ಮಾದಸಾವಾದಿತ್ಯಃ ಪುರಸ್ತಾದುದೇತಿ । ಶಫೋಪಯಮಾನ್ಧವಿತ್ರಾಣಿ ಧೃಷ್ಟೀ ಇತ್ಯನ್ವವಹರನ್ತಿ ।
ಸಾತ್ಮಾನಮೇವೈನಗ್ಂ ಸತನು-ಙ್ಕರೋತಿ । ಸಾತ್ಮಾ-ಽಮುಷ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಭವತಿ ।
ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಔದುಮ್ಬರಾಣಿ ಭವನ್ತಿ । ಊರ್ಗ್ವಾ ಉದುಮ್ಬರಃ । ಊರ್ಜಮೇವಾವರುನ್ಧೇ । ವರ್ತ್ಮನಾ ವಾ ಅನ್ವಿತ್ಯ ॥ 85 ॥

ಯಜ್ಞಗ್ಂ ರಕ್ಷಾಗ್ಂಸಿ ಜಿಘಾಗ್ಂಸನ್ತಿ । ಸಾಮ್ನಾ ಪ್ರಸ್ತೋತಾ-ಽನ್ವವೈತಿ । ಸಾಮ ವೈ ರಕ್ಷೋಹಾ । ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ । ತ್ರಿರ್ನಿಧನಮುಪೈತಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ । ಏಭ್ಯ ಏವ ಲೋಕೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷಾಗ್ಸ್ಯಪಹನ್ತಿ । ಪುರುಷಃಪುರುಷೋ ನಿಧನಮುಪೈತಿ । ಪುರುಷಃಪುರುಷೋ ಹಿ ರಕ್ಷಸ್ವೀ । ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ ॥ 86 ॥

ಯ-ತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಮುದ್ವಾಸಯೇತ್ । ಪೃಥಿವೀಗ್ಂ ಶುಚಾ-ಽರ್ಪಯೇತ್ । ಯದಫ್ಸು । ಅಪ-ಶ್ಶುಚಾರ್ಪಯೇತ್ । ಯದೋಷಧೀಷು । ಓಷಧೀ-ಶ್ಶುಚಾ-ಽರ್ಪಯೇತ್ ।
ಯ-ದ್ವನಸ್ಪತಿಷು । ವನಸ್ಪತೀಞ್ಛುಚಾ-ಽರ್ಪಯೇತ್ । ಹಿರಣ್ಯನ್ನಿಧಾಯೋದ್ವಾಸಯತಿ ।
ಅಮೃತಂ-ವೈಁ ಹಿರಣ್ಯಮ್ ॥ 87 ॥

ಅಮೃತ ಏವೈನ-ಮ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ।
ವಲ್ಗುರಸಿ ಶಂ-ಯುಁಧಾಯಾ ಇತಿ ತ್ರಿಃ ಪರಿಷಿಞ್ಚನ್ಪರ್ಯೇತಿ । ತ್ರಿವೃದ್ವಾ ಅಗ್ನಿಃ । ಯಾವಾನೇವಾಗ್ನಿಃ । ತಸ್ಯ ಶುಚಗ್ಂ ಶಮಯತಿ । ತ್ರಿಃ ಪುನಃ ಪರ್ಯೇತಿ । ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋತವಃ । ಋತುಭಿರೇವಾಸ್ಯ ಶುಚಗ್ಂ ಶಮಯತಿ । ಚತುಃ ಸ್ರಕ್ತಿರ್ನಾಭಿರ್-ಋತಸ್ಯೇತ್ಯಾಹ ॥ 88 ॥

ಇಯಂ-ವಾಁ ಋತಮ್ । ತಸ್ಯಾ ಏಷ ಏವ ನಾಭಿಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ತಸ್ಮಾದೇವಮಾಹ । ಸದೋ ವಿಶ್ವಾಯುರಿತ್ಯಾಹ । ಸದೋ ಹೀಯಮ್ । ಅಪ ದ್ವೇಷೋ ಅಪ ಹ್ವರ ಇತ್ಯಾಹ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾಪನುತ್ತ್ಯೈ । ಘರ್ಮೈತತ್ತೇ-ಽನ್ನಮೇತ-ತ್ಪುರೀಷಮಿತಿ ದದ್ಧ್ನಾ ಮಧುಮಿಶ್ರೇಣ ಪೂರಯತಿ ।
ಊರ್ಗ್ವಾ ಅನ್ನಾದ್ಯನ್ದಧಿ । ಊರ್ಜೈವೈನಮನ್ನಾದ್ಯೇನ ಸಮರ್ಧಯತಿ ॥ 89 ॥

ಅನಶನಾಯುಕೋ ಭವತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ।
ರನ್ತಿರ್ನಾಮಾಸಿ ದಿವ್ಯೋ ಗನ್ಧರ್ವ ಇತ್ಯಾಹ ।
ರೂಪಮೇವಾಸ್ಯೈ-ತ-ನ್ಮಹಿಮಾನಗ್ಂ ರನ್ತಿ-ಮ್ಬನ್ಧುತಾಂ-ವ್ಯಾಁಚಷ್ಟೇ । ಸಮಹಮಾಯುಷಾ ಸ-ಮ್ಪ್ರಾಣೇನೇತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ವ್ಯಸೌ ಯೋ-ಽಸ್ಮಾ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಞ್ಚ ವಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಭಿಚಾರ ಏವಾಸ್ಯೈಷಃ । ಅಚಿಕ್ರದ-ದ್ವೃಷಾ ಹರಿರಿತ್ಯಾಹ । ವೃಷಾ ಹ್ಯೇಷಃ ॥ 90 ॥

ವೃಷಾ ಹರಿಃ । ಮಹಾ-ನ್ಮಿತ್ರೋ ನ ದರ್ಶತ ಇತ್ಯಾಹ । ಸ್ತೌತ್ಯೇವೈನಮೇತತ್ । ಚಿದಸಿ ಸಮುದ್ರಯೋನಿರಿತ್ಯಾಹ । ಸ್ವಾಮೇವೈನಂ-ಯೋಁನಿಙ್ಗಮಯತಿ ।
ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಮಾ ಮಾ ಹಿಗ್ಂಸೀರಿತ್ಯಾಹಾಹಿಗ್ಂಸಾಯೈ ।
ವಿಶ್ವಾವಸುಗ್ಂ ಸೋಮಗನ್ಧರ್ವಮಿತ್ಯಾಹ । ಯದೇವಾಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯಾನ್ತರ್ಯನ್ತಿ । ತದೇವಾಸ್ಯೈತೇನಾ ಪ್ಯಾಯಯತಿ ।
ವಿಶ್ವಾವಸುರಭಿ ತನ್ನೋ ಗೃಣಾತ್ವಿತ್ಯಾಹ ॥ 91 ॥

ಪೂರ್ವಮೇವೋದಿತಮ್ । ಉತ್ತರೇಣಾಭಿಗೃಣಾತಿ ।
ಧಿಯೋ ಹಿನ್ವಾನೋ ಧಿಯ ಇನ್ನೋ ಅವ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹ । ಋತೂನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ । ಪ್ರಾಸಾ-ಙ್ಗನ್ಧರ್ವೋ ಅಮೃತಾನಿ ವೋಚದಿತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಾಣಾ ವಾ ಅಮೃತಾಃ ।
ಪ್ರಾಣಾನೇವಾಸ್ಮೈ ಕಲ್ಪಯತಿ । ಏತತ್ತ್ವನ್ದೇವ ಘರ್ಮ ದೇವೋ ದೇವಾನುಪಾಗಾ ಇತ್ಯಾಹ । ದೇವೋ ಹ್ಯೇಷ ಸನ್ದೇವಾನುಪೈತಿ । ಇದಮಹ-ಮ್ಮನುಷ್ಯೋ ಮನುಷ್ಯಾನಿತ್ಯಾಹ ॥ 92 ॥

ಮನುಷ್ಯೋ ಹಿ । ಏಷ ಸ-ನ್ಮನುಷ್ಯಾನುಪೈತಿ ।
ಈಶ್ವರೋ ವೈ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಮುದ್ವಾಸಯನ್ನ್ । ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂನ್-ಥ್ಸೋಮಪೀಥಮನೂದ್ವಾಸ-ಸ್ಸೋಮಪೀಥಾನುಮೇಹಿ । ಸಹ ಪ್ರಜಯಾ ಸಹ ರಾಯಸ್ಪೋಷೇಣೇತ್ಯಾಹ । ಪ್ರಜಾಮೇವ ಪಶೂನ್-ಥ್ಸೋಮಪೀಥಮಾತ್ಮ-ನ್ಧತ್ತೇ । ಸುಮಿತ್ರಾ ನ ಆಪ ಓಷಧಯ-ಸ್ಸನ್ತ್ವಿತ್ಯಾಹ । ಆಶಿಷಮೇವೈತಾಮಾಶಾಸ್ತೇ ।
ದುರ್ಮಿತ್ರಾಸ್ತಸ್ಮೈ ಭೂಯಾಸು-ರ್ಯೋ-ಽಸ್ಮಾನ್-ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಞ್ಚ ವಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಮ ಇತ್ಯಾಹ । ಅಭಿಚಾರ ಏವಾಸ್ಯೈಷಃ । ಪ್ರ ವಾ ಏಷೋ-ಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋಕಾಚ್ಚ್ಯವತೇ ।
ಯಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಮುದ್ವಾಸಯತಿ । ಉದು ತ್ಯ-ಞ್ಚಿತ್ರಮಿತಿ ಸೌರೀಭ್ಯಾಮೃಗ್ಭ್ಯಾ-ಮ್ಪುನರೇತ್ಯ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೇ ಜುಹೋತಿ ।
ಅಯಮ್ ಁವೈ ಲೋಕೋ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಃ । ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ।
ಅಸೌ ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯ-ಸ್ಸುವರ್ಗೋ ಲೋಕಃ ।
ಯ-ಥ್ಸೌರೀ ಭವತಃ । ತೇನೈವ ಸುವರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋಕಾನ್ನೈತಿ ॥ 93 ॥

(ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪಾಯಾ ಇತ್ಯಾಹ - ದಧಾ - ತ್ಯನ್ವಿತ್ಯ - ರಕ್ಷಸ್ವೀ ರಕ್ಷಸಾಮಪಹತ್ಯೈ - ವೈ ಹಿರಣ್ಯ - ಮಾಹಾ - ರ್ಧಯತಿ - ಹ್ಯೇಷ - ಗೃಣಾತ್ವಿತ್ಯಾಹ - ಮನುಷ್ಯಾನಿತ್ಯಾಹಾ - ಸ್ಯೈಷೋ ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10
ಪ್ರಜಾಪತಿಂ-ವೈಁ ದೇವಾ-ಶ್ಶುಕ್ರ-ಮ್ಪಯೋ-ಽದುಹ್ರನ್ನ್ । ತದೇಭ್ಯೋ ನ ವ್ಯಭವತ್ । ತದಗ್ನಿರ್ವ್ಯಕರೋತ್ । ತಾನಿ ಶುಕ್ರಿಯಾಣಿ ಸಾಮಾನ್ಯಭವನ್ನ್ । ತೇಷಾಂ-ಯೋಁ ರಸೋ-ಽತ್ಯಕ್ಷರತ್ । ತಾನಿ ಶುಕ್ರಯಜೂಗ್ಷ್ಯಭವನ್ನ್ ।
ಶುಕ್ರಿಯಾಣಾಂ-ವಾಁ ಏತಾನಿ ಶುಕ್ರಿಯಾಣಿ । ಸಾಮಪಯಸಂವಾಁ ಏತಯೋರನ್ಯತ್ ।
ದೇವಾನಾಮನ್ಯತ್ಪಯಃ । ಯದ್ಗೋಃ ಪಯಃ ॥ 94 ॥

ತ-ಥ್ಸಾಮ್ನಃ ಪಯಃ । ಯದಜಾಯೈ ಪಯಃ । ತ-ದ್ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪಯಃ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ಯತ್ರೈತೈ-ರ್ಯಜುರ್ಭಿಶ್ಚರನ್ತಿ । ತ-ತ್ಪಯಸಾ ಚರನ್ತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿಮೇವ ತ-ದ್ದೇವಾನ್ಪಯಸಾ-ಽನ್ನಾದ್ಯೇನ ಸಮರ್ಧಯನ್ತಿ । ಏಷ ಹ ತ್ವೈ ಸಾಕ್ಷಾ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ-ಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಿಁದುಷಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾ-ಮುದ್ವಾಸಯೇತ್-ತೇಜಸ್ಕಾಮಸ್ಯ । ತೇಜೋ ವಾ ಉತ್ತರವೇದಿಃ ॥ 95 ॥

ತೇಜಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ತೇಜಸೈವ ತೇಜ-ಸ್ಸಮರ್ಧಯತಿ ।
ಉತ್ತರವೇದ್ಯಾ-ಮುದ್ವಾಸಯೇ-ದನ್ನಕಾಮಸ್ಯ । ಶಿರೋ ವಾ ಏತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಮುಖಮುತ್ತರವೇದಿಃ ।
ಶೀರ್ಷ್ಣೈವ ಮುಖಗ್ಂ ಸನ್ದಧಾತ್ಯನ್ನಾದ್ಯಾಯ । ಅನ್ನಾದ ಏವ ಭವತಿ । ಯತ್ರ ಖಲು ವಾ ಏತಮುದ್ವಾಸಿತಂ-ವಁಯಾಗ್ಂಸಿ ಪರ್ಯಾಸತೇ । ಪರಿ ವೈ ತಾಗ್ಂ ಸಮಾ-ಮ್ಪ್ರಜಾ ವಯಾಗ್ಸ್ಯಾಸತೇ ॥ 96 ॥

ತಸ್ಮಾ-ದುತ್ತರವೇದ್ಯಾ-ಮೇವೋದ್ವಾಸಯೇತ್ । ಪ್ರಜಾನಾ-ಙ್ಗೋಪೀಥಾಯ । ಪುರೋ ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವೋದ್ವಾಸಯೇತ್ । ಪುರಸ್ತಾದ್ವಾ ಏತಜ್ಜ್ಯೋತಿರುದೇತಿ । ತ-ತ್ಪಶ್ಚಾನ್ನಿಮ್ರೋಚತಿ । ಸ್ವಾಮೇವೈನಮ್ ಁಯೋನಿಮನೂದ್ವಾಸಯತಿ ।
ಅಪಾ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯ ಉದ್ವಾಸಯೇತ್ । ಅಪಾಂ-ವಾಁ ಏತನ್ಮದ್ಧ್ಯಾ-ಜ್ಜ್ಯೋತಿರಜಾಯತ । ಜ್ಯೋತಿಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಸ್ವ ಏವೈನಂ-ಯೋಁನೌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಯತಿ ॥ 97 ॥

ಯ-ನ್ದ್ವಿಷ್ಯಾತ್ । ಯತ್ರ ಸ ಸ್ಯಾತ್ । ತಸ್ಯಾ-ನ್ದಿಶ್ಯುದ್ವಾಸಯೇತ್ ।
ಏಷ ವಾ ಅಗ್ನಿ-ರ್ವೈಶ್ವಾನರಃ । ಯತ್-ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ।
ಅಗ್ನಿನೈವೈನಂ-ವೈಁಶ್ವಾನರೇಣಾಭಿ ಪ್ರವರ್ತಯತಿ ।
ಔದುಮ್ಬರ್ಯಾಗ್ಂ ಶಾಖಾಯಾಮುದ್ವಾಸಯೇತ್ ।
ಊರ್ಗ್ವಾ ಉದುಮ್ಬರಃ । ಅನ್ನ-ಮ್ಪ್ರಾಣಃ । ಶುಗ್ಘರ್ಮಃ ॥ 98 ॥

ಇದಮಹ-ಮಮುಷ್ಯಾಮುಷ್ಯಾಯಣಸ್ಯ ಶುಚಾ ಪ್ರಾಣಮಪಿ ದಹಾಮೀತ್ಯಾಹ । ಶುಚೈವಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಮಪಿ ದಹತಿ । ತಾಜಗಾರ್ತಿಮಾರ್ಚ್ಛತಿ । ಯತ್ರ ದರ್ಭಾ ಉಪದೀಕಸನ್ತತಾ-ಸ್ಸ್ಯುಃ । ತದುದ್ವಾಸಯೇ-ದ್ವೃಷ್ಟಿಕಾಮಸ್ಯ । ಏತಾ ವಾ ಅಪಾಮನೂಜ್ಝಾವರ್ಯೋ ನಾಮ ।
ಯ-ದ್ದರ್ಭಾಃ । ಅಸೌ ಖಲು ವಾ ಆದಿತ್ಯ ಇತೋ ವೃಷ್ಟಿಮುದೀರಯತಿ । ಅಸಾವೇವಾಸ್ಮಾ ಆದಿತ್ಯೋ ವೃಷ್ಟಿನ್ನಿಯಚ್ಛತಿ । ತಾ ಆಪೋ ನಿಯತಾ ಧನ್ವನಾ ಯನ್ತಿ ॥ 99 ॥

(ಗೋಃ ಪಯ - ಉತ್ತರವೇದಿ - ರಾಸತೇ - ಸ್ಥಾಪಯತಿ - ಘರ್ಮೋ - ಯನ್ತಿ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸಮ್ಭ್ರಿಯಮಾಣಃ । ಸಮ್ರಾಟ್-ಥ್ಸಮ್ಭೃತಃ । ಘರ್ಮಃ ಪ್ರವೃಕ್ತಃ । ಮಹಾವೀರ ಉದ್ವಾಸಿತಃ । ಅಸೌ ಖಲು ವಾವೈಷ ಆದಿತ್ಯಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ।
ಸ ಏತಾನಿ ನಾಮಾನ್ಯಕುರುತ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ವಿದುರೇನನ್ನಾಮ್ನಾ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ॥ 100 ॥

ಯೋ ವೈ ವಸೀಯಾಗ್ಂ ಸಂಯಁಥಾನಾಮಮುಪಚರತಿ ।
ಪುಣ್ಯಾರ್ತಿಂ-ವೈಁ ಸ ತಸ್ಮೈ ಕಾಮಯತೇ । ಪುಣ್ಯಾರ್ತಿಮಸ್ಮೈ ಕಾಮಯನ್ತೇ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ತಸ್ಮಾದೇವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ । ಘರ್ಮ ಇತಿ ದಿವಾ-ಽಽಚಕ್ಷೀತ । ಸಮ್ರಾಡಿತಿ ನಕ್ತಮ್ । ಏತೇ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯೇ ತನುವೌ । ಏತೇ ಅಸ್ಯ ಪ್ರಿಯೇ ನಾಮನೀ । ಪ್ರಿಯಯೈವೈನ-ನ್ತನುವಾ ॥ 101 ॥

ಪ್ರಿಯೇಣ ನಾಮ್ನಾ ಸಮರ್ಧಯತಿ । ಕೀರ್ತಿರಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ ಜನತಾಮಾಯತಃ । ಗಾಯತ್ರೀ ದೇವೇಭ್ಯೋ-ಽಪಾಕ್ರಾಮತ್ । ತಾನ್ದೇವಾಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣೈವಾನು ವ್ಯಭವನ್ನ್ ।
ಪ್ರವರ್ಗ್ಯೇಣಾಪ್ನುವನ್ನ್ । ಯಚ್ಚತುರ್ವಿಗ್ಂಶತಿಃ ಕೃತ್ವಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ-ಮ್ಪ್ರವೃಣಕ್ತಿ । ಗಾಯತ್ರೀಮೇವ ತದನು ವಿಭವತಿ । ಗಾಯತ್ರೀಮಾಪ್ನೋತಿ । ಪೂರ್ವಾ-ಽಸ್ಯ ಜನಂ-ಯಁತಃ ಕೀರ್ತಿರ್ಗಚ್ಛತಿ । ವೈಶ್ವದೇವ-ಸ್ಸಗ್ಂಸನ್ನಃ ॥ 102 ॥

ವಸವಃ ಪ್ರವೃಕ್ತಃ । ಸೋಮೋ-ಽಭಿಕೀರ್ಯಮಾಣಃ । ಆಶ್ವಿನಃ ಪಯಸ್ಯಾನೀಯಮಾನೇ ।
ಮಾರುತಃ ಕ್ವಥನ್ನ್ । ಪೌಷ್ಣ ಉದನ್ತಃ । ಸಾರಸ್ವತೋ ವಿಷ್ಯನ್ದಮಾನಃ । ಮೈತ್ರ-ಶ್ಶರೋ ಗೃಹೀತಃ । ತೇಜ ಉದ್ಯತೋ ವಾಯುಃ । ಹ್ರಿಯಮಾಣಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।
ಹೂಯಮಾನೋ ವಾಘುತಃ ॥ 103 ॥

ಅಸೌ ಖಲು ವಾವೈಷ ಆದಿತ್ಯಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ ।
ಸ ಏತಾನಿ ನಾಮಾನ್ಯಕುರುತ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ವಿದುರೇನನ್ನಾಮ್ನಾ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ।
ಯನ್ಮೃನ್ಮಯ-ಮಾಹುತಿನ್ನಾಶ್ಞುತೇ-ಽಥ । ಕಸ್ಮಾದೇಷೋ-ಽಶ್ಞುತ ಇತಿ । ವಾಗೇಷ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ವಾಚ್ಯೇವ ವಾಚ-ನ್ದಧಾತಿ ॥ 104 ॥

ತಸ್ಮಾದಶ್ಞುತೇ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾ ಏಷ ದ್ವಾದಶಧಾ ವಿಹಿತಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರವರ್ಗ್ಯಃ । ಯ-ತ್ಪ್ರಾಗವಕಾಶೇಭ್ಯಃ । ತೇನ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ಅವಕಾಶೈ-ರ್ದೇವಾಸುರಾನಸೃಜತ । ಯದೂರ್ಧ್ವಮವಕಾಶೇಭ್ಯಃ ।
ತೇನಾನ್ನಮಸೃಜತ । ಅನ್ನ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾವೈಷಃ ॥ 105 ॥

(ವದನ್ತಿ - ತನುವಾ - ಸಗ್ಂಸನ್ನೋ - ಹೂಯಮಾನೋ ವಾಘುತೋ - ದಧಾ - ತ್ಯೇಷಃ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12
ಸವಿತಾ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಥಮೇ-ಽಹ-ನ್ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ತೇನ ಕಾಮಾಗ್ಂ ಏತಿ । ಯ-ದ್ದ್ವಿತೀಯೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಅಗ್ನಿ-ರ್ಭೂತ್ವಾ ದೇವಾನೇತಿ । ಯತ್-ತೃತೀಯೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ವಾಯು-ರ್ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾನೇತಿ ।
ಯಚ್ಚತುರ್ಥೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಆದಿತ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾ ರಶ್ಮೀನೇತಿ । ಯ-ತ್ಪಞ್ಚಮೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ಭೂತ್ವಾ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯೇತಿ ॥ 106 ॥

ಯ-ಥ್ಷಷ್ಠೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಋತು-ರ್ಭೂತ್ವಾ ಸಂವಁಥ್ಸರಮೇತಿ । ಯ-ಥ್ಸಪ್ತಮೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಧಾತಾ ಭೂತ್ವಾ ಶಕ್ವರೀಮೇತಿ । ಯದಷ್ಟಮೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಬೃಹಸ್ಪತಿ-ರ್ಭೂತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರೀಮೇತಿ ।
ಯ-ನ್ನವಮೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಮಿತ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ ತ್ರಿವೃತ ಇಮಾನ್ ಁಲೋಕಾನೇತಿ । ಯ-ದ್ದಶಮೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ವರುಣೋ ಭೂತ್ವಾ ವಿರಾಜಮೇತಿ ॥ 107 ॥

ಯದೇಕಾದಶೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಇನ್ದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾ ತ್ರಿಷ್ಟುಭಮೇತಿ । ಯ-ದ್ದ್ವಾದಶೇ-ಽಹನ್-ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ಸೋಮೋ ಭೂತ್ವಾ ಸುತ್ಯಾಮೇತಿ । ಯತ್-ಪುರಸ್ತಾದುಪಸದಾ-ಮ್ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ತಸ್ಮಾದಿತಃ ಪರಾಂಅಮೂಂ-ಲೋಁಕಾಗ್ಸ್ತಪನ್ನೇತಿ । ಯದುಪರಿಷ್ಟಾ-ದುಪಸದಾ-ಮ್ಪ್ರವೃಜ್ಯತೇ । ತಸ್ಮಾದಮುತೋ-ಽರ್ವಾಂಇಮಾಂ-ಲೋಁಕಾಗ್ಸ್ತಪನ್ನೇತಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ।
ಐವ ತಪತಿ ॥ 108 ॥
(ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯೇತಿ - ವಿರಾಜಮೇತಿ - ತಪತಿ) (ಅ. 12)
ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ರಗ್ಂ - ಸಾವಿತ್ರಮ್ - ಪರಿಶ್ರಿತೇ - ಬ್ರಹ್ಮ-ನ್ಪ್ರಚರಿಷ್ಯಾಮೋ - ಽಗ್ನಿಷ್ಟ್ವಾ - ಶಿರೋ ಗ್ರೀವಾ - ದೇವಸ್ಯ ರಶನಾಂ - ಁವಿಶ್ವಾ ಆಶಾ - ಧರ್ಮ ಯಾ ತ - ಪ್ರಜಾಪತಿಗ್ಂ ಶುಕ್ರಮ್ - ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಸ್ಸಮ್ಭ್ರಿಯಮಾಣಃ -
ಸವಿತಾ ಭೂತ್ವಾ ದ್ವಾದಶ)
(ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ರಗ್ಂ - ಸ ಖದಿರಃ - ಪರಿಶ್ರಿತೇ - ಽಭಿಪೂರ್ವ - ಮಥೋ ರಕ್ಷಸಾಮ್ - ಗ್ರೈಷ್ಮಾವೇವಾಸ್ಮೈ - ಬ್ರಹ್ಮ ವೈ ದೇವಾನಾ - ಮಶ್ವಿನಾ ಘರ್ಮ-ಮ್ಪಾತಮ್ - ಪ್ರಾಣೋ ವೈ - ವೃಷಾ ಹರಿ--ರ್ ಯೋ ವೈ ವಸೀಯಾಗ್ಂ ಸಂಯಁಥಾನಾಮ
ಮಷ್ಟೋತ್ತರಶತಮ್)
(ದೇವಾ ವೈ ಸತ್ರ - ಮೈವ ತಪತಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥