5 - ப்ரவர்க்ய ப்ராஹ்மணம் - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ஆரண்யக பாடஃ - தேவா வை ஸத்ரமாஸத

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஆரண்யகே பஞ்சமஃ ப்ரபாடகஃ - ப்ரவர்க்ய ப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
அநுவாகம் 1
தேவா வை ஸத்ரமாஸத । ரு'த்திபரிமிதம் ஂயஶஸ்காமாஃ । தே-'ப்ருவந்ந் । யந்நஃ ப்ரதமம்-யஂஶ ரு'ச்சாத் । ஸர்வேஷா-ந்நஸ்த-த்ஸஹாஸதிதி ।
தேஷா-ங்குருக்ஷேத்ரம்-வேஂதிராஸீத் । தஸ்யை காண்டவோ தக்ஷிணார்த ஆஸீத் । தூர்க்நமுத்தரார்தஃ । பரீணஜ்ஜகநார்தஃ । மரவ உத்கரஃ ॥ 1 ॥

தேஷா-ம்மகம்-வைஂஷ்ணவம்-யஂஶ ஆர்ச்சத் । தந்ந்யகாமயத । தேநாபாக்ராமத் । த-ந்தேவா அந்வாயந்ந் । யஶோ-'வருருத்ஸமாநாஃ । தஸ்யாந்வாகதஸ்ய ।
ஸவ்யாத்தநுரஜாயத । தக்ஷிணாதிஷவஃ । தஸ்மாதிஷுதந்வ-ம்புண்யஜந்ம ।
யஜ்ஞஜந்மா ஹி ॥ 2 ॥

தமேகக்ம் ஸந்தம் । பஹவோ நாப்யத்ரு'ஷ்ணுவந்ந் । தஸ்மாதேகமிஷுதந்விநம் । பஹவோ-'நிஷுதந்வா நாபித்ரு'ஷ்ணுவந்தி । ஸோ-'ஸ்மயத । ஏக-ம்மா ஸந்த-ம்பஹவோ நாப்யதர்ஷிஷுரிதி ।
தஸ்ய ஸிஷ்மியாணஸ்ய தேஜோ-'பாக்ராமத் । த-த்தேவா ஓஷதீஷு ந்யம்ரு'ஜுஃ । தே ஶ்யாமாகா அபவந்ந் । ஸ்மயாகா வை நாமைதே ॥ 3 ॥

த-த்ஸ்மயாகாநாக் ஸ்மயாகத்வம் । தஸ்மா-த்தீக்ஷிதேநாபிக்ரு'ஹ்ய ஸ்மேதவ்யம் । தேஜஸோ த்ரு'த்யை । ஸ தநுஃ ப்ரதிஷ்கப்யாதிஷ்டத் । தா உபதீகா அப்ருவந்-வரம் ஂவ்ரு'ணாமஹை । அத வ இமக்ம் ரந்தயாம ।
யத்ர க்வ ச கநாம । ததபோ-'பித்ரு'ணதாமேதி ।
தஸ்மாதுபதீகா யத்ர க்வ ச கநந்தி । ததபோ-'பித்ரு'ந்தந்தி ॥ 4 ॥

வாரேவ்ரு'தக்க் ஹ்யாஸாம் । தஸ்ய ஜ்யாமப்யாதந்ந் ।
தஸ்ய தநுர்விப்ரவமாணக்ம் ஶிர உதவர்தயத் ।
த-த்த்யாவாப்ரு'திவீ அநுப்ராவர்தத । ய-த்ப்ராவர்தத ।
த-த்ப்ரவர்க்யஸ்ய ப்ரவர்க்யத்வம் । யத்க்ராஂ(4) இத்யபதத் ।
தத்தர்மஸ்ய கர்மத்வம் ।
மஹதோ வீர்யமபப்ததிதி । த-ந்மஹாவீரஸ்ய மஹாவீரத்வம் ॥ 5 ॥

யதஸ்யா-ஸ்ஸமபரந்ந் । த-த்ஸம்ராஜ்ஞஃ ஸம்ராட்த்வம் ।
தக்க் ஸ்த்ரு'த-ந்தேவதாஸ்த்ரேதா வ்யக்ரு'ஹ்ணத । அக்நிஃ ப்ராதஸ்ஸவநம் । இந்த்ரோ மாத்த்யந்திநக்ம் ஸவநம் । விஶ்வே தேவாஸ்த்ரு'தீயஸவநம் । தேநாபஶீர்ஷ்ணா யஜ்ஞேந யஜமாநாஃ । நாஶிஷோ-'வாருந்தத ।
ந ஸுவர்கம்-லோஂகமப்யஜயந்ந் ।
தே தேவா அஶ்விநாவப்ருவந்ந் ॥ 6 ॥

பிஷஜௌ வை ஸ்தஃ । இதம்-யஂஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிதத்தமிதி । தாவப்ரூதாம்-வஂரம் ஂவ்ரு'ணாவஹை । க்ரஹ ஏவ நாவத்ராபி க்ரு'ஹ்யதாமிதி ।
தாப்யா-மேதமாஶ்விந-மக்ரு'ஹ்ணந்ந் ।
தாவேத-த்யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரத்யதத்தாம் ।
ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । தேந ஸஶீர்ஷ்ணா யஜ்ஞேந யஜமாநாஃ । அவாஶிஷோ-'ருந்தத ।
அபி ஸுவர்கம்-லோஂகமஜயந்ந் । ய-த்ப்ரவர்க்ய-ம்ப்ரவ்ரு'ணக்தி । யஜ்ஞஸ்யைவ தச்சிரஃ ப்ரதிததாதி ।
தேந ஸஶீர்ஷ்ணா யஜ்ஞேந யஜமாநஃ ।
அவாஶிஷோ ருந்தே । அபி ஸுவர்கம்-லோஂக-ஞ்ஜயதி ।
தஸ்மாதேஷ ஆஶ்விநப்ரவயா இவ । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ॥ 7 ॥

(உத்கரோ - ஹ்யே - தே - த்ரு'ந்தந்தி - மஹாவீரத்வ - மப்ருவந் - நஜயந்-த்ஸப்த ச) (அ. 1)
அநுவாகம் 2
ஸாவித்ர-ஞ்ஜுஹோதி ப்ரஸூத்யை । சதுர்க்ரு'ஹீதேந ஜுஹோதி ।
சதுஷ்பாதஃ பஶவஃ । பஶூநேவாவருந்தே । சதஸ்ரோ திஶஃ । திக்ஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டதி ।
சந்தாக்ம்ஸி தேவேப்யோ-'பாக்ராமந்ந் ।
ந வோ-'பாகாநி ஹவ்யம்-வஂக்ஷ்யாம இதி ।
தேப்ய ஏத-ச்சதுர்க்ரு'ஹீத-மதாரயந்ந் । புரோநுவாக்யாயை யாஜ்யாயை ॥ 8 ॥

தேவதாயை வஷட்காராய । யச்சதுர்க்ரு'ஹீத-ஞ்ஜுஹோதி ।
சந்தாக்ஸ்யேவ த-த்ப்ரீணாதி । தாந்யஸ்ய ப்ரீதாநி தேவேப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹந்தி । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । ஹோதவ்ய-ந்தீக்ஷிதஸ்ய க்ரு'ஹா(3) இ ந ஹோதவ்யா(3) மிதி । ஹவிர்வை தீக்ஷிதஃ । யஜ்ஜுஹுயாத் । ஹவிஷ்க்ரு'தம்-யஂஜமாநமக்நௌ ப்ரதத்த்யாத் ।
யந்ந ஜுஹுயாத் ॥ 9 ॥

யஜ்ஞபருரந்தரியாத் । யஜுரேவ வதேத் ।
ந ஹவிஷ்க்ரு'தம்-யஂஜமாநமக்நௌ ப்ரததாதி । ந யஜ்ஞபருரந்தரேதி । காயத்ரீ சந்தாக்ஸ்யத்யமந்யத ।
தஸ்யை வஷட்காரோ-'ப்யய்ய ஶிரோ-'ச்சிநத் ।
தஸ்யை த்வேதா ரஸஃ பரா-'பதத் । ப்ரு'திவீமர்தஃ ப்ராவிஶத் । பஶூநர்தஃ । யஃ ப்ரு'திவீ-ம்ப்ராவிஶத் ॥ 10 ॥

ஸ கதிரோ-'பவத் । யஃ பஶூந் । ஸோ-'ஜாம் । யத்காதிர்யப்ரி-ர்பவதி । சந்தஸாமேவ ரஸேந யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । யதௌதும்பரீ ।
ஊர்க்வா உதும்பரஃ । ஊர்ஜைவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । ய-த்வைணவீ । தேஜோ வை வேணுஃ ॥ 11 ॥

தேஜஸைவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । ய-த்வைகங்கதீ ।
பா ஏவாவருந்தே । தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இத்யப்ரிமாதத்தே ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் ।
பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை । வஜ்ர இவ வா ஏஷா । யதப்ரிஃ । அப்ரிரஸி நாரிரஸீத்யாஹ ஶாந்த்யை ॥ 12 ॥

அத்த்வரக்ரு'-த்தேவேப்ய இத்யாஹ । யஜ்ஞோ வா அத்த்வரஃ । யஜ்ஞக்ரு'-த்தேவேப்ய இதி வாவைததாஹ । உத்திஷ்ட ப்ரஹ்மணஸ்பத இத்யாஹ ।
ப்ரஹ்மணைவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'ச்சைதி ।
ப்ரைது ப்ரஹ்மணஸ்பதிரித்யாஹ । ப்ரேத்யைவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'ச்சைதி । ப்ர தேவ்யேது ஸூந்ரு'தேத்யாஹ ।
யஜ்ஞோ வை ஸூந்ரு'தா । அச்சா வீரந்நர்ய-ம்பங்க்திராதஸமித்யாஹ ॥ 13 ॥

பாங்க்தோ ஹி யஜ்ஞஃ । தேவா யஜ்ஞந்நயந்து ந இத்யாஹ ।
தேவாநேவ யஜ்ஞநியஃ குருதே । தேவீ த்யாவாப்ரு'திவீ அநு மே மக்ம்ஸாதாமித்யாஹ । ஆப்யாமேவாநுமதோ யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । ரு'த்த்யாஸமத்ய மகஸ்ய ஶிர இத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை மகஃ ।
ரு'த்த்யாஸமத்ய யஜ்ஞஸ்ய ஶிர இதி வாவைததாஹ ।
மகாய த்வா மகஸ்ய த்வா ஶீர்ஷ்ண இத்யாஹ ।
நிர்திஶ்யைவைநத்தரதி ॥ 14 ॥

த்ரிர்ஹரதி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏப்ய ஏவ லோகேப்யோ யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । தூஷ்ணீ-ஞ்சதுர்தக்ம் ஹரதி । அபரிமிதாதேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி ।
ம்ரு'த்கநாதக்ரே ஹரதி । தஸ்மா-ந்ம்ரு'த்கநஃ கருண்யதமஃ । இயத்யக்ர ஆஸீரித்யாஹ । அஸ்யாமேவாசம்பட்காரம்-யஂஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । ஊர்ஜம் ஂவா ஏதக்ம் ரஸ-ம்ப்ரு'திவ்யா உபதீகா உத்திஹந்தி ॥ 15 ॥

ய-த்வல்மீகம் । ய-த்வல்மீகவபா ஸம்பாரோ பவதி ।
ஊர்ஜமேவ ரஸ-ம்ப்ரு'திவ்யா அவருந்தே । அதோ ஶ்ரோத்ரமேவ । ஶ்ரோத்ரக்க் ஹ்யேத-த்ப்ரு'திவ்யாஃ । ய-த்வல்மீகஃ । அபதிரோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத । இந்த்ரோ வ்ரு'த்ராய வஜ்ரமுதயச்சத் ।
ஸ யத்ரயத்ர பராக்ரமத ॥ 16 ॥

தந்நாத்த்ரியத । ஸ பூதீகஸ்தம்பே பராக்ரமத । ஸோ-'த்த்ரியத । ஸோ-'ப்ரவீத் । ஊதிம்-வைஂ மே தா இதி । ததூதீகாநா-மூதீகத்வம் । யதூதீகா பவந்தி ।
யஜ்ஞாயைவோதி-ந்தததி । அக்நிஜா அஸி ப்ரஜாபதே ரேத இத்யாஹ । ய ஏவ ரஸஃ பஶூ-ந்ப்ராவிஶத் ॥ 17 ॥

தமேவாவருந்தே । பஞ்சைதே ஸம்பாரா பவந்தி । பாங்க்தோ யஜ்ஞஃ । யாவாநேவ யஜ்ஞஃ । தஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸம்பரதி । யத்க்ராம்யாணா-ம்பஶூநாஞ்சர்மணா ஸம்பரேத் । க்ராம்யா-ந்பஶூஞ்சுசா-'ர்பயேத் । க்ரு'ஷ்ணாஜிநேந ஸம்பரதி । ஆரண்யாநேவ பஶூஞ்சுசா-'ர்பயதி । தஸ்மா-த்ஸமாவத்-பஶூநா-ம்ப்ரஜாயமாநாநாம் ॥ 18 ॥

ஆரண்யாஃ பஶவஃ கநீயாக்ம்ஸஃ । ஶுசா ஹ்ய்ரு'தாஃ ।
லோமத-ஸ்ஸம்பரதி । அதோ ஹ்யஸ்ய மேத்த்யம் । பரிக்ரு'ஹ்யா யந்தி । ரக்ஷஸாமபஹத்யை ।
பஹவோ ஹரந்தி । அபசிதிமேவாஸ்மி-ந்தததி ।
உத்ததே ஸிகதோபோப்தே பரிஶ்ரிதே நிதததி ஶாந்த்யை ।
மதந்தீபிருப ஸ்ரு'ஜதி ॥ 19 ॥

தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ததாதி । மது த்வா மதுலா கரோத்வித்யாஹ । ப்ரஹ்மணைவாஸ்மிந் -தேஜோ ததாதி ।
யத்க்ராம்யாணா-ம்பாத்ராணா-ங்கபாலை-ஸ்ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜேத் ।
க்ராம்யாணி பாத்ராணி ஶுசா-'ர்பயேத் । அர்மகபாலை-ஸ்ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி । ஏதாநி வா அநுபஜீவநீயாநி । தாந்யேவ ஶுசா-'ர்பயதி ।
ஶர்கராபி-ஸ்ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி த்ரு'த்யை । அதோ ஶந்த்வாய । அஜலோமை-ஸ்ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி । ஏஷா வா அக்நேஃ ப்ரியா தநூஃ । யதஜா । ப்ரியயைவைந-ந்தநுவா ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி । அதோ தேஜஸா । க்ரு'ஷ்ணாஜிநஸ்ய லோமபி-ஸ்ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி । யஜ்ஞோ வை க்ரு'ஷ்ணாஜிநம் ।
யஜ்ஞேநைவ யஜ்ஞக்ம் ஸக்ம்ஸ்ரு'ஜதி ॥ 20 ॥

(யாஜாயை - ந ஜுஹுயா - தவிஶ-த்- வேணஃ - ஶாந்த்யை - பங்க்திராதஸமித்யாஹ - ஹரதி - திஹந்தி - பராக்ரம - தாவிஶத் - ப்ரஜாயமாநாநாக்ம் - ஸ்ரு'ஜதி - ஶந்த்வாயா ஷ்டௌ ச) (அ. 2)
அநுவாகம் 3
பரிஶ்ரிதே கரோதி । ப்ரஹ்மவர்சஸஸ்ய பரிக்ரு'ஹீத்யை । ந குர்வந்நபி ப்ராண்யாத் । ய-த்குர்வந்நபி ப்ராண்யாத் । ப்ராணாஞ்சுசா-'ர்பயேத் । அபஹாய ப்ராணிதி ।
ப்ராணாநா-ங்கோபீதாய । ந ப்ரவர்க்யம்-சாதித்யம்-சாந்தரேயாத் । யதந்தரேயாத் । துஶ்சர்மா ஸ்யாத் ॥ 21 ॥

தஸ்மாந்நாந்தராய்யம் । ஆத்மநோ கோபீதாய । வேணுநா கரோதி । தேஜோ வை வேணுஃ । தேஜஃ ப்ரவர்க்யஃ । தேஜஸைவ தேஜ-ஸ்ஸமர்தயதி । மகஸ்ய ஶிரோ-'ஸீத்யாஹ । யஜ்ஞோ வை மகஃ । தஸ்யைதச்சிரஃ । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ॥ 22 ॥

தஸ்மாதேவமாஹ । யஜ்ஞஸ்ய பதே ஸ்த இத்யாஹ । யஜ்ஞஸ்ய ஹ்யேதே பதே । அதோ ப்ரதிஷ்டித்யை । காயத்ரேண த்வா சந்தஸா கரோமீத்யாஹ ।
சந்தோபிரேவைந-ங்கரோதி । த்ர்யுத்தி-ங்கரோதி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏஷாம் ஂலோகாநாமாப்த்யை । சந்தோபிஃ கரோதி ॥ 23 ॥

வீர்யம் ஂவை சந்தாக்ம்ஸி । வீர்யேணைவைந-ங்கரோதி ।
யஜுஷா பில-ங்கரோதி வ்யாவ்ரு'யை । இயந்த-ங்கரோதி ।
ப்ரஜாபதிநா யஜ்ஞமுகேந ஸம்மிதம் । இயந்த-ங்கரோதி ।
யஜ்ஞபருஷா ஸம்மிதம் । இயந்த-ங்கரோதி ।
ஏதாவத்வை புருஷே வீர்யம் । வீர்யஸம்மிதம் ॥ 24 ॥

அபரிமித-ங்கரோதி । அபரிமிதஸ்யாவருத்த்யை । பரிக்ரீவ-ங்கரோதி த்ரு'த்யை । ஸூர்யஸ்ய ஹரஸா ஶ்ராயேத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் । அஶ்வஶகேந தூபயதி । ப்ராஜாபத்யோ வா அஶ்வஃ ஸயோநித்வாய । வ்ரு'ஷ்ணோ அஶ்வஸ்ய நிஷ்பதஸீத்யாஹ ।
அஸௌ வா ஆதித்யோ வ்ரு'ஷா-'ஶ்வஃ । தஸ்ய சந்தாக்ம்ஸி நிஷ்பத் ॥ 25 ॥

சந்தோபிரேவைந-ந்தூபயதி । அர்சிஷே த்வா ஶோசிஷே த்வேத்யாஹ । தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ததாதி । வாருணோ-'பீத்தஃ । மைத்ரியோபைதி ஶாந்த்யை । ஸித்த்யை த்வேத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் । தேவஸ்த்வா ஸவிதோத்வபத்வித்யாஹ ।
ஸவித்ரு'ப்ரஸூத ஏவைந-ம்ப்ரஹ்மணா தேவதாபிருத்வபதி । அபத்யமாநஃ ப்ரு'திவ்யாமாஶா திஶ ஆப்ரு'ணேத்யாஹ ॥ 26 ॥

தஸ்மாதக்நி-ஸ்ஸர்வா திஶோ-'நு விபாதி ।
உத்திஷ்ட ப்ரு'ஹந்-பவோர்த்வஸ்திஷ்ட த்ருவஸ்த்வமித்யாஹ ப்ரதிஷ்டித்யை ।
ஈஶ்வரோ வா ஏஷோ-'ந்தோ பவிதோஃ ।
யஃ ப்ரவர்க்யமந்வீக்ஷதே । ஸூர்யஸ்ய த்வா சக்ஷுஷா-'ந்வீக்ஷ இத்யாஹ ।
சக்ஷுஷோ கோபீதாய । ரு'ஜவே த்வா ஸாதவே த்வா ஸுக்ஷித்யை த்வா பூத்யை த்வேத்யாஹ । இயம்-வாஂ ரு'ஜுஃ । அந்தரிக்ஷக்ம் ஸாது । அஸௌ ஸுக்ஷிதிஃ ॥ 27 ॥

திஶோ பூதிஃ । இமாநேவாஸ்மை லோகாந் கல்பயதி । அதோ ப்ரதிஷ்டித்யை । இத-மஹ-மமுமாமுஷ்யாயணம் ஂவிஶா பஶுபி-ர்ப்ரஹ்மவர்சஸேந பர்யூஹாமீத்யாஹ ।
விஶைவைந-ம்பஶுபி-ர்ப்ரஹ்மவர்சஸேந பர்யூஹதி ।
விஶேதி ராஜந்யஸ்ய ப்ரூயாத் । விஶைவைந-ம்பர்யூஹதி । பஶுபிரிதி வைஶ்யஸ்ய । பஶுபிரேவைந-ம்பர்யூஹதி । அஸுர்ய-ம்பாத்ரமநாச்ச்ரு'ண்ணம் ॥ 28 ॥

ஆச்ச்ரு'ணத்தி । தேவத்ரா-'கஃ । அஜக்ஷீரேணாச்ச்ரு'ணத்தி ।
பரமம்-வாஂ ஏத-த்பயஃ । யதஜக்ஷீரம் । பரமேணைவைந-ம்பயஸா-''ச்ச்ரு'ணத்தி ।
யஜுஷா வ்யாவ்ரு'த்த்யை । சந்தோபிராச்ச்ரு'ணத்தி । சந்தோபிர்வா ஏஷ க்ரியதே । சந்தோபிரேவ சந்தாக்ஸ்யாச்ச்ரு'ணத்தி । ச்ரு'ந்தி வாசமித்யாஹ ।
வாசமேவாவருந்தே । ச்ரு'ந்த்யூர்ஜமித்யாஹ । ஊர்ஜமேவாவருந்தே । ச்ரு'ந்தி ஹவிரித்யாஹ । ஹவிரேவாகஃ । தேவ புரஶ்சர ஸக்யாஸந்த்வேத்யாஹ ।
யதாயஜுரேவைதத் ॥ 29 ॥

(ஸ்யா-த்ய-த்ப்ரவர்க்யஃ - சந்தோபிஃ கரோதி - வீர்ய ஸம்மிதம் - சந்தாக்ம்ஸி நிஷ்பத் - ப்ரு'ணேத்யாஹ - ஸுக்ஷிதி - ரநாச்ச்ரு'ண்ணம் - சந்தாக்ஸ்யாச்ச்ரு'ண த்த்யஷ்டௌ ச) (அ. 3)
அநுவாகம் 4
ப்ரஹ்ம-ந்ப்ரசரிஷ்யாமோ ஹோத-ர்கர்மமபிஷ்டுஹீத்யாஹ ।
ஏஷ வா ஏதர்ஹி ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । யத்ப்ரஹ்மா ।
தஸ்மா ஏவ ப்ரதிப்ரோச்ய ப்ரசரதி ।
ஆத்மநோ-'நார்த்யை । யமாய த்வா மகாய த்வேத்யாஹ ।
ஏதா வா ஏதஸ்ய தேவதாஃ । தாபிரேவைநக்ம் ஸமர்தயதி । மதந்தீபிஃ ப்ரோக்ஷதி । தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ததாதி ॥ 30 ॥

அபிபூர்வ-ம்ப்ரோக்ஷதி । அபிபூர்வ-மேவாஸ்மிந்-தேஜோ ததாதி । த்ரிஃ ப்ரோக்ஷதி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ । அதோ மேத்த்யத்வாய । ஹோதா-'ந்வாஹ । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । அநவாநம் । ப்ராணாநாக்ம் ஸந்தத்யை ।
த்ரிஷ்டுபஃ ஸதீ-ர்காயத்ரீரிவாந்வாஹ ॥ 31 ॥

காயத்ரோ ஹி ப்ராணஃ । ப்ராணமேவ யஜமாநே ததாதி । ஸந்ததமந்வாஹ । ப்ராணாநாமந்நாத்யஸ்ய ஸந்தத்யை । அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை । ய-த்பரிமிதா அநுப்ரூயாத் । பரிமிதமவருந்தீத । அபரிமிதா அந்வாஹ ।
அபரிமிதஸ்யாவருத்த்யை । ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய ॥ 32 ॥

ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । ஊம்ர்முஞ்ஜாஃ । ய-ந்மௌஞ்ஜோ வேதோ பவதி । ஊர்ஜைவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிர-ஸ்ஸமர்தயதி । ப்ராணாஹுதீ-ர்ஜுஹோதி । ப்ராணாநேவ யஜமாநே ததாதி । ஸப்த ஜுஹோதி । ஸப்த வை ஶீர்ஷண்யாஃ ப்ராணாஃ । ப்ராணாநேவாஸ்மி-ந்ததாதி । தேவஸ்த்வா ஸவிதா மத்த்வா-'நக்த்வித்யாஹ ॥ 33 ॥

தேஜஸைவைநமநக்தி । ப்ரு'திவீ-ந்தபஸஸ்த்ராயஸ்வேதி ஹிரண்யமுபாஸ்யதி । அஸ்யா அநதிதாஹாய । ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । அக்நி-ஸ்ஸர்வா தேவதாஃ । ப்ரலவாநாதீப்யோபாஸ்யதி । தேவதாஸ்வேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி । அப்ரதிஶீர்ணாக்ர-ம்பவதி ।
ஏத-த்பர்ஹிர்ஹ்யேஷஃ ॥ 34 ॥

அர்சிரஸி ஶோசிரஸீத்யாஹ । தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ப்ரஹ்மவர்சஸ-ந்ததாதி । ஸக்ம்ஸீதஸ்வ மஹாக்ம் அஸீத்யாஹ । மஹாந். ஹ்யேஷஃ । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ।
ஏதே வாவ த ரு'த்விஜஃ । யே தர்ஶபூர்ணமாஸயோஃ ।
அத கதா ஹோதா யஜமாநாயாஶிஷோ நாஶாஸ்த இதி ।
புரஸ்தாதாஶீஃ கலு வா அந்யோ யஜ்ஞஃ । உபரிஷ்டாதாஶீரந்யஃ ॥ 35 ॥

அநாத்ரு'ஷ்யா புரஸ்தாதிதி யதேதாநி யஜூக்ஷ்யாஹ । ஶீர்ஷத ஏவ யஜ்ஞஸ்ய யஜமாந ஆஶிஷோ-'வருந்தே । ஆயுஃ புரஸ்தாதாஹ । ப்ரஜா-ந்தக்ஷிணதஃ । ப்ராண-ம்பஶ்சாத் ।
ஶ்ரோத்ரமுத்தரதஃ । வித்ரு'திமுபரிஷ்டாத் । ப்ராணாநேவாஸ்மை ஸமீசோ ததாதி ।
ஈஶ்வரோ வா ஏஷ திஶோ-'நூந்மதிதோஃ ।
யந்திஶோ-'நு வ்யாஸ்தாபயந்தி ॥ 36 ॥

மநோரஶ்வா-'ஸி பூரிபுத்ரேதீமா-மபிம்ரு'ஶதி ।
இயம்-வைஂ மநோரஶ்வா பூரிபுத்ரா । அஸ்யாமேவ ப்ரதிதிஷ்டத்யநுந்மாதாய । ஸூபஸதா மே பூயா மா மா ஹிக்ம்ஸீரித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ।
சிதஃ ஸ்த பரிசித இத்யாஹ । அபசிதிமேவாஸ்மி-ந்ததாதி । ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ।
அஸௌ கலு வா ஆதித்யஃ ப்ரவர்க்யஃ । தஸ்ய மருதோ ரஶ்மயஃ ॥ 37 ॥

ஸ்வாஹா மருத்பிஃ பரிஶ்ரயஸ்வேத்யாஹ । அமுமேவாதித்யக்ம் ரஶ்மிபிஃ பர்யூஹதி ।
தஸ்மா-தஸாவாதித்யோ-'முஷ்மிந் ஂலோகே ரஶ்மிபிஃ பர்யூடஃ । தஸ்மா-த்ராஜா விஶா பர்யூடஃ । தஸ்மா-த்க்ராமணீ-ஸ்ஸஜாதைஃ பர்யூடஃ । அக்நே-ஸ்ஸ்ரு'ஷ்டஸ்ய யதஃ । விகங்கத-ம்பா ஆர்ச்சத் ।
ய-த்வைகங்கதாஃ பரிதயோ பவந்தி ।
பா ஏவாவருந்தே । த்வாதஶ பவந்தி ॥ 38 ॥

த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ । ஸம்வஂத்ஸரமேவாவருந்தே ।
அஸ்தி த்ரயோதஶோ மாஸ இத்யாஹுஃ । ய-த்த்ரயோதஶஃ பரிதிர்பவதி । தேநைவ த்ரயோதஶ-ம்மாஸமவருந்தே । அந்தரிக்ஷஸ்யாந்த-ர்திரஸீத்யாஹ வ்யாவ்ரு'த்த்யை । திவ-ந்தபஸஸ்த்ராயஸ்வே-த்யுபரிஷ்டா-த்திரண்யமதி நிததாதி । அமுஷ்யா அநதிதாஹாய । அதோ ஆப்யாமேவைநமுபயதஃ பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ।
அர்ஹ-ந்பிபர்ஷி ஸாயகாநி தந்வேத்யாஹ ॥ 39 ॥

ஸ்தௌத்யேவைநமேதத் । காயத்ரமஸி த்ரைஷ்டுபமஸி ஜாகதமஸீதி தவித்ராண்யாதத்தே । சந்தோபிரேவைநாந்யாதத்தே । மது மத்த்விதி தூநோதி । ப்ராணோ வை மது । ப்ராணமேவ யஜமாநே ததாதி । த்ரிஃ பரியந்தி । த்ரிவ்ரு'த்தி ப்ராணஃ ।
த்ரிஃ பரியந்தி । த்ர்யாவ்ரு'த்தி யஜ்ஞஃ ॥ 40 ॥

அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை । த்ரிஃ புநஃ பரியந்தி ।
ஷட்-த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'துஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டந்தி । யோ வை கர்மஸ்ய ப்ரியாந்-தநுவமாக்ராமதி । துஶ்சர்மா வை ஸ பவதி ।
ஏஷ ஹ வா அஸ்ய ப்ரியா-ந்தநுவமாக்ராமதி ।
ய ஸ்த்ரிஃ பரீத்ய சதுர்த-ம்பர்யேதி ।
ஏதாக்ம் ஹ வா அஸ்யோக்ரதேவோ ராஜநிராசக்ராம ॥ 41 ॥

ததோ வை ஸ துஶ்சர்மா-'பவத் । தஸ்மா-த்த்ரிஃ பரீத்ய ந சதுர்த-ம்பரீயாத் । ஆத்மநோ கோபீதாய । ப்ராணா வை தவித்ராணி । அவ்யதிஷங்க-ந்தூந்வந்தி ।
ப்ராணாநா-மவ்யதிஷங்காய க்ல்ரு'ப்த்யை । விநிஷத்ய தூந்வந்தி । திக்ஷ்வேவ ப்ரதிதிஷ்டந்தி । ஊர்த்வந்தூந்வந்தி । ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யை । ஸர்வதோ தூந்வந்தி ।
தஸ்மாதயக்ம் ஸர்வதஃ பவதே ॥ 42 ॥

(ததா- தீவாந்வாஹ - யஜ்ஞ - ஸ்யாஹை - ஷ - உபரிஷ்டாதாஶீரந்யோ - வ்யாஸ்தாபயந்தி - ரஶ்மயோ - பவந்தி - தந்வேத்யாஹ - யஜ்ஞ - ஶ்சக்ராம - ஸமஷ்ட்யை த்வே ச) (அ. 4)
அநுவாகம் 5
அக்நிஷ்ட்வா வஸுபிஃ புரஸ்தா-த்ரோசயது காயத்ரேண சந்தஸேத்யாஹ । அக்நிரேவைநம்-வஂஸுபிஃ புரஸ்தா-த்ரோசயதி காயத்ரேண சந்தஸா । ஸ மா ருசிதோ ரோசயேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
இந்த்ரஸ்த்வா ருத்ரை-ர்தக்ஷிணதோ ரோசயது த்ரைஷ்டுபேந
சந்தஸேத்யாஹ । இந்த்ர ஏவைநக்ம் ருத்ரை-ர்தக்ஷிணதோ ரோசயதி த்ரைஷ்டுபேந சந்தஸா । ஸ மா ருசிதோ ரோசயேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
வருணஸ்த்வா-''தித்யைஃ பஶ்சா-த்ரோசயது ஜாகதேந சந்தஸேத்யாஹ । வருண ஏவைநமாதித்யைஃ பஶ்சா-த்ரோசயதி ஜாகதேந சந்தஸா ॥ 43 ॥

ஸ மா ருசிதோ ரோசயேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
த்யுதாநஸ்த்வா மாருதோ மருத்பிருத்தரதோ ரோசயத்வாநுஷ்டுபேந சந்தஸேத்யாஹ ।
த்யுதாந ஏவைந-ம்மாருதோ மருத்பிருத்தரதோ ரோசயத்யாநுஷ்டுபேந சந்தஸா ।
ஸ மா ருசிதோ ரோசயேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
ப்ரு'ஹஸ்பதிஸ்த்வா விஶ்வை-ர்தேவைருபரிஷ்டா-த்ரோசயது பாங்க்தேந சந்தஸேத்யாஹ ।
ப்ரு'ஹஸ்பதிரேவைநம் ஂவிஶ்வை-ர்தேவைருபரிஷ்டா-த்ரோசயதி பாங்க்தேந சந்தஸா ।
ஸ மா ருசிதோ ரோசயேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ॥ 44 ॥

ரோசிதஸ்த்வ-ந்தேவ கர்ம தேவேஷ்வஸீத்யாஹ । ரோசிதோ ஹ்யேஷ தேவேஷு । ரோசிஷீயாஹ-ம்மநுஷ்யேஷ்வித்யாஹ । ரோசத ஏவைஷ மநுஷ்யேஷு । ஸம்ராட் கர்ம ருசிதஸ்த்வ-ந்தேவேஷ்வாயுஷ்மாக் ஸ்தேஜஸ்வீ ப்ரஹ்மவர்சஸ்யஸீத்யாஹ ।
ருசிதோ ஹ்யேஷ தேவேஷ்வாயுஷ்மாக் ஸ்தேஜஸ்வீ ப்ரஹ்மவர்சஸீ ।
ருசிதோ-'ஹ-ம்மநுஷ்யேஷ்வாயுஷ்மாக் ஸ்தேஜஸ்வீ ப்ரஹ்மவர்சஸீ பூயாஸமித்யாஹ ।
ருசித ஏவைஷ மநுஷ்யேஷ்வாயுஷ்மாக் ஸ்தேஜஸ்வீ ப்ரஹ்மவர்சஸீ பவதி । ருகஸி ருச-ம்மயி தேஹி மயி ருகித்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
தம்-யஂதேதை-ர்யஜுர்பிரரோசயித்வா । ருசிதோ கர்ம இதி ப்ரப்ரூயாத் । அரோசுகோ-'த்த்வர்யு-ஸ்ஸ்யாத் ।
அரோசுகோ யஜமாநஃ । அத யதேநமேதைர்யஜுர்பீ ரோசயித்வா । ருசிதோ கர்ம இதி ப்ராஹ । ரோசுகோ-'த்த்வர்யு-ர்பவதி । ரோசுகோ யஜமாநஃ ॥ 45 ॥

(பஶ்சா-த்ரோசயதி ஜகதேந சந்தஸா - பாங்க்தேந சந்தஸா ஸ மா ருசிதோ ரோசயேத்யாஹாஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே - ஶாஸ்தே 'ஷ்டௌ ச) (அ. 5)
அநுவாகம் 6
ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । க்ரீவா உபஸதஃ । புரஸ்தாதுபஸதா-ம்ப்ரவர்க்ய-ம்ப்ரவ்ரு'ணக்தி । க்ரீவாஸ்வேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி । த்ரிஃ ப்ரவ்ரு'ணக்தி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏப்ய ஏவ லோகேப்யோ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'வருந்தே ।
ஷட்-த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ ॥ 46 ॥

ரு'துப்ய ஏவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'வருந்தே । த்வாதஶ க்ரு'த்வஃ ப்ரவ்ரு'ணக்தி । த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஃ । ஸம்வஂத்ஸராதேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'வருந்தே । சதுர்விக்ம்ஶதி-ஸ்ஸம்பத்யந்தே । சதுர்விக்ம்ஶதிரர்தமாஸாஃ ।
அர்தமாஸேப்ய ஏவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'வருந்தே । அதோ கலு । ஸக்ரு'தேவ ப்ரவ்ரு'ஜ்யஃ । ஏகக்ம் ஹி ஶிரஃ ॥ 47 ॥

அக்நிஷ்டோமே ப்ரவ்ரு'ணக்தி । ஏதாவாந். வை யஜ்ஞஃ । யாவாநக்நிஷ்டோமஃ । யாவாநேவ யஜ்ஞஃ । தஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி । நோக்த்யே ப்ரவ்ரு'ஞ்ஜ்யாத் ।
ப்ரஜா வை பஶவ உக்தாநி । யதுக்த்யே ப்ரவ்ரு'ஞ்ஜ்யாத் ।
ப்ரஜா-ம்பஶூநஸ்ய நிர்தஹேத் । விஶ்வஜிதி ஸர்வப்ரு'ஷ்டே ப்ரவ்ரு'ணக்தி ॥ 48 ॥

ப்ரு'ஷ்டாநி வா அச்யுதஞ்ச்யாவயந்தி ।
ப்ரு'ஷ்டைரேவாஸ்மா அச்யுதஞ்ச்யாவயித்வா-'வருந்தே । அபஶ்ய-ங்கோபாமித்யாஹ । ப்ராணோ வை கோபாஃ । ப்ராணமேவ ப்ரஜாஸு வியாதயதி ।
அபஶ்ய-ங்கோபாமித்யாஹ । அஸௌ வா ஆதித்யோ கோபாஃ । ஸ ஹீமாஃ ப்ரஜா கோபாயதி । தமேவ ப்ரஜாநா-ங்கோப்தார-ங்குருதே । அநிபத்யமாநமித்யாஹ ॥ 49 ॥

ந ஹ்யேஷ நிபத்யதே । ஆ ச பரா ச பதிபிஶ்சரந்தமித்யாஹ । ஆ ச ஹ்யேஷ பரா ச பதிபிஶ்சரதி । ஸ ஸத்த்ரீசீ-ஸ்ஸ விஷூசீர்வஸாந இத்யாஹ । ஸத்த்ரீசீஶ்ச ஹ்யேஷ விஷூசீஶ்ச வஸாநஃ ப்ரஜா அபி விபஶ்யதி । ஆ வரீவர்தி புவநேஷ்வந்தரித்யாஹ । ஆ ஹ்யேஷ வரீவர்தி புவநேஷ்வந்தஃ । அத்ர ப்ராவீர்மது மாத்த்வீப்யா-ம்மது மாதூசீப்யாமித்யாஹ ।
வாஸந்திகாவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி ।
ஸமக்நிரக்நிநா கதேத்யாஹ ॥ 50 ॥

க்ரைஷ்மாவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி । ஸமக்நிரக்நிநா கதேத்யாஹ । அக்நிர்ஹ்யேவைஷோ-'க்நிநா ஸங்கச்சதே । ஸ்வாஹா ஸமக்நிஸ்தபஸா கதேத்யாஹ ।
பூர்வமேவோதிதம் । உத்தரேணாபிக்ரு'ணாதி ।
தர்தா திவோ விபாஸி ரஜஸஃ ப்ரு'திவ்யா இத்யாஹ ।
வார்ஷிகாவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி ।
ஹ்ரு'தே த்வா மநஸே த்வேத்யாஹ । ஶாரதாவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி ॥ 51 ॥

திவி தேவேஷு ஹோத்ரா யச்சேத்யாஹ । ஹோத்ராபிரேவேமாந் ஂலோகாந்-த்ஸ-ந்ததாதி । விஶ்வாஸா-ம்புவா-ம்பத இத்யாஹ । ஹைமந்திகாவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி ।
தேவஶ்ரூஸ்த்வ-ந்தேவ கர்ம தேவா-ந்பாஹீத்யாஹ ।
ஶைஶிராவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி ।
தபோஜாம்-வாஂசமஸ்மே நியச்ச தேவாயுவமித்யாஹ ।
யா வை மேத்த்யா வாக் । ஸா தபோஜாஃ । தாமேவாவருந்தே ॥ 52 ॥

கர்போ தேவாநாமித்யாஹ । கர்போ ஹ்யேஷ தேவாநாம் । பிதா மதீநாமித்யாஹ । ப்ரஜா வை மதயஃ । தாஸாமேஷ ஏவ பிதா । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ।
தஸ்மாதேவமாஹ । பதிஃ ப்ரஜாநாமித்யாஹ । பதிர்ஹ்யேஷ ப்ரஜாநாம் । மதிஃ கவீநாமித்யாஹ ॥ 53 ॥

மதிர்ஹ்யேஷ கவீநாம் । ஸ-ந்தேவோ தேவேந ஸவித்ரா 'யதிஷ்ட ஸக்ம் ஸூர்யேணாருக்தேத்யாஹ ।
அமுஞ்சைவாதித்ய-ம்ப்ரவர்க்யஞ்ச ஸக்ம்ஶாஸ்தி ।
ஆயுர்தாஸ்த்வமஸ்மப்ய-ங்கர்ம வர்சோதா அஸீத்யாஹ ।
ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே । பிதா நோ-'ஸி பிதா நோ போதேத்யாஹ । போதயத்யேவைநம் । ந வை தே-'வகாஶா பவந்தி । பத்நியை தஶமஃ ।
நவ வை புருஷே ப்ராணாஃ ॥ 54 ॥

நாபிர்தஶமீ । ப்ராணாநேவ யஜமாநே ததாதி । அதோ தஶாக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்யமவருந்தே । யஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ-'ச்சித்யத । த-த்தேவா ஹோத்ராபிஃ ப்ரத்யததுஃ । ரு'த்விஜோ-'வேக்ஷந்தே । ஏதா வை ஹோத்ராஃ । ஹோத்ராபிரேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி ॥ 55 ॥

ருசிதமவேக்ஷந்தே । ருசிதாத்வை ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । ப்ரஜாநாக்ம் ஸ்ரு'ஷ்ட்யை । ருசிதமவேக்ஷந்தே । ருசிதாத்வை பர்ஜந்யோ வர்ஷதி । வர்ஷுகஃ பர்ஜந்யோ பவதி । ஸ-ம்ப்ரஜா ஏதந்தே । ருசிதமவேக்ஷந்தே । ருசிதம் ஂவை ப்ரஹ்மவர்சஸம் । ப்ரஹ்மவர்சஸிநோ பவந்தி ॥ 56 ॥

அதீயந்தோ-'வேக்ஷந்தே । ஸர்வமாயுர்யந்தி । ந பத்ந்யவேக்ஷேத । ய-த்பந்த்யவேக்ஷேத । ப்ரஜாயேத । ப்ரஜாந்த்வஸ்யை நிர்தஹேத் । யந்நாவேக்ஷேத । ந ப்ரஜாயேத ।
நாஸ்யை ப்ரஜாந்நிர்தஹேத் । திரஸ்க்ரு'த்ய யஜு-ர்வாசயதி । ப்ரஜாயதே । நாஸ்யை ப்ரஜாந்நிர்தஹதி । த்வஷ்டீமதீ தே ஸபேயேத்யாஹ । ஸபாத்தி ப்ரஜாஃ ப்ரஜாயந்தே ॥ 57 ॥

(ரு'தவோ - ஹி ஶிரஃ - ஸர்வப்ரு'ஷ்டே ப்ரவ்ரு'ண - க்த்யநிபத்யமாநமித்யாஹ - கதேத்யாஹ - ஶாரதாவேவாஸ்மா ரு'தூ கல்பயதி - ருந்தே - கவிநாமித்யாஹ - ப்ராணாஃ - ப்ரதிததாதி - பவந்தி - வாசயதி சத்வாரி ச) (அ. 6)
அநுவாகம் 7
தேவஸ்ய த்வா ஸவிதுஃ ப்ரஸவ இதி ரஶநாமாதத்தே ப்ரஸூத்யை । அஶ்விநோ-ர்பாஹுப்யாமித்யாஹ । அஶ்விநௌ ஹி தேவாநாமத்த்வர்யூ ஆஸ்தாம் । பூஷ்ணோ ஹஸ்தாப்யாமித்யாஹ யத்யை । ஆததே-'தித்யை ராஸ்நா-'ஸீத்யாஹ யஜுஷ்க்ரு'த்யை । இட ஏஹ்யதித ஏஹி ஸரஸ்வத்யேஹீத்யாஹ । ஏதாநி வா அஸ்யை தேவநாமாநி ।
தேவநாமைரேவைநா-மாஹ்வயதி । அஸாவேஹ்ய-ஸாவேஹ்ய-ஸாவேஹீத்யாஹ । ஏதாநி வா அஸ்யை மநுஷ்யநாமாநி ॥ 58 ॥

மநுஷ்யநாமைரேவைநாமாஹ்வயதி ।
ஷட்-த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ ।
ரு'துபிரேவைநாமாஹ்வயதி । அதித்யா உஷ்ணீஷமஸீத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் ।
வாயுரஸ்யைட இத்யாஹ । வாயுதேவத்யோ வை வத்ஸஃ ।
பூஷா த்வோபாவஸ்ரு'ஜத்வித்யாஹ । பௌஷ்ணா வை தேவதயா பஶவஃ ॥ 59 ॥

ஸ்வயைவைந-ந்தேவதயோபாவஸ்ரு'ஜதி । அஶ்விப்யா-ம்ப்ரதாபயேத்யாஹ । அஶ்விநௌ வை தேவாநா-ம்பிஷஜௌ । தாப்யாமேவாஸ்மை பேஷஜ-ங்கரோதி । யஸ்தே ஸ்தநஃ ஶஶய இத்யாஹ । ஸ்தௌத்யேவைநாம் । உஸ்ர கர்மக்ம் ஶிக்ம்ஷோஸ்ர கர்ம-ம்பாஹி கர்மாய ஶிக்ம்ஷேத்யாஹ । யதா ப்ரூயாதமுஷ்மை தேஹீதி । தாத்ரு'கேவ தத் । ப்ரு'ஹஸ்பதிஸ்த்வோபஸீதத்வித்யாஹ ॥ 60 ॥

ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ । ப்ரஹ்மணைவைநாமுபஸீததி ।
தாநவ-ஸ்ஸ்த பேரவ இத்யாஹ । மேத்த்யாநேவைநாந்கரோதி ।
விஷ்வக்வ்ரு'தோ லோஹிதேநேத்யாஹ வ்யாவ்ரு'த்த்யை ।
அஶ்விப்யா-ம்பிந்வஸ்வ ஸரஸ்வத்யை பிந்வஸ்வ பூஷ்ணே பிந்வஸ்வ ப்ரு'ஹஸ்பதயே பிந்வஸ்வேத்யாஹ ।
ஏதாப்யோ ஹ்யேஷா தேவதாப்யஃ பிந்வதே ।
இந்த்ராய பிந்வஸ்வேந்த்ராய பிந்வஸ்வேத்யாஹ ।
இந்த்ரமேவ பாகதேயேந ஸமர்தயதி । த்விரிந்த்ராயேத்யாஹ ॥ 61 ॥

தஸ்மாதிந்த்ரோ தேவதாநா-ம்பூயிஷ்டபாக்தமஃ ।
காயத்ரோ-'ஸி த்ரைஷ்டுபோ-'ஸி ஜாகதமஸீதி ஶபோபயமாநாதத்தே ।
சந்தோபிரேவைநாநாதத்தே । ஸஹோர்ஜோ பாகேநோபமேஹீத்யாஹ ।
ஊர்ஜ ஏவைந-ம்பாகமகஃ ।
அஶ்விநௌ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிதததாவப்ரூதாம் ।
ஆவாப்யாமேவ பூர்வாப்யாம்-வஂஷட்க்ரியாதா இதி ।
இந்த்ராஶ்விநா மதுந-ஸ்ஸாரகஸ்யேத்யாஹ ।
அஶ்விப்யாமேவ பூர்வாப்யாம்-வஂஷட்கரோதி ।
அதோ அஶ்விநாவேவ பாகதேயேந ஸமர்தயதி ॥ 62 ॥

கர்ம-ம்பாத வஸவோ யஜதா வடித்யாஹ ।
வஸூநேவ பாகதேயேந ஸமர்தயதி । ய-த்வஷட்குர்யாத் । யாதயாமா-'ஸ்ய வஷட்கார-ஸ்ஸ்யாத் ।
யந்ந வஷட்குர்யாத் । ரக்ஷாக்ம்ஸி யஜ்ஞக்ம் ஹந்யுஃ । வடித்யாஹ । பரோக்ஷமேவ வஷட்கரோதி । நாஸ்ய யாதயாமா வஷட்காரோ பவதி ।
ந யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி க்நந்தி ॥ 63 ॥

ஸ்வாஹா த்வா ஸூர்யஸ்ய ரஶ்மயே வ்ரு'ஷ்டிவநயே ஜுஹோமீத்யாஹ । யோ வா அஸ்ய புண்யோ ரஶ்மிஃ । ஸ வ்ரு'ஷ்டிவநிஃ । தஸ்மா ஏவைந-ஞ்ஜுஹோதி ।
மது ஹவிரஸீத்யாஹ । ஸ்வதயத்யேவைநம் । ஸூர்யஸ்ய தபஸ்தபேத்யாஹ ।
யதாயஜுரேவைதத் । த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-ந்த்வா பரிக்ரு'ஹ்ணாமீத்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-மேவைந-ம்பரிக்ரு'ஹ்ணாதி ॥ 64 ॥

அந்தரிக்ஷேண த்வோபயச்சாமீத்யாஹ । அந்தரிக்ஷேணைவைந-முபயச்சதி ।
ந வா ஏத-ம்மநுஷ்யோ பர்துமர்ஹதி ।
தேவாநா-ந்த்வா பித்ரு'ணாமநுமதோ பர்துக்ம் ஶகேயமித்யாஹ । தேவைரேவைந-ம்பித்ரு'பிரநுமத ஆதத்தே । வி வா ஏநமேததர்தயந்தி । ய-த்பஶ்சா-த்ப்ரவ்ரு'ஜ்ய புரோ ஜுஹ்வதி । தேஜோ-'ஸி தேஜோ-'நு ப்ரேஹீத்யாஹ । தேஜ ஏவாஸ்மி-ந்ததாதி । திவிஸ்ப்ரு'ம்மா மா ஹிக்ம்ஸீ-ரந்தரிக்ஷஸ்ப்ரு'ம்மா மா ஹிக்ம்ஸீஃ
ப்ரு'திவிஸ்ப்ரு'ம்மா மா ஹிக்ம்ஸீரித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ॥ 65 ॥

ஸுவரஸி ஸுவர்மே யச்ச திவம்-யஂச்ச திவோ மா பாஹீத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே । ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ।
ஆத்மா வாயுஃ । உத்யத்ய வாதநாமாந்யாஹ ।
ஆத்மந்நேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி ।
அநவாநம் । ப்ராணாநாக்ம் ஸந்தத்யை । பஞ்சாஹ ॥ 66 ॥

பாங்க்தோ யஜ்ஞஃ । யாவாநேவ யஜ்ஞஃ । தஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி । அக்நயே த்வா வஸுமதே ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
அஸௌ வா ஆதித்யோ-'க்நி-ர்வஸுமாந் । தஸ்மா ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । ஸோமாய த்வா ருத்ரவதே ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
சந்த்ரமா வை ஸோமோ ருத்ரவாந் । தஸ்மா ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । வருணாய த்வா-''தித்யவதே ஸ்வாஹேத்யாஹ ॥ 67 ॥

அப்ஸு வை வருண ஆதித்யவாந் । தஸ்மா ஏவைநஞ்ஜுஹோதி ।
ப்ரு'ஹஸ்பதயே த்வா விஶ்வதேவ்யாவதே ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
ப்ரஹ்ம வை தேவாநா-ம்ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ ।
ப்ரஹ்மண ஏவைநஞ்ஜுஹோதி ।
ஸவித்ரே த்வர்புமதே விபுமதே ப்ரபுமதே வாஜவதே ஸ்வாஹேத்யாஹ । ஸம்வஂத்ஸரோ வை ஸவிதர்புமாந். விபுமா-ந்ப்ரபுமாந். வாஜவாந் । தஸ்மா ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । யமாய த்வா-'ங்கிரஸ்வதே பித்ரு'மதே ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
ப்ராணோ வை யமோ-'ங்கிரஸ்வா-ந்பித்ரு'மாந் ॥ 68 ॥

தஸ்மா ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । ஏதாப்ய ஏவைந-ந்தேவதாப்யோ ஜுஹோதி । தஶ ஸம்பத்யந்தே । தஶாக்ஷரா விராட் । அந்நம்-விஂராட் । விராஜைவாந்நாத்யமவருந்தே । ரௌஹிணாப்யாம்-வைஂ தேவா-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமாயந்ந் । த-த்ரௌஹிணயோ ரௌஹிணத்வம் । ய-த்ரௌஹிணௌ பவதஃ । ரௌஹிணாப்யாமேவ த-த்யஜமாந-ஸ்ஸுவர்கம்-லோஂகமேதி ।
அஹர்ஜ்யோதிஃ கேதுநா ஜுஷதாக்ம் ஸுஜ்யோதிர்ஜ்யோதிஷாக் ஸ்வாஹா ராத்ரிர்ஜ்யோதிஃ கேதுநா ஜுஷதாக்ம் ஸுஜ்யோதிர்ஜ்யோதிஷாக் ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
ஆதித்யமேவ ததமுஷ்மிந் ஂலோகே-'ஹ்நா பரஸ்தா-த்தாதார । ராத்ரியா அவஸ்தாத் ।
தஸ்மாதஸாவாதித்யோ 'முஷ்மிந் ஂலோகே-'ஹோராத்ராப்யா-ந்த்ரு'தஃ ॥ 69 ॥

(மநுஷ்யநாமாநி - பஶவஃ - ஸீதத்வித்யா - ஹேந்த்ராயேத்யாஹா - ர்தயதி - க்நந்தி - க்ரு'ஹ்ணா - த்யஹிக்ம்ஸாயை - பஞ்சாஹா - தித்யவதே ஸ்வாஹேத்யாஹ - பித்ரு'மா - நேதி சத்வாரி ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8
விஶ்வா ஆஶா தக்ஷிணஸதித்யாஹ । விஶ்வாநேவ தேவா-ந்ப்ரீணாதி । அதோ துரிஷ்ட்யா ஏவைந-ம்பாதி । விஶ்வா-ந்தேவாநயாடிஹேத்யாஹ । விஶ்வாநேவ தேவா-ந்பாகதேயேந ஸமர்தயதி । ஸ்வாஹாக்ரு'தஸ்ய கர்மஸ்ய மதோஃ பிபதமஶ்விநேத்யாஹ ।
அஶ்விநாவேவ பாகதேயேந ஸமர்தயதி ।
ஸ்வாஹா-'க்நயே யஜ்ஞியாய ஶம்யஂஜுர்பிரித்யாஹ । அப்யேவைந-ங்காரயதி । அதோ ஹவிரேவாகஃ ॥ 70 ॥

அஶ்விநா கர்ம-ம்பாதக்ம் ஹார்திவாந-மஹர்திவாபி-ரூதிபிரித்யாஹ । அஶ்விநாவேவ பாகதேயேந ஸமர்தயதி । அநு வா-ந்த்யாவாப்ரு'திவீ மக்ம்ஸாதாமித்யாஹாநுமத்யை ।
ஸ்வாஹேந்த்ராய ஸ்வாஹேந்த்ரா வடித்யாஹ ।
இந்த்ராய ஹி புரோ ஹூயதே । ஆஶ்ராவ்யாஹ கர்மஸ்ய யஜேதி । வஷட்க்ரு'தே ஜுஹோதி । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । அநுயஜதி ஸ்வகாக்ரு'த்யை ।
கர்மமபாதமஶ்விநேத்யாஹ ॥ 71 ॥

பூர்வமேவோதிதம் । உத்தரேணாபிக்ரு'ணாதி ।
அநு வாந்-த்யாவாப்ரு'திவீ அமக்ம்ஸாதாமித்யாஹாநுமத்யை ।
த-ம்ப்ராவ்யம் ஂயதாவண்ணமோ திவே நமஃ ப்ரு'திவ்யா இத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் । திவி தா இமம்-யஂஜ்ஞம்-யஂஜ்ஞமிம-ந்திவி தா இத்யாஹ ।
ஸுவர்கமேவைநம் ஂலோக-ங்கமயதி ।
திவ-ங்கச்சாந்தரிக்ஷ-ங்கச்ச ப்ரு'திவீ-ங்கச்சேத்யாஹ ।
ஏஷ்வேவைநம் ஂலோகேஷு ப்ரதிஷ்டாபயதி । பஞ்ச ப்ரதிஶோ கச்சேத்யாஹ ॥ 72 ॥

திக்ஷ்வேவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி ।
தேவா-ந்கர்மபா-ந்கச்ச பித்ரூ'-ந்கர்மபா-ந்கச்சேத்யாஹ । உபயேஷ்வேவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி । ய-த்பிந்வதே । வர்ஷுகஃ பர்ஜந்யோ பவதி । தஸ்மா-த்பிந்வமாநஃ புண்யஃ । ய-த்ப்ராம்பிந்வதே । த-த்தேவாநாம் । ய-த்தக்ஷிணா । தத்-பித்ரு'ணாம் ॥ 73 ॥

ய-த்ப்ரத்யக் । த-ந்மநுஷ்யாணாம் । யதுதங்ங் । த-த்ருத்ராணாம் । ப்ராஞ்சமுதஞ்ச-ம்பிந்வயதி । தேவத்ரா-'கஃ । அதோ கலு । ஸர்வா அநு திஶஃ பிந்வயதி । ஸர்வா திஶ-ஸ்ஸமேதந்தே । அந்தஃபரிதி பிந்வயதி ॥ 74 ॥

தேஜஸோ-'ஸ்கந்தாய । இஷே பீபிஹ்யூர்ஜே பீபிஹீத்யாஹ ।
இஷமேவோர்ஜம்-யஂஜமாநே ததாதி । யஜமாநாய பீபிஹீத்யாஹ । யஜமாநாயைவைதா-மாஶிஷமாஶாஸ்தே ।
மஹ்யஞ்ஜ்யைஷ்ட்யாய பீபிஹீத்யாஹ ।
ஆத்மந ஏவைதாமாஶிஷமாஶாஸ்தே ।
த்விஷ்யை த்வா த்யும்நாய த்வேந்த்ரியாய த்வா பூத்யை த்வேத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் । தர்மா-'ஸி ஸுதர்மா மே ந்யஸ்மே ப்ரஹ்மாணி தாரயேத்யாஹ ॥ 75 ॥

ப்ரஹ்மந்நேவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி । நேத்த்வா வாதஃ ஸ்கந்தயாதிதி யத்யபிசரேத் । அமுஷ்ய த்வா ப்ராணே ஸாதயாம்யமுநா ஸஹ நிரர்த-ங்கச்சேதி ப்ரூயா-த்ய-ந்த்விஷ்யாத் । யமேவ த்வேஷ்டி । தேநைநக்ம் ஸஹ நிரர்த-ங்கமயதி । பூஷ்ணே ஶரஸே ஸ்வாஹேத்யாஹ । யா ஏவ தேவதா ஹுதபாகாஃ । தாப்ய ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । க்ராவப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யாஹ । யா ஏவாந்தரிக்ஷே வாசஃ ॥ 76 ॥

தாப்ய ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । ப்ரதிரேப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யாஹ । ப்ராணா வை தேவாஃ ப்ரதிராஃ । தேப்ய ஏவைநஞ்ஜுஹோதி । த்யாவாப்ரு'திவீப்யாக் ஸ்வாஹேத்யாஹ ।
த்யாவாப்ரு'திவீப்யா-மேவைநஞ்ஜுஹோதி । பித்ரு'ப்யோ கர்மபேப்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யாஹ । யே வை யஜ்வாநஃ । தே பிதரோ கர்மபாஃ । தேப்ய ஏவைநஞ்ஜுஹோதி ॥ 77 ॥

ருத்ராய ருத்ரஹோத்ரே ஸ்வாஹேத்யாஹ । ருத்ரமேவ பாகதேயேந ஸமர்தயதி । ஸர்வத-ஸ்ஸமநக்தி । ஸர்வத ஏவ ருத்ரந்நிரவதயதே । உதஞ்சந்நிரஸ்யதி ।
ஏஷா வை ருத்ரஸ்ய திக் । ஸ்வாயாமேவ திஶி ருத்ரந்நிரவதயதே । அப உபஸ்ப்ரு'ஶதி மேத்த்யத்வாய । நாந்வீக்ஷேத । யதந்வீக்ஷேத ॥ 78 ॥

சக்ஷுரஸ்ய ப்ரமாயுகக்க் ஸ்யாத் । தஸ்மாந்நாந்வீக்ஷ்யஃ ।
அபீபரோ மா-'ஹ்நோ ராத்ரியை மா பாஹ்யேஷா தே அக்நே ஸமித்தயா ஸமித்த்யஸ்வாயுர்மே தா வர்சஸா மா-'ஞ்ஜீரித்யாஹ । ஆயுரேவாஸ்மிந் வர்சோ ததாதி ।
அபீபரோ மா ராத்ரியா அஹ்நோ மா பாஹ்யேஷா தே அக்நே ஸமித்தயா ஸமித்த்யஸ்வாயுர்மே தா வர்சஸா மா-'ஞ்ஜீரித்யாஹ । ஆயுரேவாஸ்மிந் வர்சோ ததாதி ।
அக்நி-ர்ஜ்யோதி-ர்ஜ்யோதிரக்நி-ஸ்ஸ்வாஹா ஸூர்யோ ஜ்யோதிர்ஜ்யோதி-ஸ்ஸூர்ய-ஸ்ஸ்வாஹேத்யாஹ । யதாயஜுரேவைதத் । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி । ஹோதவ்யமக்நிஹோத்ரா(3) ந்ந ஹோதவ்யா(3) மிதி ॥ 79 ॥

ய-த்யஜுஷா ஜுஹுயாத் । அயதாபூர்வமாஹுதீ ஜுஹுயாத் । யந்ந ஜுஹுயாத் । அக்நிஃ பராபவேத் । பூ-ஸ்ஸ்வாஹேத்யேவ ஹோதவ்யம் । யதாபூர்வமாஹுதீ ஜுஹோதி । நாக்நிஃ பராபவதி । ஹுதக்ம் ஹவிர்மது ஹவிரித்யாஹ ।
ஸ்வதயத்யேவைநம் । இந்த்ரதமே-'க்நாவித்யாஹ ॥ 80 ॥

ப்ராணோ வா இந்த்ரதமோ-'க்நிஃ ।
ப்ராண ஏவைநமிந்த்ரதமே-'க்நௌ ஜுஹோதி ।
பிதா நோ-'ஸி மா மா ஹிக்ம்ஸீரித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ।
அஶ்யாம தே தேவ கர்ம மதுமதோ வாஜவதஃ பிதுமத இத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
ஸ்வதாவிநோ-'ஶீமஹி த்வா மா மா ஹிக்ம்ஸீ-ரித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை । தேஜஸா வா ஏதே வ்ய்ரு'த்த்யந்தே । யே ப்ரவர்க்யேண சரந்தி । ப்ராஶ்ஞந்தி ।
தேஜ ஏவாத்மந்-தததே ॥ 81 ॥

ஸம்வஂத்ஸரந்ந மாக்ம்ஸமஶ்ஞீயாத் । ந ராமாமுபேயாத் । ந ம்ரு'ந்மயேந பிபேத் । நாஸ்ய ராம உச்சிஷ்ட-ம்பிபேத் । தேஜ ஏவ தத்ஸக்ம்ஶ்யதி ।
தேவாஸுரா-ஸ்ஸம்யஂத்தா ஆஸந்ந் । தே தேவா விஜயமுபயந்தஃ । விப்ராஜி ஸௌர்யே ப்ரஹ்ம ஸந்ந்யததத । ய-த்கிஞ்ச திவாகீர்த்யம் ।
ததேதேநைவ வ்ரதேநாகோபாயத் । தஸ்மாதேத-த்வ்ரத-ஞ்சார்யம் । தேஜஸோ கோபீதாய । தஸ்மாதேதாநி யஜூக்ம்ஷி விப்ராஜஃ ஸௌர்யஸ்யேத்யாஹுஃ ।
ஸ்வாஹா த்வா ஸூர்யஸ்ய ரஶ்மிப்ய இதி ப்ராத-ஸ்ஸக்ம்ஸாதயதி । ஸ்வாஹா த்வா நக்ஷத்ரேப்ய இதி ஸாயம் ।
ஏதா வா ஏதஸ்ய தேவதாஃ । தாபிரேவைநக்ம் ஸமர்தயதி ॥ 82 ॥

(அக - ரஶ்விநேத்யாஹ - ப்ரதிஶோ கச்சேத்யாஹ - பித்ரு'ணா - மந்தஃ பரிதி பிந்வயதி - தாரயேத்யாஹ - வாசோ - தர்மபா ஸ்தேப்ய ஏவைந-ஞ்ஜுஹோ - த்யந்வீக்ஷேத - ஹோதவ்யா (3) மி - த்யக்ராவித்யாஹ - தததே - 'கோபாய-த்ஸப்த ச) (அ. 8)
அநுவாகம் 9
கர்ம யா தே திவி ஶுகிதி திஸ்ர ஆஹுதீ-ர்ஜுஹோதி ।
சந்தோபிரேவாஸ்யைப்யோ லோகேப்ய-ஶ்ஶுசமவ யஜதே । இயத்யக்ரே ஜுஹோதி । அதேயத்யதேயதி । த்ரய இமே லோகாஃ ।
ஏப்ய ஏவ லோகேப்ய-ஶ்ஶுசமவ யஜதே ।
அநு நோ-'த்யாநுமதிரித்யாஹாநுமத்யை । திவஸ்த்வா பரஸ்பாயா இத்யாஹ । திவ ஏவேமாந் ஂலோகா-ந்தாதார ।
ப்ரஹ்மணஸ்த்வா பரஸ்பாயா இத்யாஹ ॥ 83 ॥

ஏஷ்வேவ லோகேஷு ப்ரஜா தாதார । ப்ராணஸ்ய த்வா பரஸ்பாயா இத்யாஹ । ப்ரஜாஸ்வேவ ப்ராணா-ந்தாதார । ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । அஸௌ கலு வா ஆதித்யஃ ப்ரவர்க்யஃ । தம்-யஂ-த்தக்ஷிணா ப்ரத்யஞ்ச-முதஞ்ச-முத்வாஸயேத் ।
ஜிஹ்மம்-யஂஜ்ஞஸ்ய ஶிரோ ஹரேத் ।
ப்ராஞ்சமுத்வாஸயதி । புரஸ்தாதேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதிததாதி ॥ 84 ॥

ப்ராஞ்சமுத்வாஸயதி । தஸ்மாதஸாவாதித்யஃ புரஸ்தாதுதேதி । ஶபோபயமாந்தவித்ராணி த்ரு'ஷ்டீ இத்யந்வவஹரந்தி ।
ஸாத்மாநமேவைநக்ம் ஸதநு-ங்கரோதி । ஸாத்மா-'முஷ்மிந் ஂலோகே பவதி ।
ய ஏவம்-வேஂத । ஔதும்பராணி பவந்தி । ஊர்க்வா உதும்பரஃ । ஊர்ஜமேவாவருந்தே । வர்த்மநா வா அந்வித்ய ॥ 85 ॥

யஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்தி । ஸாம்நா ப்ரஸ்தோதா-'ந்வவைதி । ஸாம வை ரக்ஷோஹா । ரக்ஷஸாமபஹத்யை । த்ரிர்நிதநமுபைதி । த்ரய இமே லோகாஃ । ஏப்ய ஏவ லோகேப்யோ ரக்ஷாக்ஸ்யபஹந்தி । புருஷஃபுருஷோ நிதநமுபைதி । புருஷஃபுருஷோ ஹி ரக்ஷஸ்வீ । ரக்ஷஸாமபஹத்யை ॥ 86 ॥

ய-த்ப்ரு'திவ்யாமுத்வாஸயேத் । ப்ரு'திவீக்ம் ஶுசா-'ர்பயேத் । யதப்ஸு । அப-ஶ்ஶுசார்பயேத் । யதோஷதீஷு । ஓஷதீ-ஶ்ஶுசா-'ர்பயேத் ।
ய-த்வநஸ்பதிஷு । வநஸ்பதீஞ்சுசா-'ர்பயேத் । ஹிரண்யந்நிதாயோத்வாஸயதி ।
அம்ரு'தம்-வைஂ ஹிரண்யம் ॥ 87 ॥

அம்ரு'த ஏவைந-ம்ப்ரதிஷ்டாபயதி ।
வல்குரஸி ஶம்-யுஂதாயா இதி த்ரிஃ பரிஷிஞ்சந்பர்யேதி । த்ரிவ்ரு'த்வா அக்நிஃ । யாவாநேவாக்நிஃ । தஸ்ய ஶுசக்ம் ஶமயதி । த்ரிஃ புநஃ பர்யேதி । ஷட்-த்ஸம்பத்யந்தே । ஷட்வா ரு'தவஃ । ரு'துபிரேவாஸ்ய ஶுசக்ம் ஶமயதி । சதுஃ ஸ்ரக்திர்நாபிர்-ரு'தஸ்யேத்யாஹ ॥ 88 ॥

இயம்-வாஂ ரு'தம் । தஸ்யா ஏஷ ஏவ நாபிஃ । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । தஸ்மாதேவமாஹ । ஸதோ விஶ்வாயுரித்யாஹ । ஸதோ ஹீயம் । அப த்வேஷோ அப ஹ்வர இத்யாஹ ப்ராத்ரு'வ்யாபநுத்த்யை । கர்மைதத்தே-'ந்நமேத-த்புரீஷமிதி தத்த்நா மதுமிஶ்ரேண பூரயதி ।
ஊர்க்வா அந்நாத்யந்ததி । ஊர்ஜைவைநமந்நாத்யேந ஸமர்தயதி ॥ 89 ॥

அநஶநாயுகோ பவதி । ய ஏவம்-வேஂத ।
ரந்திர்நாமாஸி திவ்யோ கந்தர்வ இத்யாஹ ।
ரூபமேவாஸ்யை-த-ந்மஹிமாநக்ம் ரந்தி-ம்பந்துதாம்-வ்யாஂசஷ்டே । ஸமஹமாயுஷா ஸ-ம்ப்ராணேநேத்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
வ்யஸௌ யோ-'ஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி யஞ்ச வய-ந்த்விஷ்ம இத்யாஹ । அபிசார ஏவாஸ்யைஷஃ । அசிக்ரத-த்வ்ரு'ஷா ஹரிரித்யாஹ । வ்ரு'ஷா ஹ்யேஷஃ ॥ 90 ॥

வ்ரு'ஷா ஹரிஃ । மஹா-ந்மித்ரோ ந தர்ஶத இத்யாஹ । ஸ்தௌத்யேவைநமேதத் । சிதஸி ஸமுத்ரயோநிரித்யாஹ । ஸ்வாமேவைநம்-யோஂநிங்கமயதி ।
நமஸ்தே அஸ்து மா மா ஹிக்ம்ஸீரித்யாஹாஹிக்ம்ஸாயை ।
விஶ்வாவஸுக்ம் ஸோமகந்தர்வமித்யாஹ । யதேவாஸ்ய க்ரியமாணஸ்யாந்தர்யந்தி । ததேவாஸ்யைதேநா ப்யாயயதி ।
விஶ்வாவஸுரபி தந்நோ க்ரு'ணாத்வித்யாஹ ॥ 91 ॥

பூர்வமேவோதிதம் । உத்தரேணாபிக்ரு'ணாதி ।
தியோ ஹிந்வாநோ திய இந்நோ அவ்யாதித்யாஹ । ரு'தூநேவாஸ்மை கல்பயதி । ப்ராஸா-ங்கந்தர்வோ அம்ரு'தாநி வோசதித்யாஹ । ப்ராணா வா அம்ரு'தாஃ ।
ப்ராணாநேவாஸ்மை கல்பயதி । ஏதத்த்வந்தேவ கர்ம தேவோ தேவாநுபாகா இத்யாஹ । தேவோ ஹ்யேஷ ஸந்தேவாநுபைதி । இதமஹ-ம்மநுஷ்யோ மநுஷ்யாநித்யாஹ ॥ 92 ॥

மநுஷ்யோ ஹி । ஏஷ ஸ-ந்மநுஷ்யாநுபைதி ।
ஈஶ்வரோ வை ப்ரவர்க்யமுத்வாஸயந்ந் । ப்ரஜா-ம்பஶூந்-த்ஸோமபீதமநூத்வாஸ-ஸ்ஸோமபீதாநுமேஹி । ஸஹ ப்ரஜயா ஸஹ ராயஸ்போஷேணேத்யாஹ । ப்ரஜாமேவ பஶூந்-த்ஸோமபீதமாத்ம-ந்தத்தே । ஸுமித்ரா ந ஆப ஓஷதய-ஸ்ஸந்த்வித்யாஹ । ஆஶிஷமேவைதாமாஶாஸ்தே ।
துர்மித்ராஸ்தஸ்மை பூயாஸு-ர்யோ-'ஸ்மாந்-த்வேஷ்டி யஞ்ச வய-ந்த்விஷ்ம இத்யாஹ । அபிசார ஏவாஸ்யைஷஃ । ப்ர வா ஏஷோ-'ஸ்மா-ல்லோகாச்ச்யவதே ।
யஃ ப்ரவர்க்யமுத்வாஸயதி । உது த்ய-ஞ்சித்ரமிதி ஸௌரீப்யாம்ரு'க்ப்யா-ம்புநரேத்ய கார்ஹபத்யே ஜுஹோதி ।
அயம் ஂவை லோகோ கார்ஹபத்யஃ । அஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி ।
அஸௌ கலு வா ஆதித்ய-ஸ்ஸுவர்கோ லோகஃ ।
ய-த்ஸௌரீ பவதஃ । தேநைவ ஸுவர்கா-ல்லோகாந்நைதி ॥ 93 ॥

(ப்ரஹ்மணஸ்த்வா பரஸ்பாயா இத்யாஹ - ததா - த்யந்வித்ய - ரக்ஷஸ்வீ ரக்ஷஸாமபஹத்யை - வை ஹிரண்ய - மாஹா - ர்தயதி - ஹ்யேஷ - க்ரு'ணாத்வித்யாஹ - மநுஷ்யாநித்யாஹா - ஸ்யைஷோ 'ஷ்டௌ ச) (அ. 9)
அநுவாகம் 10
ப்ரஜாபதிம்-வைஂ தேவா-ஶ்ஶுக்ர-ம்பயோ-'துஹ்ரந்ந் । ததேப்யோ ந வ்யபவத் । ததக்நிர்வ்யகரோத் । தாநி ஶுக்ரியாணி ஸாமாந்யபவந்ந் । தேஷாம்-யோஂ ரஸோ-'த்யக்ஷரத் । தாநி ஶுக்ரயஜூக்ஷ்யபவந்ந் ।
ஶுக்ரியாணாம்-வாஂ ஏதாநி ஶுக்ரியாணி । ஸாமபயஸம்வாஂ ஏதயோரந்யத் ।
தேவாநாமந்யத்பயஃ । யத்கோஃ பயஃ ॥ 94 ॥

த-த்ஸாம்நஃ பயஃ । யதஜாயை பயஃ । த-த்தேவாநா-ம்பயஃ । தஸ்மா-த்யத்ரைதை-ர்யஜுர்பிஶ்சரந்தி । த-த்பயஸா சரந்தி । ப்ரஜாபதிமேவ த-த்தேவாந்பயஸா-'ந்நாத்யேந ஸமர்தயந்தி । ஏஷ ஹ த்வை ஸாக்ஷா-த்ப்ரவர்க்ய-ம்பக்ஷயதி । யஸ்யைவம்-விஂதுஷஃ ப்ரவர்க்யஃ ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । உத்தரவேத்யா-முத்வாஸயேத்-தேஜஸ்காமஸ்ய । தேஜோ வா உத்தரவேதிஃ ॥ 95 ॥

தேஜஃ ப்ரவர்க்யஃ । தேஜஸைவ தேஜ-ஸ்ஸமர்தயதி ।
உத்தரவேத்யா-முத்வாஸயே-தந்நகாமஸ்ய । ஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । முகமுத்தரவேதிஃ ।
ஶீர்ஷ்ணைவ முகக்ம் ஸந்ததாத்யந்நாத்யாய । அந்நாத ஏவ பவதி । யத்ர கலு வா ஏதமுத்வாஸிதம்-வஂயாக்ம்ஸி பர்யாஸதே । பரி வை தாக்ம் ஸமா-ம்ப்ரஜா வயாக்ஸ்யாஸதே ॥ 96 ॥

தஸ்மா-துத்தரவேத்யா-மேவோத்வாஸயேத் । ப்ரஜாநா-ங்கோபீதாய । புரோ வா பஶ்சாத்வோத்வாஸயேத் । புரஸ்தாத்வா ஏதஜ்ஜ்யோதிருதேதி । த-த்பஶ்சாந்நிம்ரோசதி । ஸ்வாமேவைநம் ஂயோநிமநூத்வாஸயதி ।
அபா-ம்மத்த்ய உத்வாஸயேத் । அபாம்-வாஂ ஏதந்மத்த்யா-ஜ்ஜ்யோதிரஜாயத । ஜ்யோதிஃ ப்ரவர்க்யஃ । ஸ்வ ஏவைநம்-யோஂநௌ ப்ரதிஷ்டாபயதி ॥ 97 ॥

ய-ந்த்விஷ்யாத் । யத்ர ஸ ஸ்யாத் । தஸ்யா-ந்திஶ்யுத்வாஸயேத் ।
ஏஷ வா அக்நி-ர்வைஶ்வாநரஃ । யத்-ப்ரவர்க்யஃ ।
அக்நிநைவைநம்-வைஂஶ்வாநரேணாபி ப்ரவர்தயதி ।
ஔதும்பர்யாக்ம் ஶாகாயாமுத்வாஸயேத் ।
ஊர்க்வா உதும்பரஃ । அந்ந-ம்ப்ராணஃ । ஶுக்கர்மஃ ॥ 98 ॥

இதமஹ-மமுஷ்யாமுஷ்யாயணஸ்ய ஶுசா ப்ராணமபி தஹாமீத்யாஹ । ஶுசைவாஸ்ய ப்ராணமபி தஹதி । தாஜகார்திமார்ச்சதி । யத்ர தர்பா உபதீகஸந்ததா-ஸ்ஸ்யுஃ । ததுத்வாஸயே-த்வ்ரு'ஷ்டிகாமஸ்ய । ஏதா வா அபாமநூஜ்சாவர்யோ நாம ।
ய-த்தர்பாஃ । அஸௌ கலு வா ஆதித்ய இதோ வ்ரு'ஷ்டிமுதீரயதி । அஸாவேவாஸ்மா ஆதித்யோ வ்ரு'ஷ்டிந்நியச்சதி । தா ஆபோ நியதா தந்வநா யந்தி ॥ 99 ॥

(கோஃ பய - உத்தரவேதி - ராஸதே - ஸ்தாபயதி - கர்மோ - யந்தி) (அ. 10)
அநுவாகம் 11
ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸம்ப்ரியமாணஃ । ஸம்ராட்-த்ஸம்ப்ரு'தஃ । கர்மஃ ப்ரவ்ரு'க்தஃ । மஹாவீர உத்வாஸிதஃ । அஸௌ கலு வாவைஷ ஆதித்யஃ । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ।
ஸ ஏதாநி நாமாந்யகுருத । ய ஏவம்-வேஂத । விதுரேநந்நாம்நா । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ॥ 100 ॥

யோ வை வஸீயாக்ம் ஸம்யஂதாநாமமுபசரதி ।
புண்யார்திம்-வைஂ ஸ தஸ்மை காமயதே । புண்யார்திமஸ்மை காமயந்தே । ய ஏவம்-வேஂத । தஸ்மாதேவம்-விஂத்வாந் । கர்ம இதி திவா-''சக்ஷீத । ஸம்ராடிதி நக்தம் । ஏதே வா ஏதஸ்ய ப்ரியே தநுவௌ । ஏதே அஸ்ய ப்ரியே நாமநீ । ப்ரியயைவைந-ந்தநுவா ॥ 101 ॥

ப்ரியேண நாம்நா ஸமர்தயதி । கீர்திரஸ்ய பூர்வா கச்சதி ஜநதாமாயதஃ । காயத்ரீ தேவேப்யோ-'பாக்ராமத் । தாந்தேவாஃ ப்ரவர்க்யேணைவாநு வ்யபவந்ந் ।
ப்ரவர்க்யேணாப்நுவந்ந் । யச்சதுர்விக்ம்ஶதிஃ க்ரு'த்வஃ ப்ரவர்க்ய-ம்ப்ரவ்ரு'ணக்தி । காயத்ரீமேவ ததநு விபவதி । காயத்ரீமாப்நோதி । பூர்வா-'ஸ்ய ஜநம்-யஂதஃ கீர்திர்கச்சதி । வைஶ்வதேவ-ஸ்ஸக்ம்ஸந்நஃ ॥ 102 ॥

வஸவஃ ப்ரவ்ரு'க்தஃ । ஸோமோ-'பிகீர்யமாணஃ । ஆஶ்விநஃ பயஸ்யாநீயமாநே ।
மாருதஃ க்வதந்ந் । பௌஷ்ண உதந்தஃ । ஸாரஸ்வதோ விஷ்யந்தமாநஃ । மைத்ர-ஶ்ஶரோ க்ரு'ஹீதஃ । தேஜ உத்யதோ வாயுஃ । ஹ்ரியமாணஃ ப்ரஜாபதிஃ ।
ஹூயமாநோ வாகுதஃ ॥ 103 ॥

அஸௌ கலு வாவைஷ ஆதித்யஃ । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ ।
ஸ ஏதாநி நாமாந்யகுருத । ய ஏவம்-வேஂத । விதுரேநந்நாம்நா । ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ।
யந்ம்ரு'ந்மய-மாஹுதிந்நாஶ்ஞுதே-'த । கஸ்மாதேஷோ-'ஶ்ஞுத இதி । வாகேஷ இதி ப்ரூயாத் । வாச்யேவ வாச-ந்ததாதி ॥ 104 ॥

தஸ்மாதஶ்ஞுதே । ப்ரஜாபதிர்வா ஏஷ த்வாதஶதா விஹிதஃ । ய-த்ப்ரவர்க்யஃ । ய-த்ப்ராகவகாஶேப்யஃ । தேந ப்ரஜா அஸ்ரு'ஜத । அவகாஶை-ர்தேவாஸுராநஸ்ரு'ஜத । யதூர்த்வமவகாஶேப்யஃ ।
தேநாந்நமஸ்ரு'ஜத । அந்ந-ம்ப்ரஜாபதிஃ । ப்ரஜாபதிர்வாவைஷஃ ॥ 105 ॥

(வதந்தி - தநுவா - ஸக்ம்ஸந்நோ - ஹூயமாநோ வாகுதோ - ததா - த்யேஷஃ) (அ. 11)
அநுவாகம் 12
ஸவிதா பூத்வா ப்ரதமே-'ஹ-ந்ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । தேந காமாக்ம் ஏதி । ய-த்த்விதீயே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । அக்நி-ர்பூத்வா தேவாநேதி । யத்-த்ரு'தீயே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । வாயு-ர்பூத்வா ப்ராணாநேதி ।
யச்சதுர்தே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । ஆதித்யோ பூத்வா ரஶ்மீநேதி । ய-த்பஞ்சமே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । சந்த்ரமா பூத்வா நக்ஷத்ராண்யேதி ॥ 106 ॥

ய-த்ஷஷ்டே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । ரு'து-ர்பூத்வா ஸம்வஂத்ஸரமேதி । ய-த்ஸப்தமே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । தாதா பூத்வா ஶக்வரீமேதி । யதஷ்டமே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । ப்ரு'ஹஸ்பதி-ர்பூத்வா காயத்ரீமேதி ।
ய-ந்நவமே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । மித்ரோ பூத்வா த்ரிவ்ரு'த இமாந் ஂலோகாநேதி । ய-த்தஶமே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । வருணோ பூத்வா விராஜமேதி ॥ 107 ॥

யதேகாதஶே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । இந்த்ரோ பூத்வா த்ரிஷ்டுபமேதி । ய-த்த்வாதஶே-'ஹந்-ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । ஸோமோ பூத்வா ஸுத்யாமேதி । யத்-புரஸ்தாதுபஸதா-ம்ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । தஸ்மாதிதஃ பராம்அமூம்-லோஂகாக்ஸ்தபந்நேதி । யதுபரிஷ்டா-துபஸதா-ம்ப்ரவ்ரு'ஜ்யதே । தஸ்மாதமுதோ-'ர்வாம்இமாம்-லோஂகாக்ஸ்தபந்நேதி । ய ஏவம்-வேஂத ।
ஐவ தபதி ॥ 108 ॥
(நக்ஷத்ராண்யேதி - விராஜமேதி - தபதி) (அ. 12)
தேவா வை ஸத்ரக்ம் - ஸாவித்ரம் - பரிஶ்ரிதே - ப்ரஹ்ம-ந்ப்ரசரிஷ்யாமோ - 'க்நிஷ்ட்வா - ஶிரோ க்ரீவா - தேவஸ்ய ரஶநாம் - ஂவிஶ்வா ஆஶா - தர்ம யா த - ப்ரஜாபதிக்ம் ஶுக்ரம் - ப்ரஜாபதி-ஸ்ஸம்ப்ரியமாணஃ -
ஸவிதா பூத்வா த்வாதஶ)
(தேவா வை ஸத்ரக்ம் - ஸ கதிரஃ - பரிஶ்ரிதே - 'பிபூர்வ - மதோ ரக்ஷஸாம் - க்ரைஷ்மாவேவாஸ்மை - ப்ரஹ்ம வை தேவாநா - மஶ்விநா கர்ம-ம்பாதம் - ப்ராணோ வை - வ்ரு'ஷா ஹரி--ர் யோ வை வஸீயாக்ம் ஸம்யஂதாநாம
மஷ்டோத்தரஶதம்)
(தேவா வை ஸத்ர - மைவ தபதி)
॥ ஹரிஃ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஆரண்யகே பஞ்சமஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥