কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে সপ্তমঃ প্ৰপাঠকঃ - শীক্ষাৱল্লী
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1
শন্নো মিত্ৰ-শ্শং-ৱঁৰুণঃ । শন্নো ভৱত্ৱৰ্যমা । শন্ন ইন্দ্ৰো বৃহস্পতিঃ । শন্নো ৱিষ্ণু-ৰুৰুক্ৰমঃ । নমো ব্ৰহ্মণে । নমস্তে ৱাযো । ত্ৱমেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্মাসি । ত্ৱমেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্ম ৱদিষ্যামি । ঋতং-ৱঁদিষ্যামি । সত্যং-ৱঁদিষ্যামি । তন্মামৱতু । তদ্ৱক্তাৰমৱতু । অৱতু মাম্ । অৱতু ৱক্তাৰম্ ॥ ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥ 1 ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1
শন্নো মিত্ৰ-শ্শং-ৱঁৰুণঃ । শন্নো ভৱত্ৱৰ্যমা । শন্ন ইন্দ্ৰো বৃহস্পতিঃ । শন্নো ৱিষ্ণু-ৰুৰুক্ৰমঃ । নমো ব্ৰহ্মণে । নমস্তে ৱাযো । ত্ৱমেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্মাসি । ত্ৱমেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্ম ৱদিষ্যামি । ঋতং-ৱঁদিষ্যামি । সত্যং-ৱঁদিষ্যামি । তন্মামৱতু । তদ্ৱক্তাৰমৱতু । অৱতু মাম্ । অৱতু ৱক্তাৰম্ ॥ ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥ 1 ॥
(সত্ত্যম্ ঁৱদিষ্যামি পঞ্চ চ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2
শীক্ষাং-ৱ্যাঁখ্যাস্যামঃ । ৱৰ্ণ-স্স্ৱৰঃ ।
মাত্ৰা বলম্ । সাম সন্তানঃ ।
ইত্যুক্ত-শ্শীক্ষাদ্ধ্যাযঃ ॥ 2 ॥
অনুৱাকং 2
শীক্ষাং-ৱ্যাঁখ্যাস্যামঃ । ৱৰ্ণ-স্স্ৱৰঃ ।
মাত্ৰা বলম্ । সাম সন্তানঃ ।
ইত্যুক্ত-শ্শীক্ষাদ্ধ্যাযঃ ॥ 2 ॥
(শীক্ষা-ম্পঞ্চ) (অ. 2)
অনুৱাকং 3
সহ নৌ যশঃ । সহ নৌ ব্ৰহ্মৱৰ্চসম্ ॥
অথাত-স্সগ্ংহিতাযা উপনিষদং-ৱ্যাঁখ্যাস্যামঃ । পঞ্চস্ৱধি-কৰণেষু । অধিলোকমধি-জ্যৌতিষ-মধিৱিদ্য-মধিপ্ৰজ-মদ্ধ্যাত্মম্ । তা মহাসগ্ংহিতা ইত্যাচক্ষতে ॥ অথাধি লোকম্ । পৃথিৱী পূৰ্ৱৰূপম্ । দ্যৌৰুত্তৰৰূপম্ । আকাশ-স্সন্ধিঃ ॥ 3 ॥
অনুৱাকং 3
সহ নৌ যশঃ । সহ নৌ ব্ৰহ্মৱৰ্চসম্ ॥
অথাত-স্সগ্ংহিতাযা উপনিষদং-ৱ্যাঁখ্যাস্যামঃ । পঞ্চস্ৱধি-কৰণেষু । অধিলোকমধি-জ্যৌতিষ-মধিৱিদ্য-মধিপ্ৰজ-মদ্ধ্যাত্মম্ । তা মহাসগ্ংহিতা ইত্যাচক্ষতে ॥ অথাধি লোকম্ । পৃথিৱী পূৰ্ৱৰূপম্ । দ্যৌৰুত্তৰৰূপম্ । আকাশ-স্সন্ধিঃ ॥ 3 ॥
ৱাযুঃ সন্ধানম্ । ইত্যধি লোকম্ ॥
অথাধি জ্যৌতিষম্ । অগ্নিঃ পূৰ্ৱ ৰূপম্ । আদিত্য উত্তৰৰূপম্ । আপ-স্সন্ধিঃ । ৱৈদ্যুতঃ সন্ধানম্ । ইত্যধি জ্যৌতিষম্ ॥ অথাধি ৱিদ্যম্ । আচাৰ্যঃ পূৰ্ৱ ৰূপম্ ॥ 4 ॥
অথাধি জ্যৌতিষম্ । অগ্নিঃ পূৰ্ৱ ৰূপম্ । আদিত্য উত্তৰৰূপম্ । আপ-স্সন্ধিঃ । ৱৈদ্যুতঃ সন্ধানম্ । ইত্যধি জ্যৌতিষম্ ॥ অথাধি ৱিদ্যম্ । আচাৰ্যঃ পূৰ্ৱ ৰূপম্ ॥ 4 ॥
অন্তেৱাস্যুত্তৰৰূপম্ । ৱিদ্যা সন্ধিঃ ।
প্ৰৱচনগ্ং সন্ধানম্ । ইত্যধি ৱিদ্যম্ ॥
অথাধিপ্ৰজম্ । মাতা পূৰ্ৱৰূপম্ । পিতোত্তৰৰূপম্ । প্ৰজা সন্ধিঃ । প্ৰজননগ্ং সন্ধানম্ । ইত্যধিপ্ৰজম্ ॥ 5 ॥
প্ৰৱচনগ্ং সন্ধানম্ । ইত্যধি ৱিদ্যম্ ॥
অথাধিপ্ৰজম্ । মাতা পূৰ্ৱৰূপম্ । পিতোত্তৰৰূপম্ । প্ৰজা সন্ধিঃ । প্ৰজননগ্ং সন্ধানম্ । ইত্যধিপ্ৰজম্ ॥ 5 ॥
অথাদ্ধ্যাত্মম্ । অধৰাহনুঃ পূৰ্ৱ ৰূপম্ । উত্তৰাহনু-ৰুত্তৰৰূপম্ । ৱা-খ্সন্ধিঃ । জিহ্ৱা সন্ধানম্ । ইত্যদ্ধ্যাত্মম্ ॥ ইতী মামহা সগ্ংহিতাঃ ॥ য এৱমেতা মহাসগ্ংহিতা ৱ্যাখ্যাতা ৱেদ । সন্ধীযতে প্ৰজযা পশুভিঃ । ব্ৰহ্মৱৰ্চ-সেনান্নাদ্যেন সুৱৰ্গ্যেণ (সুৱৰ্গেণ) লোকেন ॥ 6 ॥
(সন্ধি - ৰাচাৰ্যঃ পূৰ্ৱৰূপ - মিত্যধিপ্ৰজম্ - ঁলোকেন) (অ. 3)
অনুৱাকং 4
য শ্ছন্দসা-মৃষভো ৱিশ্ৱৰূপঃ । ছন্দোভ্যো-ঽদ্ধ্যমৃতা-থ্সম্বভূৱ । স মেন্দ্ৰো মেধযা স্পৃণোতু । অমৃতস্য দেৱ ধাৰণো ভূযাসম্ ॥
শৰীৰ-ম্মে ৱিচৰ্ষণম্ । জিহ্ৱা মে মধুমত্তমা । কৰ্ণাভ্যা-ম্ভূৰি ৱিশ্ৰুৱম্ । ব্ৰহ্মণঃ কোশো-ঽসি মেধযা ঽপিহিতঃ । শ্ৰুত-ম্মে গোপায ॥ আৱহন্তী ৱিতন্ৱানা ॥ 7 ॥
অনুৱাকং 4
য শ্ছন্দসা-মৃষভো ৱিশ্ৱৰূপঃ । ছন্দোভ্যো-ঽদ্ধ্যমৃতা-থ্সম্বভূৱ । স মেন্দ্ৰো মেধযা স্পৃণোতু । অমৃতস্য দেৱ ধাৰণো ভূযাসম্ ॥
শৰীৰ-ম্মে ৱিচৰ্ষণম্ । জিহ্ৱা মে মধুমত্তমা । কৰ্ণাভ্যা-ম্ভূৰি ৱিশ্ৰুৱম্ । ব্ৰহ্মণঃ কোশো-ঽসি মেধযা ঽপিহিতঃ । শ্ৰুত-ম্মে গোপায ॥ আৱহন্তী ৱিতন্ৱানা ॥ 7 ॥
কুৰ্ৱাণা চীৰ-মাত্মনঃ । ৱাসাগ্ংসি মম গাৱশ্চ । অন্নপানে চ সৰ্ৱদা । ততো মে শ্ৰিয-মাৱহ । লোমশা-ম্পশুভিঃ সহ স্ৱাহা ॥ আমাযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা ।
ৱিমা-ঽঽযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা । প্ৰমা-ঽঽযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা । দমাযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা । শমাযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা ॥ 8 ॥
ৱিমা-ঽঽযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা । প্ৰমা-ঽঽযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা । দমাযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা । শমাযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা ॥ 8 ॥
যশো জনে-ঽসানি স্ৱাহা । শ্ৰেযান্. ৱস্যসো-ঽসানি স্ৱাহা ॥ ত-ন্ত্ৱা ভগ প্ৰৱিশানি স্ৱাহা । স মা ভগ প্ৰৱিশ স্ৱাহা । তস্মিন-থ্সহস্ৰ শাখে । নিভগাহ-ন্ত্ৱযি মৃজে স্ৱাহা ॥ যথা-ঽঽপঃ প্ৰৱতা-ঽঽযন্তি । যথা মাসা অহৰ্জৰম্ ।
এৱ-ম্মা-ম্ব্ৰহ্মচাৰিণঃ ।
ধাতৰাযন্তু সৰ্ৱত-স্স্ৱাহা ॥
প্ৰতিৱেশো-ঽসি প্ৰ মা ভাহি প্ৰ মা পদ্যস্ৱ ॥ 9 ॥
এৱ-ম্মা-ম্ব্ৰহ্মচাৰিণঃ ।
ধাতৰাযন্তু সৰ্ৱত-স্স্ৱাহা ॥
প্ৰতিৱেশো-ঽসি প্ৰ মা ভাহি প্ৰ মা পদ্যস্ৱ ॥ 9 ॥
(ৱিতন্ৱানা - শমাযন্তু ব্ৰহ্মচাৰিণ-স্স্ৱাহা-ধাতৰাযন্তু সৰ্ৱত-স্স্ৱাহৈক-ঞ্চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5
ভূ-ৰ্ভুৱ-স্সুৱ-ৰিতি ৱা এতা স্তিস্ৰো ৱ্যাহৃতযঃ ॥
তাসামুহস্মৈ তা-ঞ্চতুৰ্থীম্ । মাহাচমস্যঃ প্ৰৱেদযতে । মহ ইতি ॥ ত-দ্ব্ৰহ্ম । স আত্মা । অঙ্গান্যন্যা দেৱতাঃ ॥ ভূৰিতি ৱা অযং-লোঁকঃ । ভুৱ ইত্যন্তৰিক্ষম্ । সুৱ-ৰিত্যসৌ লোকঃ ॥ 10 ॥
অনুৱাকং 5
ভূ-ৰ্ভুৱ-স্সুৱ-ৰিতি ৱা এতা স্তিস্ৰো ৱ্যাহৃতযঃ ॥
তাসামুহস্মৈ তা-ঞ্চতুৰ্থীম্ । মাহাচমস্যঃ প্ৰৱেদযতে । মহ ইতি ॥ ত-দ্ব্ৰহ্ম । স আত্মা । অঙ্গান্যন্যা দেৱতাঃ ॥ ভূৰিতি ৱা অযং-লোঁকঃ । ভুৱ ইত্যন্তৰিক্ষম্ । সুৱ-ৰিত্যসৌ লোকঃ ॥ 10 ॥
মহ ইত্যাদিত্যঃ । আদিত্যেন ৱাৱ সৰ্ৱে লোকা মহীযন্তে ॥ ভূৰিতি ৱা অগ্নিঃ । ভুৱ ইতি ৱাযুঃ । সুৱৰিত্যাদিত্যঃ । মহ ইতি চন্দ্ৰমাঃ । চন্দ্ৰমসা ৱাৱ সৰ্ৱাণি জ্যোতীগ্ংষি মহীযন্তে ॥ ভূ-ৰিতি ৱা ঋচঃ । ভুৱ ইতি সামানি ।
সুৱ ৰিতি যজূগ্ংষি ॥ 11 ॥
সুৱ ৰিতি যজূগ্ংষি ॥ 11 ॥
মহ ইতি ব্ৰহ্ম । ব্ৰহ্মণা ৱাৱ সৰ্ৱে ৱেদা মহীযন্তে ॥ ভূৰিতি ৱৈ প্ৰাণঃ । ভুৱ ইত্যপানঃ । সুৱৰিতি ৱ্যানঃ । মহ ইত্যন্নম্ । অন্নেন ৱাৱ সৰ্ৱে প্ৰাণা মহীযন্তে ॥ তা ৱা এতা-শ্চতস্ৰ শ্চতুৰ্ধা । চতস্ৰ-শ্চতস্ৰো ৱ্যাহৃতযঃ । তা যো ৱেদ ।
স ৱেদ ব্ৰহ্ম । সৰ্ৱে-ঽস্মৈ দেৱা বলিমাৱহন্তি ॥ 12 ॥
স ৱেদ ব্ৰহ্ম । সৰ্ৱে-ঽস্মৈ দেৱা বলিমাৱহন্তি ॥ 12 ॥
(অসৌ লোকো - যজূগ্ংষি - ৱেদ দ্ৱে চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6
স য এষো-ঽন্তৰ্-হৃদয আকাশঃ । তস্মিন্নয-ম্পুৰুষো মনোমযঃ । অমৃতো হিৰণ্মযঃ ॥ অন্তৰেণ তালুকে । য এষ স্তন ইৱাৱলম্বতে ।
সেন্দ্ৰ যোনিঃ । যত্ৰাসৌ কেশান্তো ৱিৱৰ্ততে । ৱ্যপোহ্য শীৰ্ষকপালে ॥ ভূৰিত্যগ্নৌ প্ৰতিতিষ্ঠতি । ভুৱ ইতি ৱাযৌ ॥ 13 ॥
অনুৱাকং 6
স য এষো-ঽন্তৰ্-হৃদয আকাশঃ । তস্মিন্নয-ম্পুৰুষো মনোমযঃ । অমৃতো হিৰণ্মযঃ ॥ অন্তৰেণ তালুকে । য এষ স্তন ইৱাৱলম্বতে ।
সেন্দ্ৰ যোনিঃ । যত্ৰাসৌ কেশান্তো ৱিৱৰ্ততে । ৱ্যপোহ্য শীৰ্ষকপালে ॥ ভূৰিত্যগ্নৌ প্ৰতিতিষ্ঠতি । ভুৱ ইতি ৱাযৌ ॥ 13 ॥
সুৱৰিত্যাদিত্যে । মহ ইতি ব্ৰহ্মণি । আপ্নোতি স্ৱাৰাজ্যম্ । আপ্নোতি মনসস্পতিম্ । ৱাক্পতি শ্চক্ষুষ্পতিঃ । শ্ৰোত্ৰপতি ৰ্ৱিজ্ঞানপতিঃ ।
এত-ত্ততো ভৱতি । আকাশ শৰীৰ-ম্ব্ৰহ্ম ।
সত্যাত্ম প্ৰাণাৰাম-ম্মন আনন্দম্ । শান্তি সমৃদ্ধ-মমৃতম্ ॥
ইতি প্ৰাচীন যোগ্যোপাস্ৱ ॥ 14 ॥
এত-ত্ততো ভৱতি । আকাশ শৰীৰ-ম্ব্ৰহ্ম ।
সত্যাত্ম প্ৰাণাৰাম-ম্মন আনন্দম্ । শান্তি সমৃদ্ধ-মমৃতম্ ॥
ইতি প্ৰাচীন যোগ্যোপাস্ৱ ॥ 14 ॥
(ৱাযা-ৱমৃত মেক-ঞ্চ) (অ. 6)
অনুৱাকং 7
পৃথিৱ্যন্তৰিক্ষ-ন্দ্যৌ-ৰ্দিশো-ঽৱান্তৰদিশাঃ । অগ্নি-ৰ্ৱাযু-ৰাদিত্য-শ্চন্দ্ৰমা নক্ষত্ৰাণি ।
আপ ওষধযো ৱনস্পতয আকাশ আত্মা । ইত্যধিভূতম্ ॥ অথাদ্ধ্যাত্মম্ । প্ৰাণো ৱ্যানো-ঽপান উদান-স্সমানঃ । চক্ষু-শ্শ্ৰোত্ৰ-ম্মনো ৱা-ক্ত্ৱক্ ।
চৰ্ম মাগ্ং সগ্গ্স্নাৱাস্থি মজ্জা ॥
এত দধিৱিধাযৰ্ষি ৰৱোচত্ ।
পাঙ্ক্তং-ৱাঁ ইদগ্ং সৰ্ৱম্ ।
পাঙ্ক্তনৈৱ পাঙ্ক্তগ্গ্ স্পৃণোতীতি ॥ 15 ॥
অনুৱাকং 7
পৃথিৱ্যন্তৰিক্ষ-ন্দ্যৌ-ৰ্দিশো-ঽৱান্তৰদিশাঃ । অগ্নি-ৰ্ৱাযু-ৰাদিত্য-শ্চন্দ্ৰমা নক্ষত্ৰাণি ।
আপ ওষধযো ৱনস্পতয আকাশ আত্মা । ইত্যধিভূতম্ ॥ অথাদ্ধ্যাত্মম্ । প্ৰাণো ৱ্যানো-ঽপান উদান-স্সমানঃ । চক্ষু-শ্শ্ৰোত্ৰ-ম্মনো ৱা-ক্ত্ৱক্ ।
চৰ্ম মাগ্ং সগ্গ্স্নাৱাস্থি মজ্জা ॥
এত দধিৱিধাযৰ্ষি ৰৱোচত্ ।
পাঙ্ক্তং-ৱাঁ ইদগ্ং সৰ্ৱম্ ।
পাঙ্ক্তনৈৱ পাঙ্ক্তগ্গ্ স্পৃণোতীতি ॥ 15 ॥
(সৰ্ৱমেক-ঞ্চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8
ও-মিতি ব্ৰহ্ম ॥ ও-মিতীদগ্ং সৰ্ৱম্ ॥
ওমিত্যেত-দনুকৃতি হস্ম ৱা অপ্যো শ্ৰাৱযেত্যা-শ্ৰাৱযন্তি । ও-মিতি সামানি গাযন্তি । ওগ্ং শোমিতি শস্ত্ৰাণি শগ্ংসন্তি । ওমিত্যদ্ধ্ৱৰ্যুঃ প্ৰতিগৰ-ম্প্ৰতিগৃণাতি । ওমিতি ব্ৰহ্মা প্ৰসৌতি ।
ওমিত্যগ্নিহোত্ৰ-মনুজানাতি । ওমিতি ব্ৰাহ্মণঃ প্ৰৱক্ষ্যন্নাহ ব্ৰহ্মোপাপ্নৱানীতি ।
ব্ৰহ্মৈৱো-পাপ্নোতি ॥ 16 ॥
অনুৱাকং 8
ও-মিতি ব্ৰহ্ম ॥ ও-মিতীদগ্ং সৰ্ৱম্ ॥
ওমিত্যেত-দনুকৃতি হস্ম ৱা অপ্যো শ্ৰাৱযেত্যা-শ্ৰাৱযন্তি । ও-মিতি সামানি গাযন্তি । ওগ্ং শোমিতি শস্ত্ৰাণি শগ্ংসন্তি । ওমিত্যদ্ধ্ৱৰ্যুঃ প্ৰতিগৰ-ম্প্ৰতিগৃণাতি । ওমিতি ব্ৰহ্মা প্ৰসৌতি ।
ওমিত্যগ্নিহোত্ৰ-মনুজানাতি । ওমিতি ব্ৰাহ্মণঃ প্ৰৱক্ষ্যন্নাহ ব্ৰহ্মোপাপ্নৱানীতি ।
ব্ৰহ্মৈৱো-পাপ্নোতি ॥ 16 ॥
(ও-ন্দশ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9
ঋত-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
সত্য-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
তপশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
দমশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
শমশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
অগ্নযশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
অগ্নিহোত্ৰ-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
অতিথযশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
মানুষ-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
প্ৰজা চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
প্ৰজনশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
প্ৰজাতিশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ॥
সত্যমিতি সত্যৱচা ৰাথী তৰঃ ।
তপ ইতি তপোনিত্যঃ পৌৰুশিষ্টিঃ ।
স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে এৱেতি নাকো মৌদ্গল্যঃ ।
তদ্ধি তপস্তদ্ধি তপঃ ॥ 17 ॥
অনুৱাকং 9
ঋত-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
সত্য-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
তপশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
দমশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
শমশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
অগ্নযশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
অগ্নিহোত্ৰ-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
অতিথযশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
মানুষ-ঞ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
প্ৰজা চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
প্ৰজনশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ।
প্ৰজাতিশ্চ স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে চ ॥
সত্যমিতি সত্যৱচা ৰাথী তৰঃ ।
তপ ইতি তপোনিত্যঃ পৌৰুশিষ্টিঃ ।
স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনে এৱেতি নাকো মৌদ্গল্যঃ ।
তদ্ধি তপস্তদ্ধি তপঃ ॥ 17 ॥
(প্ৰজা চ স্ৱাদ্ধ্যাযপ্ৰৱচনে চ ষট্চ) (অ. 9)
অনুৱাকং 10
অহং-ৱৃঁক্ষস্য ৰেৰিৱা ।
কীৰ্তিঃ পৃষ্ঠ-ঙ্গিৰেৰিৱ ।
ঊৰ্ধ্ৱ পৱিত্ৰো ৱাজিনীৱ স্ৱমৃতমস্মি । দ্ৰৱিণগ্ং সৱৰ্চসম্ । সুমেধা অমৃতোক্ষিতঃ । ইতি ত্ৰিশঙ্কো-ৰ্ৱেদানুৱচনম্ ॥ 18 ॥
অনুৱাকং 10
অহং-ৱৃঁক্ষস্য ৰেৰিৱা ।
কীৰ্তিঃ পৃষ্ঠ-ঙ্গিৰেৰিৱ ।
ঊৰ্ধ্ৱ পৱিত্ৰো ৱাজিনীৱ স্ৱমৃতমস্মি । দ্ৰৱিণগ্ং সৱৰ্চসম্ । সুমেধা অমৃতোক্ষিতঃ । ইতি ত্ৰিশঙ্কো-ৰ্ৱেদানুৱচনম্ ॥ 18 ॥
(অহগ্ং ষট্) (অ. 10)
অনুৱাকং 11
ৱেদমনূচ্যা- ঽচাৰ্যোন্তেৱাসিন-মনুশাস্তি ॥
সত্যং-ৱঁদ । ধৰ্ম-ঞ্চৰ ॥ স্ৱাদ্ধ্যাযান্মা প্ৰমদঃ । আচাৰ্যায প্ৰিয-ন্ধনমাহৃত্য প্ৰজাতন্তু-ম্মা ৱ্যৱচ্ছেথ্সীঃ । সত্যান্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ । ধৰ্মান্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ । কুশলান্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ ।
ভূত্যৈ ন প্ৰমদিতৱ্যম্ । স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনাভ্যা-ন্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ ॥ 19 ॥
অনুৱাকং 11
ৱেদমনূচ্যা- ঽচাৰ্যোন্তেৱাসিন-মনুশাস্তি ॥
সত্যং-ৱঁদ । ধৰ্ম-ঞ্চৰ ॥ স্ৱাদ্ধ্যাযান্মা প্ৰমদঃ । আচাৰ্যায প্ৰিয-ন্ধনমাহৃত্য প্ৰজাতন্তু-ম্মা ৱ্যৱচ্ছেথ্সীঃ । সত্যান্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ । ধৰ্মান্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ । কুশলান্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ ।
ভূত্যৈ ন প্ৰমদিতৱ্যম্ । স্ৱাদ্ধ্যায প্ৰৱচনাভ্যা-ন্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ ॥ 19 ॥
দেৱপিতৃকাৰ্যাভ্যা-ন্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ ॥
মাতৃদেৱো ভৱ । পিতৃদেৱো ভৱ ।
আচাৰ্য দেৱো ভৱ । অতিথিদেৱো ভৱ ॥
যান্যনৱদ্যানি কৰ্মাণি । তানি সেৱিতৱ্যানি ।
নো ইতৰাণি ॥ যান্যস্মাকগ্ং সুচৰিতানি । তানি ত্ৱযোপাস্যানি ॥ 20 ॥
মাতৃদেৱো ভৱ । পিতৃদেৱো ভৱ ।
আচাৰ্য দেৱো ভৱ । অতিথিদেৱো ভৱ ॥
যান্যনৱদ্যানি কৰ্মাণি । তানি সেৱিতৱ্যানি ।
নো ইতৰাণি ॥ যান্যস্মাকগ্ং সুচৰিতানি । তানি ত্ৱযোপাস্যানি ॥ 20 ॥
নো ইতৰাণি ॥ যে কে চাস্ম-চ্ছ্ৰেযাগ্ংসো ব্ৰাহ্মণাঃ । তেষা-ন্ত্ৱযা-ঽঽসনে ন প্ৰশ্ৱসিতৱ্যম্ ॥ শ্ৰদ্ধযা দেযম্ । অশ্ৰদ্ধযা-ঽদেযম্ । শ্ৰিযা দেযম্ । হ্ৰিযা দেযম্ । ভিযা দেযম্ । সংৱিঁদা দেযম্ ॥
অথ যদি তে কৰ্মৱিচিকিথ্সা ৱা ৱৃত্ত ৱিচিকিথ্সা ৱা স্যাত্ ॥ 21 ॥
অথ যদি তে কৰ্মৱিচিকিথ্সা ৱা ৱৃত্ত ৱিচিকিথ্সা ৱা স্যাত্ ॥ 21 ॥
যে তত্ৰ ব্ৰাহ্মণা-স্সম্মৰ.শিনঃ । যুক্তা আযুক্তাঃ ।
অলূক্ষা ধৰ্মকামা-স্স্যুঃ । যথা তে তত্ৰ ৱৰ্তেৰন্ন্ । তথা তত্ৰ ৱৰ্তেথাঃ ॥ অথাভ্যাখ্যাতেষু । যে তত্ৰ ব্ৰাহ্মণা-স্সম্মৰ্শিনঃ । যুক্তা আযুক্তাঃ ।
অলূক্ষা ধৰ্ম কামা-স্স্যুঃ । যথা তে তেষু ৱৰ্তেৰন্ন্ ॥ 22 ॥
অলূক্ষা ধৰ্মকামা-স্স্যুঃ । যথা তে তত্ৰ ৱৰ্তেৰন্ন্ । তথা তত্ৰ ৱৰ্তেথাঃ ॥ অথাভ্যাখ্যাতেষু । যে তত্ৰ ব্ৰাহ্মণা-স্সম্মৰ্শিনঃ । যুক্তা আযুক্তাঃ ।
অলূক্ষা ধৰ্ম কামা-স্স্যুঃ । যথা তে তেষু ৱৰ্তেৰন্ন্ ॥ 22 ॥
তথা তেষু ৱৰ্তেথাঃ ॥ এষ আদেশঃ ।
এষ উপদেশঃ । এষা ৱেদোপনিষত্ । এতদনুশাসনম্ । এৱ মুপাসিতৱ্যম্ । এৱ মুচৈতদুপাস্যম্ ॥ 23 ॥
এষ উপদেশঃ । এষা ৱেদোপনিষত্ । এতদনুশাসনম্ । এৱ মুপাসিতৱ্যম্ । এৱ মুচৈতদুপাস্যম্ ॥ 23 ॥
(স্ৱাদ্ধ্যাযপ্ৰৱচনাভ্যা-ন্ন প্ৰমদিতৱ্যম্ - তানিত্ৱযোপাস্যানি - স্যাত্ - তেষু ৱৰ্তেৰন্থ্ - +সপ্ত চ) (অ. 11)
অনুৱাকং 12
শন্নো মিত্ৰ-শ্শং-ৱঁৰুণঃ । শন্নো ভৱত্ৱৰ্যমা ।
শন্ন ইন্দ্ৰো বৃহস্পতিঃ । শন্নো ৱিষ্ণু ৰুৰুক্ৰমঃ । নমো ব্ৰহ্মণে । নমস্তে ৱাযো ।
ত্ৱমেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্মাসি ।
ত্ৱামেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্মা ৱাদিষম্ ।
ঋতমৱাদিষম্ । সত্যমৱাদিষম্ । তন্মামাৱীত্ । তদ্ৱক্তাৰমাৱীত্ । আৱীন্মাম্ ।
আৱীদ্ৱক্তাৰম্ ॥ ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥ 24 ॥
(সত্যমৱাদিষ-ম্পঞ্চ চ) (অ. 12)
॥
অনুৱাকং 12
শন্নো মিত্ৰ-শ্শং-ৱঁৰুণঃ । শন্নো ভৱত্ৱৰ্যমা ।
শন্ন ইন্দ্ৰো বৃহস্পতিঃ । শন্নো ৱিষ্ণু ৰুৰুক্ৰমঃ । নমো ব্ৰহ্মণে । নমস্তে ৱাযো ।
ত্ৱমেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্মাসি ।
ত্ৱামেৱ প্ৰত্যক্ষ-ম্ব্ৰহ্মা ৱাদিষম্ ।
ঋতমৱাদিষম্ । সত্যমৱাদিষম্ । তন্মামাৱীত্ । তদ্ৱক্তাৰমাৱীত্ । আৱীন্মাম্ ।
আৱীদ্ৱক্তাৰম্ ॥ ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥ 24 ॥
(সত্যমৱাদিষ-ম্পঞ্চ চ) (অ. 12)
॥
ইতি শীক্ষাৱল্লী সমাপ্তা ॥
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে সপ্তমঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥