କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁଣଃ । ଶନ୍ନୋ ଭଵତ୍ଵର୍ଯମା । ଶନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଶନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁ-ରୁରୁକ୍ରମଃ । ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ । ନମସ୍ତେ ଵାଯୋ । ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାସି । ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ଵଦିଷ୍ଯାମି । ଋତଂ-ଵଁଦିଷ୍ଯାମି । ସତ୍ଯଂ-ଵଁଦିଷ୍ଯାମି । ତନ୍ମାମଵତୁ । ତଦ୍ଵକ୍ତାରମଵତୁ । ଅଵତୁ ମାମ୍ । ଅଵତୁ ଵକ୍ତାରମ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁଣଃ । ଶନ୍ନୋ ଭଵତ୍ଵର୍ଯମା । ଶନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଶନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁ-ରୁରୁକ୍ରମଃ । ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ । ନମସ୍ତେ ଵାଯୋ । ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାସି । ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ଵଦିଷ୍ଯାମି । ଋତଂ-ଵଁଦିଷ୍ଯାମି । ସତ୍ଯଂ-ଵଁଦିଷ୍ଯାମି । ତନ୍ମାମଵତୁ । ତଦ୍ଵକ୍ତାରମଵତୁ । ଅଵତୁ ମାମ୍ । ଅଵତୁ ଵକ୍ତାରମ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ 1 ॥
(ସତ୍ତ୍ଯମ୍ ଁଵଦିଷ୍ଯାମି ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2
ଶୀକ୍ଷାଂ-ଵ୍ଯାଁଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ । ଵର୍ଣ-ସ୍ସ୍ଵରଃ ।
ମାତ୍ରା ବଲମ୍ । ସାମ ସନ୍ତାନଃ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ-ଶ୍ଶୀକ୍ଷାଦ୍ଧ୍ଯାଯଃ ॥ 2 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2
ଶୀକ୍ଷାଂ-ଵ୍ଯାଁଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ । ଵର୍ଣ-ସ୍ସ୍ଵରଃ ।
ମାତ୍ରା ବଲମ୍ । ସାମ ସନ୍ତାନଃ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ-ଶ୍ଶୀକ୍ଷାଦ୍ଧ୍ଯାଯଃ ॥ 2 ॥
(ଶୀକ୍ଷା-ମ୍ପଞ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3
ସହ ନୌ ଯଶଃ । ସହ ନୌ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମ୍ ॥
ଅଥାତ-ସ୍ସଗ୍ଂହିତାଯା ଉପନିଷଦଂ-ଵ୍ଯାଁଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ । ପଞ୍ଚସ୍ଵଧି-କରଣେଷୁ । ଅଧିଲୋକମଧି-ଜ୍ଯୌତିଷ-ମଧିଵିଦ୍ଯ-ମଧିପ୍ରଜ-ମଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ । ତା ମହାସଗ୍ଂହିତା ଇତ୍ଯାଚକ୍ଷତେ ॥ ଅଥାଧି ଲୋକମ୍ । ପୃଥିଵୀ ପୂର୍ଵରୂପମ୍ । ଦ୍ଯୌରୁତ୍ତରରୂପମ୍ । ଆକାଶ-ସ୍ସନ୍ଧିଃ ॥ 3 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3
ସହ ନୌ ଯଶଃ । ସହ ନୌ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମ୍ ॥
ଅଥାତ-ସ୍ସଗ୍ଂହିତାଯା ଉପନିଷଦଂ-ଵ୍ଯାଁଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ । ପଞ୍ଚସ୍ଵଧି-କରଣେଷୁ । ଅଧିଲୋକମଧି-ଜ୍ଯୌତିଷ-ମଧିଵିଦ୍ଯ-ମଧିପ୍ରଜ-ମଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ । ତା ମହାସଗ୍ଂହିତା ଇତ୍ଯାଚକ୍ଷତେ ॥ ଅଥାଧି ଲୋକମ୍ । ପୃଥିଵୀ ପୂର୍ଵରୂପମ୍ । ଦ୍ଯୌରୁତ୍ତରରୂପମ୍ । ଆକାଶ-ସ୍ସନ୍ଧିଃ ॥ 3 ॥
ଵାଯୁଃ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧି ଲୋକମ୍ ॥
ଅଥାଧି ଜ୍ଯୌତିଷମ୍ । ଅଗ୍ନିଃ ପୂର୍ଵ ରୂପମ୍ । ଆଦିତ୍ଯ ଉତ୍ତରରୂପମ୍ । ଆପ-ସ୍ସନ୍ଧିଃ । ଵୈଦ୍ଯୁତଃ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧି ଜ୍ଯୌତିଷମ୍ ॥ ଅଥାଧି ଵିଦ୍ଯମ୍ । ଆଚାର୍ଯଃ ପୂର୍ଵ ରୂପମ୍ ॥ 4 ॥
ଅଥାଧି ଜ୍ଯୌତିଷମ୍ । ଅଗ୍ନିଃ ପୂର୍ଵ ରୂପମ୍ । ଆଦିତ୍ଯ ଉତ୍ତରରୂପମ୍ । ଆପ-ସ୍ସନ୍ଧିଃ । ଵୈଦ୍ଯୁତଃ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧି ଜ୍ଯୌତିଷମ୍ ॥ ଅଥାଧି ଵିଦ୍ଯମ୍ । ଆଚାର୍ଯଃ ପୂର୍ଵ ରୂପମ୍ ॥ 4 ॥
ଅନ୍ତେଵାସ୍ଯୁତ୍ତରରୂପମ୍ । ଵିଦ୍ଯା ସନ୍ଧିଃ ।
ପ୍ରଵଚନଗ୍ଂ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧି ଵିଦ୍ଯମ୍ ॥
ଅଥାଧିପ୍ରଜମ୍ । ମାତା ପୂର୍ଵରୂପମ୍ । ପିତୋତ୍ତରରୂପମ୍ । ପ୍ରଜା ସନ୍ଧିଃ । ପ୍ରଜନନଗ୍ଂ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧିପ୍ରଜମ୍ ॥ 5 ॥
ପ୍ରଵଚନଗ୍ଂ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧି ଵିଦ୍ଯମ୍ ॥
ଅଥାଧିପ୍ରଜମ୍ । ମାତା ପୂର୍ଵରୂପମ୍ । ପିତୋତ୍ତରରୂପମ୍ । ପ୍ରଜା ସନ୍ଧିଃ । ପ୍ରଜନନଗ୍ଂ ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଧିପ୍ରଜମ୍ ॥ 5 ॥
ଅଥାଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ । ଅଧରାହନୁଃ ପୂର୍ଵ ରୂପମ୍ । ଉତ୍ତରାହନୁ-ରୁତ୍ତରରୂପମ୍ । ଵା-ଖ୍ସନ୍ଧିଃ । ଜିହ୍ଵା ସନ୍ଧାନମ୍ । ଇତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ ॥ ଇତୀ ମାମହା ସଗ୍ଂହିତାଃ ॥ ଯ ଏଵମେତା ମହାସଗ୍ଂହିତା ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତା ଵେଦ । ସନ୍ଧୀଯତେ ପ୍ରଜଯା ପଶୁଭିଃ । ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ-ସେନାନ୍ନାଦ୍ଯେନ ସୁଵର୍ଗ୍ଯେଣ (ସୁଵର୍ଗେଣ) ଲୋକେନ ॥ 6 ॥
(ସନ୍ଧି - ରାଚାର୍ଯଃ ପୂର୍ଵରୂପ - ମିତ୍ଯଧିପ୍ରଜମ୍ - ଁଲୋକେନ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯ ଶ୍ଛନ୍ଦସା-ମୃଷଭୋ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ । ଛନ୍ଦୋଭ୍ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯମୃତା-ଥ୍ସମ୍ବଭୂଵ । ସ ମେନ୍ଦ୍ରୋ ମେଧଯା ସ୍ପୃଣୋତୁ । ଅମୃତସ୍ଯ ଦେଵ ଧାରଣୋ ଭୂଯାସମ୍ ॥
ଶରୀର-ମ୍ମେ ଵିଚର୍ଷଣମ୍ । ଜିହ୍ଵା ମେ ମଧୁମତ୍ତମା । କର୍ଣାଭ୍ଯା-ମ୍ଭୂରି ଵିଶ୍ରୁଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣଃ କୋଶୋ-ଽସି ମେଧଯା ଽପିହିତଃ । ଶ୍ରୁତ-ମ୍ମେ ଗୋପାଯ ॥ ଆଵହନ୍ତୀ ଵିତନ୍ଵାନା ॥ 7 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯ ଶ୍ଛନ୍ଦସା-ମୃଷଭୋ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ । ଛନ୍ଦୋଭ୍ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯମୃତା-ଥ୍ସମ୍ବଭୂଵ । ସ ମେନ୍ଦ୍ରୋ ମେଧଯା ସ୍ପୃଣୋତୁ । ଅମୃତସ୍ଯ ଦେଵ ଧାରଣୋ ଭୂଯାସମ୍ ॥
ଶରୀର-ମ୍ମେ ଵିଚର୍ଷଣମ୍ । ଜିହ୍ଵା ମେ ମଧୁମତ୍ତମା । କର୍ଣାଭ୍ଯା-ମ୍ଭୂରି ଵିଶ୍ରୁଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣଃ କୋଶୋ-ଽସି ମେଧଯା ଽପିହିତଃ । ଶ୍ରୁତ-ମ୍ମେ ଗୋପାଯ ॥ ଆଵହନ୍ତୀ ଵିତନ୍ଵାନା ॥ 7 ॥
କୁର୍ଵାଣା ଚୀର-ମାତ୍ମନଃ । ଵାସାଗ୍ଂସି ମମ ଗାଵଶ୍ଚ । ଅନ୍ନପାନେ ଚ ସର୍ଵଦା । ତତୋ ମେ ଶ୍ରିଯ-ମାଵହ । ଲୋମଶା-ମ୍ପଶୁଭିଃ ସହ ସ୍ଵାହା ॥ ଆମାଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା ।
ଵିମା-ଽଽଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା । ପ୍ରମା-ଽଽଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା । ଦମାଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା । ଶମାଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ 8 ॥
ଵିମା-ଽଽଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା । ପ୍ରମା-ଽଽଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା । ଦମାଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା । ଶମାଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା ॥ 8 ॥
ଯଶୋ ଜନେ-ଽସାନି ସ୍ଵାହା । ଶ୍ରେଯାନ୍. ଵସ୍ଯସୋ-ଽସାନି ସ୍ଵାହା ॥ ତ-ନ୍ତ୍ଵା ଭଗ ପ୍ରଵିଶାନି ସ୍ଵାହା । ସ ମା ଭଗ ପ୍ରଵିଶ ସ୍ଵାହା । ତସ୍ମିନ-ଥ୍ସହସ୍ର ଶାଖେ । ନିଭଗାହ-ନ୍ତ୍ଵଯି ମୃଜେ ସ୍ଵାହା ॥ ଯଥା-ଽଽପଃ ପ୍ରଵତା-ଽଽଯନ୍ତି । ଯଥା ମାସା ଅହର୍ଜରମ୍ ।
ଏଵ-ମ୍ମା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ ।
ଧାତରାଯନ୍ତୁ ସର୍ଵତ-ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ପ୍ରତିଵେଶୋ-ଽସି ପ୍ର ମା ଭାହି ପ୍ର ମା ପଦ୍ଯସ୍ଵ ॥ 9 ॥
ଏଵ-ମ୍ମା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ ।
ଧାତରାଯନ୍ତୁ ସର୍ଵତ-ସ୍ସ୍ଵାହା ॥
ପ୍ରତିଵେଶୋ-ଽସି ପ୍ର ମା ଭାହି ପ୍ର ମା ପଦ୍ଯସ୍ଵ ॥ 9 ॥
(ଵିତନ୍ଵାନା - ଶମାଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ-ସ୍ସ୍ଵାହା-ଧାତରାଯନ୍ତୁ ସର୍ଵତ-ସ୍ସ୍ଵାହୈକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5
ଭୂ-ର୍ଭୁଵ-ସ୍ସୁଵ-ରିତି ଵା ଏତା ସ୍ତିସ୍ରୋ ଵ୍ଯାହୃତଯଃ ॥
ତାସାମୁହସ୍ମୈ ତା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୀମ୍ । ମାହାଚମସ୍ଯଃ ପ୍ରଵେଦଯତେ । ମହ ଇତି ॥ ତ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ । ସ ଆତ୍ମା । ଅଙ୍ଗାନ୍ଯନ୍ଯା ଦେଵତାଃ ॥ ଭୂରିତି ଵା ଅଯଂ-ଲୋଁକଃ । ଭୁଵ ଇତ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ସୁଵ-ରିତ୍ଯସୌ ଲୋକଃ ॥ 10 ॥
ଅନୁଵାକଂ 5
ଭୂ-ର୍ଭୁଵ-ସ୍ସୁଵ-ରିତି ଵା ଏତା ସ୍ତିସ୍ରୋ ଵ୍ଯାହୃତଯଃ ॥
ତାସାମୁହସ୍ମୈ ତା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥୀମ୍ । ମାହାଚମସ୍ଯଃ ପ୍ରଵେଦଯତେ । ମହ ଇତି ॥ ତ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ । ସ ଆତ୍ମା । ଅଙ୍ଗାନ୍ଯନ୍ଯା ଦେଵତାଃ ॥ ଭୂରିତି ଵା ଅଯଂ-ଲୋଁକଃ । ଭୁଵ ଇତ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ସୁଵ-ରିତ୍ଯସୌ ଲୋକଃ ॥ 10 ॥
ମହ ଇତ୍ଯାଦିତ୍ଯଃ । ଆଦିତ୍ଯେନ ଵାଵ ସର୍ଵେ ଲୋକା ମହୀଯନ୍ତେ ॥ ଭୂରିତି ଵା ଅଗ୍ନିଃ । ଭୁଵ ଇତି ଵାଯୁଃ । ସୁଵରିତ୍ଯାଦିତ୍ଯଃ । ମହ ଇତି ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ । ଚନ୍ଦ୍ରମସା ଵାଵ ସର୍ଵାଣି ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂଷି ମହୀଯନ୍ତେ ॥ ଭୂ-ରିତି ଵା ଋଚଃ । ଭୁଵ ଇତି ସାମାନି ।
ସୁଵ ରିତି ଯଜୂଗ୍ଂଷି ॥ 11 ॥
ସୁଵ ରିତି ଯଜୂଗ୍ଂଷି ॥ 11 ॥
ମହ ଇତି ବ୍ରହ୍ମ । ବ୍ରହ୍ମଣା ଵାଵ ସର୍ଵେ ଵେଦା ମହୀଯନ୍ତେ ॥ ଭୂରିତି ଵୈ ପ୍ରାଣଃ । ଭୁଵ ଇତ୍ଯପାନଃ । ସୁଵରିତି ଵ୍ଯାନଃ । ମହ ଇତ୍ଯନ୍ନମ୍ । ଅନ୍ନେନ ଵାଵ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଣା ମହୀଯନ୍ତେ ॥ ତା ଵା ଏତା-ଶ୍ଚତସ୍ର ଶ୍ଚତୁର୍ଧା । ଚତସ୍ର-ଶ୍ଚତସ୍ରୋ ଵ୍ଯାହୃତଯଃ । ତା ଯୋ ଵେଦ ।
ସ ଵେଦ ବ୍ରହ୍ମ । ସର୍ଵେ-ଽସ୍ମୈ ଦେଵା ବଲିମାଵହନ୍ତି ॥ 12 ॥
ସ ଵେଦ ବ୍ରହ୍ମ । ସର୍ଵେ-ଽସ୍ମୈ ଦେଵା ବଲିମାଵହନ୍ତି ॥ 12 ॥
(ଅସୌ ଲୋକୋ - ଯଜୂଗ୍ଂଷି - ଵେଦ ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ସ ଯ ଏଷୋ-ଽନ୍ତର୍-ହୃଦଯ ଆକାଶଃ । ତସ୍ମିନ୍ନଯ-ମ୍ପୁରୁଷୋ ମନୋମଯଃ । ଅମୃତୋ ହିରଣ୍ମଯଃ ॥ ଅନ୍ତରେଣ ତାଲୁକେ । ଯ ଏଷ ସ୍ତନ ଇଵାଵଲମ୍ବତେ ।
ସେନ୍ଦ୍ର ଯୋନିଃ । ଯତ୍ରାସୌ କେଶାନ୍ତୋ ଵିଵର୍ତତେ । ଵ୍ଯପୋହ୍ଯ ଶୀର୍ଷକପାଲେ ॥ ଭୂରିତ୍ଯଗ୍ନୌ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ଭୁଵ ଇତି ଵାଯୌ ॥ 13 ॥
ଅନୁଵାକଂ 6
ସ ଯ ଏଷୋ-ଽନ୍ତର୍-ହୃଦଯ ଆକାଶଃ । ତସ୍ମିନ୍ନଯ-ମ୍ପୁରୁଷୋ ମନୋମଯଃ । ଅମୃତୋ ହିରଣ୍ମଯଃ ॥ ଅନ୍ତରେଣ ତାଲୁକେ । ଯ ଏଷ ସ୍ତନ ଇଵାଵଲମ୍ବତେ ।
ସେନ୍ଦ୍ର ଯୋନିଃ । ଯତ୍ରାସୌ କେଶାନ୍ତୋ ଵିଵର୍ତତେ । ଵ୍ଯପୋହ୍ଯ ଶୀର୍ଷକପାଲେ ॥ ଭୂରିତ୍ଯଗ୍ନୌ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ଭୁଵ ଇତି ଵାଯୌ ॥ 13 ॥
ସୁଵରିତ୍ଯାଦିତ୍ଯେ । ମହ ଇତି ବ୍ରହ୍ମଣି । ଆପ୍ନୋତି ସ୍ଵାରାଜ୍ଯମ୍ । ଆପ୍ନୋତି ମନସସ୍ପତିମ୍ । ଵାକ୍ପତି ଶ୍ଚକ୍ଷୁଷ୍ପତିଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରପତି ର୍ଵିଜ୍ଞାନପତିଃ ।
ଏତ-ତ୍ତତୋ ଭଵତି । ଆକାଶ ଶରୀର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ।
ସତ୍ଯାତ୍ମ ପ୍ରାଣାରାମ-ମ୍ମନ ଆନନ୍ଦମ୍ । ଶାନ୍ତି ସମୃଦ୍ଧ-ମମୃତମ୍ ॥
ଇତି ପ୍ରାଚୀନ ଯୋଗ୍ଯୋପାସ୍ଵ ॥ 14 ॥
ଏତ-ତ୍ତତୋ ଭଵତି । ଆକାଶ ଶରୀର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ।
ସତ୍ଯାତ୍ମ ପ୍ରାଣାରାମ-ମ୍ମନ ଆନନ୍ଦମ୍ । ଶାନ୍ତି ସମୃଦ୍ଧ-ମମୃତମ୍ ॥
ଇତି ପ୍ରାଚୀନ ଯୋଗ୍ଯୋପାସ୍ଵ ॥ 14 ॥
(ଵାଯା-ଵମୃତ ମେକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ପୃଥିଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ଦ୍ଯୌ-ର୍ଦିଶୋ-ଽଵାନ୍ତରଦିଶାଃ । ଅଗ୍ନି-ର୍ଵାଯୁ-ରାଦିତ୍ଯ-ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ।
ଆପ ଓଷଧଯୋ ଵନସ୍ପତଯ ଆକାଶ ଆତ୍ମା । ଇତ୍ଯଧିଭୂତମ୍ ॥ ଅଥାଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ । ପ୍ରାଣୋ ଵ୍ଯାନୋ-ଽପାନ ଉଦାନ-ସ୍ସମାନଃ । ଚକ୍ଷୁ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ମନୋ ଵା-କ୍ତ୍ଵକ୍ ।
ଚର୍ମ ମାଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ନାଵାସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ॥
ଏତ ଦଧିଵିଧାଯର୍ଷି ରଵୋଚତ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତଂ-ଵାଁ ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତନୈଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃଣୋତୀତି ॥ 15 ॥
ଅନୁଵାକଂ 7
ପୃଥିଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ଦ୍ଯୌ-ର୍ଦିଶୋ-ଽଵାନ୍ତରଦିଶାଃ । ଅଗ୍ନି-ର୍ଵାଯୁ-ରାଦିତ୍ଯ-ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ।
ଆପ ଓଷଧଯୋ ଵନସ୍ପତଯ ଆକାଶ ଆତ୍ମା । ଇତ୍ଯଧିଭୂତମ୍ ॥ ଅଥାଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମମ୍ । ପ୍ରାଣୋ ଵ୍ଯାନୋ-ଽପାନ ଉଦାନ-ସ୍ସମାନଃ । ଚକ୍ଷୁ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ମନୋ ଵା-କ୍ତ୍ଵକ୍ ।
ଚର୍ମ ମାଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ନାଵାସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ॥
ଏତ ଦଧିଵିଧାଯର୍ଷି ରଵୋଚତ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତଂ-ଵାଁ ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତନୈଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃଣୋତୀତି ॥ 15 ॥
(ସର୍ଵମେକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8
ଓ-ମିତି ବ୍ରହ୍ମ ॥ ଓ-ମିତୀଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ ॥
ଓମିତ୍ଯେତ-ଦନୁକୃତି ହସ୍ମ ଵା ଅପ୍ଯୋ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ଯା-ଶ୍ରାଵଯନ୍ତି । ଓ-ମିତି ସାମାନି ଗାଯନ୍ତି । ଓଗ୍ଂ ଶୋମିତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଶଗ୍ଂସନ୍ତି । ଓମିତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ପ୍ରତିଗର-ମ୍ପ୍ରତିଗୃଣାତି । ଓମିତି ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସୌତି ।
ଓମିତ୍ଯଗ୍ନିହୋତ୍ର-ମନୁଜାନାତି । ଓମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ନାହ ବ୍ରହ୍ମୋପାପ୍ନଵାନୀତି ।
ବ୍ରହ୍ମୈଵୋ-ପାପ୍ନୋତି ॥ 16 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8
ଓ-ମିତି ବ୍ରହ୍ମ ॥ ଓ-ମିତୀଦଗ୍ଂ ସର୍ଵମ୍ ॥
ଓମିତ୍ଯେତ-ଦନୁକୃତି ହସ୍ମ ଵା ଅପ୍ଯୋ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ଯା-ଶ୍ରାଵଯନ୍ତି । ଓ-ମିତି ସାମାନି ଗାଯନ୍ତି । ଓଗ୍ଂ ଶୋମିତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଶଗ୍ଂସନ୍ତି । ଓମିତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ ପ୍ରତିଗର-ମ୍ପ୍ରତିଗୃଣାତି । ଓମିତି ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସୌତି ।
ଓମିତ୍ଯଗ୍ନିହୋତ୍ର-ମନୁଜାନାତି । ଓମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ନାହ ବ୍ରହ୍ମୋପାପ୍ନଵାନୀତି ।
ବ୍ରହ୍ମୈଵୋ-ପାପ୍ନୋତି ॥ 16 ॥
(ଓ-ନ୍ଦଶ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9
ଋତ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ସତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ତପଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଦମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଶମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଅଗ୍ନଯଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଅତିଥଯଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ମାନୁଷ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ପ୍ରଜନଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ପ୍ରଜାତିଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ॥
ସତ୍ଯମିତି ସତ୍ଯଵଚା ରାଥୀ ତରଃ ।
ତପ ଇତି ତପୋନିତ୍ଯଃ ପୌରୁଶିଷ୍ଟିଃ ।
ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଏଵେତି ନାକୋ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯଃ ।
ତଦ୍ଧି ତପସ୍ତଦ୍ଧି ତପଃ ॥ 17 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9
ଋତ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ସତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ତପଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଦମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଶମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଅଗ୍ନଯଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ଅତିଥଯଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ମାନୁଷ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ପ୍ରଜନଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ।
ପ୍ରଜାତିଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଚ ॥
ସତ୍ଯମିତି ସତ୍ଯଵଚା ରାଥୀ ତରଃ ।
ତପ ଇତି ତପୋନିତ୍ଯଃ ପୌରୁଶିଷ୍ଟିଃ ।
ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଏଵେତି ନାକୋ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯଃ ।
ତଦ୍ଧି ତପସ୍ତଦ୍ଧି ତପଃ ॥ 17 ॥
(ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯପ୍ରଵଚନେ ଚ ଷଟ୍ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10
ଅହଂ-ଵୃଁକ୍ଷସ୍ଯ ରେରିଵା ।
କୀର୍ତିଃ ପୃଷ୍ଠ-ଙ୍ଗିରେରିଵ ।
ଊର୍ଧ୍ଵ ପଵିତ୍ରୋ ଵାଜିନୀଵ ସ୍ଵମୃତମସ୍ମି । ଦ୍ରଵିଣଗ୍ଂ ସଵର୍ଚସମ୍ । ସୁମେଧା ଅମୃତୋକ୍ଷିତଃ । ଇତି ତ୍ରିଶଙ୍କୋ-ର୍ଵେଦାନୁଵଚନମ୍ ॥ 18 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10
ଅହଂ-ଵୃଁକ୍ଷସ୍ଯ ରେରିଵା ।
କୀର୍ତିଃ ପୃଷ୍ଠ-ଙ୍ଗିରେରିଵ ।
ଊର୍ଧ୍ଵ ପଵିତ୍ରୋ ଵାଜିନୀଵ ସ୍ଵମୃତମସ୍ମି । ଦ୍ରଵିଣଗ୍ଂ ସଵର୍ଚସମ୍ । ସୁମେଧା ଅମୃତୋକ୍ଷିତଃ । ଇତି ତ୍ରିଶଙ୍କୋ-ର୍ଵେଦାନୁଵଚନମ୍ ॥ 18 ॥
(ଅହଗ୍ଂ ଷଟ୍) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11
ଵେଦମନୂଚ୍ଯା- ଽଚାର୍ଯୋନ୍ତେଵାସିନ-ମନୁଶାସ୍ତି ॥
ସତ୍ଯଂ-ଵଁଦ । ଧର୍ମ-ଞ୍ଚର ॥ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯାନ୍ମା ପ୍ରମଦଃ । ଆଚାର୍ଯାଯ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧନମାହୃତ୍ଯ ପ୍ରଜାତନ୍ତୁ-ମ୍ମା ଵ୍ଯଵଚ୍ଛେଥ୍ସୀଃ । ସତ୍ଯାନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ । ଧର୍ମାନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ । କୁଶଲାନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ ।
ଭୂତ୍ଯୈ ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ । ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ ॥ 19 ॥
ଅନୁଵାକଂ 11
ଵେଦମନୂଚ୍ଯା- ଽଚାର୍ଯୋନ୍ତେଵାସିନ-ମନୁଶାସ୍ତି ॥
ସତ୍ଯଂ-ଵଁଦ । ଧର୍ମ-ଞ୍ଚର ॥ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯାନ୍ମା ପ୍ରମଦଃ । ଆଚାର୍ଯାଯ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧନମାହୃତ୍ଯ ପ୍ରଜାତନ୍ତୁ-ମ୍ମା ଵ୍ଯଵଚ୍ଛେଥ୍ସୀଃ । ସତ୍ଯାନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ । ଧର୍ମାନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ । କୁଶଲାନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ ।
ଭୂତ୍ଯୈ ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ । ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ ॥ 19 ॥
ଦେଵପିତୃକାର୍ଯାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ ॥
ମାତୃଦେଵୋ ଭଵ । ପିତୃଦେଵୋ ଭଵ ।
ଆଚାର୍ଯ ଦେଵୋ ଭଵ । ଅତିଥିଦେଵୋ ଭଵ ॥
ଯାନ୍ଯନଵଦ୍ଯାନି କର୍ମାଣି । ତାନି ସେଵିତଵ୍ଯାନି ।
ନୋ ଇତରାଣି ॥ ଯାନ୍ଯସ୍ମାକଗ୍ଂ ସୁଚରିତାନି । ତାନି ତ୍ଵଯୋପାସ୍ଯାନି ॥ 20 ॥
ମାତୃଦେଵୋ ଭଵ । ପିତୃଦେଵୋ ଭଵ ।
ଆଚାର୍ଯ ଦେଵୋ ଭଵ । ଅତିଥିଦେଵୋ ଭଵ ॥
ଯାନ୍ଯନଵଦ୍ଯାନି କର୍ମାଣି । ତାନି ସେଵିତଵ୍ଯାନି ।
ନୋ ଇତରାଣି ॥ ଯାନ୍ଯସ୍ମାକଗ୍ଂ ସୁଚରିତାନି । ତାନି ତ୍ଵଯୋପାସ୍ଯାନି ॥ 20 ॥
ନୋ ଇତରାଣି ॥ ଯେ କେ ଚାସ୍ମ-ଚ୍ଛ୍ରେଯାଗ୍ଂସୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ । ତେଷା-ନ୍ତ୍ଵଯା-ଽଽସନେ ନ ପ୍ରଶ୍ଵସିତଵ୍ଯମ୍ ॥ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଦେଯମ୍ । ଅଶ୍ରଦ୍ଧଯା-ଽଦେଯମ୍ । ଶ୍ରିଯା ଦେଯମ୍ । ହ୍ରିଯା ଦେଯମ୍ । ଭିଯା ଦେଯମ୍ । ସଂଵିଁଦା ଦେଯମ୍ ॥
ଅଥ ଯଦି ତେ କର୍ମଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ଵୃତ୍ତ ଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ସ୍ଯାତ୍ ॥ 21 ॥
ଅଥ ଯଦି ତେ କର୍ମଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ଵୃତ୍ତ ଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ସ୍ଯାତ୍ ॥ 21 ॥
ଯେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା-ସ୍ସମ୍ମର.ଶିନଃ । ଯୁକ୍ତା ଆଯୁକ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା ଧର୍ମକାମା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥା ତେ ତତ୍ର ଵର୍ତେରନ୍ନ୍ । ତଥା ତତ୍ର ଵର୍ତେଥାଃ ॥ ଅଥାଭ୍ଯାଖ୍ଯାତେଷୁ । ଯେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା-ସ୍ସମ୍ମର୍ଶିନଃ । ଯୁକ୍ତା ଆଯୁକ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା ଧର୍ମ କାମା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥା ତେ ତେଷୁ ଵର୍ତେରନ୍ନ୍ ॥ 22 ॥
ଅଲୂକ୍ଷା ଧର୍ମକାମା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥା ତେ ତତ୍ର ଵର୍ତେରନ୍ନ୍ । ତଥା ତତ୍ର ଵର୍ତେଥାଃ ॥ ଅଥାଭ୍ଯାଖ୍ଯାତେଷୁ । ଯେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା-ସ୍ସମ୍ମର୍ଶିନଃ । ଯୁକ୍ତା ଆଯୁକ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା ଧର୍ମ କାମା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥା ତେ ତେଷୁ ଵର୍ତେରନ୍ନ୍ ॥ 22 ॥
ତଥା ତେଷୁ ଵର୍ତେଥାଃ ॥ ଏଷ ଆଦେଶଃ ।
ଏଷ ଉପଦେଶଃ । ଏଷା ଵେଦୋପନିଷତ୍ । ଏତଦନୁଶାସନମ୍ । ଏଵ ମୁପାସିତଵ୍ଯମ୍ । ଏଵ ମୁଚୈତଦୁପାସ୍ଯମ୍ ॥ 23 ॥
ଏଷ ଉପଦେଶଃ । ଏଷା ଵେଦୋପନିଷତ୍ । ଏତଦନୁଶାସନମ୍ । ଏଵ ମୁପାସିତଵ୍ଯମ୍ । ଏଵ ମୁଚୈତଦୁପାସ୍ଯମ୍ ॥ 23 ॥
(ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯପ୍ରଵଚନାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମଦିତଵ୍ଯମ୍ - ତାନିତ୍ଵଯୋପାସ୍ଯାନି - ସ୍ଯାତ୍ - ତେଷୁ ଵର୍ତେରନ୍ଥ୍ - +ସପ୍ତ ଚ) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12
ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁଣଃ । ଶନ୍ନୋ ଭଵତ୍ଵର୍ଯମା ।
ଶନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଶନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁ ରୁରୁକ୍ରମଃ । ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ । ନମସ୍ତେ ଵାଯୋ ।
ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାସି ।
ତ୍ଵାମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵାଦିଷମ୍ ।
ଋତମଵାଦିଷମ୍ । ସତ୍ଯମଵାଦିଷମ୍ । ତନ୍ମାମାଵୀତ୍ । ତଦ୍ଵକ୍ତାରମାଵୀତ୍ । ଆଵୀନ୍ମାମ୍ ।
ଆଵୀଦ୍ଵକ୍ତାରମ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ 24 ॥
(ସତ୍ଯମଵାଦିଷ-ମ୍ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 12)
॥
ଅନୁଵାକଂ 12
ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁଣଃ । ଶନ୍ନୋ ଭଵତ୍ଵର୍ଯମା ।
ଶନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଶନ୍ନୋ ଵିଷ୍ଣୁ ରୁରୁକ୍ରମଃ । ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ । ନମସ୍ତେ ଵାଯୋ ।
ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାସି ।
ତ୍ଵାମେଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵାଦିଷମ୍ ।
ଋତମଵାଦିଷମ୍ । ସତ୍ଯମଵାଦିଷମ୍ । ତନ୍ମାମାଵୀତ୍ । ତଦ୍ଵକ୍ତାରମାଵୀତ୍ । ଆଵୀନ୍ମାମ୍ ।
ଆଵୀଦ୍ଵକ୍ତାରମ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ 24 ॥
(ସତ୍ଯମଵାଦିଷ-ମ୍ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 12)
॥
ଇତି ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ ସମାପ୍ତା ॥
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥