Brahman (The Supreme Absolute)

7 - ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକ ପାଠଃ - ଶୀକ୍ଷାଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ

(Shiksha Valli in Odia)

From Taittiriya Upanishad, Krishna Yajurveda

Shiksha Valli is the first chapter of the Taittiriya Upanishad, nestled within the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It begins with the iconic Shanti Mantra, invoking cosmic deities for peace and harmony. This profound text explores the science of phonetics, the nature of Brahman, and the ethical conduct expected of a student. It serves as a foundational guide for seekers, emphasizing the unity of all existence. Chanting these verses helps in cleansing the intellect, fostering mental clarity, and establishing a deep, meditative connection with the eternal, omnipresent Divine Absolute.

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ଶନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵତ୍ଵର୍ଯ॒ମା । ଶନ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶନ୍ନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑-ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ । ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ । ନମ॑ସ୍ତେ ଵାଯୋ । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା॑ସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ଵଦିଷ୍ଯାମି । ଋ॒ତଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ଯାମି । ସ॒ତ୍ଯଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ଯାମି । ତନ୍ମାମ॑ଵତୁ । ତଦ୍ଵ॒କ୍ତାର॑ମଵତୁ । ଅଵ॑ତୁ॒ ମାମ୍ । ଅଵ॑ତୁ ଵ॒କ୍ତାର᳚ମ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ 1 ॥
(ସ॒ତ୍ତ୍ଯମ୍ ଁଵ॑ଦିଷ୍ଯାମି॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2
ଶୀକ୍ଷାଂ-ଵ୍ଯାଁ᳚ଖ୍ଯାସ୍ଯା॒ମଃ । ଵର୍ଣ॒-ସ୍ସ୍ଵରଃ ।
ମାତ୍ରା॒ ବଲମ୍ । ସାମ॑ ସନ୍ତା॒ନଃ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ-ଶ୍ଶୀ᳚କ୍ଷାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯଃ ॥ 2 ॥
(ଶୀକ୍ଷା-ମ୍ପଞ୍ଚ॑) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3
ସ॒ହ ନୌ॒ ଯଶଃ । ସ॒ହ ନୌ ବ୍ର॑ହ୍ମଵ॒ର୍ଚସମ୍ ॥
ଅଥାତ-ସ୍ସଗ୍ଂହିତାଯା ଉପନିଷଦଂ-ଵ୍ଯାଁ᳚ଖ୍ଯାସ୍ଯା॒ମଃ । ପଞ୍ଚସ୍ଵଧି-କ॑ରଣେ॒ଷୁ । ଅଧିଲୋକମଧି-ଜ୍ଯୌତିଷ-ମଧିଵିଦ୍ଯ-ମଧିପ୍ରଜ॑-ମଦ୍ଧ୍ଯା॒ତ୍ମମ୍ । ତା ମହାସଗ୍ଂହିତା ଇ॑ତ୍ଯାଚ॒କ୍ଷତେ ॥ ଅଥା॑ଧି ଲୋ॒କମ୍ । ପୃଥିଵୀ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ଦ୍ଯୌରୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଆକା॑ଶ-ସ୍ସ॒ନ୍ଧିଃ ॥ 3 ॥
ଵାଯୁଃ॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ଯ॑ଧି ଲୋ॒କମ୍ ॥
ଅଥା॑ଧି ଜ୍ଯୌ॒ତିଷମ୍ । ଅଗ୍ନିଃ ପୂ᳚ର୍ଵ ରୂ॒ପମ୍ । ଆଦିତ୍ଯ ଉତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଆ॑ପ-ସ୍ସ॒ନ୍ଧିଃ । ଵୈଦ୍ଯୁତଃ॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ଯ॑ଧି ଜ୍ଯୌ॒ତିଷମ୍ ॥ ଅଥା॑ଧି ଵି॒ଦ୍ଯମ୍ । ଆଚାର୍ଯଃ ପୂ᳚ର୍ଵ ରୂ॒ପମ୍ ॥ 4 ॥
ଅନ୍ତେଵାସ୍ଯୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଵି॑ଦ୍ଯା ସ॒ନ୍ଧିଃ ।
ପ୍ରଵଚନଗ୍ଂ॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ଯ॑ଧି ଵି॒ଦ୍ଯମ୍ ॥
ଅଥାଧି॒ପ୍ରଜମ୍ । ମାତା ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ପିତୋତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ପ୍ର॑ଜା ସ॒ନ୍ଧିଃ । ପ୍ରଜନନଗ୍ଂ॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ଯଧି॒ପ୍ରଜମ୍ ॥ 5 ॥
ଅଥାଦ୍ଧ୍ଯା॒ତ୍ମମ୍ । ଅଧରାହନୁଃ ପୂ᳚ର୍ଵ ରୂ॒ପମ୍ । ଉତ୍ତରାହନୁ-ରୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଵା-ଖ୍ସ॒ନ୍ଧିଃ । ଜିହ୍ଵା॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯା॒ତ୍ମମ୍ ॥ ଇତୀ ମାମ॑ହା ସ॒ଗ୍ଂ॒ହିତାଃ ॥ ଯ ଏଵମେତା ମହାସଗ୍ଂହିତା ଵ୍ଯାଖ୍ଯା॑ତା ଵେ॒ଦ । ସନ୍ଧୀଯତେ ପ୍ରଜ॑ଯା ପ॒ଶୁଭିଃ । ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ-ସେନାନ୍ନାଦ୍ଯେନ ସୁଵର୍ଗ୍ଯେଣ॑ (ସୁଵର୍ଗେଣ॑) ଲୋକେ॒ନ ॥ 6 ॥
(ସ॒ନ୍ଧି - ରାଚାର୍ଯଃ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପ - ମିତ୍ଯଧି॒ପ୍ରଜମ୍ - ଁଲୋ॑କେ॒ନ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯ ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସା-ମୃଷ॒ଭୋ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପଃ । ଛନ୍ଦୋ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯ॒ମୃତା᳚-ଥ୍ସମ୍ବ॒ଭୂଵ॑ । ସ ମେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ॒ଧଯା᳚ ସ୍ପୃଣୋତୁ । ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଦେଵ॒ ଧାର॑ଣୋ ଭୂଯାସମ୍ ॥
ଶରୀ॑ର-ମ୍ମେ॒ ଵିଚ॑ର୍​ଷଣମ୍ । ଜି॒ହ୍ଵା ମେ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମା । କର୍ଣା᳚ଭ୍ଯା॒-ମ୍ଭୂରି॒ ଵିଶ୍ରୁ॑ଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ କୋ॒ଶୋ॑-ଽସି ମେ॒ଧଯା ଽପି॑ହିତଃ । ଶ୍ରୁ॒ତ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପାଯ ॥ ଆ॒ଵହ॑ନ୍ତୀ ଵିତନ୍ଵା॒ନା ॥ 7 ॥
କୁ॒ର୍ଵା॒ଣା ଚୀର॑-ମା॒ତ୍ମନଃ॑ । ଵାସାଗ୍ଂ॑ସି॒ ମମ॒ ଗାଵ॑ଶ୍ଚ । ଅ॒ନ୍ନ॒ପା॒ନେ ଚ॑ ସର୍ଵ॒ଦା । ତତୋ॑ ମେ॒ ଶ୍ରିଯ॒-ମାଵ॑ହ । ଲୋ॒ମ॒ଶା-ମ୍ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ସ॒ହ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଆମା॑ଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଵିମା॑-ଽଽଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ରମା॑-ଽଽଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଦମା॑ଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଶମା॑ଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 8 ॥
ଯଶୋ॒ ଜନେ॑-ଽସାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରେଯା॒ନ୍॒. ଵସ୍ଯ॑ସୋ-ଽସାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଭଗ॒ ପ୍ରଵି॑ଶାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ ମା॑ ଭଗ॒ ପ୍ରଵି॑ଶ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ମି᳚ନ-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॑ ଶାଖେ । ନିଭ॑ଗା॒ହ-ନ୍ତ୍ଵଯି॑ ମୃଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଯଥା-ଽଽପଃ॒ ପ୍ରଵ॑ତା॒-ଽଽଯନ୍ତି॑ । ଯଥା॒ ମାସା॑ ଅହର୍ଜ॒ରମ୍ ।
ଏ॒ଵ-ମ୍ମା-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଚା॒ରିଣଃ॑ ।
ଧାତ॒ରାଯ॑ନ୍ତୁ ସ॒ର୍ଵତ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ପ୍ର॒ତି॒ଵେ॒ଶୋ॑-ଽସି॒ ପ୍ର ମା॑ ଭାହି॒ ପ୍ର ମା॑ ପଦ୍ଯସ୍ଵ ॥ 9 ॥
(ଵି॒ତ॒ନ୍ଵା॒ନା - ଶମା॑ଯନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒-ଧାତ॒ରାଯ॑ନ୍ତୁ ସ॒ର୍ଵତ॒-ସ୍ସ୍ଵାହୈକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5
ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒-ରିତି॒ ଵା ଏ॒ତା ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଵ୍ଯାହୃ॑ତଯଃ ॥
ତାସା॑ମୁହସ୍ମୈ॒ ତା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥୀମ୍ । ମାହା॑ଚମସ୍ଯଃ॒ ପ୍ରଵେ॑ଦଯତେ । ମହ॒ ଇତି॑ ॥ ତ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସ ଆ॒ତ୍ମା । ଅଙ୍ଗା᳚ନ୍ଯ॒ନ୍ଯା ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ॥ ଭୂରିତି॒ ଵା ଅ॒ଯଂ-ଲୋଁ॒କଃ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ସୁଵ॒-ରିତ୍ଯ॒ସୌ ଲୋ॒କଃ ॥ 10 ॥
ମହ॒ ଇତ୍ଯା॑ଦି॒ତ୍ଯଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯେନ॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ॑ ଲୋ॒କା ମହୀ॑ଯନ୍ତେ ॥ ଭୂରିତି॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ଯୁଃ । ସୁଵ॒ରିତ୍ଯା॑ଦି॒ତ୍ଯଃ । ମହ॒ ଇତି॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମାଃ᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସା॒ ଵାଵ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି॒ ମହୀ॑ଯନ୍ତେ ॥ ଭୂ-ରିତି॒ ଵା ଋଚଃ॑ । ଭୁଵ॒ ଇତି॒ ସାମା॑ନି ।
ସୁଵ॒ ରିତି॒ ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ॥ 11 ॥
ମହ॒ ଇତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ॑ ଵେ॒ଦା ମହୀ॑ଯନ୍ତେ ॥ ଭୂରିତି॒ ଵୈ ପ୍ରା॒ଣଃ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ଯ॑ପା॒ନଃ । ସୁଵ॒ରିତି॑ ଵ୍ଯା॒ନଃ । ମହ॒ ଇତ୍ଯନ୍ନ᳚ମ୍ । ଅନ୍ନେ॑ନ॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ᳚ ପ୍ରା॒ଣା ମହୀ॑ଯନ୍ତେ ॥ ତା ଵା ଏ॒ତା-ଶ୍ଚତ॑ସ୍ର ଶ୍ଚତୁ॒ର୍ଧା । ଚତ॑ସ୍ର-ଶ୍ଚତସ୍ରୋ॒ ଵ୍ଯାହୃ॑ତଯଃ । ତା ଯୋ ଵେଦ॑ ।
ସ ଵେ॑ଦ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସର୍ଵେ᳚-ଽସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ବ॒ଲିମାଵ॑ହନ୍ତି ॥ 12 ॥
(ଅ॒ସୌ ଲୋ॒କୋ - ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ - ଵେଦ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ସ ଯ ଏ॒ଷୋ᳚-ଽନ୍ତର୍-ହୃ॑ଦଯ ଆକା॒ଶଃ । ତସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ଯ-ମ୍ପୁରୁ॑ଷୋ ମନୋ॒ମଯଃ॑ । ଅମୃ॑ତୋ ହିର॒ଣ୍ମଯଃ॑ ॥ ଅନ୍ତ॑ରେଣ॒ ତାଲୁ॑କେ । ଯ ଏ॒ଷ ସ୍ତନ॑ ଇଵାଵ॒ଲମ୍ବ॑ତେ ।
ସେ᳚ନ୍ଦ୍ର ଯୋ॒ନିଃ । ଯତ୍ରା॒ସୌ କେ॑ଶା॒ନ୍ତୋ ଵି॒ଵର୍ତ॑ତେ । ଵ୍ଯ॒ପୋହ୍ଯ॑ ଶୀର୍​ଷକପା॒ଲେ ॥ ଭୂରିତ୍ଯ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ଯୌ ॥ 13 ॥
ସୁଵ॒ରିତ୍ଯା॑ଦି॒ତ୍ଯେ । ମହ॒ ଇତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ଆ॒ପ୍ନୋତି॒ ସ୍ଵାରା᳚ଜ୍ଯମ୍ । ଆ॒ପ୍ନୋତି॒ ମନ॑ସ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ । ଵାକ୍ପ॑ତି॒ ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ପତିଃ । ଶ୍ରୋତ୍ର॑ପତି ର୍ଵି॒ଜ୍ଞାନ॑ପତିଃ ।
ଏ॒ତ-ତ୍ତତୋ॑ ଭଵତି । ଆ॒କା॒ଶ ଶ॑ରୀର॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ।
ସ॒ତ୍ଯାତ୍ମ॑ ପ୍ରା॒ଣାରା॑ମ॒-ମ୍ମନ॑ ଆନନ୍ଦମ୍ । ଶାନ୍ତି॑ ସମୃଦ୍ଧ-ମ॒ମୃତ᳚ମ୍ ॥
ଇତି॑ ପ୍ରାଚୀନ ଯୋ॒ଗ୍ଯୋପା᳚ସ୍ଵ ॥ 14 ॥
(ଵା॒ଯା-ଵ॒ମୃତ॒ ମେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌ-ର୍ଦିଶୋ॑-ଽଵାନ୍ତରଦି॒ଶାଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵା॒ଯୁ-ରା॑ଦି॒ତ୍ଯ-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି ।
ଆପ॒ ଓଷ॑ଧଯୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯ ଆକା॒ଶ ଆ॒ତ୍ମା । ଇତ୍ଯ॑ଧିଭୂ॒ତମ୍ ॥ ଅଥାଦ୍ଧ୍ଯା॒ତ୍ମମ୍ । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵ୍ଯା॒ନୋ॑-ଽପା॒ନ ଉ॑ଦା॒ନ-ସ୍ସ॑ମା॒ନଃ । ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନୋ॒ ଵା-କ୍ତ୍ଵକ୍ ।
ଚର୍ମ॑ ମା॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଗ୍​ସ୍ନାଵାସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜା ॥
ଏ॒ତ ଦ॑ଧିଵି॒ଧାଯ॒ର୍॒ଷି॒ ରଵୋ॑ଚତ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତ॑ନୈ॒ଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋ॒ତୀତି॑ ॥ 15 ॥
(ସର୍ଵ॒ମେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8
ଓ-ମିତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ॥ ଓ-ମିତୀ॒ଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ॥
ଓମିତ୍ଯେ॒ତ-ଦ॑ନୁକୃତି ହସ୍ମ॒ ଵା ଅ॒ପ୍ଯୋ ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯେତ୍ଯା-ଶ୍ରା॑ଵଯନ୍ତି । ଓ-ମିତି॒ ସାମା॑ନି ଗାଯନ୍ତି । ଓଗ୍ଂ ଶୋମିତି॑ ଶ॒ସ୍ତ୍ରାଣି॑ ଶଗ୍ଂସନ୍ତି । ଓମିତ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॑ତିଗ॒ର-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃଣାତି । ଓମିତି॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ ପ୍ରସୌ॑ତି ।
ଓମିତ୍ଯ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମନୁ॑ଜାନାତି । ଓମିତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣଃ ପ୍ର॑ଵ॒କ୍ଷ୍ଯନ୍ନା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମୋପା᳚ପ୍ନଵା॒ନୀତି॑ ।
ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵୋ-ପା᳚ପ୍ନୋତି ॥ 16 ॥
(ଓ-ନ୍ଦଶ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9
ଋତ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ସତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ତପଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଦମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଶମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଅଗ୍ନଯଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଅତିଥଯଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ମାନୁଷ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ପ୍ରଜନଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ପ୍ରଜାତିଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ॥
ସତ୍ଯମିତି ସତ୍ଯଵଚା॑ ରାଥୀ॒ ତରଃ ।
ତପ ଇତି ତପୋନିତ୍ଯଃ ପୌ॑ରୁଶି॒ଷ୍ଟିଃ ।
ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନେ ଏଵେତି ନାକୋ॑ ମୌଦ୍ଗ॒ଲ୍ଯଃ ।
ତଦ୍ଧି ତପ॑ସ୍ତଦ୍ଧି॒ ତପଃ ॥ 17 ॥
(ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10
ଅ॒ହଂ-ଵୃଁ॒କ୍ଷସ୍ଯ॒ ରେରି॑ଵା ।
କୀ॒ର୍ତିଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ଙ୍ଗି॒ରେରି॑ଵ ।
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ ପ॑ଵିତ୍ରୋ ଵା॒ଜିନୀ॑ଵ ସ୍ଵ॒ମୃତ॑ମସ୍ମି । ଦ୍ରଵି॑ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ର୍ଚସମ୍ । ସୁମେଧା ଅ॑ମୃତୋ॒କ୍ଷିତଃ । ଇତି ତ୍ରିଶଙ୍କୋ-ର୍ଵେଦା॑ନୁଵ॒ଚନମ୍ ॥ 18 ॥
(ଅ॒ହଗ୍ଂ ଷଟ୍) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11
ଵେଦମନୂଚ୍ଯା- ଽଚାର୍ଯୋନ୍ତେଵାସିନ-ମ॑ନୁଶା॒ସ୍ତି ॥
ସତ୍ଯଂ॒-ଵଁଦ । ଧର୍ମ॒-ଞ୍ଚର ॥ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯା᳚ନ୍ମା ପ୍ର॒ମଦଃ । ଆଚାର୍ଯାଯ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧନମାହୃତ୍ଯ ପ୍ରଜାତନ୍ତୁ-ମ୍ମା ଵ୍ଯ॑ଵଚ୍ଛେ॒ଥ୍ସୀଃ । ସତ୍ଯାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଧର୍ମାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ । କୁଶଲାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ ।
ଭୂତ୍ଯୈ ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ । ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯ ପ୍ରଵଚନାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ ॥ 19 ॥
ଦେଵପିତୃକାର୍ଯାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ ॥
ମାତୃ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ପିତୃ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ ।
ଆଚାର୍ଯ॑ ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ଅତିଥି॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ ॥
ଯାନ୍ଯନଵଦ୍ଯାନି॑ କର୍ମା॒ଣି । ତାନି ସେଵି॑ତଵ୍ଯା॒ନି ।
ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣି ॥ ଯାନ୍ଯସ୍ମାକଗ୍ଂ ସୁଚ॑ରିତା॒ନି । ତାନି ତ୍ଵଯୋ॑ପାସ୍ଯା॒ନି ॥ 20 ॥
ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣି ॥ ଯେ କେ ଚାସ୍ମ-ଚ୍ଛ୍ରେଯାଗ୍ଂ॑ସୋ ବ୍ରା॒ହ୍ମଣାଃ । ତେଷା-ନ୍ତ୍ଵଯା-ଽଽସନେ ନ ପ୍ରଶ୍ଵ॑ସିତ॒ଵ୍ଯମ୍ ॥ ଶ୍ରଦ୍ଧ॑ଯା ଦେ॒ଯମ୍ । ଅଶ୍ରଦ୍ଧ॑ଯା-ଽଦେ॒ଯମ୍ । ଶ୍ରି॑ଯା ଦେ॒ଯମ୍ । ହ୍ରି॑ଯା ଦେ॒ଯମ୍ । ଭି॑ଯା ଦେ॒ଯମ୍ । ସଂ​ଵିଁ॑ଦା ଦେ॒ଯମ୍ ॥
ଅଥ ଯଦି ତେ କର୍ମଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ଵୃତ୍ତ ଵିଚିକି॑ଥ୍ସା ଵା॒ ସ୍ଯାତ୍ ॥ 21 ॥
ଯେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା᳚-ସ୍ସମ୍ମ॒ର॒.ଶିନଃ । ଯୁକ୍ତା॑ ଆଯୁ॒କ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା॑ ଧର୍ମ॑କାମା॒-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥା ତେ॑ ତତ୍ର॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ନ୍ । ତଥା ତତ୍ର॑ ଵର୍ତେ॒ଥାଃ ॥ ଅଥାଭ୍ଯା᳚ଖ୍ଯାତେ॒ଷୁ । ଯେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା᳚-ସ୍ସମ୍ମ॒ର୍॒ଶିନଃ । ଯୁକ୍ତା॑ ଆଯୁ॒କ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା॑ ଧର୍ମ॑ କାମା॒-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥା ତେ॑ ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ନ୍ ॥ 22 ॥
ତଥା ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ଥାଃ ॥ ଏଷ॑ ଆଦେ॒ଶଃ ।
ଏଷ ଉ॑ପଦେ॒ଶଃ । ଏଷା ଵେ॑ଦୋପ॒ନିଷତ୍ । ଏତଦ॑ନୁଶା॒ସନମ୍ । ଏଵ ମୁପା॑ସିତ॒ଵ୍ଯମ୍ । ଏଵ ମୁଚୈତ॑ଦୁପା॒ସ୍ଯମ୍ ॥ 23 ॥
(ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯାଯପ୍ରଵଚନାଭ୍ଯା-ନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ଯମ୍ - ତାନିତ୍ଵଯୋ॑ପାସ୍ଯା॒ନି - ସ୍ଯାତ୍ - ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ଥ୍ - +ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12
ଶନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵତ୍ଵର୍ଯ॒ମା ।
ଶନ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶନ୍ନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ । ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ । ନମ॑ସ୍ତେ ଵାଯୋ ।
ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା॑ସି ।
ତ୍ଵାମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵା॑ଦିଷମ୍ ।
ଋ॒ତମ॑ଵାଦିଷମ୍ । ସ॒ତ୍ଯମ॑ଵାଦିଷମ୍ । ତନ୍ମାମା॑ଵୀତ୍ । ତଦ୍ଵ॒କ୍ତାର॑ମାଵୀତ୍ । ଆଵୀ॒ନ୍ମାମ୍ ।
ଆଵୀ᳚ଦ୍ଵ॒କ୍ତାର᳚ମ୍ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ 24 ॥
(ସ॒ତ୍ଯମ॑ଵାଦିଷ॒-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 12)
ଇତି ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ ସମାପ୍ତା ॥ ॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥ ॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Explore More