Brahman (The Supreme Absolute)

7 - śīkṣāvallī - kṛṣṇa yajurveda taittirīya āraṇyaka pāṭhaḥ - śīkṣāṃ vyākhyāsyāmaḥ

(Shiksha Valli in English (IAST))

From Taittiriya Upanishad, Krishna Yajurveda

Shiksha Valli is the first chapter of the Taittiriya Upanishad, nestled within the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It begins with the iconic Shanti Mantra, invoking cosmic deities for peace and harmony. This profound text explores the science of phonetics, the nature of Brahman, and the ethical conduct expected of a student. It serves as a foundational guide for seekers, emphasizing the unity of all existence. Chanting these verses helps in cleansing the intellect, fostering mental clarity, and establishing a deep, meditative connection with the eternal, omnipresent Divine Absolute.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - śīkṣāvallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
anuvākaṃ 1
śanno̭ mitra-śśaṃ-va~rṷṇaḥ | śanno̭ bhavatvaryamā | śanna indro bṛhaspatiḥ̭ | śanno viṣṇṷ-rurukramaḥ | namo brahma̭ṇe | nama̭ste vāyo | tvameva pratyakṣa-mbrahmā̭si | tvameva pratyakṣa-mbrahma̭ vadiṣyāmi | ṛtaṃ-va~̭diṣyāmi | satyaṃ-va~̭diṣyāmi | tanmāma̭vatu | tadvaktāra̭mavatu | ava̭tu mām | ava̭tu vaktāram || oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ || 1 ||
(sattyam ~va̭diṣyāmi pañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2
śīkṣāṃ-vyā~khyāsyāmaḥ | varṇa-ssvaraḥ |
mātrā balam | sāma̭ santānaḥ |
ityukta-śśīkṣāddhyāyaḥ || 2 ||
(śīkṣā-mpañca̭) (a. 2)
anuvākaṃ 3
saha nau yaśaḥ | saha nau bra̭hmavarcasam ||
athāta-ssagṃhitāyā upaniṣadaṃ-vyā~khyāsyāmaḥ | pañcasvadhi-ka̭raṇeṣu | adhilokamadhi-jyautiṣa-madhividya-madhipraja̭-maddhyātmam | tā mahāsagṃhitā i̭tyācakṣate || athā̭dhi lokam | pṛthivī pūrvarūpam | dyaurutta̭rarūpam | ākā̭śa-ssandhiḥ || 3 ||
vāyuḥ̭ sandhānam | itya̭dhi lokam ||
athā̭dhi jyautiṣam | agniḥ pūrva rūpam | āditya utta̭rarūpam | ā̭pa-ssandhiḥ | vaidyutaḥ̭ sandhānam | itya̭dhi jyautiṣam || athā̭dhi vidyam | ācāryaḥ pūrva rūpam || 4 ||
antevāsyutta̭rarūpam | vi̭dyā sandhiḥ |
pravacanagṃ̭ sandhānam | itya̭dhi vidyam ||
athādhiprajam | mātā pūrvarūpam | pitotta̭rarūpam | pra̭jā sandhiḥ | prajananagṃ̭ sandhānam | ityadhiprajam || 5 ||
athāddhyātmam | adharāhanuḥ pūrva rūpam | uttarāhanu-rutta̭rarūpam | vā-khsandhiḥ | jihvā̭ sandhānam | ityaddhyātmam || itī māma̭hā sagṃhitāḥ || ya evametā mahāsagṃhitā vyākhyā̭tā veda | sandhīyate praja̭yā paśubhiḥ | brahmavarca-senānnādyena suvargyeṇa̭ (suvargeṇa̭) lokena || 6 ||
(sandhi - rācāryaḥ pūrvarūpa - mityadhiprajam - ~lo̭kena) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya śchanda̭sā-mṛṣabho viśvarṷ̄paḥ | chandobhyo-'ddhyamṛtā-thsambabhūva̭ | sa mendro̭ medhayā spṛṇotu | amṛta̭sya deva dhāra̭ṇo bhūyāsam ||
śarī̭ra-mme vica̭rṣaṇam | jihvā me madhṷmattamā | karṇābhyā-mbhūri viśrṷvam | brahma̭ṇaḥ kośo̭-'si medhayā 'pi̭hitaḥ | śruta-mmḙ gopāya || āvaha̭ntī vitanvānā || 7 ||
kurvāṇā cīra̭-mātmanaḥ̭ | vāsāgṃ̭si mama gāva̭śca | annapāne ca̭ sarvadā | tato̭ me śriya-māva̭ha | lomaśā-mpaśubhiḥ̭ saha svāhā || āmā̭yantu brahmacāriṇa-ssvāhā |
vimā̭-''yantu brahmacāriṇa-ssvāhā | pramā̭-''yantu brahmacāriṇa-ssvāhā | damā̭yantu brahmacāriṇa-ssvāhā | śamā̭yantu brahmacāriṇa-ssvāhā || 8 ||
yaśo janḙ-'sāni svāhā | śreyān. vasya̭so-'sāni svāhā || ta-ntvā̭ bhaga pravi̭śāni svāhā | sa mā̭ bhaga pravi̭śa svāhā | tasmina-thsahasra̭ śākhe | nibha̭gāha-ntvayi̭ mṛje svāhā || yathā-''paḥ prava̭tā-''yanti̭ | yathā māsā̭ aharjaram |
eva-mmā-mbra̭hmacāriṇaḥ̭ |
dhātarāya̭ntu sarvata-ssvāhā ||
prativeśo̭-'si pra mā̭ bhāhi pra mā̭ padyasva || 9 ||
(vitanvānā - śamā̭yantu brahmacāriṇa-ssvāhā-dhātarāya̭ntu sarvata-ssvāhaika̭-ñca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
bhū-rbhuva-ssuva-riti vā etā stisro vyāhṛ̭tayaḥ ||
tāsā̭muhasmai tā-ñca̭turthīm | māhā̭camasyaḥ pravḙdayate | maha iti̭ || ta-dbrahma̭ | sa ātmā | aṅgānyanyā devatāḥ || bhūriti vā ayaṃ-lo~kaḥ | bhuva ityantari̭kṣam | suva-rityasau lokaḥ || 10 ||
maha ityā̭dityaḥ | ādityena vāva sarvḙ lokā mahī̭yante || bhūriti vā agniḥ | bhuva iti̭ vāyuḥ | suvarityā̭dityaḥ | maha iti̭ candramāḥ | candrama̭sā vāva sarvā̭ṇi jyotīgṃ̭ṣi mahī̭yante || bhū-riti vā ṛcaḥ̭ | bhuva iti sāmā̭ni |
suva riti yajūgṃ̭ṣi || 11 ||
maha iti brahma̭ | brahma̭ṇā vāva sarvḙ vedā mahī̭yante || bhūriti vai prāṇaḥ | bhuva itya̭pānaḥ | suvariti̭ vyānaḥ | maha ityannam | annḙna vāva sarve prāṇā mahī̭yante || tā vā etā-ścata̭sra ścaturdhā | cata̭sra-ścatasro vyāhṛ̭tayaḥ | tā yo veda̭ |
sa vḙda brahma̭ | sarve-'smai devā balimāva̭hanti || 12 ||
(asau loko - yajūgṃ̭ṣi - veda dve ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6
sa ya eṣo-'ntar-hṛ̭daya ākāśaḥ | tasmi̭nnaya-mpurṷṣo manomayaḥ̭ | amṛ̭to hiraṇmayaḥ̭ || anta̭reṇa tālṷke | ya eṣa stana̭ ivāvalamba̭te |
sendra yoniḥ | yatrāsau kḙśānto vivarta̭te | vyapohya̭ śīrṣakapāle || bhūrityagnau prati̭tiṣṭhati | bhuva iti̭ vāyau || 13 ||
suvarityā̭ditye | maha iti brahma̭ṇi | āpnoti svārājyam | āpnoti mana̭saspatim | vākpa̭ti ścakṣṷṣpatiḥ | śrotra̭pati rvijñāna̭patiḥ |
eta-ttato̭ bhavati | ākāśa śa̭rīra-mbrahma̭ |
satyātma̭ prāṇārā̭ma-mmana̭ ānandam | śānti̭ samṛddha-mamṛtam ||
iti̭ prācīna yogyopāsva || 14 ||
(vāyā-vamṛta meka̭-ñca) (a. 6)
anuvākaṃ 7
pṛthivya̭ntari̭kṣa-ndyau-rdiśo̭-'vāntaradiśāḥ | agni-rvāyu-rā̭ditya-ścandramā nakṣa̭trāṇi |
āpa oṣa̭dhayo vanaspata̭ya ākāśa ātmā | itya̭dhibhūtam || athāddhyātmam | prāṇo vyāno̭-'pāna ṷdāna-ssa̭mānaḥ | cakṣu-śśrotra-mmano vā-ktvak |
carma̭ māgṃ saggsnāvāsthi̭ majjā ||
eta da̭dhividhāyarṣi ravo̭cat |
pāṅktaṃ-vā~ idagṃ sarvam |
pāṅkta̭naiva pāṅktagg̭ spṛṇotīti̭ || 15 ||
(sarvameka̭-ñca) (a. 7)
anuvākaṃ 8
o-miti brahma̭ || o-mitīdagṃ sarvam ||
omityeta-da̭nukṛti hasma vā apyo śrā̭vayetyā-śrā̭vayanti | o-miti sāmā̭ni gāyanti | ogṃ śomiti̭ śastrāṇi̭ śagṃsanti | omitya̭ddhvaryuḥ pra̭tigara-mprati̭gṛṇāti | omiti brahmā prasaṷti |
omitya̭gnihotra-manṷjānāti | omiti̭ brāhmaṇaḥ pra̭vakṣyannā̭ha brahmopāpnavānīti̭ |
brahmaivo-pāpnoti || 16 ||
(o-ndaśa̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9
ṛta-ñca svāddhyāya prava̭cane ca |
satya-ñca svāddhyāya prava̭cane ca |
tapaśca svāddhyāya prava̭cane ca |
damaśca svāddhyāya prava̭cane ca |
śamaśca svāddhyāya prava̭cane ca |
agnayaśca svāddhyāya prava̭cane ca |
agnihotra-ñca svāddhyāya prava̭cane ca |
atithayaśca svāddhyāya prava̭cane ca |
mānuṣa-ñca svāddhyāya prava̭cane ca |
prajā ca svāddhyāya prava̭cane ca |
prajanaśca svāddhyāya prava̭cane ca |
prajātiśca svāddhyāya prava̭cane ca ||
satyamiti satyavacā̭ rāthī taraḥ |
tapa iti taponityaḥ paṷruśiṣṭiḥ |
svāddhyāya pravacane eveti nāko̭ maudgalyaḥ |
taddhi tapa̭staddhi tapaḥ || 17 ||
(prajā ca svāddhyāyaprava̭cane ca ṣaṭca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10
ahaṃ-vṛ~kṣasya reri̭vā |
kīrtiḥ pṛṣṭha-ṅgireri̭va |
ūrdhva pa̭vitro vājinī̭va svamṛta̭masmi | dravi̭ṇagṃ sava̭rcasam | sumedhā a̭mṛtokṣitaḥ | iti triśaṅko-rvedā̭nuvacanam || 18 ||
(ahagṃ ṣaṭ) (a. 10)
anuvākaṃ 11
vedamanūcyā- 'cāryontevāsina-ma̭nuśāsti ||
satyaṃ-va~da | dharma-ñcara || svāddhyāyānmā pramadaḥ | ācāryāya priya-ndhanamāhṛtya prajātantu-mmā vya̭vacchethsīḥ | satyānna prama̭ditavyam | dharmānna prama̭ditavyam | kuśalānna prama̭ditavyam |
bhūtyai na prama̭ditavyam | svāddhyāya pravacanābhyā-nna prama̭ditavyam || 19 ||
devapitṛkāryābhyā-nna prama̭ditavyam ||
mātṛ̭devo bhava | pitṛ̭devo bhava |
ācārya̭ devo bhava | atithi̭devo bhava ||
yānyanavadyāni̭ karmāṇi | tāni sevi̭tavyāni |
no i̭tarāṇi || yānyasmākagṃ suca̭ritāni | tāni tvayo̭pāsyāni || 20 ||
no i̭tarāṇi || ye ke cāsma-cchreyāgṃ̭so brāhmaṇāḥ | teṣā-ntvayā-''sane na praśva̭sitavyam || śraddha̭yā deyam | aśraddha̭yā-'deyam | śri̭yā deyam | hri̭yā deyam | bhi̭yā deyam | saṃvi~̭dā deyam ||
atha yadi te karmavicikithsā vā vṛtta viciki̭thsā vā syāt || 21 ||
ye tatra brāhmaṇā-ssammara.śinaḥ | yuktā̭ āyuktāḥ |
alūkṣā̭ dharma̭kāmā-ssyuḥ | yathā tḙ tatra̭ varterann | tathā tatra̭ vartethāḥ || athābhyākhyāteṣu | ye tatra brāhmaṇā-ssammarśinaḥ | yuktā̭ āyuktāḥ |
alūkṣā̭ dharma̭ kāmā-ssyuḥ | yathā tḙ teṣṷ varterann || 22 ||
tathā teṣṷ vartethāḥ || eṣa̭ ādeśaḥ |
eṣa ṷpadeśaḥ | eṣā vḙdopaniṣat | etada̭nuśāsanam | eva mupā̭sitavyam | eva mucaita̭dupāsyam || 23 ||
(svāddhyāyapravacanābhyā-nna prama̭ditavyam - tānitvayo̭pāsyāni - syāt - teṣṷ varteranth - +sapta ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
śanno̭ mitra-śśaṃ-va~rṷṇaḥ | śanno̭ bhavatvaryamā |
śanna indro bṛhaspatiḥ̭ | śanno viṣṇṷ rurukramaḥ | namo brahma̭ṇe | nama̭ste vāyo |
tvameva pratyakṣa-mbrahmā̭si |
tvāmeva pratyakṣa-mbrahmā vā̭diṣam |
ṛtama̭vādiṣam | satyama̭vādiṣam | tanmāmā̭vīt | tadvaktāra̭māvīt | āvīnmām |
āvīdvaktāram || oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ || 24 ||
(satyama̭vādiṣa-mpañca̭ ca) (a. 12)
||
iti śīkṣāvallī samāptā || || hariḥ̭ om || || kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Explore More