કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે સપ્તમઃ પ્રપાઠકઃ - શીક્ષાવલ્લી
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1
શન્નો॑ મિ॒ત્ર-શ્શં-વઁરુ॑ણઃ । શન્નો॑ ભવત્વર્ય॒મા । શન્ન॒ ઇન્દ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । શન્નો॒ વિષ્ણુ॑-રુરુક્ર॒મઃ । નમો॒ બ્રહ્મ॑ણે । નમ॑સ્તે વાયો । ત્વમે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મા॑સિ । ત્વમે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મ॑ વદિષ્યામિ । ઋ॒તં-વઁ॑દિષ્યામિ । સ॒ત્યં-વઁ॑દિષ્યામિ । તન્મામ॑વતુ । તદ્વ॒ક્તાર॑મવતુ । અવ॑તુ॒ મામ્ । અવ॑તુ વ॒ક્તાર᳚મ્ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 1 ॥
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1
શન્નો॑ મિ॒ત્ર-શ્શં-વઁરુ॑ણઃ । શન્નો॑ ભવત્વર્ય॒મા । શન્ન॒ ઇન્દ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । શન્નો॒ વિષ્ણુ॑-રુરુક્ર॒મઃ । નમો॒ બ્રહ્મ॑ણે । નમ॑સ્તે વાયો । ત્વમે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મા॑સિ । ત્વમે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મ॑ વદિષ્યામિ । ઋ॒તં-વઁ॑દિષ્યામિ । સ॒ત્યં-વઁ॑દિષ્યામિ । તન્મામ॑વતુ । તદ્વ॒ક્તાર॑મવતુ । અવ॑તુ॒ મામ્ । અવ॑તુ વ॒ક્તાર᳚મ્ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 1 ॥
(સ॒ત્ત્યમ્ ઁવ॑દિષ્યામિ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 1)
અનુવાકં 2
શીક્ષાં-વ્યાઁ᳚ખ્યાસ્યા॒મઃ । વર્ણ॒-સ્સ્વરઃ ।
માત્રા॒ બલમ્ । સામ॑ સન્તા॒નઃ ।
ઇત્યુક્ત-શ્શી᳚ક્ષાદ્ધ્યા॒યઃ ॥ 2 ॥
અનુવાકં 2
શીક્ષાં-વ્યાઁ᳚ખ્યાસ્યા॒મઃ । વર્ણ॒-સ્સ્વરઃ ।
માત્રા॒ બલમ્ । સામ॑ સન્તા॒નઃ ।
ઇત્યુક્ત-શ્શી᳚ક્ષાદ્ધ્યા॒યઃ ॥ 2 ॥
(શીક્ષા-મ્પઞ્ચ॑) (અ. 2)
અનુવાકં 3
સ॒હ નૌ॒ યશઃ । સ॒હ નૌ બ્ર॑હ્મવ॒ર્ચસમ્ ॥
અથાત-સ્સગ્ંહિતાયા ઉપનિષદં-વ્યાઁ᳚ખ્યાસ્યા॒મઃ । પઞ્ચસ્વધિ-ક॑રણે॒ષુ । અધિલોકમધિ-જ્યૌતિષ-મધિવિદ્ય-મધિપ્રજ॑-મદ્ધ્યા॒ત્મમ્ । તા મહાસગ્ંહિતા ઇ॑ત્યાચ॒ક્ષતે ॥ અથા॑ધિ લો॒કમ્ । પૃથિવી પૂ᳚ર્વરૂ॒પમ્ । દ્યૌરુત્ત॑રરૂ॒પમ્ । આકા॑શ-સ્સ॒ન્ધિઃ ॥ 3 ॥
અનુવાકં 3
સ॒હ નૌ॒ યશઃ । સ॒હ નૌ બ્ર॑હ્મવ॒ર્ચસમ્ ॥
અથાત-સ્સગ્ંહિતાયા ઉપનિષદં-વ્યાઁ᳚ખ્યાસ્યા॒મઃ । પઞ્ચસ્વધિ-ક॑રણે॒ષુ । અધિલોકમધિ-જ્યૌતિષ-મધિવિદ્ય-મધિપ્રજ॑-મદ્ધ્યા॒ત્મમ્ । તા મહાસગ્ંહિતા ઇ॑ત્યાચ॒ક્ષતે ॥ અથા॑ધિ લો॒કમ્ । પૃથિવી પૂ᳚ર્વરૂ॒પમ્ । દ્યૌરુત્ત॑રરૂ॒પમ્ । આકા॑શ-સ્સ॒ન્ધિઃ ॥ 3 ॥
વાયુઃ॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્ય॑ધિ લો॒કમ્ ॥
અથા॑ધિ જ્યૌ॒તિષમ્ । અગ્નિઃ પૂ᳚ર્વ રૂ॒પમ્ । આદિત્ય ઉત્ત॑રરૂ॒પમ્ । આ॑પ-સ્સ॒ન્ધિઃ । વૈદ્યુતઃ॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્ય॑ધિ જ્યૌ॒તિષમ્ ॥ અથા॑ધિ વિ॒દ્યમ્ । આચાર્યઃ પૂ᳚ર્વ રૂ॒પમ્ ॥ 4 ॥
અથા॑ધિ જ્યૌ॒તિષમ્ । અગ્નિઃ પૂ᳚ર્વ રૂ॒પમ્ । આદિત્ય ઉત્ત॑રરૂ॒પમ્ । આ॑પ-સ્સ॒ન્ધિઃ । વૈદ્યુતઃ॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્ય॑ધિ જ્યૌ॒તિષમ્ ॥ અથા॑ધિ વિ॒દ્યમ્ । આચાર્યઃ પૂ᳚ર્વ રૂ॒પમ્ ॥ 4 ॥
અન્તેવાસ્યુત્ત॑રરૂ॒પમ્ । વિ॑દ્યા સ॒ન્ધિઃ ।
પ્રવચનગ્ં॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્ય॑ધિ વિ॒દ્યમ્ ॥
અથાધિ॒પ્રજમ્ । માતા પૂ᳚ર્વરૂ॒પમ્ । પિતોત્ત॑રરૂ॒પમ્ । પ્ર॑જા સ॒ન્ધિઃ । પ્રજનનગ્ં॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્યધિ॒પ્રજમ્ ॥ 5 ॥
પ્રવચનગ્ં॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્ય॑ધિ વિ॒દ્યમ્ ॥
અથાધિ॒પ્રજમ્ । માતા પૂ᳚ર્વરૂ॒પમ્ । પિતોત્ત॑રરૂ॒પમ્ । પ્ર॑જા સ॒ન્ધિઃ । પ્રજનનગ્ં॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્યધિ॒પ્રજમ્ ॥ 5 ॥
અથાદ્ધ્યા॒ત્મમ્ । અધરાહનુઃ પૂ᳚ર્વ રૂ॒પમ્ । ઉત્તરાહનુ-રુત્ત॑રરૂ॒પમ્ । વા-ખ્સ॒ન્ધિઃ । જિહ્વા॑ સન્ધા॒નમ્ । ઇત્યદ્ધ્યા॒ત્મમ્ ॥ ઇતી મામ॑હા સ॒ગ્ં॒હિતાઃ ॥ ય એવમેતા મહાસગ્ંહિતા વ્યાખ્યા॑તા વે॒દ । સન્ધીયતે પ્રજ॑યા પ॒શુભિઃ । બ્રહ્મવર્ચ-સેનાન્નાદ્યેન સુવર્ગ્યેણ॑ (સુવર્ગેણ॑) લોકે॒ન ॥ 6 ॥
(સ॒ન્ધિ - રાચાર્યઃ પૂ᳚ર્વરૂ॒પ - મિત્યધિ॒પ્રજમ્ - ઁલો॑કે॒ન) (અ. 3)
અનુવાકં 4
ય શ્છન્દ॑સા-મૃષ॒ભો વિ॒શ્વરૂ॑પઃ । છન્દો॒ભ્યો-ઽદ્ધ્ય॒મૃતા᳚-થ્સમ્બ॒ભૂવ॑ । સ મેન્દ્રો॑ મે॒ધયા᳚ સ્પૃણોતુ । અ॒મૃત॑સ્ય દેવ॒ ધાર॑ણો ભૂયાસમ્ ॥
શરી॑ર-મ્મે॒ વિચ॑ર્ષણમ્ । જિ॒હ્વા મે॒ મધુ॑મત્તમા । કર્ણા᳚ભ્યા॒-મ્ભૂરિ॒ વિશ્રુ॑વમ્ । બ્રહ્મ॑ણઃ કો॒શો॑-ઽસિ મે॒ધયા ઽપિ॑હિતઃ । શ્રુ॒ત-મ્મે॑ ગોપાય ॥ આ॒વહ॑ન્તી વિતન્વા॒ના ॥ 7 ॥
અનુવાકં 4
ય શ્છન્દ॑સા-મૃષ॒ભો વિ॒શ્વરૂ॑પઃ । છન્દો॒ભ્યો-ઽદ્ધ્ય॒મૃતા᳚-થ્સમ્બ॒ભૂવ॑ । સ મેન્દ્રો॑ મે॒ધયા᳚ સ્પૃણોતુ । અ॒મૃત॑સ્ય દેવ॒ ધાર॑ણો ભૂયાસમ્ ॥
શરી॑ર-મ્મે॒ વિચ॑ર્ષણમ્ । જિ॒હ્વા મે॒ મધુ॑મત્તમા । કર્ણા᳚ભ્યા॒-મ્ભૂરિ॒ વિશ્રુ॑વમ્ । બ્રહ્મ॑ણઃ કો॒શો॑-ઽસિ મે॒ધયા ઽપિ॑હિતઃ । શ્રુ॒ત-મ્મે॑ ગોપાય ॥ આ॒વહ॑ન્તી વિતન્વા॒ના ॥ 7 ॥
કુ॒ર્વા॒ણા ચીર॑-મા॒ત્મનઃ॑ । વાસાગ્ં॑સિ॒ મમ॒ ગાવ॑શ્ચ । અ॒ન્ન॒પા॒ને ચ॑ સર્વ॒દા । તતો॑ મે॒ શ્રિય॒-માવ॑હ । લો॒મ॒શા-મ્પ॒શુભિઃ॑ સ॒હ સ્વાહા᳚ ॥ આમા॑યન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ ।
વિમા॑-ઽઽયન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ । પ્રમા॑-ઽઽયન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ । દમા॑યન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ । શમા॑યન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 8 ॥
વિમા॑-ઽઽયન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ । પ્રમા॑-ઽઽયન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ । દમા॑યન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ । શમા॑યન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 8 ॥
યશો॒ જને॑-ઽસાનિ॒ સ્વાહા᳚ । શ્રેયા॒ન્॒. વસ્ય॑સો-ઽસાનિ॒ સ્વાહા᳚ ॥ ત-ન્ત્વા॑ ભગ॒ પ્રવિ॑શાનિ॒ સ્વાહા᳚ । સ મા॑ ભગ॒ પ્રવિ॑શ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્મિ᳚ન-થ્સ॒હસ્ર॑ શાખે । નિભ॑ગા॒હ-ન્ત્વયિ॑ મૃજે॒ સ્વાહા᳚ ॥ યથા-ઽઽપઃ॒ પ્રવ॑તા॒-ઽઽયન્તિ॑ । યથા॒ માસા॑ અહર્જ॒રમ્ ।
એ॒વ-મ્મા-મ્બ્ર॑હ્મચા॒રિણઃ॑ ।
ધાત॒રાય॑ન્તુ સ॒ર્વત॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥
પ્ર॒તિ॒વે॒શો॑-ઽસિ॒ પ્ર મા॑ ભાહિ॒ પ્ર મા॑ પદ્યસ્વ ॥ 9 ॥
એ॒વ-મ્મા-મ્બ્ર॑હ્મચા॒રિણઃ॑ ।
ધાત॒રાય॑ન્તુ સ॒ર્વત॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥
પ્ર॒તિ॒વે॒શો॑-ઽસિ॒ પ્ર મા॑ ભાહિ॒ પ્ર મા॑ પદ્યસ્વ ॥ 9 ॥
(વિ॒ત॒ન્વા॒ના - શમા॑યન્તુ બ્રહ્મચા॒રિણ॒-સ્સ્વાહા॒-ધાત॒રાય॑ન્તુ સ॒ર્વત॒-સ્સ્વાહૈક॑-ઞ્ચ) (અ. 4)
અનુવાકં 5
ભૂ-ર્ભુવ॒-સ્સુવ॒-રિતિ॒ વા એ॒તા સ્તિ॒સ્રો વ્યાહૃ॑તયઃ ॥
તાસા॑મુહસ્મૈ॒ તા-ઞ્ચ॑તુ॒ર્થીમ્ । માહા॑ચમસ્યઃ॒ પ્રવે॑દયતે । મહ॒ ઇતિ॑ ॥ ત-દ્બ્રહ્મ॑ । સ આ॒ત્મા । અઙ્ગા᳚ન્ય॒ન્યા દે॒વતાઃ᳚ ॥ ભૂરિતિ॒ વા અ॒યં-લોઁ॒કઃ । ભુવ॒ ઇત્ય॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ । સુવ॒-રિત્ય॒સૌ લો॒કઃ ॥ 10 ॥
અનુવાકં 5
ભૂ-ર્ભુવ॒-સ્સુવ॒-રિતિ॒ વા એ॒તા સ્તિ॒સ્રો વ્યાહૃ॑તયઃ ॥
તાસા॑મુહસ્મૈ॒ તા-ઞ્ચ॑તુ॒ર્થીમ્ । માહા॑ચમસ્યઃ॒ પ્રવે॑દયતે । મહ॒ ઇતિ॑ ॥ ત-દ્બ્રહ્મ॑ । સ આ॒ત્મા । અઙ્ગા᳚ન્ય॒ન્યા દે॒વતાઃ᳚ ॥ ભૂરિતિ॒ વા અ॒યં-લોઁ॒કઃ । ભુવ॒ ઇત્ય॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ । સુવ॒-રિત્ય॒સૌ લો॒કઃ ॥ 10 ॥
મહ॒ ઇત્યા॑દિ॒ત્યઃ । આ॒દિ॒ત્યેન॒ વાવ સર્વે॑ લો॒કા મહી॑યન્તે ॥ ભૂરિતિ॒ વા અ॒ગ્નિઃ । ભુવ॒ ઇતિ॑ વા॒યુઃ । સુવ॒રિત્યા॑દિ॒ત્યઃ । મહ॒ ઇતિ॑ ચ॒ન્દ્રમાઃ᳚ । ચ॒ન્દ્રમ॑સા॒ વાવ સર્વા॑ણિ॒ જ્યોતીગ્ં॑ષિ॒ મહી॑યન્તે ॥ ભૂ-રિતિ॒ વા ઋચઃ॑ । ભુવ॒ ઇતિ॒ સામા॑નિ ।
સુવ॒ રિતિ॒ યજૂગ્ં॑ષિ ॥ 11 ॥
સુવ॒ રિતિ॒ યજૂગ્ં॑ષિ ॥ 11 ॥
મહ॒ ઇતિ॒ બ્રહ્મ॑ । બ્રહ્મ॑ણા॒ વાવ સર્વે॑ વે॒દા મહી॑યન્તે ॥ ભૂરિતિ॒ વૈ પ્રા॒ણઃ । ભુવ॒ ઇત્ય॑પા॒નઃ । સુવ॒રિતિ॑ વ્યા॒નઃ । મહ॒ ઇત્યન્ન᳚મ્ । અન્ને॑ન॒ વાવ સર્વે᳚ પ્રા॒ણા મહી॑યન્તે ॥ તા વા એ॒તા-શ્ચત॑સ્ર શ્ચતુ॒ર્ધા । ચત॑સ્ર-શ્ચતસ્રો॒ વ્યાહૃ॑તયઃ । તા યો વેદ॑ ।
સ વે॑દ॒ બ્રહ્મ॑ । સર્વે᳚-ઽસ્મૈ દે॒વા બ॒લિમાવ॑હન્તિ ॥ 12 ॥
સ વે॑દ॒ બ્રહ્મ॑ । સર્વે᳚-ઽસ્મૈ દે॒વા બ॒લિમાવ॑હન્તિ ॥ 12 ॥
(અ॒સૌ લો॒કો - યજૂગ્ં॑ષિ॒ - વેદ॒ દ્વે ચ॑) (અ. 5)
અનુવાકં 6
સ ય એ॒ષો᳚-ઽન્તર્-હૃ॑દય આકા॒શઃ । તસ્મિ॑ન્ન॒ય-મ્પુરુ॑ષો મનો॒મયઃ॑ । અમૃ॑તો હિર॒ણ્મયઃ॑ ॥ અન્ત॑રેણ॒ તાલુ॑કે । ય એ॒ષ સ્તન॑ ઇવાવ॒લમ્બ॑તે ।
સે᳚ન્દ્ર યો॒નિઃ । યત્રા॒સૌ કે॑શા॒ન્તો વિ॒વર્ત॑તે । વ્ય॒પોહ્ય॑ શીર્ષકપા॒લે ॥ ભૂરિત્ય॒ગ્નૌ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । ભુવ॒ ઇતિ॑ વા॒યૌ ॥ 13 ॥
અનુવાકં 6
સ ય એ॒ષો᳚-ઽન્તર્-હૃ॑દય આકા॒શઃ । તસ્મિ॑ન્ન॒ય-મ્પુરુ॑ષો મનો॒મયઃ॑ । અમૃ॑તો હિર॒ણ્મયઃ॑ ॥ અન્ત॑રેણ॒ તાલુ॑કે । ય એ॒ષ સ્તન॑ ઇવાવ॒લમ્બ॑તે ।
સે᳚ન્દ્ર યો॒નિઃ । યત્રા॒સૌ કે॑શા॒ન્તો વિ॒વર્ત॑તે । વ્ય॒પોહ્ય॑ શીર્ષકપા॒લે ॥ ભૂરિત્ય॒ગ્નૌ પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । ભુવ॒ ઇતિ॑ વા॒યૌ ॥ 13 ॥
સુવ॒રિત્યા॑દિ॒ત્યે । મહ॒ ઇતિ॒ બ્રહ્મ॑ણિ । આ॒પ્નોતિ॒ સ્વારા᳚જ્યમ્ । આ॒પ્નોતિ॒ મન॑સ॒સ્પતિ᳚મ્ । વાક્પ॑તિ॒ શ્ચક્ષુ॑ષ્પતિઃ । શ્રોત્ર॑પતિ ર્વિ॒જ્ઞાન॑પતિઃ ।
એ॒ત-ત્તતો॑ ભવતિ । આ॒કા॒શ શ॑રીર॒-મ્બ્રહ્મ॑ ।
સ॒ત્યાત્મ॑ પ્રા॒ણારા॑મ॒-મ્મન॑ આનન્દમ્ । શાન્તિ॑ સમૃદ્ધ-મ॒મૃત᳚મ્ ॥
ઇતિ॑ પ્રાચીન યો॒ગ્યોપા᳚સ્વ ॥ 14 ॥
એ॒ત-ત્તતો॑ ભવતિ । આ॒કા॒શ શ॑રીર॒-મ્બ્રહ્મ॑ ।
સ॒ત્યાત્મ॑ પ્રા॒ણારા॑મ॒-મ્મન॑ આનન્દમ્ । શાન્તિ॑ સમૃદ્ધ-મ॒મૃત᳚મ્ ॥
ઇતિ॑ પ્રાચીન યો॒ગ્યોપા᳚સ્વ ॥ 14 ॥
(વા॒યા-વ॒મૃત॒ મેક॑-ઞ્ચ) (અ. 6)
અનુવાકં 7
પૃ॒થિ॒વ્ય॑ન્તરિ॑ક્ષ॒-ન્દ્યૌ-ર્દિશો॑-ઽવાન્તરદિ॒શાઃ । અ॒ગ્નિ-ર્વા॒યુ-રા॑દિ॒ત્ય-શ્ચ॒ન્દ્રમા॒ નક્ષ॑ત્રાણિ ।
આપ॒ ઓષ॑ધયો॒ વન॒સ્પત॑ય આકા॒શ આ॒ત્મા । ઇત્ય॑ધિભૂ॒તમ્ ॥ અથાદ્ધ્યા॒ત્મમ્ । પ્રા॒ણો વ્યા॒નો॑-ઽપા॒ન ઉ॑દા॒ન-સ્સ॑મા॒નઃ । ચક્ષુ॒-શ્શ્રોત્ર॒-મ્મનો॒ વા-ક્ત્વક્ ।
ચર્મ॑ મા॒ગ્ં॒ સગ્ગ્સ્નાવાસ્થિ॑ મ॒જ્જા ॥
એ॒ત દ॑ધિવિ॒ધાય॒ર્॒ષિ॒ રવો॑ચત્ ।
પાઙ્ક્તં॒-વાઁ ઇ॒દગ્ં સર્વ᳚મ્ ।
પાઙ્ક્ત॑નૈ॒વ પાઙ્ક્તગ્ગ્॑ સ્પૃણો॒તીતિ॑ ॥ 15 ॥
અનુવાકં 7
પૃ॒થિ॒વ્ય॑ન્તરિ॑ક્ષ॒-ન્દ્યૌ-ર્દિશો॑-ઽવાન્તરદિ॒શાઃ । અ॒ગ્નિ-ર્વા॒યુ-રા॑દિ॒ત્ય-શ્ચ॒ન્દ્રમા॒ નક્ષ॑ત્રાણિ ।
આપ॒ ઓષ॑ધયો॒ વન॒સ્પત॑ય આકા॒શ આ॒ત્મા । ઇત્ય॑ધિભૂ॒તમ્ ॥ અથાદ્ધ્યા॒ત્મમ્ । પ્રા॒ણો વ્યા॒નો॑-ઽપા॒ન ઉ॑દા॒ન-સ્સ॑મા॒નઃ । ચક્ષુ॒-શ્શ્રોત્ર॒-મ્મનો॒ વા-ક્ત્વક્ ।
ચર્મ॑ મા॒ગ્ં॒ સગ્ગ્સ્નાવાસ્થિ॑ મ॒જ્જા ॥
એ॒ત દ॑ધિવિ॒ધાય॒ર્॒ષિ॒ રવો॑ચત્ ।
પાઙ્ક્તં॒-વાઁ ઇ॒દગ્ં સર્વ᳚મ્ ।
પાઙ્ક્ત॑નૈ॒વ પાઙ્ક્તગ્ગ્॑ સ્પૃણો॒તીતિ॑ ॥ 15 ॥
(સર્વ॒મેક॑-ઞ્ચ) (અ. 7)
અનુવાકં 8
ઓ-મિતિ॒ બ્રહ્મ॑ ॥ ઓ-મિતી॒દગ્ં સર્વ᳚મ્ ॥
ઓમિત્યે॒ત-દ॑નુકૃતિ હસ્મ॒ વા અ॒પ્યો શ્રા॑વ॒યેત્યા-શ્રા॑વયન્તિ । ઓ-મિતિ॒ સામા॑નિ ગાયન્તિ । ઓગ્ં શોમિતિ॑ શ॒સ્ત્રાણિ॑ શગ્ંસન્તિ । ઓમિત્ય॑દ્ધ્વ॒ર્યુઃ પ્ર॑તિગ॒ર-મ્પ્રતિ॑ગૃણાતિ । ઓમિતિ॒ બ્રહ્મા॒ પ્રસૌ॑તિ ।
ઓમિત્ય॑ગ્નિહો॒ત્ર-મનુ॑જાનાતિ । ઓમિતિ॑ બ્રાહ્મ॒ણઃ પ્ર॑વ॒ક્ષ્યન્ના॑હ॒ બ્રહ્મોપા᳚પ્નવા॒નીતિ॑ ।
બ્રહ્મૈ॒વો-પા᳚પ્નોતિ ॥ 16 ॥
અનુવાકં 8
ઓ-મિતિ॒ બ્રહ્મ॑ ॥ ઓ-મિતી॒દગ્ં સર્વ᳚મ્ ॥
ઓમિત્યે॒ત-દ॑નુકૃતિ હસ્મ॒ વા અ॒પ્યો શ્રા॑વ॒યેત્યા-શ્રા॑વયન્તિ । ઓ-મિતિ॒ સામા॑નિ ગાયન્તિ । ઓગ્ં શોમિતિ॑ શ॒સ્ત્રાણિ॑ શગ્ંસન્તિ । ઓમિત્ય॑દ્ધ્વ॒ર્યુઃ પ્ર॑તિગ॒ર-મ્પ્રતિ॑ગૃણાતિ । ઓમિતિ॒ બ્રહ્મા॒ પ્રસૌ॑તિ ।
ઓમિત્ય॑ગ્નિહો॒ત્ર-મનુ॑જાનાતિ । ઓમિતિ॑ બ્રાહ્મ॒ણઃ પ્ર॑વ॒ક્ષ્યન્ના॑હ॒ બ્રહ્મોપા᳚પ્નવા॒નીતિ॑ ।
બ્રહ્મૈ॒વો-પા᳚પ્નોતિ ॥ 16 ॥
(ઓ-ન્દશ॑) (અ. 8)
અનુવાકં 9
ઋત-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
સત્ય-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
તપશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
દમશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
શમશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
અગ્નયશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
અગ્નિહોત્ર-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
અતિથયશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
માનુષ-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
પ્રજા ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
પ્રજનશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
પ્રજાતિશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ॥
સત્યમિતિ સત્યવચા॑ રાથી॒ તરઃ ।
તપ ઇતિ તપોનિત્યઃ પૌ॑રુશિ॒ષ્ટિઃ ।
સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવચને એવેતિ નાકો॑ મૌદ્ગ॒લ્યઃ ।
તદ્ધિ તપ॑સ્તદ્ધિ॒ તપઃ ॥ 17 ॥
અનુવાકં 9
ઋત-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
સત્ય-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
તપશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
દમશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
શમશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
અગ્નયશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
અગ્નિહોત્ર-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
અતિથયશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
માનુષ-ઞ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
પ્રજા ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
પ્રજનશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ।
પ્રજાતિશ્ચ સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવ॑ચને॒ ચ ॥
સત્યમિતિ સત્યવચા॑ રાથી॒ તરઃ ।
તપ ઇતિ તપોનિત્યઃ પૌ॑રુશિ॒ષ્ટિઃ ।
સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવચને એવેતિ નાકો॑ મૌદ્ગ॒લ્યઃ ।
તદ્ધિ તપ॑સ્તદ્ધિ॒ તપઃ ॥ 17 ॥
(પ્રજા ચ સ્વાદ્ધ્યાયપ્રવ॑ચને॒ ચ ષટ્ચ॑) (અ. 9)
અનુવાકં 10
અ॒હં-વૃઁ॒ક્ષસ્ય॒ રેરિ॑વા ।
કી॒ર્તિઃ પૃ॒ષ્ઠ-ઙ્ગિ॒રેરિ॑વ ।
ઊ॒ર્ધ્વ પ॑વિત્રો વા॒જિની॑વ સ્વ॒મૃત॑મસ્મિ । દ્રવિ॑ણ॒ગ્ં॒ સવ॑ર્ચસમ્ । સુમેધા અ॑મૃતો॒ક્ષિતઃ । ઇતિ ત્રિશઙ્કો-ર્વેદા॑નુવ॒ચનમ્ ॥ 18 ॥
અનુવાકં 10
અ॒હં-વૃઁ॒ક્ષસ્ય॒ રેરિ॑વા ।
કી॒ર્તિઃ પૃ॒ષ્ઠ-ઙ્ગિ॒રેરિ॑વ ।
ઊ॒ર્ધ્વ પ॑વિત્રો વા॒જિની॑વ સ્વ॒મૃત॑મસ્મિ । દ્રવિ॑ણ॒ગ્ં॒ સવ॑ર્ચસમ્ । સુમેધા અ॑મૃતો॒ક્ષિતઃ । ઇતિ ત્રિશઙ્કો-ર્વેદા॑નુવ॒ચનમ્ ॥ 18 ॥
(અ॒હગ્ં ષટ્) (અ. 10)
અનુવાકં 11
વેદમનૂચ્યા- ઽચાર્યોન્તેવાસિન-મ॑નુશા॒સ્તિ ॥
સત્યં॒-વઁદ । ધર્મ॒-ઞ્ચર ॥ સ્વાદ્ધ્યાયા᳚ન્મા પ્ર॒મદઃ । આચાર્યાય પ્રિય-ન્ધનમાહૃત્ય પ્રજાતન્તુ-મ્મા વ્ય॑વચ્છે॒થ્સીઃ । સત્યાન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ । ધર્માન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ । કુશલાન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ ।
ભૂત્યૈ ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ । સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવચનાભ્યા-ન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ ॥ 19 ॥
અનુવાકં 11
વેદમનૂચ્યા- ઽચાર્યોન્તેવાસિન-મ॑નુશા॒સ્તિ ॥
સત્યં॒-વઁદ । ધર્મ॒-ઞ્ચર ॥ સ્વાદ્ધ્યાયા᳚ન્મા પ્ર॒મદઃ । આચાર્યાય પ્રિય-ન્ધનમાહૃત્ય પ્રજાતન્તુ-મ્મા વ્ય॑વચ્છે॒થ્સીઃ । સત્યાન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ । ધર્માન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ । કુશલાન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ ।
ભૂત્યૈ ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ । સ્વાદ્ધ્યાય પ્રવચનાભ્યા-ન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ ॥ 19 ॥
દેવપિતૃકાર્યાભ્યા-ન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ ॥
માતૃ॑દેવો॒ ભવ । પિતૃ॑દેવો॒ ભવ ।
આચાર્ય॑ દેવો॒ ભવ । અતિથિ॑દેવો॒ ભવ ॥
યાન્યનવદ્યાનિ॑ કર્મા॒ણિ । તાનિ સેવિ॑તવ્યા॒નિ ।
નો ઇ॑તરા॒ણિ ॥ યાન્યસ્માકગ્ં સુચ॑રિતા॒નિ । તાનિ ત્વયો॑પાસ્યા॒નિ ॥ 20 ॥
માતૃ॑દેવો॒ ભવ । પિતૃ॑દેવો॒ ભવ ।
આચાર્ય॑ દેવો॒ ભવ । અતિથિ॑દેવો॒ ભવ ॥
યાન્યનવદ્યાનિ॑ કર્મા॒ણિ । તાનિ સેવિ॑તવ્યા॒નિ ।
નો ઇ॑તરા॒ણિ ॥ યાન્યસ્માકગ્ં સુચ॑રિતા॒નિ । તાનિ ત્વયો॑પાસ્યા॒નિ ॥ 20 ॥
નો ઇ॑તરા॒ણિ ॥ યે કે ચાસ્મ-ચ્છ્રેયાગ્ં॑સો બ્રા॒હ્મણાઃ । તેષા-ન્ત્વયા-ઽઽસને ન પ્રશ્વ॑સિત॒વ્યમ્ ॥ શ્રદ્ધ॑યા દે॒યમ્ । અશ્રદ્ધ॑યા-ઽદે॒યમ્ । શ્રિ॑યા દે॒યમ્ । હ્રિ॑યા દે॒યમ્ । ભિ॑યા દે॒યમ્ । સંવિઁ॑દા દે॒યમ્ ॥
અથ યદિ તે કર્મવિચિકિથ્સા વા વૃત્ત વિચિકિ॑થ્સા વા॒ સ્યાત્ ॥ 21 ॥
અથ યદિ તે કર્મવિચિકિથ્સા વા વૃત્ત વિચિકિ॑થ્સા વા॒ સ્યાત્ ॥ 21 ॥
યે તત્ર બ્રાહ્મણા᳚-સ્સમ્મ॒ર॒.શિનઃ । યુક્તા॑ આયુ॒ક્તાઃ ।
અલૂક્ષા॑ ધર્મ॑કામા॒-સ્સ્યુઃ । યથા તે॑ તત્ર॑ વર્તે॒રન્ન્ । તથા તત્ર॑ વર્તે॒થાઃ ॥ અથાભ્યા᳚ખ્યાતે॒ષુ । યે તત્ર બ્રાહ્મણા᳚-સ્સમ્મ॒ર્॒શિનઃ । યુક્તા॑ આયુ॒ક્તાઃ ।
અલૂક્ષા॑ ધર્મ॑ કામા॒-સ્સ્યુઃ । યથા તે॑ તેષુ॑ વર્તે॒રન્ન્ ॥ 22 ॥
અલૂક્ષા॑ ધર્મ॑કામા॒-સ્સ્યુઃ । યથા તે॑ તત્ર॑ વર્તે॒રન્ન્ । તથા તત્ર॑ વર્તે॒થાઃ ॥ અથાભ્યા᳚ખ્યાતે॒ષુ । યે તત્ર બ્રાહ્મણા᳚-સ્સમ્મ॒ર્॒શિનઃ । યુક્તા॑ આયુ॒ક્તાઃ ।
અલૂક્ષા॑ ધર્મ॑ કામા॒-સ્સ્યુઃ । યથા તે॑ તેષુ॑ વર્તે॒રન્ન્ ॥ 22 ॥
તથા તેષુ॑ વર્તે॒થાઃ ॥ એષ॑ આદે॒શઃ ।
એષ ઉ॑પદે॒શઃ । એષા વે॑દોપ॒નિષત્ । એતદ॑નુશા॒સનમ્ । એવ મુપા॑સિત॒વ્યમ્ । એવ મુચૈત॑દુપા॒સ્યમ્ ॥ 23 ॥
એષ ઉ॑પદે॒શઃ । એષા વે॑દોપ॒નિષત્ । એતદ॑નુશા॒સનમ્ । એવ મુપા॑સિત॒વ્યમ્ । એવ મુચૈત॑દુપા॒સ્યમ્ ॥ 23 ॥
(સ્વાદ્ધ્યાયપ્રવચનાભ્યા-ન્ન પ્રમ॑દિત॒વ્યમ્ - તાનિત્વયો॑પાસ્યા॒નિ - સ્યાત્ - તેષુ॑ વર્તે॒રન્થ્ - +સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 11)
અનુવાકં 12
શન્નો॑ મિ॒ત્ર-શ્શં-વઁરુ॑ણઃ । શન્નો॑ ભવત્વર્ય॒મા ।
શન્ન॒ ઇન્દ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । શન્નો॒ વિષ્ણુ॑ રુરુક્ર॒મઃ । નમો॒ બ્રહ્મ॑ણે । નમ॑સ્તે વાયો ।
ત્વમે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મા॑સિ ।
ત્વામે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મા વા॑દિષમ્ ।
ઋ॒તમ॑વાદિષમ્ । સ॒ત્યમ॑વાદિષમ્ । તન્મામા॑વીત્ । તદ્વ॒ક્તાર॑માવીત્ । આવી॒ન્મામ્ ।
આવી᳚દ્વ॒ક્તાર᳚મ્ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 24 ॥
(સ॒ત્યમ॑વાદિષ॒-મ્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 12)
॥
અનુવાકં 12
શન્નો॑ મિ॒ત્ર-શ્શં-વઁરુ॑ણઃ । શન્નો॑ ભવત્વર્ય॒મા ।
શન્ન॒ ઇન્દ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । શન્નો॒ વિષ્ણુ॑ રુરુક્ર॒મઃ । નમો॒ બ્રહ્મ॑ણે । નમ॑સ્તે વાયો ।
ત્વમે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મા॑સિ ।
ત્વામે॒વ પ્ર॒ત્યક્ષ॒-મ્બ્રહ્મા વા॑દિષમ્ ।
ઋ॒તમ॑વાદિષમ્ । સ॒ત્યમ॑વાદિષમ્ । તન્મામા॑વીત્ । તદ્વ॒ક્તાર॑માવીત્ । આવી॒ન્મામ્ ।
આવી᳚દ્વ॒ક્તાર᳚મ્ ॥ ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ 24 ॥
(સ॒ત્યમ॑વાદિષ॒-મ્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 12)
॥
ઇતિ શીક્ષાવલ્લી સમાપ્તા ॥
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે સપ્તમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥