Brahman (The Supreme Absolute)

7 - శీక్షావల్లీ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ ఆరణ్యక పాఠః - శీక్షాం వ్యాఖ్యాస్యామః

(Shiksha Valli in Telugu)

From Taittiriya Upanishad, Krishna Yajurveda

Shiksha Valli is the first chapter of the Taittiriya Upanishad, nestled within the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It begins with the iconic Shanti Mantra, invoking cosmic deities for peace and harmony. This profound text explores the science of phonetics, the nature of Brahman, and the ethical conduct expected of a student. It serves as a foundational guide for seekers, emphasizing the unity of all existence. Chanting these verses helps in cleansing the intellect, fostering mental clarity, and establishing a deep, meditative connection with the eternal, omnipresent Divine Absolute.

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే సప్తమః ప్రపాఠకః - శీక్షావల్లీ
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అనువాకం 1
శన్నో॑ మి॒త్ర-శ్శం-వఁరు॑ణః । శన్నో॑ భవత్వర్య॒మా । శన్న॒ ఇన్ద్రో॒ బృహ॒స్పతిః॑ । శన్నో॒ విష్ణు॑-రురుక్ర॒మః । నమో॒ బ్రహ్మ॑ణే । నమ॑స్తే వాయో । త్వమే॒వ ప్ర॒త్యక్ష॒-మ్బ్రహ్మా॑సి । త్వమే॒వ ప్ర॒త్యక్ష॒-మ్బ్రహ్మ॑ వదిష్యామి । ఋ॒తం-వఁ॑దిష్యామి । స॒త్యం-వఁ॑దిష్యామి । తన్మామ॑వతు । తద్వ॒క్తార॑మవతు । అవ॑తు॒ మామ్ । అవ॑తు వ॒క్తార᳚మ్ ॥ ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 1 ॥
(స॒త్త్యమ్ ఁవ॑దిష్యామి॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 1)
అనువాకం 2
శీక్షాం-వ్యాఁ᳚ఖ్యాస్యా॒మః । వర్ణ॒-స్స్వరః ।
మాత్రా॒ బలమ్ । సామ॑ సన్తా॒నః ।
ఇత్యుక్త-శ్శీ᳚క్షాద్ధ్యా॒యః ॥ 2 ॥
(శీక్షా-మ్పఞ్చ॑) (అ. 2)
అనువాకం 3
స॒హ నౌ॒ యశః । స॒హ నౌ బ్ర॑హ్మవ॒ర్చసమ్ ॥
అథాత-స్సగ్ంహితాయా ఉపనిషదం-వ్యాఁ᳚ఖ్యాస్యా॒మః । పఞ్చస్వధి-క॑రణే॒షు । అధిలోకమధి-జ్యౌతిష-మధివిద్య-మధిప్రజ॑-మద్ధ్యా॒త్మమ్ । తా మహాసగ్ంహితా ఇ॑త్యాచ॒క్షతే ॥ అథా॑ధి లో॒కమ్ । పృథివీ పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । ద్యౌరుత్త॑రరూ॒పమ్ । ఆకా॑శ-స్స॒న్ధిః ॥ 3 ॥
వాయుః॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధి లో॒కమ్ ॥
అథా॑ధి జ్యౌ॒తిషమ్ । అగ్నిః పూ᳚ర్వ రూ॒పమ్ । ఆదిత్య ఉత్త॑రరూ॒పమ్ । ఆ॑ప-స్స॒న్ధిః । వైద్యుతః॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధి జ్యౌ॒తిషమ్ ॥ అథా॑ధి వి॒ద్యమ్ । ఆచార్యః పూ᳚ర్వ రూ॒పమ్ ॥ 4 ॥
అన్తేవాస్యుత్త॑రరూ॒పమ్ । వి॑ద్యా స॒న్ధిః ।
ప్రవచనగ్ం॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధి వి॒ద్యమ్ ॥
అథాధి॒ప్రజమ్ । మాతా పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । పితోత్త॑రరూ॒పమ్ । ప్ర॑జా స॒న్ధిః । ప్రజననగ్ం॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్యధి॒ప్రజమ్ ॥ 5 ॥
అథాద్ధ్యా॒త్మమ్ । అధరాహనుః పూ᳚ర్వ రూ॒పమ్ । ఉత్తరాహను-రుత్త॑రరూ॒పమ్ । వా-ఖ్స॒న్ధిః । జిహ్వా॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్యద్ధ్యా॒త్మమ్ ॥ ఇతీ మామ॑హా స॒గ్ం॒హితాః ॥ య ఏవమేతా మహాసగ్ంహితా వ్యాఖ్యా॑తా వే॒ద । సన్ధీయతే ప్రజ॑యా ప॒శుభిః । బ్రహ్మవర్చ-సేనాన్నాద్యేన సువర్గ్యేణ॑ (సువర్గేణ॑) లోకే॒న ॥ 6 ॥
(స॒న్ధి - రాచార్యః పూ᳚ర్వరూ॒ప - మిత్యధి॒ప్రజమ్ - ఁలో॑కే॒న) (అ. 3)
అనువాకం 4
య శ్ఛన్ద॑సా-మృష॒భో వి॒శ్వరూ॑పః । ఛన్దో॒భ్యో-ఽద్ధ్య॒మృతా᳚-థ్సమ్బ॒భూవ॑ । స మేన్ద్రో॑ మే॒ధయా᳚ స్పృణోతు । అ॒మృత॑స్య దేవ॒ ధార॑ణో భూయాసమ్ ॥
శరీ॑ర-మ్మే॒ విచ॑ర్​షణమ్ । జి॒హ్వా మే॒ మధు॑మత్తమా । కర్ణా᳚భ్యా॒-మ్భూరి॒ విశ్రు॑వమ్ । బ్రహ్మ॑ణః కో॒శో॑-ఽసి మే॒ధయా ఽపి॑హితః । శ్రు॒త-మ్మే॑ గోపాయ ॥ ఆ॒వహ॑న్తీ వితన్వా॒నా ॥ 7 ॥
కు॒ర్వా॒ణా చీర॑-మా॒త్మనః॑ । వాసాగ్ం॑సి॒ మమ॒ గావ॑శ్చ । అ॒న్న॒పా॒నే చ॑ సర్వ॒దా । తతో॑ మే॒ శ్రియ॒-మావ॑హ । లో॒మ॒శా-మ్ప॒శుభిః॑ స॒హ స్వాహా᳚ ॥ ఆమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ ।
విమా॑-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ । ప్రమా॑-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ । దమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ । శమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ ॥ 8 ॥
యశో॒ జనే॑-ఽసాని॒ స్వాహా᳚ । శ్రేయా॒న్॒. వస్య॑సో-ఽసాని॒ స్వాహా᳚ ॥ త-న్త్వా॑ భగ॒ ప్రవి॑శాని॒ స్వాహా᳚ । స మా॑ భగ॒ ప్రవి॑శ॒ స్వాహా᳚ । తస్మి᳚న-థ్స॒హస్ర॑ శాఖే । నిభ॑గా॒హ-న్త్వయి॑ మృజే॒ స్వాహా᳚ ॥ యథా-ఽఽపః॒ ప్రవ॑తా॒-ఽఽయన్తి॑ । యథా॒ మాసా॑ అహర్జ॒రమ్ ।
ఏ॒వ-మ్మా-మ్బ్ర॑హ్మచా॒రిణః॑ ।
ధాత॒రాయ॑న్తు స॒ర్వత॒-స్స్వాహా᳚ ॥
ప్ర॒తి॒వే॒శో॑-ఽసి॒ ప్ర మా॑ భాహి॒ ప్ర మా॑ పద్యస్వ ॥ 9 ॥
(వి॒త॒న్వా॒నా - శమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా॒-ధాత॒రాయ॑న్తు స॒ర్వత॒-స్స్వాహైక॑-ఞ్చ) (అ. 4)
అనువాకం 5
భూ-ర్భువ॒-స్సువ॒-రితి॒ వా ఏ॒తా స్తి॒స్రో వ్యాహృ॑తయః ॥
తాసా॑ముహస్మై॒ తా-ఞ్చ॑తు॒ర్థీమ్ । మాహా॑చమస్యః॒ ప్రవే॑దయతే । మహ॒ ఇతి॑ ॥ త-ద్బ్రహ్మ॑ । స ఆ॒త్మా । అఙ్గా᳚న్య॒న్యా దే॒వతాః᳚ ॥ భూరితి॒ వా అ॒యం-లోఁ॒కః । భువ॒ ఇత్య॒న్తరి॑క్షమ్ । సువ॒-రిత్య॒సౌ లో॒కః ॥ 10 ॥
మహ॒ ఇత్యా॑ది॒త్యః । ఆ॒ది॒త్యేన॒ వావ సర్వే॑ లో॒కా మహీ॑యన్తే ॥ భూరితి॒ వా అ॒గ్నిః । భువ॒ ఇతి॑ వా॒యుః । సువ॒రిత్యా॑ది॒త్యః । మహ॒ ఇతి॑ చ॒న్ద్రమాః᳚ । చ॒న్ద్రమ॑సా॒ వావ సర్వా॑ణి॒ జ్యోతీగ్ం॑షి॒ మహీ॑యన్తే ॥ భూ-రితి॒ వా ఋచః॑ । భువ॒ ఇతి॒ సామా॑ని ।
సువ॒ రితి॒ యజూగ్ం॑షి ॥ 11 ॥
మహ॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ । బ్రహ్మ॑ణా॒ వావ సర్వే॑ వే॒దా మహీ॑యన్తే ॥ భూరితి॒ వై ప్రా॒ణః । భువ॒ ఇత్య॑పా॒నః । సువ॒రితి॑ వ్యా॒నః । మహ॒ ఇత్యన్న᳚మ్ । అన్నే॑న॒ వావ సర్వే᳚ ప్రా॒ణా మహీ॑యన్తే ॥ తా వా ఏ॒తా-శ్చత॑స్ర శ్చతు॒ర్ధా । చత॑స్ర-శ్చతస్రో॒ వ్యాహృ॑తయః । తా యో వేద॑ ।
స వే॑ద॒ బ్రహ్మ॑ । సర్వే᳚-ఽస్మై దే॒వా బ॒లిమావ॑హన్తి ॥ 12 ॥
(అ॒సౌ లో॒కో - యజూగ్ం॑షి॒ - వేద॒ ద్వే చ॑) (అ. 5)
అనువాకం 6
స య ఏ॒షో᳚-ఽన్తర్-హృ॑దయ ఆకా॒శః । తస్మి॑న్న॒య-మ్పురు॑షో మనో॒మయః॑ । అమృ॑తో హిర॒ణ్మయః॑ ॥ అన్త॑రేణ॒ తాలు॑కే । య ఏ॒ష స్తన॑ ఇవావ॒లమ్బ॑తే ।
సే᳚న్ద్ర యో॒నిః । యత్రా॒సౌ కే॑శా॒న్తో వి॒వర్త॑తే । వ్య॒పోహ్య॑ శీర్​షకపా॒లే ॥ భూరిత్య॒గ్నౌ ప్రతి॑తిష్ఠతి । భువ॒ ఇతి॑ వా॒యౌ ॥ 13 ॥
సువ॒రిత్యా॑ది॒త్యే । మహ॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ణి । ఆ॒ప్నోతి॒ స్వారా᳚జ్యమ్ । ఆ॒ప్నోతి॒ మన॑స॒స్పతి᳚మ్ । వాక్ప॑తి॒ శ్చక్షు॑ష్పతిః । శ్రోత్ర॑పతి ర్వి॒జ్ఞాన॑పతిః ।
ఏ॒త-త్తతో॑ భవతి । ఆ॒కా॒శ శ॑రీర॒-మ్బ్రహ్మ॑ ।
స॒త్యాత్మ॑ ప్రా॒ణారా॑మ॒-మ్మన॑ ఆనన్దమ్ । శాన్తి॑ సమృద్ధ-మ॒మృత᳚మ్ ॥
ఇతి॑ ప్రాచీన యో॒గ్యోపా᳚స్వ ॥ 14 ॥
(వా॒యా-వ॒మృత॒ మేక॑-ఞ్చ) (అ. 6)
అనువాకం 7
పృ॒థి॒వ్య॑న్తరి॑క్ష॒-న్ద్యౌ-ర్దిశో॑-ఽవాన్తరది॒శాః । అ॒గ్ని-ర్వా॒యు-రా॑ది॒త్య-శ్చ॒న్ద్రమా॒ నక్ష॑త్రాణి ।
ఆప॒ ఓష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑య ఆకా॒శ ఆ॒త్మా । ఇత్య॑ధిభూ॒తమ్ ॥ అథాద్ధ్యా॒త్మమ్ । ప్రా॒ణో వ్యా॒నో॑-ఽపా॒న ఉ॑దా॒న-స్స॑మా॒నః । చక్షు॒-శ్శ్రోత్ర॒-మ్మనో॒ వా-క్త్వక్ ।
చర్మ॑ మా॒గ్ం॒ సగ్గ్​స్నావాస్థి॑ మ॒జ్జా ॥
ఏ॒త ద॑ధివి॒ధాయ॒ర్॒షి॒ రవో॑చత్ ।
పాఙ్క్తం॒-వాఁ ఇ॒దగ్ం సర్వ᳚మ్ ।
పాఙ్క్త॑నై॒వ పాఙ్క్తగ్గ్॑ స్పృణో॒తీతి॑ ॥ 15 ॥
(సర్వ॒మేక॑-ఞ్చ) (అ. 7)
అనువాకం 8
ఓ-మితి॒ బ్రహ్మ॑ ॥ ఓ-మితీ॒దగ్ం సర్వ᳚మ్ ॥
ఓమిత్యే॒త-ద॑నుకృతి హస్మ॒ వా అ॒ప్యో శ్రా॑వ॒యేత్యా-శ్రా॑వయన్తి । ఓ-మితి॒ సామా॑ని గాయన్తి । ఓగ్ం శోమితి॑ శ॒స్త్రాణి॑ శగ్ంసన్తి । ఓమిత్య॑ద్ధ్వ॒ర్యుః ప్ర॑తిగ॒ర-మ్ప్రతి॑గృణాతి । ఓమితి॒ బ్రహ్మా॒ ప్రసౌ॑తి ।
ఓమిత్య॑గ్నిహో॒త్ర-మను॑జానాతి । ఓమితి॑ బ్రాహ్మ॒ణః ప్ర॑వ॒క్ష్యన్నా॑హ॒ బ్రహ్మోపా᳚ప్నవా॒నీతి॑ ।
బ్రహ్మై॒వో-పా᳚ప్నోతి ॥ 16 ॥
(ఓ-న్దశ॑) (అ. 8)
అనువాకం 9
ఋత-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
సత్య-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
తపశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
దమశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
శమశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
అగ్నయశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
అగ్నిహోత్ర-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
అతిథయశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
మానుష-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
ప్రజా చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
ప్రజనశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
ప్రజాతిశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ॥
సత్యమితి సత్యవచా॑ రాథీ॒ తరః ।
తప ఇతి తపోనిత్యః పౌ॑రుశి॒ష్టిః ।
స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే ఏవేతి నాకో॑ మౌద్గ॒ల్యః ।
తద్ధి తప॑స్తద్ధి॒ తపః ॥ 17 ॥
(ప్రజా చ స్వాద్ధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ షట్చ॑) (అ. 9)
అనువాకం 10
అ॒హం-వృఁ॒క్షస్య॒ రేరి॑వా ।
కీ॒ర్తిః పృ॒ష్ఠ-ఙ్గి॒రేరి॑వ ।
ఊ॒ర్ధ్వ ప॑విత్రో వా॒జినీ॑వ స్వ॒మృత॑మస్మి । ద్రవి॑ణ॒గ్ం॒ సవ॑ర్చసమ్ । సుమేధా అ॑మృతో॒క్షితః । ఇతి త్రిశఙ్కో-ర్వేదా॑నువ॒చనమ్ ॥ 18 ॥
(అ॒హగ్ం షట్) (అ. 10)
అనువాకం 11
వేదమనూచ్యా- ఽచార్యోన్తేవాసిన-మ॑నుశా॒స్తి ॥
సత్యం॒-వఁద । ధర్మ॒-ఞ్చర ॥ స్వాద్ధ్యాయా᳚న్మా ప్ర॒మదః । ఆచార్యాయ ప్రియ-న్ధనమాహృత్య ప్రజాతన్తు-మ్మా వ్య॑వచ్ఛే॒థ్సీః । సత్యాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । ధర్మాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । కుశలాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ।
భూత్యై న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ॥ 19 ॥
దేవపితృకార్యాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ॥
మాతృ॑దేవో॒ భవ । పితృ॑దేవో॒ భవ ।
ఆచార్య॑ దేవో॒ భవ । అతిథి॑దేవో॒ భవ ॥
యాన్యనవద్యాని॑ కర్మా॒ణి । తాని సేవి॑తవ్యా॒ని ।
నో ఇ॑తరా॒ణి ॥ యాన్యస్మాకగ్ం సుచ॑రితా॒ని । తాని త్వయో॑పాస్యా॒ని ॥ 20 ॥
నో ఇ॑తరా॒ణి ॥ యే కే చాస్మ-చ్ఛ్రేయాగ్ం॑సో బ్రా॒హ్మణాః । తేషా-న్త్వయా-ఽఽసనే న ప్రశ్వ॑సిత॒వ్యమ్ ॥ శ్రద్ధ॑యా దే॒యమ్ । అశ్రద్ధ॑యా-ఽదే॒యమ్ । శ్రి॑యా దే॒యమ్ । హ్రి॑యా దే॒యమ్ । భి॑యా దే॒యమ్ । సం​విఁ॑దా దే॒యమ్ ॥
అథ యది తే కర్మవిచికిథ్సా వా వృత్త విచికి॑థ్సా వా॒ స్యాత్ ॥ 21 ॥
యే తత్ర బ్రాహ్మణా᳚-స్సమ్మ॒ర॒.శినః । యుక్తా॑ ఆయు॒క్తాః ।
అలూక్షా॑ ధర్మ॑కామా॒-స్స్యుః । యథా తే॑ తత్ర॑ వర్తే॒రన్న్ । తథా తత్ర॑ వర్తే॒థాః ॥ అథాభ్యా᳚ఖ్యాతే॒షు । యే తత్ర బ్రాహ్మణా᳚-స్సమ్మ॒ర్॒శినః । యుక్తా॑ ఆయు॒క్తాః ।
అలూక్షా॑ ధర్మ॑ కామా॒-స్స్యుః । యథా తే॑ తేషు॑ వర్తే॒రన్న్ ॥ 22 ॥
తథా తేషు॑ వర్తే॒థాః ॥ ఏష॑ ఆదే॒శః ।
ఏష ఉ॑పదే॒శః । ఏషా వే॑దోప॒నిషత్ । ఏతద॑నుశా॒సనమ్ । ఏవ ముపా॑సిత॒వ్యమ్ । ఏవ ముచైత॑దుపా॒స్యమ్ ॥ 23 ॥
(స్వాద్ధ్యాయప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ - తానిత్వయో॑పాస్యా॒ని - స్యాత్ - తేషు॑ వర్తే॒రన్థ్ - +స॒ప్త చ॑) (అ. 11)
అనువాకం 12
శన్నో॑ మి॒త్ర-శ్శం-వఁరు॑ణః । శన్నో॑ భవత్వర్య॒మా ।
శన్న॒ ఇన్ద్రో॒ బృహ॒స్పతిః॑ । శన్నో॒ విష్ణు॑ రురుక్ర॒మః । నమో॒ బ్రహ్మ॑ణే । నమ॑స్తే వాయో ।
త్వమే॒వ ప్ర॒త్యక్ష॒-మ్బ్రహ్మా॑సి ।
త్వామే॒వ ప్ర॒త్యక్ష॒-మ్బ్రహ్మా వా॑దిషమ్ ।
ఋ॒తమ॑వాదిషమ్ । స॒త్యమ॑వాదిషమ్ । తన్మామా॑వీత్ । తద్వ॒క్తార॑మావీత్ । ఆవీ॒న్మామ్ ।
ఆవీ᳚ద్వ॒క్తార᳚మ్ ॥ ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 24 ॥
(స॒త్యమ॑వాదిష॒-మ్పఞ్చ॑ చ) (అ. 12)
ఇతి శీక్షావల్లీ సమాప్తా ॥ ॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥ ॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే సప్తమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥

Explore More