Brahman (The Supreme Absolute)

7 - శీక్షావల్లీ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ ఆరణ్యక పాఠః - శీక్షాం వ్యాఖ్యాస్యామః

(Shiksha Valli in Telugu)

From Taittiriya Upanishad, Krishna Yajurveda

Shiksha Valli is the first chapter of the Taittiriya Upanishad, nestled within the Taittiriya Aranyaka of the Krishna Yajurveda. It begins with the iconic Shanti Mantra, invoking cosmic deities for peace and harmony. This profound text explores the science of phonetics, the nature of Brahman, and the ethical conduct expected of a student. It serves as a foundational guide for seekers, emphasizing the unity of all existence. Chanting these verses helps in cleansing the intellect, fostering mental clarity, and establishing a deep, meditative connection with the eternal, omnipresent Divine Absolute.

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే సప్తమః ప్రపాఠకః - శీక్షావల్లీ
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
అనువాకం 1
శన్నో మిత్ర-శ్శం-వఁరుణః । శన్నో భవత్వర్యమా । శన్న ఇన్ద్రో బృహస్పతిః । శన్నో విష్ణు-రురుక్రమః । నమో బ్రహ్మణే । నమస్తే వాయో । త్వమేవ ప్రత్యక్ష-మ్బ్రహ్మాసి । త్వమేవ ప్రత్యక్ష-మ్బ్రహ్మ వదిష్యామి । ఋతం-వఁదిష్యామి । సత్యం-వఁదిష్యామి । తన్మామవతు । తద్వక్తారమవతు । అవతు మామ్ । అవతు వక్తారమ్ ॥ ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ॥ 1 ॥
(సత్త్యమ్ ఁవదిష్యామి పఞ్చ చ) (అ. 1)
అనువాకం 2
శీక్షాం-వ్యాఁఖ్యాస్యామః । వర్ణ-స్స్వరః ।
మాత్రా బలమ్ । సామ సన్తానః ।
ఇత్యుక్త-శ్శీక్షాద్ధ్యాయః ॥ 2 ॥
(శీక్షా-మ్పఞ్చ) (అ. 2)
అనువాకం 3
సహ నౌ యశః । సహ నౌ బ్రహ్మవర్చసమ్ ॥
అథాత-స్సగ్ంహితాయా ఉపనిషదం-వ్యాఁఖ్యాస్యామః । పఞ్చస్వధి-కరణేషు । అధిలోకమధి-జ్యౌతిష-మధివిద్య-మధిప్రజ-మద్ధ్యాత్మమ్ । తా మహాసగ్ంహితా ఇత్యాచక్షతే ॥ అథాధి లోకమ్ । పృథివీ పూర్వరూపమ్ । ద్యౌరుత్తరరూపమ్ । ఆకాశ-స్సన్ధిః ॥ 3 ॥
వాయుః సన్ధానమ్ । ఇత్యధి లోకమ్ ॥
అథాధి జ్యౌతిషమ్ । అగ్నిః పూర్వ రూపమ్ । ఆదిత్య ఉత్తరరూపమ్ । ఆప-స్సన్ధిః । వైద్యుతః సన్ధానమ్ । ఇత్యధి జ్యౌతిషమ్ ॥ అథాధి విద్యమ్ । ఆచార్యః పూర్వ రూపమ్ ॥ 4 ॥
అన్తేవాస్యుత్తరరూపమ్ । విద్యా సన్ధిః ।
ప్రవచనగ్ం సన్ధానమ్ । ఇత్యధి విద్యమ్ ॥
అథాధిప్రజమ్ । మాతా పూర్వరూపమ్ । పితోత్తరరూపమ్ । ప్రజా సన్ధిః । ప్రజననగ్ం సన్ధానమ్ । ఇత్యధిప్రజమ్ ॥ 5 ॥
అథాద్ధ్యాత్మమ్ । అధరాహనుః పూర్వ రూపమ్ । ఉత్తరాహను-రుత్తరరూపమ్ । వా-ఖ్సన్ధిః । జిహ్వా సన్ధానమ్ । ఇత్యద్ధ్యాత్మమ్ ॥ ఇతీ మామహా సగ్ంహితాః ॥ య ఏవమేతా మహాసగ్ంహితా వ్యాఖ్యాతా వేద । సన్ధీయతే ప్రజయా పశుభిః । బ్రహ్మవర్చ-సేనాన్నాద్యేన సువర్గ్యేణ (సువర్గేణ) లోకేన ॥ 6 ॥
(సన్ధి - రాచార్యః పూర్వరూప - మిత్యధిప్రజమ్ - ఁలోకేన) (అ. 3)
అనువాకం 4
య శ్ఛన్దసా-మృషభో విశ్వరూపః । ఛన్దోభ్యో-ఽద్ధ్యమృతా-థ్సమ్బభూవ । స మేన్ద్రో మేధయా స్పృణోతు । అమృతస్య దేవ ధారణో భూయాసమ్ ॥
శరీర-మ్మే విచర్షణమ్ । జిహ్వా మే మధుమత్తమా । కర్ణాభ్యా-మ్భూరి విశ్రువమ్ । బ్రహ్మణః కోశో-ఽసి మేధయా ఽపిహితః । శ్రుత-మ్మే గోపాయ ॥ ఆవహన్తీ వితన్వానా ॥ 7 ॥
కుర్వాణా చీర-మాత్మనః । వాసాగ్ంసి మమ గావశ్చ । అన్నపానే చ సర్వదా । తతో మే శ్రియ-మావహ । లోమశా-మ్పశుభిః సహ స్వాహా ॥ ఆమాయన్తు బ్రహ్మచారిణ-స్స్వాహా ।
విమా-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచారిణ-స్స్వాహా । ప్రమా-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచారిణ-స్స్వాహా । దమాయన్తు బ్రహ్మచారిణ-స్స్వాహా । శమాయన్తు బ్రహ్మచారిణ-స్స్వాహా ॥ 8 ॥
యశో జనే-ఽసాని స్వాహా । శ్రేయాన్. వస్యసో-ఽసాని స్వాహా ॥ త-న్త్వా భగ ప్రవిశాని స్వాహా । స మా భగ ప్రవిశ స్వాహా । తస్మిన-థ్సహస్ర శాఖే । నిభగాహ-న్త్వయి మృజే స్వాహా ॥ యథా-ఽఽపః ప్రవతా-ఽఽయన్తి । యథా మాసా అహర్జరమ్ ।
ఏవ-మ్మా-మ్బ్రహ్మచారిణః ।
ధాతరాయన్తు సర్వత-స్స్వాహా ॥
ప్రతివేశో-ఽసి ప్ర మా భాహి ప్ర మా పద్యస్వ ॥ 9 ॥
(వితన్వానా - శమాయన్తు బ్రహ్మచారిణ-స్స్వాహా-ధాతరాయన్తు సర్వత-స్స్వాహైక-ఞ్చ) (అ. 4)
అనువాకం 5
భూ-ర్భువ-స్సువ-రితి వా ఏతా స్తిస్రో వ్యాహృతయః ॥
తాసాముహస్మై తా-ఞ్చతుర్థీమ్ । మాహాచమస్యః ప్రవేదయతే । మహ ఇతి ॥ త-ద్బ్రహ్మ । స ఆత్మా । అఙ్గాన్యన్యా దేవతాః ॥ భూరితి వా అయం-లోఁకః । భువ ఇత్యన్తరిక్షమ్ । సువ-రిత్యసౌ లోకః ॥ 10 ॥
మహ ఇత్యాదిత్యః । ఆదిత్యేన వావ సర్వే లోకా మహీయన్తే ॥ భూరితి వా అగ్నిః । భువ ఇతి వాయుః । సువరిత్యాదిత్యః । మహ ఇతి చన్ద్రమాః । చన్ద్రమసా వావ సర్వాణి జ్యోతీగ్ంషి మహీయన్తే ॥ భూ-రితి వా ఋచః । భువ ఇతి సామాని ।
సువ రితి యజూగ్ంషి ॥ 11 ॥
మహ ఇతి బ్రహ్మ । బ్రహ్మణా వావ సర్వే వేదా మహీయన్తే ॥ భూరితి వై ప్రాణః । భువ ఇత్యపానః । సువరితి వ్యానః । మహ ఇత్యన్నమ్ । అన్నేన వావ సర్వే ప్రాణా మహీయన్తే ॥ తా వా ఏతా-శ్చతస్ర శ్చతుర్ధా । చతస్ర-శ్చతస్రో వ్యాహృతయః । తా యో వేద ।
స వేద బ్రహ్మ । సర్వే-ఽస్మై దేవా బలిమావహన్తి ॥ 12 ॥
(అసౌ లోకో - యజూగ్ంషి - వేద ద్వే చ) (అ. 5)
అనువాకం 6
స య ఏషో-ఽన్తర్-హృదయ ఆకాశః । తస్మిన్నయ-మ్పురుషో మనోమయః । అమృతో హిరణ్మయః ॥ అన్తరేణ తాలుకే । య ఏష స్తన ఇవావలమ్బతే ।
సేన్ద్ర యోనిః । యత్రాసౌ కేశాన్తో వివర్తతే । వ్యపోహ్య శీర్షకపాలే ॥ భూరిత్యగ్నౌ ప్రతితిష్ఠతి । భువ ఇతి వాయౌ ॥ 13 ॥
సువరిత్యాదిత్యే । మహ ఇతి బ్రహ్మణి । ఆప్నోతి స్వారాజ్యమ్ । ఆప్నోతి మనసస్పతిమ్ । వాక్పతి శ్చక్షుష్పతిః । శ్రోత్రపతి ర్విజ్ఞానపతిః ।
ఏత-త్తతో భవతి । ఆకాశ శరీర-మ్బ్రహ్మ ।
సత్యాత్మ ప్రాణారామ-మ్మన ఆనన్దమ్ । శాన్తి సమృద్ధ-మమృతమ్ ॥
ఇతి ప్రాచీన యోగ్యోపాస్వ ॥ 14 ॥
(వాయా-వమృత మేక-ఞ్చ) (అ. 6)
అనువాకం 7
పృథివ్యన్తరిక్ష-న్ద్యౌ-ర్దిశో-ఽవాన్తరదిశాః । అగ్ని-ర్వాయు-రాదిత్య-శ్చన్ద్రమా నక్షత్రాణి ।
ఆప ఓషధయో వనస్పతయ ఆకాశ ఆత్మా । ఇత్యధిభూతమ్ ॥ అథాద్ధ్యాత్మమ్ । ప్రాణో వ్యానో-ఽపాన ఉదాన-స్సమానః । చక్షు-శ్శ్రోత్ర-మ్మనో వా-క్త్వక్ ।
చర్మ మాగ్ం సగ్గ్స్నావాస్థి మజ్జా ॥
ఏత దధివిధాయర్షి రవోచత్ ।
పాఙ్క్తం-వాఁ ఇదగ్ం సర్వమ్ ।
పాఙ్క్తనైవ పాఙ్క్తగ్గ్ స్పృణోతీతి ॥ 15 ॥
(సర్వమేక-ఞ్చ) (అ. 7)
అనువాకం 8
ఓ-మితి బ్రహ్మ ॥ ఓ-మితీదగ్ం సర్వమ్ ॥
ఓమిత్యేత-దనుకృతి హస్మ వా అప్యో శ్రావయేత్యా-శ్రావయన్తి । ఓ-మితి సామాని గాయన్తి । ఓగ్ం శోమితి శస్త్రాణి శగ్ంసన్తి । ఓమిత్యద్ధ్వర్యుః ప్రతిగర-మ్ప్రతిగృణాతి । ఓమితి బ్రహ్మా ప్రసౌతి ।
ఓమిత్యగ్నిహోత్ర-మనుజానాతి । ఓమితి బ్రాహ్మణః ప్రవక్ష్యన్నాహ బ్రహ్మోపాప్నవానీతి ।
బ్రహ్మైవో-పాప్నోతి ॥ 16 ॥
(ఓ-న్దశ) (అ. 8)
అనువాకం 9
ఋత-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
సత్య-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
తపశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
దమశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
శమశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
అగ్నయశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
అగ్నిహోత్ర-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
అతిథయశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
మానుష-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
ప్రజా చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
ప్రజనశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ।
ప్రజాతిశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే చ ॥
సత్యమితి సత్యవచా రాథీ తరః ।
తప ఇతి తపోనిత్యః పౌరుశిష్టిః ।
స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే ఏవేతి నాకో మౌద్గల్యః ।
తద్ధి తపస్తద్ధి తపః ॥ 17 ॥
(ప్రజా చ స్వాద్ధ్యాయప్రవచనే చ షట్చ) (అ. 9)
అనువాకం 10
అహం-వృఁక్షస్య రేరివా ।
కీర్తిః పృష్ఠ-ఙ్గిరేరివ ।
ఊర్ధ్వ పవిత్రో వాజినీవ స్వమృతమస్మి । ద్రవిణగ్ం సవర్చసమ్ । సుమేధా అమృతోక్షితః । ఇతి త్రిశఙ్కో-ర్వేదానువచనమ్ ॥ 18 ॥
(అహగ్ం షట్) (అ. 10)
అనువాకం 11
వేదమనూచ్యా- ఽచార్యోన్తేవాసిన-మనుశాస్తి ॥
సత్యం-వఁద । ధర్మ-ఞ్చర ॥ స్వాద్ధ్యాయాన్మా ప్రమదః । ఆచార్యాయ ప్రియ-న్ధనమాహృత్య ప్రజాతన్తు-మ్మా వ్యవచ్ఛేథ్సీః । సత్యాన్న ప్రమదితవ్యమ్ । ధర్మాన్న ప్రమదితవ్యమ్ । కుశలాన్న ప్రమదితవ్యమ్ ।
భూత్యై న ప్రమదితవ్యమ్ । స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమదితవ్యమ్ ॥ 19 ॥
దేవపితృకార్యాభ్యా-న్న ప్రమదితవ్యమ్ ॥
మాతృదేవో భవ । పితృదేవో భవ ।
ఆచార్య దేవో భవ । అతిథిదేవో భవ ॥
యాన్యనవద్యాని కర్మాణి । తాని సేవితవ్యాని ।
నో ఇతరాణి ॥ యాన్యస్మాకగ్ం సుచరితాని । తాని త్వయోపాస్యాని ॥ 20 ॥
నో ఇతరాణి ॥ యే కే చాస్మ-చ్ఛ్రేయాగ్ంసో బ్రాహ్మణాః । తేషా-న్త్వయా-ఽఽసనే న ప్రశ్వసితవ్యమ్ ॥ శ్రద్ధయా దేయమ్ । అశ్రద్ధయా-ఽదేయమ్ । శ్రియా దేయమ్ । హ్రియా దేయమ్ । భియా దేయమ్ । సంవిఁదా దేయమ్ ॥
అథ యది తే కర్మవిచికిథ్సా వా వృత్త విచికిథ్సా వా స్యాత్ ॥ 21 ॥
యే తత్ర బ్రాహ్మణా-స్సమ్మర.శినః । యుక్తా ఆయుక్తాః ।
అలూక్షా ధర్మకామా-స్స్యుః । యథా తే తత్ర వర్తేరన్న్ । తథా తత్ర వర్తేథాః ॥ అథాభ్యాఖ్యాతేషు । యే తత్ర బ్రాహ్మణా-స్సమ్మర్శినః । యుక్తా ఆయుక్తాః ।
అలూక్షా ధర్మ కామా-స్స్యుః । యథా తే తేషు వర్తేరన్న్ ॥ 22 ॥
తథా తేషు వర్తేథాః ॥ ఏష ఆదేశః ।
ఏష ఉపదేశః । ఏషా వేదోపనిషత్ । ఏతదనుశాసనమ్ । ఏవ ముపాసితవ్యమ్ । ఏవ ముచైతదుపాస్యమ్ ॥ 23 ॥
(స్వాద్ధ్యాయప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమదితవ్యమ్ - తానిత్వయోపాస్యాని - స్యాత్ - తేషు వర్తేరన్థ్ - +సప్త చ) (అ. 11)
అనువాకం 12
శన్నో మిత్ర-శ్శం-వఁరుణః । శన్నో భవత్వర్యమా ।
శన్న ఇన్ద్రో బృహస్పతిః । శన్నో విష్ణు రురుక్రమః । నమో బ్రహ్మణే । నమస్తే వాయో ।
త్వమేవ ప్రత్యక్ష-మ్బ్రహ్మాసి ।
త్వామేవ ప్రత్యక్ష-మ్బ్రహ్మా వాదిషమ్ ।
ఋతమవాదిషమ్ । సత్యమవాదిషమ్ । తన్మామావీత్ । తద్వక్తారమావీత్ । ఆవీన్మామ్ ।
ఆవీద్వక్తారమ్ ॥ ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ॥ 24 ॥
(సత్యమవాదిష-మ్పఞ్చ చ) (అ. 12)
॥
ఇతి శీక్షావల్లీ సమాప్తా ॥ ॥ హరిః ఓమ్ ॥ ॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే సప్తమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥

Explore More