Brahman (The Supreme Reality)

8 - ব্ৰহ্মানন্দৱল্লী - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয আৰণ্যক পাঠঃ - ব্ৰহ্মৱিদাপ্নোতি পৰং

(Brahmananda Valli in Assamese)

From Taittiriya Upanishad, Krishna Yajurveda

Brahmananda Valli is the second chapter of the Taittiriya Upanishad, found within the Krishna Yajurveda. It explores the profound nature of Brahman, the Ultimate Reality, and the journey of the human soul toward divine bliss. Through analytical steps, it explains the five koshas or sheaths that veil the Self. Chanting this sacred text is considered highly meritorious, as it dispels ignorance, calms the mind, and facilitates self-realization. By contemplating the identity of the individual soul with the infinite Brahman, the seeker attains supreme peace and liberation from the cycle of existence.

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে অষ্টমঃ প্ৰপাঠকঃ - ব্ৰহ্মানন্দৱল্লী
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
ব্ৰহ্মানন্দ ৱল্লী
অনুৱাকং 13
সহ না ৱৱতু । সহ নৌ ভুনক্তু । সহ ৱীৰ্য-ঙ্কৰৱাৱহৈ । তেজস্ৱিনা ৱধীতমস্তু মা ৱিদ্ৱিষাৱহৈ ॥ ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥ 25 ॥
(সহ পঞ্চ) (অ. 13)
অনুৱাকং 14
ব্ৰহ্মৱিদাপ্নোতি পৰম্ ॥
তদেষা-ঽভ্যুক্তা । সত্য-ঞ্জ্ঞান-মনন্ত-ম্ব্ৰহ্ম ।
যো ৱেদ নিহিত-ঙ্গুহাযা-ম্পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ।
সো-ঽশ্নুতে সৰ্ৱান্ কামান্-থ্সহ । ব্ৰহ্মণা ৱিপশ্চিতেতি ॥
তস্মাদ্ৱা এতস্মাদাত্মন আকাশ-স্সম্ভূতঃ । আকাশা-দ্ৱাযুঃ । ৱাযোৰগ্নিঃ । অগ্নেৰাপঃ । অদ্ভ্যঃ পৃথিৱী । পৃথিৱ্যা ওষধযঃ ।
ওষধীভ্যো-ঽন্নম্ । অন্না-ত্পুৰুষঃ ॥
স ৱা এষ পুৰুষো-ঽন্নৰসমযঃ ॥ তস্যেদমেৱ শিৰঃ । অয-ন্দক্ষিণঃ পক্ষঃ । অযমুত্তৰঃ পক্ষঃ । অযমাত্মা । ইদ-ম্পুচ্ছ-ম্প্ৰতিষ্ঠা ॥ তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 26 ॥
অন্নাদ্ৱৈ প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে । যাঃ কাশ্চ পৃথিৱীগ্ শ্ৰিতাঃ । অথো অন্নেনৈৱ জীৱন্তি । অথৈনদপিযন্ত্যন্ততঃ । অন্নগ্ং হি ভূতানা-ঞ্জ্যেষ্ঠম্ । তস্মা-থ্সৰ্ৱৌষধ মুচ্যতে ।
সৰ্ৱং-ৱৈঁ তে-ঽন্নমাপ্নুৱন্তি । যে-ঽন্ন-ম্ব্ৰহ্মোপাসতে । অন্নগ্ং হি ভূতানা-ঞ্জ্যেষ্ঠম্ । তস্মা-থ্সৰ্ৱৌষধ মুচ্যতে । অন্না-দ্ভূতানি জাযন্তে । জাতান্যন্নেন ৱৰ্ধন্তে ।
অদ্যতে-ঽত্তি চ ভূতানি । তস্মাদন্ন-ন্তদুচ্যত ইতি ॥
তস্মাদ্ৱা এতস্মা-দন্নৰসমযাত্ ।
অন্যো-ঽন্তৰ আত্মা প্ৰাণ মযঃ । তেনৈষ পূৰ্ণঃ ॥
স ৱা এষ পুৰুষৱিধ এৱ । তস্য পুৰুষ ৱিধতাম্ ।
অন্ৱয-ম্পুৰুষ ৱিধঃ । তস্য প্ৰাণ এৱ শিৰঃ ॥
ৱ্যানো দক্ষিণঃ পক্ষঃ । অপান উত্তৰঃ পক্ষঃ ।
আকাশ আত্মা । পৃথিৱী পুচ্ছ-ম্প্ৰতিষ্ঠা ॥
তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 27 ॥
প্ৰাণ-ন্দেৱা অনুপ্ৰাণন্তি । মনুষ্যাঃ পশৱশ্চ যে । প্ৰাণো হি ভূতানামাযুঃ । তস্মা-থ্সৰ্ৱাযুষ মুচ্যতে । সৰ্ৱমেৱ ত আযুৰ্যন্তি ।
যে প্ৰাণ-ম্ব্ৰহ্মোপাসতে ।
প্ৰাণো হি ভূতানামাযুঃ । তস্মা-থ্সৰ্ৱাযুষ-মুচ্যত ইতি ॥ তস্যৈষ এৱ শাৰীৰ আত্মা । যঃ পূৰ্ৱস্য ॥
তস্মাদ্ৱা এতস্মা-ত্প্ৰাণমযাত্ । অন্যো-ঽন্তৰ আত্মা মনোমযঃ । তেনৈষ পূৰ্ণঃ ॥ স ৱা এষ পুৰুষৱিধ এৱ । তস্য পুৰুষৱিধতাম্ ।
অন্ৱয-ম্পুৰুষৱিধঃ । তস্য যজুৰেৱ শিৰঃ । ঋগ্ দক্ষিণঃ পক্ষঃ । সামোত্তৰঃ পক্ষঃ । আদেশ আত্মা । অথৰ্ৱাঙ্গিৰসঃ পুচ্ছ-ম্প্ৰতিষ্ঠা ॥
তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 28 ॥
যতো ৱাচো নিৱৰ্তন্তে । অপ্ৰাপ্য মনসা সহ । আনন্দ-ম্ব্ৰহ্মণো ৱিদ্ৱান্ । ন বিভেতি কদাচনেতি ॥ তস্যৈষ এৱ শাৰীৰ আত্মা । যঃ পূৰ্ৱস্য ॥
তস্মাদ্ৱা এতস্মা-ন্মনোমযাত্ । অন্যো-ঽন্তৰ আত্মা ৱিজ্ঞানমযঃ । তেনৈষ পূৰ্ণঃ ॥ স ৱা এষ পুৰুষৱিধ এৱ । তস্য পুৰুষ ৱিধতাম্ ।
অন্ৱয-ম্পুৰুষ ৱিধঃ । তস্য শ্ৰদ্ধৈৱ শিৰঃ । ঋত-ন্দক্ষিণঃ পক্ষঃ । সত্যমুত্তৰঃ পক্ষঃ । যোগ আত্মা । মহঃ পুচ্ছ-ম্প্ৰতিষ্ঠা ॥ তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 29 ॥
ৱিজ্ঞানং-যঁজ্ঞ-ন্তনুতে । কৰ্মাণি তনুতে-ঽপি চ । ৱিজ্ঞান-ন্দেৱা-স্সৰ্ৱে । ব্ৰহ্ম জ্যেষ্ঠ-মুপাসতে । ৱিজ্ঞান-ম্ব্ৰহ্ম চে-দ্ৱেদ । তস্মাচ্চেন্ন প্ৰমাদ্যতি । শৰীৰে পাপ্মনো হিত্ৱা । সৰ্ৱান্-কামান্-থ্সমশ্নুত ইতি ॥ তস্যৈষ এৱ শাৰীৰ আত্মা । যঃ পূৰ্ৱস্য ॥ তস্মাদ্ৱা এতস্মা-দ্ৱিজ্ঞানমযাত্ । অন্যো-ঽন্তৰ আত্মা-ঽঽনন্দমযঃ । তেনৈষ পূৰ্ণঃ ॥ স ৱা এষ পুৰুষৱিধ এৱ । তস্য পুৰুষৱিধতাম্ ।
অন্ৱয-ম্পুৰুষৱিধঃ । তস্য প্ৰিয-মেৱ শিৰঃ ।
মোদো দক্ষিণঃ পক্ষঃ ।
প্ৰমোদ উত্তৰঃ পক্ষঃ । আনন্দ আত্মা ।
ব্ৰহ্ম পুচ্ছ-ম্প্ৰতিষ্ঠা ॥
তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 30 ॥
অসন্নেৱ স ভৱতি । অস-দ্ব্ৰহ্মেতি ৱেদ চেত্ ।
অস্তি ব্ৰহ্মেতি চে-দ্ৱেদ । সন্তমেন-ন্ততো ৱিদুৰিতি ॥
তস্যৈষ এৱ শাৰীৰ আত্মা । যঃ পূৰ্ৱস্য ॥ অথাতো-ঽনু প্ৰশ্নাঃ ॥ উতা ৱিদ্ৱা নমুং-লোঁক-ম্প্ৰেত্য । কশ্চন গচ্ছতী(3) । আহো ৱিদ্ৱানমুং-লোঁক-ম্প্ৰেত্য । কশ্চি-থ্সমশ্নুতা(3) উ ॥ সো-ঽকামযত ।
বহুস্যা-ম্প্ৰজাযেযেতি । স তপো-ঽতপ্যত । স তপস্তপ্ত্ৱা । ইদগ্ং সৰ্ৱ-মসৃজত ॥ যদিদ-ঙ্কিঞ্চ । তথ্সৃষ্ট্ৱা । তদেৱানু প্ৰাৱিশত্ ॥ তদনুপ্ৰৱিশ্য । সচ্চ ত্যচ্চাভৱত্ । নিৰুক্ত-ঞ্চা নিৰুক্ত-ঞ্চ ।
নিলযন-ঞ্চা নিলযন-ঞ্চ । ৱিজ্ঞান-ঞ্চা ৱিজ্ঞান-ঞ্চ । সত্য-ঞ্চানৃত-ঞ্চ সত্য-মভৱত্ ॥ যদিদ-ঙ্কিঞ্চ ।
তথ্সত্য-মিত্যা চক্ষতে ॥ তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 31 ॥
অসদ্ৱা ইদমগ্ৰ আসীত্ । ততো ৱৈ সদজাযত ।
তদাত্মানগ্গ্ স্ৱয-মকুৰুত । তস্মা-ত্ত-থ্সুকৃতমুচ্যত ইতি ॥ যদ্ৱৈ ত-থ্সুকৃতম্ । ৰসো ৱৈ সঃ । ৰসগ্গ্ হ্যেৱাযং-লঁব্ধ্ৱা-ঽঽনন্দী ভৱতি ॥
কো হ্যেৱান্যা-ত্কঃ প্ৰাণ্যাত্ । যদেষ আকাশ আনন্দো ন স্যাত্ । এষ হ্যেৱানন্দযাতি ॥ যদা হ্যেৱৈষ এতস্মি-ন্নদৃশ্যে ঽনাত্ম্যে ঽনিৰুক্তে ঽনিলযনে ঽভযং
প্ৰতিষ্ঠাং-ৱিঁন্দতে । অথ সো-ঽভয-ঙ্গতো ভৱতি ॥
যদা হ্যেৱৈষ এতস্মি-ন্নুদৰ-মন্তৰ-ঙ্কুৰুতে ।
অথ তস্য ভয-ম্ভৱতি ॥ তত্ত্ৱেৱ ভযং-ৱিঁদুষো-ঽমন্ৱানস্য ॥
তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 32 ॥
ভীষা-ঽস্মা-দ্ৱাতঃ পৱতে । ভীষোদেতি সূৰ্যঃ ।
ভীষা-ঽস্মা-দগ্নি-শ্চেন্দ্ৰশ্চ । মৃত্যু-ৰ্ধাৱতি পঞ্চম ইতি ॥ সৈষা-ঽঽনন্দস্য মীমাগ্ংসা ভৱতি ॥ যুৱা স্যা-থ্সাধু যুৱা-ঽদ্ধ্যাযকঃ । আশিষ্ঠো দৃঢিষ্ঠো বলিষ্ঠঃ । তস্যেয-ম্পৃথিৱী সৰ্ৱা ৱিত্তস্য পূৰ্ণা স্যাত্ ।
স একো মানুষ আনন্দঃ ॥ তে যে শত-ম্মানুষা আনন্দাঃ । ॥ 33-ঽ ॥
স একো মনুষ্য-গন্ধৰ্ৱাণা-মানন্দঃ । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥ তে যে শত-ম্মনুষ্য-গন্ধৰ্ৱাণা-মানন্দাঃ । স একো দেৱ-গন্ধৰ্ৱাণা-মানন্দঃ । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥
তে যে শত-ন্দেৱ-গন্ধৰ্ৱাণা-মানন্দাঃ ।
স একঃ পিতৃণা-ঞ্চিৰলোক-লোকানা-মানন্দঃ ।
শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥
তে যে শত-ম্পিতৃণা-ঞ্চিৰলোক-লোকানা-মানন্দাঃ ।
স এক আজানজানা-ন্দেৱানা-মানন্দঃ । ॥ 33.ব্ ॥
শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥
তে যে শত-মাজান-জানা-ন্দেৱানা মানন্দাঃ ।
স একঃ কৰ্ম-দেৱানা-ন্দেৱানা-মানন্দঃ ।
যে কৰ্মণা দেৱানপি যন্তি । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥ তে যে শত-ঙ্কৰ্মদেৱানা-ন্দেৱানা-মানন্দাঃ । স একো দেৱানা-মানন্দঃ । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥ তে যে শত-ন্দেৱানা-মানন্দাঃ । স এক ইন্দ্ৰস্যানন্দঃ । ॥ 33.চ্ ॥
শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥ তে যে শতমিন্দ্ৰ-স্যা-ঽঽনন্দাঃ । স একো বৃহস্পতে-ৰানন্দঃ । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥
তে যে শত-ম্বৃহস্পতে ৰানন্দাঃ । স একঃ প্ৰজাপতে-ৰানন্দঃ । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥ তে যে শত-ম্প্ৰজাপতে-ৰানন্দাঃ । স একো ব্ৰহ্মণ আনন্দঃ । শ্ৰোত্ৰিযস্য চাকামহতস্য ॥ 33.দ্ ॥
স যশ্চায-ম্পুৰুষে । যশ্চাসা-ৱাদিত্যে । স একঃ ॥
স য এৱং-ৱিঁত্ । অস্মাল্লোকা-ত্প্ৰেত্য ।
এতমন্নময-মাত্মান-মুপসঙ্ক্ৰামতি ।
এত-ম্প্ৰাণময-মাত্মান-মুপসঙ্ক্ৰামতি ।
এত-ম্মনোময-মাত্মান-মুপসঙ্ক্ৰামতি ।
এতং-ৱিঁজ্ঞানময-মাত্মান-মুপসঙ্ক্ৰামতি ।
এতমানন্দময-মাত্মান-মুপসঙ্ক্ৰামতি ॥
তদপ্যেষ শ্লোকো ভৱতি ॥ 33এ ॥
যতো ৱাচো নিৱৰ্তন্তে । অপ্ৰাপ্য মনসা সহ । আনন্দ-ম্ব্ৰহ্মণো ৱিদ্ৱান্ । ন বিভেতি কুতশ্চনেতি ॥ এতগ্ং হ ৱা ৱ ন তপতি । কিমহগ্ং সাধু নাকৰৱম্ । কিমহ-ম্পাপ-মকৰৱ-মিতি ॥
স য এৱং-ৱিঁদ্ৱানেতে আত্মানগ্গ্ স্পৃণুতে ॥
উভে হ্যেৱৈষ এতে আত্মানগ্গ্ স্পৃণুতে ।
য এৱং-ৱেঁদ ॥ ইত্যুপনিষত্ ॥ 34 ॥
সহ না ৱৱতু । সহ নৌ ভুনক্তু । সহ ৱীৰ্য-ঙ্কৰৱাৱহৈ । তেজস্ৱিনা ৱধীতমস্তু মা ৱিদ্ৱিষাৱহৈ ॥ ওঁ শান্তি-শ্শান্তি-শ্শান্তিঃ ॥
(ব্ৰহ্মৱিদিদমযমিদমেকৱিগ্ংশতিঃ ।
অন্না দন্নৰসমযা-ত্প্ৰাণো ৱ্যানো-ঽপান আকাশঃ পৃথিৱী পুচ্ছগ্ং ষড্ৱিগ্ংশতিঃ ।
প্ৰাণ-ম্প্ৰাণমযা-ন্মনো যজুৰ্ ঋ-খ্সামাদেশো-ঽথৰ্ৱাঙ্গিৰসঃ পুচ্ছ-ন্দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ ।
যতঃ শ্ৰদ্ধৰ্তগ্ং সত্যম্ ঁযোগো মহো-ঽষ্টাদশ । ৱিজ্ঞান-ম্প্ৰিয-ম্মোদঃ প্ৰমোদ আনন্দো ব্ৰহ্ম পুচ্ছ-ন্দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ ।
অসন্নেৱাথাষ্টাৱি গ্ংশতিঃ । অস-থ্ষোডশ ।
ভীষা-ঽস্মা-ন্মানুষো মনুষ্যগন্ধৰ্ৱাণা-ন্দেৱগন্ধৰ্ৱাণা-ম্পিতৃণাম্চিৰলোকলোকানা মাজানজানা-ঙ্কৰ্মদেৱানাম্ ঁযে কৰ্মণা দেৱানামিন্দ্ৰস্য বৃহস্পতেঃ প্ৰজাপতে-ৰ্ব্ৰহ্মণ-স্স যশ্ৱ সঙ্ক্ৰামত্যেকপঞ্চাশত্ ।
যতঃ কুতশ্চ নৈতমেকাদশ নৱ) (অ. 14)
॥
ইতি ব্ৰহ্মানন্দৱল্লী সমাপ্তা ॥ ॥ হৰিঃ ওম্ ॥ ॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয আৰণ্যকে অষ্টমঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥

Explore More