കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ അഷ്ടമഃ പ്രപാഠകഃ - ബ്രഹ്മാനന്ദവല്ലീ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ബ്രഹ്മാനന്ദ വല്ലീ
അനുവാകം 13
സഹ നാ വവതു । സഹ നൌ ഭുനക്തു । സഹ വീര്യ-ങ്കരവാവഹൈ । തേജസ്വിനാ വധീതമസ്തു മാ വിദ്വിഷാവഹൈ ॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 25 ॥
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ബ്രഹ്മാനന്ദ വല്ലീ
അനുവാകം 13
സഹ നാ വവതു । സഹ നൌ ഭുനക്തു । സഹ വീര്യ-ങ്കരവാവഹൈ । തേജസ്വിനാ വധീതമസ്തു മാ വിദ്വിഷാവഹൈ ॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 25 ॥
(സഹ പഞ്ച) (അ. 13)
അനുവാകം 14
ബ്രഹ്മവിദാപ്നോതി പരമ് ॥
തദേഷാ-ഽഭ്യുക്താ । സത്യ-ഞ്ജ്ഞാന-മനന്ത-മ്ബ്രഹ്മ ।
യോ വേദ നിഹിത-ങ്ഗുഹായാ-മ്പരമേ വ്യോമന്ന് ।
സോ-ഽശ്നുതേ സര്വാന് കാമാന്-ഥ്സഹ । ബ്രഹ്മണാ വിപശ്ചിതേതി ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാദാത്മന ആകാശ-സ്സമ്ഭൂതഃ । ആകാശാ-ദ്വായുഃ । വായോരഗ്നിഃ । അഗ്നേരാപഃ । അദ്ഭ്യഃ പൃഥിവീ । പൃഥിവ്യാ ഓഷധയഃ ।
ഓഷധീഭ്യോ-ഽന്നമ് । അന്നാ-ത്പുരുഷഃ ॥
സ വാ ഏഷ പുരുഷോ-ഽന്നരസമയഃ ॥ തസ്യേദമേവ ശിരഃ । അയ-ന്ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । അയമുത്തരഃ പക്ഷഃ । അയമാത്മാ । ഇദ-മ്പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥ തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 26 ॥
അനുവാകം 14
ബ്രഹ്മവിദാപ്നോതി പരമ് ॥
തദേഷാ-ഽഭ്യുക്താ । സത്യ-ഞ്ജ്ഞാന-മനന്ത-മ്ബ്രഹ്മ ।
യോ വേദ നിഹിത-ങ്ഗുഹായാ-മ്പരമേ വ്യോമന്ന് ।
സോ-ഽശ്നുതേ സര്വാന് കാമാന്-ഥ്സഹ । ബ്രഹ്മണാ വിപശ്ചിതേതി ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാദാത്മന ആകാശ-സ്സമ്ഭൂതഃ । ആകാശാ-ദ്വായുഃ । വായോരഗ്നിഃ । അഗ്നേരാപഃ । അദ്ഭ്യഃ പൃഥിവീ । പൃഥിവ്യാ ഓഷധയഃ ।
ഓഷധീഭ്യോ-ഽന്നമ് । അന്നാ-ത്പുരുഷഃ ॥
സ വാ ഏഷ പുരുഷോ-ഽന്നരസമയഃ ॥ തസ്യേദമേവ ശിരഃ । അയ-ന്ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । അയമുത്തരഃ പക്ഷഃ । അയമാത്മാ । ഇദ-മ്പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥ തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 26 ॥
അന്നാദ്വൈ പ്രജാഃ പ്രജായന്തേ । യാഃ കാശ്ച പൃഥിവീഗ് ശ്രിതാഃ । അഥോ അന്നേനൈവ ജീവന്തി । അഥൈനദപിയന്ത്യന്തതഃ । അന്നഗ്ം ഹി ഭൂതാനാ-ഞ്ജ്യേഷ്ഠമ് । തസ്മാ-ഥ്സര്വൌഷധ മുച്യതേ ।
സര്വം-വൈഁ തേ-ഽന്നമാപ്നുവന്തി । യേ-ഽന്ന-മ്ബ്രഹ്മോപാസതേ । അന്നഗ്ം ഹി ഭൂതാനാ-ഞ്ജ്യേഷ്ഠമ് । തസ്മാ-ഥ്സര്വൌഷധ മുച്യതേ । അന്നാ-ദ്ഭൂതാനി ജായന്തേ । ജാതാന്യന്നേന വര്ധന്തേ ।
അദ്യതേ-ഽത്തി ച ഭൂതാനി । തസ്മാദന്ന-ന്തദുച്യത ഇതി ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ദന്നരസമയാത് ।
അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ പ്രാണ മയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥
സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷ വിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷ വിധഃ । തസ്യ പ്രാണ ഏവ ശിരഃ ॥
വ്യാനോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । അപാന ഉത്തരഃ പക്ഷഃ ।
ആകാശ ആത്മാ । പൃഥിവീ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 27 ॥
സര്വം-വൈഁ തേ-ഽന്നമാപ്നുവന്തി । യേ-ഽന്ന-മ്ബ്രഹ്മോപാസതേ । അന്നഗ്ം ഹി ഭൂതാനാ-ഞ്ജ്യേഷ്ഠമ് । തസ്മാ-ഥ്സര്വൌഷധ മുച്യതേ । അന്നാ-ദ്ഭൂതാനി ജായന്തേ । ജാതാന്യന്നേന വര്ധന്തേ ।
അദ്യതേ-ഽത്തി ച ഭൂതാനി । തസ്മാദന്ന-ന്തദുച്യത ഇതി ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ദന്നരസമയാത് ।
അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ പ്രാണ മയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥
സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷ വിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷ വിധഃ । തസ്യ പ്രാണ ഏവ ശിരഃ ॥
വ്യാനോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । അപാന ഉത്തരഃ പക്ഷഃ ।
ആകാശ ആത്മാ । പൃഥിവീ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 27 ॥
പ്രാണ-ന്ദേവാ അനുപ്രാണന്തി । മനുഷ്യാഃ പശവശ്ച യേ । പ്രാണോ ഹി ഭൂതാനാമായുഃ । തസ്മാ-ഥ്സര്വായുഷ മുച്യതേ । സര്വമേവ ത ആയുര്യന്തി ।
യേ പ്രാണ-മ്ബ്രഹ്മോപാസതേ ।
പ്രാണോ ഹി ഭൂതാനാമായുഃ । തസ്മാ-ഥ്സര്വായുഷ-മുച്യത ഇതി ॥ തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീര ആത്മാ । യഃ പൂര്വസ്യ ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ത്പ്രാണമയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ മനോമയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥ സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷവിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷവിധഃ । തസ്യ യജുരേവ ശിരഃ । ഋഗ് ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । സാമോത്തരഃ പക്ഷഃ । ആദേശ ആത്മാ । അഥര്വാങ്ഗിരസഃ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 28 ॥
യേ പ്രാണ-മ്ബ്രഹ്മോപാസതേ ।
പ്രാണോ ഹി ഭൂതാനാമായുഃ । തസ്മാ-ഥ്സര്വായുഷ-മുച്യത ഇതി ॥ തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീര ആത്മാ । യഃ പൂര്വസ്യ ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ത്പ്രാണമയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ മനോമയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥ സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷവിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷവിധഃ । തസ്യ യജുരേവ ശിരഃ । ഋഗ് ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । സാമോത്തരഃ പക്ഷഃ । ആദേശ ആത്മാ । അഥര്വാങ്ഗിരസഃ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 28 ॥
യതോ വാചോ നിവര്തന്തേ । അപ്രാപ്യ മനസാ സഹ । ആനന്ദ-മ്ബ്രഹ്മണോ വിദ്വാന് । ന ബിഭേതി കദാചനേതി ॥ തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീര ആത്മാ । യഃ പൂര്വസ്യ ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ന്മനോമയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ വിജ്ഞാനമയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥ സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷ വിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷ വിധഃ । തസ്യ ശ്രദ്ധൈവ ശിരഃ । ഋത-ന്ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । സത്യമുത്തരഃ പക്ഷഃ । യോഗ ആത്മാ । മഹഃ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥ തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 29 ॥
തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ന്മനോമയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ വിജ്ഞാനമയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥ സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷ വിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷ വിധഃ । തസ്യ ശ്രദ്ധൈവ ശിരഃ । ഋത-ന്ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । സത്യമുത്തരഃ പക്ഷഃ । യോഗ ആത്മാ । മഹഃ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥ തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 29 ॥
വിജ്ഞാനം-യഁജ്ഞ-ന്തനുതേ । കര്മാണി തനുതേ-ഽപി ച । വിജ്ഞാന-ന്ദേവാ-സ്സര്വേ । ബ്രഹ്മ ജ്യേഷ്ഠ-മുപാസതേ । വിജ്ഞാന-മ്ബ്രഹ്മ ചേ-ദ്വേദ । തസ്മാച്ചേന്ന പ്രമാദ്യതി । ശരീരേ പാപ്മനോ ഹിത്വാ । സര്വാന്-കാമാന്-ഥ്സമശ്നുത ഇതി ॥ തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീര ആത്മാ । യഃ പൂര്വസ്യ ॥ തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ-ദ്വിജ്ഞാനമയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ-ഽഽനന്ദമയഃ । തേനൈഷ പൂര്ണഃ ॥ സ വാ ഏഷ പുരുഷവിധ ഏവ । തസ്യ പുരുഷവിധതാമ് ।
അന്വയ-മ്പുരുഷവിധഃ । തസ്യ പ്രിയ-മേവ ശിരഃ ।
മോദോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ ।
പ്രമോദ ഉത്തരഃ പക്ഷഃ । ആനന്ദ ആത്മാ ।
ബ്രഹ്മ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 30 ॥
അന്വയ-മ്പുരുഷവിധഃ । തസ്യ പ്രിയ-മേവ ശിരഃ ।
മോദോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ ।
പ്രമോദ ഉത്തരഃ പക്ഷഃ । ആനന്ദ ആത്മാ ।
ബ്രഹ്മ പുച്ഛ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 30 ॥
അസന്നേവ സ ഭവതി । അസ-ദ്ബ്രഹ്മേതി വേദ ചേത് ।
അസ്തി ബ്രഹ്മേതി ചേ-ദ്വേദ । സന്തമേന-ന്തതോ വിദുരിതി ॥
തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീര ആത്മാ । യഃ പൂര്വസ്യ ॥ അഥാതോ-ഽനു പ്രശ്നാഃ ॥ ഉതാ വിദ്വാ നമും-ലോഁക-മ്പ്രേത്യ । കശ്ചന ഗച്ഛതീ(3) । ആഹോ വിദ്വാനമും-ലോഁക-മ്പ്രേത്യ । കശ്ചി-ഥ്സമശ്നുതാ(3) ഉ ॥ സോ-ഽകാമയത ।
ബഹുസ്യാ-മ്പ്രജായേയേതി । സ തപോ-ഽതപ്യത । സ തപസ്തപ്ത്വാ । ഇദഗ്ം സര്വ-മസൃജത ॥ യദിദ-ങ്കിഞ്ച । തഥ്സൃഷ്ട്വാ । തദേവാനു പ്രാവിശത് ॥ തദനുപ്രവിശ്യ । സച്ച ത്യച്ചാഭവത് । നിരുക്ത-ഞ്ചാ നിരുക്ത-ഞ്ച ।
നിലയന-ഞ്ചാ നിലയന-ഞ്ച । വിജ്ഞാന-ഞ്ചാ വിജ്ഞാന-ഞ്ച । സത്യ-ഞ്ചാനൃത-ഞ്ച സത്യ-മഭവത് ॥ യദിദ-ങ്കിഞ്ച ।
തഥ്സത്യ-മിത്യാ ചക്ഷതേ ॥ തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 31 ॥
അസ്തി ബ്രഹ്മേതി ചേ-ദ്വേദ । സന്തമേന-ന്തതോ വിദുരിതി ॥
തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീര ആത്മാ । യഃ പൂര്വസ്യ ॥ അഥാതോ-ഽനു പ്രശ്നാഃ ॥ ഉതാ വിദ്വാ നമും-ലോഁക-മ്പ്രേത്യ । കശ്ചന ഗച്ഛതീ(3) । ആഹോ വിദ്വാനമും-ലോഁക-മ്പ്രേത്യ । കശ്ചി-ഥ്സമശ്നുതാ(3) ഉ ॥ സോ-ഽകാമയത ।
ബഹുസ്യാ-മ്പ്രജായേയേതി । സ തപോ-ഽതപ്യത । സ തപസ്തപ്ത്വാ । ഇദഗ്ം സര്വ-മസൃജത ॥ യദിദ-ങ്കിഞ്ച । തഥ്സൃഷ്ട്വാ । തദേവാനു പ്രാവിശത് ॥ തദനുപ്രവിശ്യ । സച്ച ത്യച്ചാഭവത് । നിരുക്ത-ഞ്ചാ നിരുക്ത-ഞ്ച ।
നിലയന-ഞ്ചാ നിലയന-ഞ്ച । വിജ്ഞാന-ഞ്ചാ വിജ്ഞാന-ഞ്ച । സത്യ-ഞ്ചാനൃത-ഞ്ച സത്യ-മഭവത് ॥ യദിദ-ങ്കിഞ്ച ।
തഥ്സത്യ-മിത്യാ ചക്ഷതേ ॥ തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 31 ॥
അസദ്വാ ഇദമഗ്ര ആസീത് । തതോ വൈ സദജായത ।
തദാത്മാനഗ്ഗ് സ്വയ-മകുരുത । തസ്മാ-ത്ത-ഥ്സുകൃതമുച്യത ഇതി ॥ യദ്വൈ ത-ഥ്സുകൃതമ് । രസോ വൈ സഃ । രസഗ്ഗ് ഹ്യേവായം-ലഁബ്ധ്വാ-ഽഽനന്ദീ ഭവതി ॥
കോ ഹ്യേവാന്യാ-ത്കഃ പ്രാണ്യാത് । യദേഷ ആകാശ ആനന്ദോ ന സ്യാത് । ഏഷ ഹ്യേവാനന്ദയാതി ॥ യദാ ഹ്യേവൈഷ ഏതസ്മി-ന്നദൃശ്യേ ഽനാത്മ്യേ ഽനിരുക്തേ ഽനിലയനേ ഽഭയം
പ്രതിഷ്ഠാം-വിഁന്ദതേ । അഥ സോ-ഽഭയ-ങ്ഗതോ ഭവതി ॥
യദാ ഹ്യേവൈഷ ഏതസ്മി-ന്നുദര-മന്തര-ങ്കുരുതേ ।
അഥ തസ്യ ഭയ-മ്ഭവതി ॥ തത്ത്വേവ ഭയം-വിഁദുഷോ-ഽമന്വാനസ്യ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 32 ॥
തദാത്മാനഗ്ഗ് സ്വയ-മകുരുത । തസ്മാ-ത്ത-ഥ്സുകൃതമുച്യത ഇതി ॥ യദ്വൈ ത-ഥ്സുകൃതമ് । രസോ വൈ സഃ । രസഗ്ഗ് ഹ്യേവായം-ലഁബ്ധ്വാ-ഽഽനന്ദീ ഭവതി ॥
കോ ഹ്യേവാന്യാ-ത്കഃ പ്രാണ്യാത് । യദേഷ ആകാശ ആനന്ദോ ന സ്യാത് । ഏഷ ഹ്യേവാനന്ദയാതി ॥ യദാ ഹ്യേവൈഷ ഏതസ്മി-ന്നദൃശ്യേ ഽനാത്മ്യേ ഽനിരുക്തേ ഽനിലയനേ ഽഭയം
പ്രതിഷ്ഠാം-വിഁന്ദതേ । അഥ സോ-ഽഭയ-ങ്ഗതോ ഭവതി ॥
യദാ ഹ്യേവൈഷ ഏതസ്മി-ന്നുദര-മന്തര-ങ്കുരുതേ ।
അഥ തസ്യ ഭയ-മ്ഭവതി ॥ തത്ത്വേവ ഭയം-വിഁദുഷോ-ഽമന്വാനസ്യ ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 32 ॥
ഭീഷാ-ഽസ്മാ-ദ്വാതഃ പവതേ । ഭീഷോദേതി സൂര്യഃ ।
ഭീഷാ-ഽസ്മാ-ദഗ്നി-ശ്ചേന്ദ്രശ്ച । മൃത്യു-ര്ധാവതി പഞ്ചമ ഇതി ॥ സൈഷാ-ഽഽനന്ദസ്യ മീമാഗ്ംസാ ഭവതി ॥ യുവാ സ്യാ-ഥ്സാധു യുവാ-ഽദ്ധ്യായകഃ । ആശിഷ്ഠോ ദൃഢിഷ്ഠോ ബലിഷ്ഠഃ । തസ്യേയ-മ്പൃഥിവീ സര്വാ വിത്തസ്യ പൂര്ണാ സ്യാത് ।
സ ഏകോ മാനുഷ ആനന്ദഃ ॥ തേ യേ ശത-മ്മാനുഷാ ആനന്ദാഃ । ॥ 33-ഽ ॥
സ ഏകോ മനുഷ്യ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-മ്മനുഷ്യ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദാഃ । സ ഏകോ ദേവ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-ന്ദേവ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദാഃ ।
സ ഏകഃ പിതൃണാ-ഞ്ചിരലോക-ലോകാനാ-മാനന്ദഃ ।
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-മ്പിതൃണാ-ഞ്ചിരലോക-ലോകാനാ-മാനന്ദാഃ ।
സ ഏക ആജാനജാനാ-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദഃ । ॥ 33.ബ് ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-മാജാന-ജാനാ-ന്ദേവാനാ മാനന്ദാഃ ।
സ ഏകഃ കര്മ-ദേവാനാ-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദഃ ।
യേ കര്മണാ ദേവാനപി യന്തി । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-ങ്കര്മദേവാനാ-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദാഃ । സ ഏകോ ദേവാനാ-മാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദാഃ । സ ഏക ഇന്ദ്രസ്യാനന്ദഃ । ॥ 33.ച് ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശതമിന്ദ്ര-സ്യാ-ഽഽനന്ദാഃ । സ ഏകോ ബൃഹസ്പതേ-രാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-മ്ബൃഹസ്പതേ രാനന്ദാഃ । സ ഏകഃ പ്രജാപതേ-രാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-മ്പ്രജാപതേ-രാനന്ദാഃ । സ ഏകോ ബ്രഹ്മണ ആനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ 33.ദ് ॥
സ യശ്ചായ-മ്പുരുഷേ । യശ്ചാസാ-വാദിത്യേ । സ ഏകഃ ॥
സ യ ഏവം-വിഁത് । അസ്മാല്ലോകാ-ത്പ്രേത്യ ।
ഏതമന്നമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏത-മ്പ്രാണമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏത-മ്മനോമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏതം-വിഁജ്ഞാനമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏതമാനന്ദമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 33എ ॥
യതോ വാചോ നിവര്തന്തേ । അപ്രാപ്യ മനസാ സഹ । ആനന്ദ-മ്ബ്രഹ്മണോ വിദ്വാന് । ന ബിഭേതി കുതശ്ചനേതി ॥ ഏതഗ്ം ഹ വാ വ ന തപതി । കിമഹഗ്ം സാധു നാകരവമ് । കിമഹ-മ്പാപ-മകരവ-മിതി ॥
സ യ ഏവം-വിഁദ്വാനേതേ ആത്മാനഗ്ഗ് സ്പൃണുതേ ॥
ഉഭേ ഹ്യേവൈഷ ഏതേ ആത്മാനഗ്ഗ് സ്പൃണുതേ ।
യ ഏവം-വേഁദ ॥ ഇത്യുപനിഷത് ॥ 34 ॥
സഹ നാ വവതു । സഹ നൌ ഭുനക്തു । സഹ വീര്യ-ങ്കരവാവഹൈ । തേജസ്വിനാ വധീതമസ്തു മാ വിദ്വിഷാവഹൈ ॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥
(ബ്രഹ്മവിദിദമയമിദമേകവിഗ്ംശതിഃ ।
അന്നാ ദന്നരസമയാ-ത്പ്രാണോ വ്യാനോ-ഽപാന ആകാശഃ പൃഥിവീ പുച്ഛഗ്ം ഷഡ്വിഗ്ംശതിഃ ।
പ്രാണ-മ്പ്രാണമയാ-ന്മനോ യജുര് ഋ-ഖ്സാമാദേശോ-ഽഥര്വാങ്ഗിരസഃ പുച്ഛ-ന്ദ്വാവിഗ്ംശതിഃ ।
യതഃ ശ്രദ്ധര്തഗ്ം സത്യമ് ഁയോഗോ മഹോ-ഽഷ്ടാദശ । വിജ്ഞാന-മ്പ്രിയ-മ്മോദഃ പ്രമോദ ആനന്ദോ ബ്രഹ്മ പുച്ഛ-ന്ദ്വാവിഗ്ംശതിഃ ।
അസന്നേവാഥാഷ്ടാവി ഗ്ംശതിഃ । അസ-ഥ്ഷോഡശ ।
ഭീഷാ-ഽസ്മാ-ന്മാനുഷോ മനുഷ്യഗന്ധര്വാണാ-ന്ദേവഗന്ധര്വാണാ-മ്പിതൃണാമ്ചിരലോകലോകാനാ മാജാനജാനാ-ങ്കര്മദേവാനാമ് ഁയേ കര്മണാ ദേവാനാമിന്ദ്രസ്യ ബൃഹസ്പതേഃ പ്രജാപതേ-ര്ബ്രഹ്മണ-സ്സ യശ്വ സങ്ക്രാമത്യേകപഞ്ചാശത് ।
യതഃ കുതശ്ച നൈതമേകാദശ നവ) (അ. 14)
॥
ഭീഷാ-ഽസ്മാ-ദഗ്നി-ശ്ചേന്ദ്രശ്ച । മൃത്യു-ര്ധാവതി പഞ്ചമ ഇതി ॥ സൈഷാ-ഽഽനന്ദസ്യ മീമാഗ്ംസാ ഭവതി ॥ യുവാ സ്യാ-ഥ്സാധു യുവാ-ഽദ്ധ്യായകഃ । ആശിഷ്ഠോ ദൃഢിഷ്ഠോ ബലിഷ്ഠഃ । തസ്യേയ-മ്പൃഥിവീ സര്വാ വിത്തസ്യ പൂര്ണാ സ്യാത് ।
സ ഏകോ മാനുഷ ആനന്ദഃ ॥ തേ യേ ശത-മ്മാനുഷാ ആനന്ദാഃ । ॥ 33-ഽ ॥
സ ഏകോ മനുഷ്യ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-മ്മനുഷ്യ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദാഃ । സ ഏകോ ദേവ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-ന്ദേവ-ഗന്ധര്വാണാ-മാനന്ദാഃ ।
സ ഏകഃ പിതൃണാ-ഞ്ചിരലോക-ലോകാനാ-മാനന്ദഃ ।
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-മ്പിതൃണാ-ഞ്ചിരലോക-ലോകാനാ-മാനന്ദാഃ ।
സ ഏക ആജാനജാനാ-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദഃ । ॥ 33.ബ് ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-മാജാന-ജാനാ-ന്ദേവാനാ മാനന്ദാഃ ।
സ ഏകഃ കര്മ-ദേവാനാ-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദഃ ।
യേ കര്മണാ ദേവാനപി യന്തി । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-ങ്കര്മദേവാനാ-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദാഃ । സ ഏകോ ദേവാനാ-മാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-ന്ദേവാനാ-മാനന്ദാഃ । സ ഏക ഇന്ദ്രസ്യാനന്ദഃ । ॥ 33.ച് ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശതമിന്ദ്ര-സ്യാ-ഽഽനന്ദാഃ । സ ഏകോ ബൃഹസ്പതേ-രാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥
തേ യേ ശത-മ്ബൃഹസ്പതേ രാനന്ദാഃ । സ ഏകഃ പ്രജാപതേ-രാനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ തേ യേ ശത-മ്പ്രജാപതേ-രാനന്ദാഃ । സ ഏകോ ബ്രഹ്മണ ആനന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമഹതസ്യ ॥ 33.ദ് ॥
സ യശ്ചായ-മ്പുരുഷേ । യശ്ചാസാ-വാദിത്യേ । സ ഏകഃ ॥
സ യ ഏവം-വിഁത് । അസ്മാല്ലോകാ-ത്പ്രേത്യ ।
ഏതമന്നമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏത-മ്പ്രാണമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏത-മ്മനോമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏതം-വിഁജ്ഞാനമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ।
ഏതമാനന്ദമയ-മാത്മാന-മുപസങ്ക്രാമതി ॥
തദപ്യേഷ ശ്ലോകോ ഭവതി ॥ 33എ ॥
യതോ വാചോ നിവര്തന്തേ । അപ്രാപ്യ മനസാ സഹ । ആനന്ദ-മ്ബ്രഹ്മണോ വിദ്വാന് । ന ബിഭേതി കുതശ്ചനേതി ॥ ഏതഗ്ം ഹ വാ വ ന തപതി । കിമഹഗ്ം സാധു നാകരവമ് । കിമഹ-മ്പാപ-മകരവ-മിതി ॥
സ യ ഏവം-വിഁദ്വാനേതേ ആത്മാനഗ്ഗ് സ്പൃണുതേ ॥
ഉഭേ ഹ്യേവൈഷ ഏതേ ആത്മാനഗ്ഗ് സ്പൃണുതേ ।
യ ഏവം-വേഁദ ॥ ഇത്യുപനിഷത് ॥ 34 ॥
സഹ നാ വവതു । സഹ നൌ ഭുനക്തു । സഹ വീര്യ-ങ്കരവാവഹൈ । തേജസ്വിനാ വധീതമസ്തു മാ വിദ്വിഷാവഹൈ ॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥
(ബ്രഹ്മവിദിദമയമിദമേകവിഗ്ംശതിഃ ।
അന്നാ ദന്നരസമയാ-ത്പ്രാണോ വ്യാനോ-ഽപാന ആകാശഃ പൃഥിവീ പുച്ഛഗ്ം ഷഡ്വിഗ്ംശതിഃ ।
പ്രാണ-മ്പ്രാണമയാ-ന്മനോ യജുര് ഋ-ഖ്സാമാദേശോ-ഽഥര്വാങ്ഗിരസഃ പുച്ഛ-ന്ദ്വാവിഗ്ംശതിഃ ।
യതഃ ശ്രദ്ധര്തഗ്ം സത്യമ് ഁയോഗോ മഹോ-ഽഷ്ടാദശ । വിജ്ഞാന-മ്പ്രിയ-മ്മോദഃ പ്രമോദ ആനന്ദോ ബ്രഹ്മ പുച്ഛ-ന്ദ്വാവിഗ്ംശതിഃ ।
അസന്നേവാഥാഷ്ടാവി ഗ്ംശതിഃ । അസ-ഥ്ഷോഡശ ।
ഭീഷാ-ഽസ്മാ-ന്മാനുഷോ മനുഷ്യഗന്ധര്വാണാ-ന്ദേവഗന്ധര്വാണാ-മ്പിതൃണാമ്ചിരലോകലോകാനാ മാജാനജാനാ-ങ്കര്മദേവാനാമ് ഁയേ കര്മണാ ദേവാനാമിന്ദ്രസ്യ ബൃഹസ്പതേഃ പ്രജാപതേ-ര്ബ്രഹ്മണ-സ്സ യശ്വ സങ്ക്രാമത്യേകപഞ്ചാശത് ।
യതഃ കുതശ്ച നൈതമേകാദശ നവ) (അ. 14)
॥
ഇതി ബ്രഹ്മാനന്ദവല്ലീ സമാപ്താ ॥
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ അഷ്ടമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥