କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଅଷ୍ଟମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଵଲ୍ଲୀ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଵଲ୍ଲୀ
ଅନୁଵାକଂ 13
ସହ ନା ଵଵତୁ । ସହ ନୌ ଭୁନକ୍ତୁ । ସହ ଵୀର୍ଯ-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେଜସ୍ଵିନା ଵଧୀତମସ୍ତୁ ମା ଵିଦ୍ଵିଷାଵହୈ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ 25 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଵଲ୍ଲୀ
ଅନୁଵାକଂ 13
ସହ ନା ଵଵତୁ । ସହ ନୌ ଭୁନକ୍ତୁ । ସହ ଵୀର୍ଯ-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେଜସ୍ଵିନା ଵଧୀତମସ୍ତୁ ମା ଵିଦ୍ଵିଷାଵହୈ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥ 25 ॥
(ସହ ପଞ୍ଚ) (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14
ବ୍ରହ୍ମଵିଦାପ୍ନୋତି ପରମ୍ ॥
ତଦେଷା-ଽଭ୍ଯୁକ୍ତା । ସତ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଞାନ-ମନନ୍ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ।
ଯୋ ଵେଦ ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯା-ମ୍ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ।
ସୋ-ଽଶ୍ନୁତେ ସର୍ଵାନ୍ କାମାନ୍-ଥ୍ସହ । ବ୍ରହ୍ମଣା ଵିପଶ୍ଚିତେତି ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମାଦାତ୍ମନ ଆକାଶ-ସ୍ସମ୍ଭୂତଃ । ଆକାଶା-ଦ୍ଵାଯୁଃ । ଵାଯୋରଗ୍ନିଃ । ଅଗ୍ନେରାପଃ । ଅଦ୍ଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀ । ପୃଥିଵ୍ଯା ଓଷଧଯଃ ।
ଓଷଧୀଭ୍ଯୋ-ଽନ୍ନମ୍ । ଅନ୍ନା-ତ୍ପୁରୁଷଃ ॥
ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷୋ-ଽନ୍ନରସମଯଃ ॥ ତସ୍ଯେଦମେଵ ଶିରଃ । ଅଯ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ଅଯମୁତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଅଯମାତ୍ମା । ଇଦ-ମ୍ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥ ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 26 ॥
ଅନୁଵାକଂ 14
ବ୍ରହ୍ମଵିଦାପ୍ନୋତି ପରମ୍ ॥
ତଦେଷା-ଽଭ୍ଯୁକ୍ତା । ସତ୍ଯ-ଞ୍ଜ୍ଞାନ-ମନନ୍ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ।
ଯୋ ଵେଦ ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯା-ମ୍ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ।
ସୋ-ଽଶ୍ନୁତେ ସର୍ଵାନ୍ କାମାନ୍-ଥ୍ସହ । ବ୍ରହ୍ମଣା ଵିପଶ୍ଚିତେତି ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମାଦାତ୍ମନ ଆକାଶ-ସ୍ସମ୍ଭୂତଃ । ଆକାଶା-ଦ୍ଵାଯୁଃ । ଵାଯୋରଗ୍ନିଃ । ଅଗ୍ନେରାପଃ । ଅଦ୍ଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀ । ପୃଥିଵ୍ଯା ଓଷଧଯଃ ।
ଓଷଧୀଭ୍ଯୋ-ଽନ୍ନମ୍ । ଅନ୍ନା-ତ୍ପୁରୁଷଃ ॥
ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷୋ-ଽନ୍ନରସମଯଃ ॥ ତସ୍ଯେଦମେଵ ଶିରଃ । ଅଯ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ଅଯମୁତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଅଯମାତ୍ମା । ଇଦ-ମ୍ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥ ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 26 ॥
ଅନ୍ନାଦ୍ଵୈ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ । ଯାଃ କାଶ୍ଚ ପୃଥିଵୀଗ୍ ଶ୍ରିତାଃ । ଅଥୋ ଅନ୍ନେନୈଵ ଜୀଵନ୍ତି । ଅଥୈନଦପିଯନ୍ତ୍ଯନ୍ତତଃ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ହି ଭୂତାନା-ଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠମ୍ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵୌଷଧ ମୁଚ୍ଯତେ ।
ସର୍ଵଂ-ଵୈଁ ତେ-ଽନ୍ନମାପ୍ନୁଵନ୍ତି । ଯେ-ଽନ୍ନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୋପାସତେ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ହି ଭୂତାନା-ଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠମ୍ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵୌଷଧ ମୁଚ୍ଯତେ । ଅନ୍ନା-ଦ୍ଭୂତାନି ଜାଯନ୍ତେ । ଜାତାନ୍ଯନ୍ନେନ ଵର୍ଧନ୍ତେ ।
ଅଦ୍ଯତେ-ଽତ୍ତି ଚ ଭୂତାନି । ତସ୍ମାଦନ୍ନ-ନ୍ତଦୁଚ୍ଯତ ଇତି ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ଦନ୍ନରସମଯାତ୍ ।
ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା ପ୍ରାଣ ମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥
ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷ ଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷ ଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣ ଏଵ ଶିରଃ ॥
ଵ୍ଯାନୋ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ଅପାନ ଉତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ ।
ଆକାଶ ଆତ୍ମା । ପୃଥିଵୀ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 27 ॥
ସର୍ଵଂ-ଵୈଁ ତେ-ଽନ୍ନମାପ୍ନୁଵନ୍ତି । ଯେ-ଽନ୍ନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୋପାସତେ । ଅନ୍ନଗ୍ଂ ହି ଭୂତାନା-ଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠମ୍ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵୌଷଧ ମୁଚ୍ଯତେ । ଅନ୍ନା-ଦ୍ଭୂତାନି ଜାଯନ୍ତେ । ଜାତାନ୍ଯନ୍ନେନ ଵର୍ଧନ୍ତେ ।
ଅଦ୍ଯତେ-ଽତ୍ତି ଚ ଭୂତାନି । ତସ୍ମାଦନ୍ନ-ନ୍ତଦୁଚ୍ଯତ ଇତି ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ଦନ୍ନରସମଯାତ୍ ।
ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା ପ୍ରାଣ ମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥
ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷ ଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷ ଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ପ୍ରାଣ ଏଵ ଶିରଃ ॥
ଵ୍ଯାନୋ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ଅପାନ ଉତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ ।
ଆକାଶ ଆତ୍ମା । ପୃଥିଵୀ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 27 ॥
ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦେଵା ଅନୁପ୍ରାଣନ୍ତି । ମନୁଷ୍ଯାଃ ପଶଵଶ୍ଚ ଯେ । ପ୍ରାଣୋ ହି ଭୂତାନାମାଯୁଃ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵାଯୁଷ ମୁଚ୍ଯତେ । ସର୍ଵମେଵ ତ ଆଯୁର୍ଯନ୍ତି ।
ଯେ ପ୍ରାଣ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୋପାସତେ ।
ପ୍ରାଣୋ ହି ଭୂତାନାମାଯୁଃ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵାଯୁଷ-ମୁଚ୍ଯତ ଇତି ॥ ତସ୍ଯୈଷ ଏଵ ଶାରୀର ଆତ୍ମା । ଯଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣମଯାତ୍ । ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା ମନୋମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥ ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ଯଜୁରେଵ ଶିରଃ । ଋଗ୍ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ସାମୋତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଆଦେଶ ଆତ୍ମା । ଅଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 28 ॥
ଯେ ପ୍ରାଣ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୋପାସତେ ।
ପ୍ରାଣୋ ହି ଭୂତାନାମାଯୁଃ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵାଯୁଷ-ମୁଚ୍ଯତ ଇତି ॥ ତସ୍ଯୈଷ ଏଵ ଶାରୀର ଆତ୍ମା । ଯଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣମଯାତ୍ । ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା ମନୋମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥ ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ଯଜୁରେଵ ଶିରଃ । ଋଗ୍ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ସାମୋତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଆଦେଶ ଆତ୍ମା । ଅଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 28 ॥
ଯତୋ ଵାଚୋ ନିଵର୍ତନ୍ତେ । ଅପ୍ରାପ୍ଯ ମନସା ସହ । ଆନନ୍ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ନ ବିଭେତି କଦାଚନେତି ॥ ତସ୍ଯୈଷ ଏଵ ଶାରୀର ଆତ୍ମା । ଯଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ନ୍ମନୋମଯାତ୍ । ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା ଵିଜ୍ଞାନମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥ ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷ ଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷ ଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧୈଵ ଶିରଃ । ଋତ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ସତ୍ଯମୁତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଯୋଗ ଆତ୍ମା । ମହଃ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥ ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 29 ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ନ୍ମନୋମଯାତ୍ । ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା ଵିଜ୍ଞାନମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥ ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷ ଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷ ଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧୈଵ ଶିରଃ । ଋତ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ । ସତ୍ଯମୁତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଯୋଗ ଆତ୍ମା । ମହଃ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥ ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 29 ॥
ଵିଜ୍ଞାନଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ତନୁତେ । କର୍ମାଣି ତନୁତେ-ଽପି ଚ । ଵିଜ୍ଞାନ-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ସର୍ଵେ । ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ-ମୁପାସତେ । ଵିଜ୍ଞାନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ଚେ-ଦ୍ଵେଦ । ତସ୍ମାଚ୍ଚେନ୍ନ ପ୍ରମାଦ୍ଯତି । ଶରୀରେ ପାପ୍ମନୋ ହିତ୍ଵା । ସର୍ଵାନ୍-କାମାନ୍-ଥ୍ସମଶ୍ନୁତ ଇତି ॥ ତସ୍ଯୈଷ ଏଵ ଶାରୀର ଆତ୍ମା । ଯଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ॥ ତସ୍ମାଦ୍ଵା ଏତସ୍ମା-ଦ୍ଵିଜ୍ଞାନମଯାତ୍ । ଅନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତର ଆତ୍ମା-ଽଽନନ୍ଦମଯଃ । ତେନୈଷ ପୂର୍ଣଃ ॥ ସ ଵା ଏଷ ପୁରୁଷଵିଧ ଏଵ । ତସ୍ଯ ପୁରୁଷଵିଧତାମ୍ ।
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମେଵ ଶିରଃ ।
ମୋଦୋ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ ।
ପ୍ରମୋଦ ଉତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଆନନ୍ଦ ଆତ୍ମା ।
ବ୍ରହ୍ମ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 30 ॥
ଅନ୍ଵଯ-ମ୍ପୁରୁଷଵିଧଃ । ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯ-ମେଵ ଶିରଃ ।
ମୋଦୋ ଦକ୍ଷିଣଃ ପକ୍ଷଃ ।
ପ୍ରମୋଦ ଉତ୍ତରଃ ପକ୍ଷଃ । ଆନନ୍ଦ ଆତ୍ମା ।
ବ୍ରହ୍ମ ପୁଚ୍ଛ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 30 ॥
ଅସନ୍ନେଵ ସ ଭଵତି । ଅସ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତି ଵେଦ ଚେତ୍ ।
ଅସ୍ତି ବ୍ରହ୍ମେତି ଚେ-ଦ୍ଵେଦ । ସନ୍ତମେନ-ନ୍ତତୋ ଵିଦୁରିତି ॥
ତସ୍ଯୈଷ ଏଵ ଶାରୀର ଆତ୍ମା । ଯଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ॥ ଅଥାତୋ-ଽନୁ ପ୍ରଶ୍ନାଃ ॥ ଉତା ଵିଦ୍ଵା ନମୁଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପ୍ରେତ୍ଯ । କଶ୍ଚନ ଗଚ୍ଛତୀ(3) । ଆହୋ ଵିଦ୍ଵାନମୁଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପ୍ରେତ୍ଯ । କଶ୍ଚି-ଥ୍ସମଶ୍ନୁତା(3) ଉ ॥ ସୋ-ଽକାମଯତ ।
ବହୁସ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଜାଯେଯେତି । ସ ତପୋ-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା । ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ମସୃଜତ ॥ ଯଦିଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ । ତଥ୍ସୃଷ୍ଟ୍ଵା । ତଦେଵାନୁ ପ୍ରାଵିଶତ୍ ॥ ତଦନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ । ସଚ୍ଚ ତ୍ଯଚ୍ଚାଭଵତ୍ । ନିରୁକ୍ତ-ଞ୍ଚା ନିରୁକ୍ତ-ଞ୍ଚ ।
ନିଲଯନ-ଞ୍ଚା ନିଲଯନ-ଞ୍ଚ । ଵିଜ୍ଞାନ-ଞ୍ଚା ଵିଜ୍ଞାନ-ଞ୍ଚ । ସତ୍ଯ-ଞ୍ଚାନୃତ-ଞ୍ଚ ସତ୍ଯ-ମଭଵତ୍ ॥ ଯଦିଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ ।
ତଥ୍ସତ୍ଯ-ମିତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ॥ ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 31 ॥
ଅସ୍ତି ବ୍ରହ୍ମେତି ଚେ-ଦ୍ଵେଦ । ସନ୍ତମେନ-ନ୍ତତୋ ଵିଦୁରିତି ॥
ତସ୍ଯୈଷ ଏଵ ଶାରୀର ଆତ୍ମା । ଯଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ॥ ଅଥାତୋ-ଽନୁ ପ୍ରଶ୍ନାଃ ॥ ଉତା ଵିଦ୍ଵା ନମୁଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପ୍ରେତ୍ଯ । କଶ୍ଚନ ଗଚ୍ଛତୀ(3) । ଆହୋ ଵିଦ୍ଵାନମୁଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ପ୍ରେତ୍ଯ । କଶ୍ଚି-ଥ୍ସମଶ୍ନୁତା(3) ଉ ॥ ସୋ-ଽକାମଯତ ।
ବହୁସ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଜାଯେଯେତି । ସ ତପୋ-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା । ଇଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ମସୃଜତ ॥ ଯଦିଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ । ତଥ୍ସୃଷ୍ଟ୍ଵା । ତଦେଵାନୁ ପ୍ରାଵିଶତ୍ ॥ ତଦନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ । ସଚ୍ଚ ତ୍ଯଚ୍ଚାଭଵତ୍ । ନିରୁକ୍ତ-ଞ୍ଚା ନିରୁକ୍ତ-ଞ୍ଚ ।
ନିଲଯନ-ଞ୍ଚା ନିଲଯନ-ଞ୍ଚ । ଵିଜ୍ଞାନ-ଞ୍ଚା ଵିଜ୍ଞାନ-ଞ୍ଚ । ସତ୍ଯ-ଞ୍ଚାନୃତ-ଞ୍ଚ ସତ୍ଯ-ମଭଵତ୍ ॥ ଯଦିଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ ।
ତଥ୍ସତ୍ଯ-ମିତ୍ଯା ଚକ୍ଷତେ ॥ ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 31 ॥
ଅସଦ୍ଵା ଇଦମଗ୍ର ଆସୀତ୍ । ତତୋ ଵୈ ସଦଜାଯତ ।
ତଦାତ୍ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଯ-ମକୁରୁତ । ତସ୍ମା-ତ୍ତ-ଥ୍ସୁକୃତମୁଚ୍ଯତ ଇତି ॥ ଯଦ୍ଵୈ ତ-ଥ୍ସୁକୃତମ୍ । ରସୋ ଵୈ ସଃ । ରସଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେଵାଯଂ-ଲଁବ୍ଧ୍ଵା-ଽଽନନ୍ଦୀ ଭଵତି ॥
କୋ ହ୍ଯେଵାନ୍ଯା-ତ୍କଃ ପ୍ରାଣ୍ଯାତ୍ । ଯଦେଷ ଆକାଶ ଆନନ୍ଦୋ ନ ସ୍ଯାତ୍ । ଏଷ ହ୍ଯେଵାନନ୍ଦଯାତି ॥ ଯଦା ହ୍ଯେଵୈଷ ଏତସ୍ମି-ନ୍ନଦୃଶ୍ଯେ ଽନାତ୍ମ୍ଯେ ଽନିରୁକ୍ତେ ଽନିଲଯନେ ଽଭଯଂ
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵିଁନ୍ଦତେ । ଅଥ ସୋ-ଽଭଯ-ଙ୍ଗତୋ ଭଵତି ॥
ଯଦା ହ୍ଯେଵୈଷ ଏତସ୍ମି-ନ୍ନୁଦର-ମନ୍ତର-ଙ୍କୁରୁତେ ।
ଅଥ ତସ୍ଯ ଭଯ-ମ୍ଭଵତି ॥ ତତ୍ତ୍ଵେଵ ଭଯଂ-ଵିଁଦୁଷୋ-ଽମନ୍ଵାନସ୍ଯ ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 32 ॥
ତଦାତ୍ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଯ-ମକୁରୁତ । ତସ୍ମା-ତ୍ତ-ଥ୍ସୁକୃତମୁଚ୍ଯତ ଇତି ॥ ଯଦ୍ଵୈ ତ-ଥ୍ସୁକୃତମ୍ । ରସୋ ଵୈ ସଃ । ରସଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେଵାଯଂ-ଲଁବ୍ଧ୍ଵା-ଽଽନନ୍ଦୀ ଭଵତି ॥
କୋ ହ୍ଯେଵାନ୍ଯା-ତ୍କଃ ପ୍ରାଣ୍ଯାତ୍ । ଯଦେଷ ଆକାଶ ଆନନ୍ଦୋ ନ ସ୍ଯାତ୍ । ଏଷ ହ୍ଯେଵାନନ୍ଦଯାତି ॥ ଯଦା ହ୍ଯେଵୈଷ ଏତସ୍ମି-ନ୍ନଦୃଶ୍ଯେ ଽନାତ୍ମ୍ଯେ ଽନିରୁକ୍ତେ ଽନିଲଯନେ ଽଭଯଂ
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ-ଵିଁନ୍ଦତେ । ଅଥ ସୋ-ଽଭଯ-ଙ୍ଗତୋ ଭଵତି ॥
ଯଦା ହ୍ଯେଵୈଷ ଏତସ୍ମି-ନ୍ନୁଦର-ମନ୍ତର-ଙ୍କୁରୁତେ ।
ଅଥ ତସ୍ଯ ଭଯ-ମ୍ଭଵତି ॥ ତତ୍ତ୍ଵେଵ ଭଯଂ-ଵିଁଦୁଷୋ-ଽମନ୍ଵାନସ୍ଯ ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 32 ॥
ଭୀଷା-ଽସ୍ମା-ଦ୍ଵାତଃ ପଵତେ । ଭୀଷୋଦେତି ସୂର୍ଯଃ ।
ଭୀଷା-ଽସ୍ମା-ଦଗ୍ନି-ଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ । ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଧାଵତି ପଞ୍ଚମ ଇତି ॥ ସୈଷା-ଽଽନନ୍ଦସ୍ଯ ମୀମାଗ୍ଂସା ଭଵତି ॥ ଯୁଵା ସ୍ଯା-ଥ୍ସାଧୁ ଯୁଵା-ଽଦ୍ଧ୍ଯାଯକଃ । ଆଶିଷ୍ଠୋ ଦୃଢିଷ୍ଠୋ ବଲିଷ୍ଠଃ । ତସ୍ଯେଯ-ମ୍ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ଵିତ୍ତସ୍ଯ ପୂର୍ଣା ସ୍ଯାତ୍ ।
ସ ଏକୋ ମାନୁଷ ଆନନ୍ଦଃ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ମାନୁଷା ଆନନ୍ଦାଃ । ॥ 33-ଽ ॥
ସ ଏକୋ ମନୁଷ୍ଯ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ଦେଵ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ନ୍ଦେଵ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦାଃ ।
ସ ଏକଃ ପିତୃଣା-ଞ୍ଚିରଲୋକ-ଲୋକାନା-ମାନନ୍ଦଃ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ପିତୃଣା-ଞ୍ଚିରଲୋକ-ଲୋକାନା-ମାନନ୍ଦାଃ ।
ସ ଏକ ଆଜାନଜାନା-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦଃ । ॥ 33.ବ୍ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ମାଜାନ-ଜାନା-ନ୍ଦେଵାନା ମାନନ୍ଦାଃ ।
ସ ଏକଃ କର୍ମ-ଦେଵାନା-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦଃ ।
ଯେ କର୍ମଣା ଦେଵାନପି ଯନ୍ତି । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ଙ୍କର୍ମଦେଵାନା-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାନନ୍ଦଃ । ॥ 33.ଚ୍ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତମିନ୍ଦ୍ର-ସ୍ଯା-ଽଽନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ବୃହସ୍ପତେ-ରାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ବୃହସ୍ପତେ ରାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକଃ ପ୍ରଜାପତେ-ରାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ପ୍ରଜାପତେ-ରାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ବ୍ରହ୍ମଣ ଆନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ 33.ଦ୍ ॥
ସ ଯଶ୍ଚାଯ-ମ୍ପୁରୁଷେ । ଯଶ୍ଚାସା-ଵାଦିତ୍ଯେ । ସ ଏକଃ ॥
ସ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁତ୍ । ଅସ୍ମାଲ୍ଲୋକା-ତ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ।
ଏତମନ୍ନମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତ-ମ୍ପ୍ରାଣମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତ-ମ୍ମନୋମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତଂ-ଵିଁଜ୍ଞାନମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତମାନନ୍ଦମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 33ଏ ॥
ଯତୋ ଵାଚୋ ନିଵର୍ତନ୍ତେ । ଅପ୍ରାପ୍ଯ ମନସା ସହ । ଆନନ୍ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ନ ବିଭେତି କୁତଶ୍ଚନେତି ॥ ଏତଗ୍ଂ ହ ଵା ଵ ନ ତପତି । କିମହଗ୍ଂ ସାଧୁ ନାକରଵମ୍ । କିମହ-ମ୍ପାପ-ମକରଵ-ମିତି ॥
ସ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନେତେ ଆତ୍ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃଣୁତେ ॥
ଉଭେ ହ୍ଯେଵୈଷ ଏତେ ଆତ୍ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃଣୁତେ ।
ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ ଇତ୍ଯୁପନିଷତ୍ ॥ 34 ॥
ସହ ନା ଵଵତୁ । ସହ ନୌ ଭୁନକ୍ତୁ । ସହ ଵୀର୍ଯ-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେଜସ୍ଵିନା ଵଧୀତମସ୍ତୁ ମା ଵିଦ୍ଵିଷାଵହୈ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥
(ବ୍ରହ୍ମଵିଦିଦମଯମିଦମେକଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଅନ୍ନା ଦନ୍ନରସମଯା-ତ୍ପ୍ରାଣୋ ଵ୍ଯାନୋ-ଽପାନ ଆକାଶଃ ପୃଥିଵୀ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ପ୍ରାଣ-ମ୍ପ୍ରାଣମଯା-ନ୍ମନୋ ଯଜୁର୍ ଋ-ଖ୍ସାମାଦେଶୋ-ଽଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ପୁଚ୍ଛ-ନ୍ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଯତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧର୍ତଗ୍ଂ ସତ୍ଯମ୍ ଁଯୋଗୋ ମହୋ-ଽଷ୍ଟାଦଶ । ଵିଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରିଯ-ମ୍ମୋଦଃ ପ୍ରମୋଦ ଆନନ୍ଦୋ ବ୍ରହ୍ମ ପୁଚ୍ଛ-ନ୍ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଅସନ୍ନେଵାଥାଷ୍ଟାଵି ଗ୍ଂଶତିଃ । ଅସ-ଥ୍ଷୋଡଶ ।
ଭୀଷା-ଽସ୍ମା-ନ୍ମାନୁଷୋ ମନୁଷ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ନ୍ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମ୍ପିତୃଣାମ୍ଚିରଲୋକଲୋକାନା ମାଜାନଜାନା-ଙ୍କର୍ମଦେଵାନାମ୍ ଁଯେ କର୍ମଣା ଦେଵାନାମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତେଃ ପ୍ରଜାପତେ-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣ-ସ୍ସ ଯଶ୍ଵ ସଙ୍କ୍ରାମତ୍ଯେକପଞ୍ଚାଶତ୍ ।
ଯତଃ କୁତଶ୍ଚ ନୈତମେକାଦଶ ନଵ) (ଅ. 14)
॥
ଭୀଷା-ଽସ୍ମା-ଦଗ୍ନି-ଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ । ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଧାଵତି ପଞ୍ଚମ ଇତି ॥ ସୈଷା-ଽଽନନ୍ଦସ୍ଯ ମୀମାଗ୍ଂସା ଭଵତି ॥ ଯୁଵା ସ୍ଯା-ଥ୍ସାଧୁ ଯୁଵା-ଽଦ୍ଧ୍ଯାଯକଃ । ଆଶିଷ୍ଠୋ ଦୃଢିଷ୍ଠୋ ବଲିଷ୍ଠଃ । ତସ୍ଯେଯ-ମ୍ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ଵିତ୍ତସ୍ଯ ପୂର୍ଣା ସ୍ଯାତ୍ ।
ସ ଏକୋ ମାନୁଷ ଆନନ୍ଦଃ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ମାନୁଷା ଆନନ୍ଦାଃ । ॥ 33-ଽ ॥
ସ ଏକୋ ମନୁଷ୍ଯ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ଦେଵ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ନ୍ଦେଵ-ଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମାନନ୍ଦାଃ ।
ସ ଏକଃ ପିତୃଣା-ଞ୍ଚିରଲୋକ-ଲୋକାନା-ମାନନ୍ଦଃ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ପିତୃଣା-ଞ୍ଚିରଲୋକ-ଲୋକାନା-ମାନନ୍ଦାଃ ।
ସ ଏକ ଆଜାନଜାନା-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦଃ । ॥ 33.ବ୍ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ମାଜାନ-ଜାନା-ନ୍ଦେଵାନା ମାନନ୍ଦାଃ ।
ସ ଏକଃ କର୍ମ-ଦେଵାନା-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦଃ ।
ଯେ କର୍ମଣା ଦେଵାନପି ଯନ୍ତି । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ଙ୍କର୍ମଦେଵାନା-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ନ୍ଦେଵାନା-ମାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାନନ୍ଦଃ । ॥ 33.ଚ୍ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତମିନ୍ଦ୍ର-ସ୍ଯା-ଽଽନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ବୃହସ୍ପତେ-ରାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥
ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ବୃହସ୍ପତେ ରାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକଃ ପ୍ରଜାପତେ-ରାନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ ତେ ଯେ ଶତ-ମ୍ପ୍ରଜାପତେ-ରାନନ୍ଦାଃ । ସ ଏକୋ ବ୍ରହ୍ମଣ ଆନନ୍ଦଃ । ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଚାକାମହତସ୍ଯ ॥ 33.ଦ୍ ॥
ସ ଯଶ୍ଚାଯ-ମ୍ପୁରୁଷେ । ଯଶ୍ଚାସା-ଵାଦିତ୍ଯେ । ସ ଏକଃ ॥
ସ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁତ୍ । ଅସ୍ମାଲ୍ଲୋକା-ତ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ।
ଏତମନ୍ନମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତ-ମ୍ପ୍ରାଣମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତ-ମ୍ମନୋମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତଂ-ଵିଁଜ୍ଞାନମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ।
ଏତମାନନ୍ଦମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପସଙ୍କ୍ରାମତି ॥
ତଦପ୍ଯେଷ ଶ୍ଲୋକୋ ଭଵତି ॥ 33ଏ ॥
ଯତୋ ଵାଚୋ ନିଵର୍ତନ୍ତେ । ଅପ୍ରାପ୍ଯ ମନସା ସହ । ଆନନ୍ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ନ ବିଭେତି କୁତଶ୍ଚନେତି ॥ ଏତଗ୍ଂ ହ ଵା ଵ ନ ତପତି । କିମହଗ୍ଂ ସାଧୁ ନାକରଵମ୍ । କିମହ-ମ୍ପାପ-ମକରଵ-ମିତି ॥
ସ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନେତେ ଆତ୍ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃଣୁତେ ॥
ଉଭେ ହ୍ଯେଵୈଷ ଏତେ ଆତ୍ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃଣୁତେ ।
ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ ଇତ୍ଯୁପନିଷତ୍ ॥ 34 ॥
ସହ ନା ଵଵତୁ । ସହ ନୌ ଭୁନକ୍ତୁ । ସହ ଵୀର୍ଯ-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେଜସ୍ଵିନା ଵଧୀତମସ୍ତୁ ମା ଵିଦ୍ଵିଷାଵହୈ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତି-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ ॥
(ବ୍ରହ୍ମଵିଦିଦମଯମିଦମେକଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଅନ୍ନା ଦନ୍ନରସମଯା-ତ୍ପ୍ରାଣୋ ଵ୍ଯାନୋ-ଽପାନ ଆକାଶଃ ପୃଥିଵୀ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ପ୍ରାଣ-ମ୍ପ୍ରାଣମଯା-ନ୍ମନୋ ଯଜୁର୍ ଋ-ଖ୍ସାମାଦେଶୋ-ଽଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ପୁଚ୍ଛ-ନ୍ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଯତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧର୍ତଗ୍ଂ ସତ୍ଯମ୍ ଁଯୋଗୋ ମହୋ-ଽଷ୍ଟାଦଶ । ଵିଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରିଯ-ମ୍ମୋଦଃ ପ୍ରମୋଦ ଆନନ୍ଦୋ ବ୍ରହ୍ମ ପୁଚ୍ଛ-ନ୍ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଃ ।
ଅସନ୍ନେଵାଥାଷ୍ଟାଵି ଗ୍ଂଶତିଃ । ଅସ-ଥ୍ଷୋଡଶ ।
ଭୀଷା-ଽସ୍ମା-ନ୍ମାନୁଷୋ ମନୁଷ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ନ୍ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଣା-ମ୍ପିତୃଣାମ୍ଚିରଲୋକଲୋକାନା ମାଜାନଜାନା-ଙ୍କର୍ମଦେଵାନାମ୍ ଁଯେ କର୍ମଣା ଦେଵାନାମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତେଃ ପ୍ରଜାପତେ-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣ-ସ୍ସ ଯଶ୍ଵ ସଙ୍କ୍ରାମତ୍ଯେକପଞ୍ଚାଶତ୍ ।
ଯତଃ କୁତଶ୍ଚ ନୈତମେକାଦଶ ନଵ) (ଅ. 14)
॥
ଇତି ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଵଲ୍ଲୀ ସମାପ୍ତା ॥
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଅଷ୍ଟମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥